EeseDharmaSanātana Library
7अध्याय 7
Śukla Yajurveda Mādhyaṃdina ka Adhyay 7.
48 shlokवा॒चस्पत॑ये पवस्व॒ वृष्णो॑ अ॒jशुभ्यां॒ गभ॑स्तिपूतः । दे॒वो दे॒वेभ्य॑: पवस्व॒ येषां॑ भा॒गोऽसि॑ ।। १ ।।
vā॒caspata॑ye pavasva॒ vṛṣṇo॑ a॒jśubhyāṃ॒ gabha॑stipūtaḥ | de॒vo de॒vebhya॑: pavasva॒ yeṣāṃ॑ bhā॒go’si॑ | | १ | |
मधु॑मतीर्न॒ इष॑स्कृधि॒ यत्ते॑ सो॒मादा॑भ्यं॒ नाम॒ जागृ॑वि॒ तस्मै॑ ते सोम॒ सोमा॑य॒ स्वाहा॒
स्वाहो॒र्वन्तरि॑क्ष॒मन्वे॑मि॒ ।। २ ।।
madhu॑matīrna॒ iṣa॑skṛdhi॒ yatte॑ so॒mādā॑bhyaṃ॒ nāma॒ jāgṛ॑vi॒ tasmai॑ te soma॒ somā॑ya॒ svāhā॒ svāho॒rvantari॑kṣa॒manve॑mi॒ | | २ | |
स्वाङ्कृ॑तोऽसि॒ विश्वे॑भ्य इन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्य॒: पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वाष्टु॒ स्वाहा॑
त्वा सुभव॒ सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑स्त्वा मरीचि॒पेभ्यो॒ देवा॑ᳪशो॒ यस्मै॒ त्वेडे॒ तत्स॒त्यमु॑परि॒प्रुता॑ भ॒ङ्गेन॑ ह॒तोऽसौ॒ फ़ट्
प्रा॒णाय॑ त्वा व्या॒नाय॑ त्वा ।। ३ ।।
svāṅkṛ॑to’si॒ viśve॑bhya indri॒yebhyo॑ di॒vyebhya॒: pārthi॑vebhyo॒ mana॑stvāṣṭu॒ svāhā॑ tvā subhava॒ sūryā॑ya de॒vebhya॑stvā marīci॒pebhyo॒ devā॑ᳪśo॒ yasmai॒ tveḍe॒ tatsa॒tyamu॑pari॒prutā॑ bha॒ṅgena॑ ha॒to’sau॒ faṭ prā॒ṇāya॑ tvā vyā॒nāya॑ tvā | | ३ | |
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒न्तर्य॑च्छ मघवन् पा॒हि सोम॑म् । उ॒रु॒ष्य राय॒ एषो॑ यजस्व ।। ४ ।।
u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’sya॒ntarya॑ccha maghavan pā॒hi soma॑m | u॒ru॒ṣya rāya॒ eṣo॑ yajasva | | ४ | |
अ॒न्तस्ते॒ द्यावा॑पृथि॒वी द॑धाम्य॒न्तर्द॑धाम्यु॒र्व॒न्तरि॑क्षम् । स॒जूर्दे॒वेभि॒रव॑रै॒: परै॑श्चान्तर्या॒मे म॑घवन् मादयस्व ।। ५ ।।
a॒ntaste॒ dyāvā॑pṛthi॒vī da॑dhāmya॒ntarda॑dhāmyu॒rva॒ntari॑kṣam | sa॒jūrde॒vebhi॒rava॑rai॒: parai॑ścāntaryā॒me ma॑ghavan mādayasva | | ५ | |
स्वाङ्कृ॑तोऽसि॒ विश्वे॑भ्य इन्द्रि॒येभ्यो॑ दि॒व्येभ्य॒: पार्थि॑वेभ्यो॒ मन॑स्त्वाष्टु॒ स्वाहा॑
त्वा सुभव॒ सूर्या॑य दे॒वेभ्य॑स्त्वा मरीचि॒पेभ्य॑ उदा॒नाय॑ त्वा ।। ६ ।।
svāṅkṛ॑to’si॒ viśve॑bhya indri॒yebhyo॑ di॒vyebhya॒: pārthi॑vebhyo॒ mana॑stvāṣṭu॒ svāhā॑ tvā subhava॒ sūryā॑ya de॒vebhya॑stvā marīci॒pebhya॑ udā॒nāya॑ tvā | | ६ | |
आ वा॑यो भूष शुचिपा॒ उप॑ नः स॒हस्रं॑ ते नि॒युतो॑ विश्ववार । उपो॑ ते॒ अन्धो॒ मद्य॑मयामि॒ यस्य॑ देव दधि॒षे पू॑र्व॒पेयं॑ वा॒यवे॑ त्वा ।। ७ ।।
ā vā॑yo bhūṣa śucipā॒ upa॑ naḥ sa॒hasraṃ॑ te ni॒yuto॑ viśvavāra | upo॑ te॒ andho॒ madya॑mayāmi॒ yasya॑ deva dadhi॒ṣe pū॑rva॒peyaṃ॑ vā॒yave॑ tvā | | ७ | |
इन्द्र॑वायू इ॒मे सु॒ता उप॒ प्रयो॑भि॒राग॑तम् । इन्द॑वो वामु॒शन्ति॒ हि ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि वा॒यव॑ इन्द्रवा॒युभ्यां॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑: स॒जोषो॑भ्यां त्वा ।। ८ ।।
indra॑vāyū i॒me su॒tā upa॒ prayo॑bhi॒rāga॑tam | inda॑vo vāmu॒śanti॒ hi | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si vā॒yava॑ indravā॒yubhyāṃ॑ tvai॒ṣa te॒ yoni॑: sa॒joṣo॑bhyāṃ tvā | | ८ | |
अ॒यं वां॑ मित्रावरुणा सु॒तः सोम॑ ऋतावृधा । ममेदि॒ह श्रु॑त॒j हव॑म् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि मि॒त्रावरु॑णाभ्यां त्वा ।। ९ ।।
a॒yaṃ vāṃ॑ mitrāvaruṇā su॒taḥ soma॑ ṛtāvṛdhā | mamedi॒ha śru॑ta॒j hava॑m | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si mi॒trāvaru॑ṇābhyāṃ tvā | | ९ | |
रा॒या व॒यᳪ स॑स॒वाᳪसो॑ मदेम ह॒व्येन॑ दे॒वा यव॑सेन॒ गाव॑: ।
तां धे॒नुं मि॑त्रावरुणा यु॒वं नो॑ वि॒श्वाहा॑ धत्त॒मन॑पस्फ़ुरन्तीमे॒ष ते॒ योनि॑रृता॒युभ्यां॑ त्वा ।। १० ।।
rā॒yā va॒yaᳪ sa॑sa॒vāᳪso॑ madema ha॒vyena॑ de॒vā yava॑sena॒ gāva॑: | tāṃ dhe॒nuṃ mi॑trāvaruṇā yu॒vaṃ no॑ vi॒śvāhā॑ dhatta॒mana॑pasfurantīme॒ṣa te॒ yoni॑rṛtā॒yubhyāṃ॑ tvā | | १० | |
या वां॒ कशा॒ मधु॑म॒त्यश्वि॑ना सू॒नृता॑वती । तया॑ य॒ज्ञं मि॑मिक्षतम् । उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्य॒श्विभ्यां॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॒र्माध्वी॑भ्यां त्वा ।। ११ ।।
yā vāṃ॒ kaśā॒ madhu॑ma॒tyaśvi॑nā sū॒nṛtā॑vatī | tayā॑ ya॒jñaṃ mi॑mikṣatam | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’sya॒śvibhyāṃ॑ tvai॒ṣa te॒ yoni॒rmādhvī॑bhyāṃ tvā | | ११ | |
तं प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा॑ ज्येष्ठ॒ता॑तिं बर्हि॒षद॑ᳪ स्व॒र्विद॑म् । प्र॒ती॒ची॒नं वृ॒जनं॑ दोहसे॒ धुनि॑मा॒शुं जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ शण्डा॑य त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्वी॒रतां॑ पा॒ह्यप॑मृष्ट॒: शण्डो॑ दे॒वास्त्वा॑ शुक्र॒पाः प्र ण॑य॒न्त्वना॑धृष्टाऽसि ।। १२ ।।
taṃ pra॒tnathā॑ pū॒rvathā॑ vi॒śvathe॒mathā॑ jyeṣṭha॒tā॑tiṃ barhi॒ṣada॑ᳪ sva॒rvida॑m | pra॒tī॒cī॒naṃ vṛ॒janaṃ॑ dohase॒ dhuni॑mā॒śuṃ jaya॑nta॒manu॒ yāsu॒ vardha॑se | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si॒ śaṇḍā॑ya tvai॒ṣa te॒ yoni॑rvī॒ratāṃ॑ pā॒hyapa॑mṛṣṭa॒: śaṇḍo॑ de॒vāstvā॑ śukra॒pāḥ pra ṇa॑ya॒ntvanā॑dhṛṣṭā’si | | १२ | |
सु॒वीरो॑ वी॒रान् प्र॑ज॒नय॒न् परी॑ह्य॒भि रा॒यस्पोषे॑ण॒ यज॑मानम् ।
स॒ञ्ज॒ग्मा॒नो दि॒वा पृ॑थि॒व्या शु॒क्रः शु॒क्रशो॑चिषा॒ निर॑स्त॒: शण्ड॑: शु॒क्रस्या॑धि॒ष्ठान॑मसि ।। १३ ।।
su॒vīro॑ vī॒rān pra॑ja॒naya॒n parī॑hya॒bhi rā॒yaspoṣe॑ṇa॒ yaja॑mānam | sa॒ñja॒gmā॒no di॒vā pṛ॑thi॒vyā śu॒kraḥ śu॒kraśo॑ciṣā॒ nira॑sta॒: śaṇḍa॑: śu॒krasyā॑dhi॒ṣṭhāna॑masi | | १३ | |
अच्छि॑न्नस्य ते देव सोम सु॒वीर्य॑स्य रा॒यस्पोष॑स्य ददि॒तार॑: स्याम ।
सा प्र॑थ॒मा सँस्कृ॑तिर्वि॒श्ववा॑रा॒ स प्र॑थ॒मो वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निः ।। १४ ।।
acchi॑nnasya te deva soma su॒vīrya॑sya rā॒yaspoṣa॑sya dadi॒tāra॑: syāma | sā pra॑tha॒mā sam̐skṛ॑tirvi॒śvavā॑rā॒ sa pra॑tha॒mo varu॑ṇo mi॒tro a॒gniḥ | | १४ | |
स प्र॑थ॒मो बृह॒स्पति॑श्चिकि॒त्वाँस्तस्मा॒ इन्द्रा॑य सु॒तमा जु॑होत॒ स्वाहा॑ ।
तृ॒म्पन्तु॒ होत्रा॒ मध्वो॒ याः स्वि॑ष्टा॒ याः सुप्री॑ता॒: सुहु॑ता॒ यत्स्वाहा ऽया॑ड॒ग्नीत् ।। १५ ।।
sa pra॑tha॒mo bṛha॒spati॑ściki॒tvām̐stasmā॒ indrā॑ya su॒tamā ju॑hota॒ svāhā॑ | tṛ॒mpantu॒ hotrā॒ madhvo॒ yāḥ svi॑ṣṭā॒ yāḥ suprī॑tā॒: suhu॑tā॒ yatsvāhā ’yā॑ḍa॒gnīt | | १५ | |
अ॒यं वे॒नश्चो॑दय॒त्पृश्नि॑गर्भा॒ ज्योति॑र्जरायू॒ रज॑सो वि॒माने॑ ।
इ॒मम॒पाᳪ सं॑ग॒मे सूर्य॑स्य॒ शिशुं॒ न विप्रा॑ म॒तिभी॑ रिहन्ति ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ मर्का॑य त्वा ।। १६ ।।
a॒yaṃ ve॒naśco॑daya॒tpṛśni॑garbhā॒ jyoti॑rjarāyū॒ raja॑so vi॒māne॑ | i॒mama॒pāᳪ saṃ॑ga॒me sūrya॑sya॒ śiśuṃ॒ na viprā॑ ma॒tibhī॑ rihanti | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si॒ markā॑ya tvā | | १६ | |
मनो॒ न येषु॒ हव॑नेषु ति॒ग्मं विप॒: शच्या॑ वनु॒थो द्रव॑न्ता ।
आ यः शर्या॑भिस्तुविनृ॒म्णो अ॒स्याश्री॑णीता॒दिशं॒ गभ॑स्तावे॒ष ते॒ योनि॑: प्र॒जाः
पा॒ह्यप॑मृष्टो॒ मर्को॑ दे॒वास्त्वा॑ मन्थि॒पाः प्र ण॑य॒न्त्वना॑धृष्टासि ।। १७ ।।
mano॒ na yeṣu॒ hava॑neṣu ti॒gmaṃ vipa॒: śacyā॑ vanu॒tho drava॑ntā | ā yaḥ śaryā॑bhistuvinṛ॒mṇo a॒syāśrī॑ṇītā॒diśaṃ॒ gabha॑stāve॒ṣa te॒ yoni॑: pra॒jāḥ pā॒hyapa॑mṛṣṭo॒ marko॑ de॒vāstvā॑ manthi॒pāḥ pra ṇa॑ya॒ntvanā॑dhṛṣṭāsi | | १७ | |
सु॒प्र॒जाः प्र॒जाः प्र॑ज॒नय॒न् परी॑ह्य॒भि रा॒यस्पोषे॑ण॒ यज॑मानम् ।
स॒ञ्ज॒ग्मा॒नो दि॒वा पृ॑थि॒व्या म॒न्थी म॒न्थिशो॑चिषा निर॑स्तो॒ मर्को॑ म॒न्थिनो॑ऽधि॒ष्ठान॑मसि ।। १८ ।।
su॒pra॒jāḥ pra॒jāḥ pra॑ja॒naya॒n parī॑hya॒bhi rā॒yaspoṣe॑ṇa॒ yaja॑mānam | sa॒ñja॒gmā॒no di॒vā pṛ॑thi॒vyā ma॒nthī ma॒nthiśo॑ciṣā nira॑sto॒ marko॑ ma॒nthino॑’dhi॒ṣṭhāna॑masi | | १८ | |
ये दे॑वासो दि॒व्येका॑दश॒ स्थ पृ॑थि॒व्यामध्येका॑दश॒ स्थ ।
अ॒प्सु॒क्षितो॑ महि॒नैका॑दश॒ स्थ ते दे॑वासो य॒ज्ञमि॒मं जु॑षध्वम् ।। १९ ।।
ye de॑vāso di॒vyekā॑daśa॒ stha pṛ॑thi॒vyāmadhyekā॑daśa॒ stha | a॒psu॒kṣito॑ mahi॒naikā॑daśa॒ stha te de॑vāso ya॒jñami॒maṃ ju॑ṣadhvam | | १९ | |
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्याग्रय॒णो॒ऽसि॒ स्वा॒ग्रयणः ।
पा॒हि य॒ज्ञं पा॒हि य॒ज्ञप॑तिं॒ विष्णु॒स्त्वामि॑न्द्रि॒येण॑ पातु॒ विष्णुं॒ त्वं पा॑ह्य॒भि सव॑नानि पाहि ।। २० ।।
u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’syāgraya॒ṇo॒’si॒ svā॒grayaṇaḥ | pā॒hi ya॒jñaṃ pā॒hi ya॒jñapa॑tiṃ॒ viṣṇu॒stvāmi॑ndri॒yeṇa॑ pātu॒ viṣṇuṃ॒ tvaṃ pā॑hya॒bhi sava॑nāni pāhi | | २० | |
सोम॑: पवते॒ सोम॑: पवते॒ऽस्मै॒ ब्रह्म॑णे॒ऽस्मै क्ष॒त्राया॒स्मै सु॑न्व॒ते यज॑मानाय पवत इ॒ष ऊ॒र्जे
प॑वते॒ऽद्भ्य ओष॑धीभ्यः पवते॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्यां॑ पवते सुभू॒ताय॑ पवते॒ विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑
ए॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑: ।। २१ ।।
soma॑: pavate॒ soma॑: pavate॒’smai॒ brahma॑ṇe॒’smai kṣa॒trāyā॒smai su॑nva॒te yaja॑mānāya pavata i॒ṣa ū॒rje pa॑vate॒’dbhya oṣa॑dhībhyaḥ pavate॒ dyāvā॑pṛthi॒vībhyāṃ॑ pavate subhū॒tāya॑ pavate॒ viśve॑bhyastvā de॒vebhya॑ e॒ṣa te॒ yoni॒rviśve॑bhyastvā de॒vebhya॑: | | २१ | |
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा बृ॒हद्व॑ते॒ वय॑स्वत उक्था॒व्यं॒ गृह्णामि । यत्त॑ इन्द्र बृ॒हद्वय॒स्तस्मै॑ त्वा॒ विष्ण॑वे त्वै॒ष ते॒ योनि॑रु॒क्थेभ्य॑स्त्वा
दे॒वेभ्य॑स्त्वा देवा॒व्यं॒ य॒ज्ञस्यायु॑षे गृह्णामि ।। २२ ।।
u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto॒’sīndrā॑ya tvā bṛ॒hadva॑te॒ vaya॑svata ukthā॒vyaṃ॒ gṛhṇāmi | yatta॑ indra bṛ॒hadvaya॒stasmai॑ tvā॒ viṣṇa॑ve tvai॒ṣa te॒ yoni॑ru॒kthebhya॑stvā de॒vebhya॑stvā devā॒vyaṃ॒ ya॒jñasyāyu॑ṣe gṛhṇāmi | | २२ | |
मि॒त्रावरु॑णाभ्यां त्वा देवा॒व्यं॒ य॒ज्ञस्यायु॑षे गृह्णा॒मीन्द्रा॑य त्वा देवा॒व्यं॒ य॒ज्ञस्यायु॑षे गृह्णा॒मीन्द्रा॒ग्निभ्यां॑ त्वा देवा॒व्यं॒ य॒ज्ञस्यायु॑षे गृह्णा॒मीन्द्रा॒वरु॑णाभ्यां त्वा देवा॒व्यं॒ य॒ज्ञस्यायु॑षे गृह्णा॒मीन्द्रा॒बृह॒स्पति॑भ्यां त्वा देवा॒व्यं॒ य॒ज्ञस्यायु॑षे गृह्णा॒मीन्द्रा॒विष्णु॑भ्यां त्वा देवा॒व्यं॒ य॒ज्ञस्यायु॑षे गृह्णामि ।। २३ ।।
mi॒trāvaru॑ṇābhyāṃ tvā devā॒vyaṃ॒ ya॒jñasyāyu॑ṣe gṛhṇā॒mīndrā॑ya tvā devā॒vyaṃ॒ ya॒jñasyāyu॑ṣe gṛhṇā॒mīndrā॒gnibhyāṃ॑ tvā devā॒vyaṃ॒ ya॒jñasyāyu॑ṣe gṛhṇā॒mīndrā॒varu॑ṇābhyāṃ tvā devā॒vyaṃ॒ ya॒jñasyāyu॑ṣe gṛhṇā॒mīndrā॒bṛha॒spati॑bhyāṃ tvā devā॒vyaṃ॒ ya॒jñasyāyu॑ṣe gṛhṇā॒mīndrā॒viṣṇu॑bhyāṃ tvā devā॒vyaṃ॒ ya॒jñasyāyu॑ṣe gṛhṇāmi | | २३ | |
मू॒र्धानं॑ दि॒वो अ॑र॒तिं पृ॑थि॒व्या वै॑श्वान॒रमृ॒त आ जा॒तम॒ग्निम् ।
क॒विᳪ स॒म्राज॒मति॑थिं॒ जना॑नामा॒सन्ना पात्रं॑ जनयन्त दे॒वाः ।। २४ ।।
mū॒rdhānaṃ॑ di॒vo a॑ra॒tiṃ pṛ॑thi॒vyā vai॑śvāna॒ramṛ॒ta ā jā॒tama॒gnim | ka॒viᳪ sa॒mrāja॒mati॑thiṃ॒ janā॑nāmā॒sannā pātraṃ॑ janayanta de॒vāḥ | | २४ | |
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि ध्रु॒वो॒ऽसि ध्रु॒वक्षि॑तिर्ध्रु॒वाणां॑ ध्रु॒वत॒मोऽच्यु॑तानामच्युत॒क्षित्त॑म
ए॒ष ते॒ योनि॑र्वैश्वान॒राय॑ त्वा । ध्रु॒वं ध्रु॒वेण॒ मन॑सा वा॒चा सोम॒मव॑ नयामि ।
अथा॑ न॒ इन्द्र॒ इद्विशो॑ऽसप॒त्नाः सम॑नस॒स्कर॑त् ।। २५ ।।
u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si dhru॒vo॒’si dhru॒vakṣi॑tirdhru॒vāṇāṃ॑ dhru॒vata॒mo’cyu॑tānāmacyuta॒kṣitta॑ma e॒ṣa te॒ yoni॑rvaiśvāna॒rāya॑ tvā | dhru॒vaṃ dhru॒veṇa॒ mana॑sā vā॒cā soma॒mava॑ nayāmi | athā॑ na॒ indra॒ idviśo॑’sapa॒tnāḥ sama॑nasa॒skara॑t | | २५ | |
यस्ते॑ द्र॒प्स स्कन्द॑ति॒ यस्ते॑ अ॒jशुर्ग्राव॑च्युतो धि॒षण॑योरु॒पस्था॑त् ।
अ॒ध्व॒र्योर्वा॒ परि॑ वा॒ यः प॒वित्रा॒त्तं ते॑ जु॑होमि॒ मन॑सा॒ वष॑ट्कृत॒j स्वाहा॑ दे॒वाना॑मु॒त्क्रम॑णमसि ।। २६ ।।
yaste॑ dra॒psa skanda॑ti॒ yaste॑ a॒jśurgrāva॑cyuto dhi॒ṣaṇa॑yoru॒pasthā॑t | a॒dhva॒ryorvā॒ pari॑ vā॒ yaḥ pa॒vitrā॒ttaṃ te॑ ju॑homi॒ mana॑sā॒ vaṣa॑ṭkṛta॒j svāhā॑ de॒vānā॑mu॒tkrama॑ṇamasi | | २६ | |
प्रा॒णाय॑ मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्व व्या॒नाय॑ मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्वोदा॒नाय॑ मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्व वा॒चे मे॑ वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्व॒ क्रतू॒दक्षा॑भ्यां मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्व॒ श्रोत्रा॑य मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्व॒ चक्षु॑र्भ्यां मे वर्चो॒दसौ॒ वर्च॑से पवेथाम् ।। २७ ।।
prā॒ṇāya॑ me varco॒dā varca॑se pavasva vyā॒nāya॑ me varco॒dā varca॑se pavasvodā॒nāya॑ me varco॒dā varca॑se pavasva vā॒ce me॑ varco॒dā varca॑se pavasva॒ kratū॒dakṣā॑bhyāṃ me varco॒dā varca॑se pavasva॒ śrotrā॑ya me varco॒dā varca॑se pavasva॒ cakṣu॑rbhyāṃ me varco॒dasau॒ varca॑se pavethām | | २७ | |
आ॒त्मने॑ मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्वौज॑से मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्वायु॑षे मे वर्चो॒दा वर्च॑से पवस्व॒
विश्वा॑भ्यो मे प्र॒जाभ्यो॑ वर्चो॒दसौ॒ वर्च॑से पवेथाम् ।। २८ ।।
ā॒tmane॑ me varco॒dā varca॑se pavasvauja॑se me varco॒dā varca॑se pavasvāyu॑ṣe me varco॒dā varca॑se pavasva॒ viśvā॑bhyo me pra॒jābhyo॑ varco॒dasau॒ varca॑se pavethām | | २८ | |
को॑ऽसि कत॒मो॒ऽसि॒ कस्या॑सि॒ को नामा॑सि । यस्य॑ ते॒ नामाम॑न्महि॒ यं त्वा॒ सोमे॑नाती॑तृपाम । भूर्भुव॒: स्व॒: सुप्र॒जाः प्र॒जाभि॑: स्याᳪ सु॒वीरो॑ वी॒रैः सु॒पोष॒: पोषै॑: ।। २९ ।।
ko॑’si kata॒mo॒’si॒ kasyā॑si॒ ko nāmā॑si | yasya॑ te॒ nāmāma॑nmahi॒ yaṃ tvā॒ some॑nātī॑tṛpāma | bhūrbhuva॒: sva॒: supra॒jāḥ pra॒jābhi॑: syāᳪ su॒vīro॑ vī॒raiḥ su॒poṣa॒: poṣai॑: | | २९ | |
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ मध॑वे त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि॒ माध॑वाय त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि शु॒क्राय॑ त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि॒ शुच॑ये त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि॒ नभ॑से त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि नभ॒स्या॒य त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसी॒षे त्वो॑पया॒मगृ॑हीतोऽस्यू॒र्जे त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि॒ सह॑से त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि सह॒स्या॒य त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि॒ तप॑से त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽसि तप॒स्या॑य त्वोपया॒मगृ॑हीतोऽस्यᳪहसस्प॒तये॑ त्वा ।। ३० ।।
u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si॒ madha॑ve tvopayā॒magṛ॑hīto’si॒ mādha॑vāya tvopayā॒magṛ॑hīto’si śu॒krāya॑ tvopayā॒magṛ॑hīto’si॒ śuca॑ye tvopayā॒magṛ॑hīto’si॒ nabha॑se tvopayā॒magṛ॑hīto’si nabha॒syā॒ya tvopayā॒magṛ॑hīto’sī॒ṣe tvo॑payā॒magṛ॑hīto’syū॒rje tvopayā॒magṛ॑hīto’si॒ saha॑se tvopayā॒magṛ॑hīto’si saha॒syā॒ya tvopayā॒magṛ॑hīto’si॒ tapa॑se tvopayā॒magṛ॑hīto’si tapa॒syā॑ya tvopayā॒magṛ॑hīto’syaᳪhasaspa॒taye॑ tvā | | ३० | |
इन्द्रा॑ग्नी॒ आ ग॑तᳪ सु॒तं गी॒र्भिर्नभो॒ वरे॑ण्यम् । अ॒स्य पा॑तं धि॒येषि॒ता ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसीन्द्रा॒ग्निभ्यां॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑रिन्द्रा॒ग्निभ्यां॑ त्वा ।। ३१ ।।
indrā॑gnī॒ ā ga॑taᳪ su॒taṃ gī॒rbhirnabho॒ vare॑ṇyam | a॒sya pā॑taṃ dhi॒yeṣi॒tā | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’sīndrā॒gnibhyāṃ॑ tvai॒ṣa te॒ yoni॑rindrā॒gnibhyāṃ॑ tvā | | ३१ | |
आ घा॒ ये अ॒ग्निमि॑न्ध॒ते स्तृ॒णन्ति॑ ब॒र्हिरा॑नु॒षक् । येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽस्यग्नी॒न्द्राभ्यां॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑रग्नी॒न्द्राभ्यां॑ त्वा ।। ३२ ।।
ā ghā॒ ye a॒gnimi॑ndha॒te stṛ॒ṇanti॑ ba॒rhirā॑nu॒ṣak | yeṣā॒mindro॒ yuvā॒ sakhā॑ | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’syagnī॒ndrābhyāṃ॑ tvai॒ṣa te॒ yoni॑ragnī॒ndrābhyāṃ॑ tvā | | ३२ | |
ओमा॑सश्चर्षणीधृतो॒ विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त । दा॒श्वाᳪसो॑ दा॒शुष॑: सु॒तम् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑: ।। ३३ ।।
omā॑saścarṣaṇīdhṛto॒ viśve॑ devāsa॒ ā ga॑ta | dā॒śvāᳪso॑ dā॒śuṣa॑: su॒tam | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si॒ viśve॑bhyastvā de॒vebhya॑ e॒ṣa te॒ yoni॒rviśve॑bhyastvā de॒vebhya॑: | | ३३ | |
विश्वे॑ देवास॒ आ ग॑त शृणु॒ता म॑ इ॒मᳪ हव॑म् । एदं ब॒र्हिर्निषी॑दत ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि॒ विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑ ए॒ष ते॒ योनि॒र्विश्वे॑भ्यस्त्वा दे॒वेभ्य॑: ।। ३४ ।।
viśve॑ devāsa॒ ā ga॑ta śṛṇu॒tā ma॑ i॒maᳪ hava॑m | edaṃ ba॒rhirniṣī॑data | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si॒ viśve॑bhyastvā de॒vebhya॑ e॒ṣa te॒ yoni॒rviśve॑bhyastvā de॒vebhya॑: | | ३४ | |
इन्द्र॑ मरुत्व इ॒ह पा॑हि॒ सोमं॒ यथा॑ शार्या॒ते अपि॑बः सु॒तस्य॑ ।
तव॒ प्रणी॑ती॒ तव॑ शूर॒ शर्म॒न्ना वि॑वासन्ति क॒वय॑: सुय॒ज्ञाः ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ।। ३५ ।।
indra॑ marutva i॒ha pā॑hi॒ somaṃ॒ yathā॑ śāryā॒te api॑baḥ su॒tasya॑ | tava॒ praṇī॑tī॒ tava॑ śūra॒ śarma॒nnā vi॑vāsanti ka॒vaya॑: suya॒jñāḥ | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto॒’sīndrā॑ya tvā ma॒rutva॑ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā॑ya tvā ma॒rutva॑te | | ३५ | |
म॒रुत्व॑न्तं वृष॒भं वा॑वृधा॒नमक॑वारिं दि॒व्यᳪशा॒समिन्द्र॑म् ।
वि॑श्वा॒साह॒मव॑से॒ नूत॑नायो॒ग्रᳪस॑हो॒दामि॒ह तᳪ हु॑वेम ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि म॒रुतां॒ त्वौज॑से ।। ३६ ।।
ma॒rutva॑ntaṃ vṛṣa॒bhaṃ vā॑vṛdhā॒namaka॑vāriṃ di॒vyaᳪśā॒samindra॑m | vi॑śvā॒sāha॒mava॑se॒ nūta॑nāyo॒graᳪsa॑ho॒dāmi॒ha taᳪ hu॑vema | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto॒’sīndrā॑ya tvā ma॒rutva॑te e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā॑ya tvā ma॒rutva॑te | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si ma॒rutāṃ॒ tvauja॑se | | ३६ | |
स॒जोषा॑ इन्द्र॒ सग॑णो म॒रुद्भि॒: सोमं॑ पिब वृत्र॒हा शू॑र वि॒द्वान् ।
ज॒हि शत्रूँ॒२रप॒ मृधो॑ नुद॒स्वाथाभ॑यं कृणुहि वि॒श्वतो॑ नः ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ।। ३७ ।।
sa॒joṣā॑ indra॒ saga॑ṇo ma॒rudbhi॒: somaṃ॑ piba vṛtra॒hā śū॑ra vi॒dvān | ja॒hi śatrūm॒̐२rapa॒ mṛdho॑ nuda॒svāthābha॑yaṃ kṛṇuhi vi॒śvato॑ naḥ | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto॒’sīndrā॑ya tvā ma॒rutva॑ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā॑ya tvā ma॒rutva॑te | | ३७ | |
म॒रुत्वाँ॑२ इन्द्र वृष॒भो रणा॑य॒ पिबा॒ सोम॑मनुष्व॒धं मदा॑य ।
आ सि॑ञ्चस्व ज॒ठरे॒ मध्व॑ ऊ॒र्मिं त्वᳪ राजा॑ऽसि॒ प्रति॑पत्सु॒ताना॑म् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो॒ऽसीन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑त
ए॒ष ते॒ योनि॒रिन्द्रा॑य त्वा म॒रुत्व॑ते ।। ३८ ।।
ma॒rutvām̐॑२ indra vṛṣa॒bho raṇā॑ya॒ pibā॒ soma॑manuṣva॒dhaṃ madā॑ya | ā si॑ñcasva ja॒ṭhare॒ madhva॑ ū॒rmiṃ tvaᳪ rājā॑’si॒ prati॑patsu॒tānā॑m | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto॒’sīndrā॑ya tvā ma॒rutva॑ta e॒ṣa te॒ yoni॒rindrā॑ya tvā ma॒rutva॑te | | ३८ | |
म॒हाँ२ इन्द्रो॑ नृ॒वदा च॑र्षणि॒प्रा उ॒त द्वि॒बर्हा॑ अमि॒नः सहो॑भिः ।
अ॒स्म॒द्र॒य्ग्वावृधे वी॒र्या॒यो॒रुः पृ॒थुः सुकृ॑तः क॒र्तृभि॑र्भूत् ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ।। ३९ ।।
ma॒hām̐२ indro॑ nṛ॒vadā ca॑rṣaṇi॒prā u॒ta dvi॒barhā॑ ami॒naḥ saho॑bhiḥ | a॒sma॒dra॒ygvāvṛdhe vī॒ryā॒yo॒ruḥ pṛ॒thuḥ sukṛ॑taḥ ka॒rtṛbhi॑rbhūt | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si mahe॒ndrāya॑ tvai॒ṣa te॒ yoni॑rmahe॒ndrāya॑ tvā | | ३९ | |
म॒हाँ२ इन्द्रो॒ य ओज॑सा प॒र्जन्यो॑ वृष्टि॒माँ२ इ॑व । स्तोमै॑र्व॒त्सस्य॑ वावृधे ।
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतोऽसि महे॒न्द्राय॑ त्वै॒ष ते॒ योनि॑र्महे॒न्द्राय॑ त्वा ।। ४० ।।
ma॒hām̐२ indro॒ ya oja॑sā pa॒rjanyo॑ vṛṣṭi॒mām̐२ i॑va | stomai॑rva॒tsasya॑ vāvṛdhe | u॒pa॒yā॒magṛ॑hīto’si mahe॒ndrāya॑ tvai॒ṣa te॒ yoni॑rmahe॒ndrāya॑ tvā | | ४० | |
उदु॒ त्यं जा॒तवे॑दसं दे॒वं व॑हन्ति के॒तव॑: । दृ॒शे विश्वा॑य॒ सूर्य॒j स्वाहा॑ ।। ४१ ।।
udu॒ tyaṃ jā॒tave॑dasaṃ de॒vaṃ va॑hanti ke॒tava॑: | dṛ॒śe viśvā॑ya॒ sūrya॒j svāhā॑ | | ४१ | |
चि॒त्रं दे॒वाना॒मुदगा॒दनी॑कं॒ चक्षु॑र्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्या॒ग्नेः ।
आप्रा॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरि॑क्ष॒j सूर्य॑ आ॒त्मा जग॑तस्त॒स्थुष॑श्च॒ स्वाहा॑ ।। ४२ ।।
ci॒traṃ de॒vānā॒mudagā॒danī॑kaṃ॒ cakṣu॑rmi॒trasya॒ varu॑ṇasyā॒gneḥ | āprā॒ dyāvā॑pṛthi॒vī a॒ntari॑kṣa॒j sūrya॑ ā॒tmā jaga॑tasta॒sthuṣa॑śca॒ svāhā॑ | | ४२ | |
अग्ने॒ नय॑ सु॒पथा॑ रा॒ये अ॒स्मान्विश्वा॑नि देव व॒युना॑नि वि॒द्वान् ।
यु॒यो॒ध्यस्मज्जु॑हुरा॒णमेनो॒ भूयि॑ष्ठां ते॒ नम॑ उक्तिं विधेम॒ स्वाहा॑ ।। ४३ ।।
agne॒ naya॑ su॒pathā॑ rā॒ye a॒smānviśvā॑ni deva va॒yunā॑ni vi॒dvān | yu॒yo॒dhyasmajju॑hurā॒ṇameno॒ bhūyi॑ṣṭhāṃ te॒ nama॑ uktiṃ vidhema॒ svāhā॑ | | ४३ | |
अ॒यं नो॑ अ॒ग्निर्वरि॑वस्कृणोत्व॒यं मृध॑: पु॒र ए॑तु प्रभि॒न्दन् ।
अ॒यं वाजा॑न्जयतु॒ वाज॑साताव॒यᳪ शत्रू॑ञ्जयतु॒ जर्हृ॑षाण॒: स्वाहा॑ ।। ४४ ।।
a॒yaṃ no॑ a॒gnirvari॑vaskṛṇotva॒yaṃ mṛdha॑: pu॒ra e॑tu prabhi॒ndan | a॒yaṃ vājā॑njayatu॒ vāja॑sātāva॒yaᳪ śatrū॑ñjayatu॒ jarhṛ॑ṣāṇa॒: svāhā॑ | | ४४ | |
रू॒पेण॑ वो रू॒पम॒भ्यागां॑ तु॒थो वो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ वि भ॑जतु ।
ऋ॒तस्य॑ प॒था प्रेत॑ च॒न्द्रद॑क्षिणा॒ वि स्व॒: पश्य॒ व्यन्तरि॑क्षं॒ यत॑स्व सद॒स्यै॒: ।। ४५ ।।
rū॒peṇa॑ vo rū॒pama॒bhyāgāṃ॑ tu॒tho vo॑ vi॒śvave॑dā॒ vi bha॑jatu | ṛ॒tasya॑ pa॒thā preta॑ ca॒ndrada॑kṣiṇā॒ vi sva॒: paśya॒ vyantari॑kṣaṃ॒ yata॑sva sada॒syai॒: | | ४५ | |
ब्रा॒ह्म॒णम॒द्य वि॑देयं पितृ॒मन्तं॑ पैतृम॒त्यमृषि॑मार्षे॒यᳪ सु॒धातु॑दक्षिणम् ।
अ॒स्मद्रा॑ता देव॒त्रा ग॑च्छत प्रदा॒तार॒मा वि॑शत ।। ४६ ।।
brā॒hma॒ṇama॒dya vi॑deyaṃ pitṛ॒mantaṃ॑ paitṛma॒tyamṛṣi॑mārṣe॒yaᳪ su॒dhātu॑dakṣiṇam | a॒smadrā॑tā deva॒trā ga॑cchata pradā॒tāra॒mā vi॑śata | | ४६ | |
अ॒ग्नये॑ त्वा॒ मह्यं॒ वरु॑णो ददातु॒ सो॒ऽमृत॒त्त्वम॑शी॒यायु॑र्दा॒त्र ए॑धि॒ मयो॒ मह्यं॑ प्रतिग्रही॒त्रे रु॒द्राय॑ त्वा॒ मह्यं॒ वरु॑णो ददातु॒ सो॒ऽमृत॒त्त्वम॑शीय प्रा॒णो दा॒त्र ए॑धि॒ वयो॒ मह्यं॑ प्रतिग्रही॒त्रे बृह॒स्पत॑ये त्वा॒ मह्यं॒ वरु॑णो ददातु॒ सो॒ऽमृत॒त्त्वम॑शीय॒ त्वग्दा॒त्र ए॑धि॒ मयो॒ मह्यं॑ प्रतिग्रही॒त्रे
य॒माय॑ त्वा॒ मह्यं॒ वरु॑णो ददातु॒ सो॒ऽमृत॒त्त्वम॑शीय॒ हयो॑ दा॒त्र ए॑धि॒ वयो॒ मह्यं॑ प्रतिग्रही॒त्रे ।। ४७ ।।
a॒gnaye॑ tvā॒ mahyaṃ॒ varu॑ṇo dadātu॒ so॒’mṛta॒ttvama॑śī॒yāyu॑rdā॒tra e॑dhi॒ mayo॒ mahyaṃ॑ pratigrahī॒tre ru॒drāya॑ tvā॒ mahyaṃ॒ varu॑ṇo dadātu॒ so॒’mṛta॒ttvama॑śīya prā॒ṇo dā॒tra e॑dhi॒ vayo॒ mahyaṃ॑ pratigrahī॒tre bṛha॒spata॑ye tvā॒ mahyaṃ॒ varu॑ṇo dadātu॒ so॒’mṛta॒ttvama॑śīya॒ tvagdā॒tra e॑dhi॒ mayo॒ mahyaṃ॑ pratigrahī॒tre ya॒māya॑ tvā॒ mahyaṃ॒ varu॑ṇo dadātu॒ so॒’mṛta॒ttvama॑śīya॒ hayo॑ dā॒tra e॑dhi॒ vayo॒ mahyaṃ॑ pratigrahī॒tre | | ४७ | |
को॑ऽदा॒त्कस्मा॑ अदा॒त्कामो॑ऽदा॒त्कामा॑यादात् ।
कामो॑ दा॒ता काम॑: प्रतिग्रही॒ता कामै॒तत्ते॑ ।। ४८ ।।
ko॑’dā॒tkasmā॑ adā॒tkāmo॑’dā॒tkāmā॑yādāt | kāmo॑ dā॒tā kāma॑: pratigrahī॒tā kāmai॒tatte॑ | | ४८ | |