EeseDharmaSanātana Library
34अध्याय 34
Śukla Yajurveda Mādhyaṃdina ka Adhyay 34.
58 shlokयज्जाग्र॑तो दू॒रमु॒दैति॒ दैवं॒ तदु॑ सु॒प्तस्य॒ तथै॒वैति॑ ।
दू॒र॒ङ्ग॒मं ज्योति॑षां॒ ज्योति॒रेकं॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु ।। १ ।।
yajjāgra॑to dū॒ramu॒daiti॒ daivaṃ॒ tadu॑ su॒ptasya॒ tathai॒vaiti॑ | dū॒ra॒ṅga॒maṃ jyoti॑ṣāṃ॒ jyoti॒rekaṃ॒ tanme॒ mana॑: śi॒vasa॑ṅkalpamastu | | १ | |
येन॒ कर्मा॑ण्य॒पसो॑ मनी॒षिणो॑ य॒ज्ञे कृ॒ण्वन्ति॑ वि॒दथे॑षु॒ धीरा॑: ।
यद॑पू॒र्वं य॒क्षम॒न्तः प्र॒जानां॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु ।। २ ।।
yena॒ karmā॑ṇya॒paso॑ manī॒ṣiṇo॑ ya॒jñe kṛ॒ṇvanti॑ vi॒dathe॑ṣu॒ dhīrā॑: | yada॑pū॒rvaṃ ya॒kṣama॒ntaḥ pra॒jānāṃ॒ tanme॒ mana॑: śi॒vasa॑ṅkalpamastu | | २ | |
यत्प्र॒ज्ञान॑मु॒त चेतो॒ धृति॑श्च॒ यज्ज्योति॑र॒न्तर॒मृतं॑ प्र॒जासु॑ ।
यस्मा॒न्न ऋ॒ते किं च॒न कर्म॑ क्रि॒यते॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु ।। ३ ।।
yatpra॒jñāna॑mu॒ta ceto॒ dhṛti॑śca॒ yajjyoti॑ra॒ntara॒mṛtaṃ॑ pra॒jāsu॑ | yasmā॒nna ṛ॒te kiṃ ca॒na karma॑ kri॒yate॒ tanme॒ mana॑: śi॒vasa॑ṅkalpamastu | | ३ | |
येने॒दं भू॒तं भुव॑नं भवि॒ष्यत् परि॑गृहीतम॒मृते॑न॒ सर्व॑म् ।
येन॑ य॒ज्ञस्ता॒यते॑ स॒प्तहो॑ता॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु ।। ४ ।।
yene॒daṃ bhū॒taṃ bhuva॑naṃ bhavi॒ṣyat pari॑gṛhītama॒mṛte॑na॒ sarva॑m | yena॑ ya॒jñastā॒yate॑ sa॒ptaho॑tā॒ tanme॒ mana॑: śi॒vasa॑ṅkalpamastu | | ४ | |
यस्मि॒न्नृच॒: साम॒ यजू॑ᳪषि॒ यस्मि॒न् प्रति॑ष्ठिता रथना॒भावि॑वा॒राः ।
यस्मिँ॑श्चि॒त्तᳪ सर्व॒मोतं॑ प्र॒जानां॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु ।। ५ ।।
yasmi॒nnṛca॒: sāma॒ yajū॑ᳪṣi॒ yasmi॒n prati॑ṣṭhitā rathanā॒bhāvi॑vā॒rāḥ | yasmim̐॑ści॒ttaᳪ sarva॒motaṃ॑ pra॒jānāṃ॒ tanme॒ mana॑: śi॒vasa॑ṅkalpamastu | | ५ | |
सु॒षा॒र॒थिरश्वा॑निव॒ यन्म॑नु॒ष्या॒न्नेनी॒यते॒ऽभीशु॑भिर्वा॒जिन॑ इव ।
हृ॒त्प्रति॑ष्ठं॒ यद॑जि॒रं जवि॑ष्ठं॒ तन्मे॒ मन॑: शि॒वस॑ङ्कल्पमस्तु ।। ६ ।।
su॒ṣā॒ra॒thiraśvā॑niva॒ yanma॑nu॒ṣyā॒nnenī॒yate॒’bhīśu॑bhirvā॒jina॑ iva | hṛ॒tprati॑ṣṭhaṃ॒ yada॑ji॒raṃ javi॑ṣṭhaṃ॒ tanme॒ mana॑: śi॒vasa॑ṅkalpamastu | | ६ | |
पि॒तुं नु स्तो॑षं म॒हो ध॒र्माणं॒ तवि॑षीम् ।
यस्य॑ त्रि॒तो व्योज॑सा वृ॒त्रं विप॑र्वम॒र्दय॑त् ।। ७ ।।
pi॒tuṃ nu sto॑ṣaṃ ma॒ho dha॒rmāṇaṃ॒ tavi॑ṣīm | yasya॑ tri॒to vyoja॑sā vṛ॒traṃ vipa॑rvama॒rdaya॑t | | ७ | |
अन्विद॑नुमते॒ त्वं मन्या॑सै॒ शं च॑ नस्कृधि ।
क्रत्वे॒ दक्षा॑य नो हिनु॒ प्र ण॒ आयू॑ᳪषि तारिषः ।। ८ ।।
anvida॑numate॒ tvaṃ manyā॑sai॒ śaṃ ca॑ naskṛdhi | kratve॒ dakṣā॑ya no hinu॒ pra ṇa॒ āyū॑ᳪṣi tāriṣaḥ | | ८ | |
अनु॑ नो॒ऽद्यानु॑मतिर्य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ मन्यताम् ।
अ॒ग्निश्च॑ हव्य॒वाह॑नो॒ भव॑तं दा॒शुषे॒ मय॑: ।। ९ ।।
anu॑ no॒’dyānu॑matirya॒jñaṃ de॒veṣu॑ manyatām | a॒gniśca॑ havya॒vāha॑no॒ bhava॑taṃ dā॒śuṣe॒ maya॑: | | ९ | |
सिनी॑वालि॒ पृथु॑ष्टुके॒ या दे॒वाना॒मसि॒ स्वसा॑ ।
जु॒षस्व॑ ह॒व्यमाहु॑तं प्र॒जां दे॑वि दिदिड्ढि नः ।। १० ।।
sinī॑vāli॒ pṛthu॑ṣṭuke॒ yā de॒vānā॒masi॒ svasā॑ | ju॒ṣasva॑ ha॒vyamāhu॑taṃ pra॒jāṃ de॑vi didiḍḍhi naḥ | | १० | |
पञ्च॑ न॒द्यः सर॑स्वती॒मपि॑ यन्ति॒ सस्रो॑तसः ।
सर॑स्वती॒ तु प॑ञ्च॒धा सो दे॒शेऽभ॑वत्स॒रित् ।। ११ ।।
pañca॑ na॒dyaḥ sara॑svatī॒mapi॑ yanti॒ sasro॑tasaḥ | sara॑svatī॒ tu pa॑ñca॒dhā so de॒śe’bha॑vatsa॒rit | | ११ | |
त्वम॑ग्ने प्रथ॒मो अङ्गि॑रा॒ ऋषि॑र्दे॒वो दे॒वाना॑मभवः शि॒वः सखा॑ ।
तव॑ व्र॒ते क॒वयो॑ विद्म॒नाप॒सोऽजा॑यन्त म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः ।। १२ ।।
tvama॑gne pratha॒mo aṅgi॑rā॒ ṛṣi॑rde॒vo de॒vānā॑mabhavaḥ śi॒vaḥ sakhā॑ | tava॑ vra॒te ka॒vayo॑ vidma॒nāpa॒so’jā॑yanta ma॒ruto॒ bhrāja॑dṛṣṭayaḥ | | १२ | |
त्वं नो॑ अग्ने॒ तव॑ देव पा॒युभि॑र्म॒घोनो॑ रक्ष त॒न्व॒श्च वन्द्य ।
त्रा॒ता तो॒कस्य॒ तन॑ये॒ गवा॑म॒स्यनि॑मेष॒ᳪ रक्ष॑माण॒स्तव॑ व्र॒ते ।। १३ ।।
tvaṃ no॑ agne॒ tava॑ deva pā॒yubhi॑rma॒ghono॑ rakṣa ta॒nva॒śca vandya | trā॒tā to॒kasya॒ tana॑ye॒ gavā॑ma॒syani॑meṣa॒ᳪ rakṣa॑māṇa॒stava॑ vra॒te | | १३ | |
उ॒त्ता॒नाया॒मव॑ भरा चिकि॒त्वान्त्स॒द्यः प्रवी॑ता॒ वृष॑णं जजान ।
अ॒रु॒षस्तू॑पो॒ रुश॑दस्य॒ पाज॒ इडा॑यास्पु॒त्रो व॒युने॑ऽजनिष्ट ।। १४ ।।
u॒ttā॒nāyā॒mava॑ bharā ciki॒tvāntsa॒dyaḥ pravī॑tā॒ vṛṣa॑ṇaṃ jajāna | a॒ru॒ṣastū॑po॒ ruśa॑dasya॒ pāja॒ iḍā॑yāspu॒tro va॒yune॑’janiṣṭa | | १४ | |
इडा॑यास्त्वा प॒दे व॒यं नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ ।
जात॑वेदो॒ निधी॑म॒ह्यग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे ।। १५ ।।
iḍā॑yāstvā pa॒de va॒yaṃ nābhā॑ pṛthi॒vyā adhi॑ | jāta॑vedo॒ nidhī॑ma॒hyagne॑ ha॒vyāya॒ voḍha॑ve | | १५ | |
प्र म॑न्महे शवसा॒नाय॑ शू॒षमा॑ङ्गू॒षं गिर्व॑णसे अङ्गिर॒स्वत् ।
सु॒वृ॒क्तिभि॑ स्तुव॒त ऋ॑ग्मि॒यायार्चा॑मा॒र्कं नरे॒ विश्रु॑ताय ।। १६ ।।
pra ma॑nmahe śavasā॒nāya॑ śū॒ṣamā॑ṅgū॒ṣaṃ girva॑ṇase aṅgira॒svat | su॒vṛ॒ktibhi॑ stuva॒ta ṛ॑gmi॒yāyārcā॑mā॒rkaṃ nare॒ viśru॑tāya | | १६ | |
प्र वो॑ म॒हे महि॒ नमो॑ भरध्वमाङ्गू॒ष्य॒ᳪ शवसा॒नाय॒ साम॑ ।
येना॑ न॒: पूर्वे॑ पि॒तर॑: पद॒ज्ञा अर्च॑न्तो॒ अङ्गि॑रसो॒ गा अवि॑न्दन् ।। १७ ।।
pra vo॑ ma॒he mahi॒ namo॑ bharadhvamāṅgū॒ṣya॒ᳪ śavasā॒nāya॒ sāma॑ | yenā॑ na॒: pūrve॑ pi॒tara॑: pada॒jñā arca॑nto॒ aṅgi॑raso॒ gā avi॑ndan | | १७ | |
इ॒च्छन्ति॑ त्वा सो॒म्यास॒: सखा॑यः सु॒न्वन्ति॒ सोमं॒ दध॑ति॒ प्रया॑ᳪसि ।
तिति॑क्षन्ते अ॒भिश॑स्तिं॒ जना॑ना॒मिन्द्र॒ त्वदा कश्च॒न हि प्र॑के॒तः ।। १८ ।।
i॒cchanti॑ tvā so॒myāsa॒: sakhā॑yaḥ su॒nvanti॒ somaṃ॒ dadha॑ti॒ prayā॑ᳪsi | titi॑kṣante a॒bhiśa॑stiṃ॒ janā॑nā॒mindra॒ tvadā kaśca॒na hi pra॑ke॒taḥ | | १८ | |
न ते॑ दू॒रे प॑र॒मा चि॒द्रजा॒ᳪस्या तु प्र या॑हि हरिवो॒ हरि॑भ्याम् ।
स्थि॒राय॒ वृष्णे॒ सव॑ना कृ॒तेमा यु॒क्ता ग्रावा॑णः समिधा॒ने अग्नौ ।। १९ ।।
na te॑ dū॒re pa॑ra॒mā ci॒drajā॒ᳪsyā tu pra yā॑hi harivo॒ hari॑bhyām | sthi॒rāya॒ vṛṣṇe॒ sava॑nā kṛ॒temā yu॒ktā grāvā॑ṇaḥ samidhā॒ne agnau | | १९ | |
अषा॑ढं यु॒त्सु पृत॑नासु॒ पप्रि॑ᳪ स्व॒र्षाम॒प्सां वृ॒जन॑स्य गो॒पाम् ।
भ॒रे॒षु॒जाᳪ सु॑क्षि॒तिᳪ सु॒श्रव॑सं॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम ।। २० ।।
aṣā॑ḍhaṃ yu॒tsu pṛta॑nāsu॒ papri॑ᳪ sva॒rṣāma॒psāṃ vṛ॒jana॑sya go॒pām | bha॒re॒ṣu॒jāᳪ su॑kṣi॒tiᳪ su॒śrava॑saṃ॒ jaya॑ntaṃ॒ tvāmanu॑ madema soma | | २० | |
सोमो॑ धे॒नुᳪ सोमो॒ अर्व॑न्तमा॒शुᳪ सोमो॑ वी॒रं क॑र्म॒ण्यं॒ ददाति ।
सा॒द॒न्यं॒ विद॒थ्य॒ᳪ स॒भेयं॑ पितृ॒श्रव॑णं॒ यो ददा॑शदस्मै ।। २१ ।।
somo॑ dhe॒nuᳪ somo॒ arva॑ntamā॒śuᳪ somo॑ vī॒raṃ ka॑rma॒ṇyaṃ॒ dadāti | sā॒da॒nyaṃ॒ vida॒thya॒ᳪ sa॒bheyaṃ॑ pitṛ॒śrava॑ṇaṃ॒ yo dadā॑śadasmai | | २१ | |
त्वमि॒मा ओष॑धीः सोम॒ विश्वा॒स्त्वम॒पो अ॑जनय॒स्त्वं गाः ।
त्वमा त॑तन्थो॒र्वन्तरि॑क्षं॒ त्वं ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववर्थ ।। २२ ।।
tvami॒mā oṣa॑dhīḥ soma॒ viśvā॒stvama॒po a॑janaya॒stvaṃ gāḥ | tvamā ta॑tantho॒rvantari॑kṣaṃ॒ tvaṃ jyoti॑ṣā॒ vi tamo॑ vavartha | | २२ | |
दे॒वेन॑ नो॒ मन॑सा देव सोम रा॒यो भा॒गᳪ स॑हसावन्न॒भि यु॑ध्य ।
मा त्वा त॑न॒दीशि॑षे वी॒र्य॒स्यो॒भये॑भ्य॒: प्रचि॑कित्सा॒ गवि॑ष्टौ ।। २३ ।।
de॒vena॑ no॒ mana॑sā deva soma rā॒yo bhā॒gaᳪ sa॑hasāvanna॒bhi yu॑dhya | mā tvā ta॑na॒dīśi॑ṣe vī॒rya॒syo॒bhaye॑bhya॒: praci॑kitsā॒ gavi॑ṣṭau | | २३ | |
अष्टौ॒ व्य॑ख्यत् क॒कुभ॑: पृथि॒व्यास्त्री धन्व॒ योज॑ना स॒प्त सिन्धू॑न् ।
हि॒र॒ण्या॒क्षः स॑वि॒ता दे॒व आगा॒द्दध॒द्रत्ना॑ दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ।। २४ ।।
aṣṭau॒ vya॑khyat ka॒kubha॑: pṛthi॒vyāstrī dhanva॒ yoja॑nā sa॒pta sindhū॑n | hi॒ra॒ṇyā॒kṣaḥ sa॑vi॒tā de॒va āgā॒ddadha॒dratnā॑ dā॒śuṣe॒ vāryā॑ṇi | | २४ | |
हिर॑ण्यपाणिः सवि॒ता विच॑र्षणिरु॒भे द्यावा॑पृथि॒वी अ॒न्तरी॑यते ।
अपामी॑वां॒ बाध॑ते॒ वेति॒ सूर्य॑म॒भि कृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ द्यामृ॑णोति ।। २५ ।।
hira॑ṇyapāṇiḥ savi॒tā vica॑rṣaṇiru॒bhe dyāvā॑pṛthi॒vī a॒ntarī॑yate | apāmī॑vāṃ॒ bādha॑te॒ veti॒ sūrya॑ma॒bhi kṛ॒ṣṇena॒ raja॑sā॒ dyāmṛ॑ṇoti | | २५ | |
हिर॑ण्यहस्तो॒ असु॑रः सुनी॒थः सु॑मृडी॒कः स्ववाँ॑ यात्व॒र्वाङ् ।
अ॒प॒सेध॑न् र॒क्षसो॑ यातु॒धाना॒नस्था॑द्दे॒वः प्र॑तिदो॒षं गृ॑णा॒नः ।। २६ ।।
hira॑ṇyahasto॒ asu॑raḥ sunī॒thaḥ su॑mṛḍī॒kaḥ svavām̐॑ yātva॒rvāṅ | a॒pa॒sedha॑n ra॒kṣaso॑ yātu॒dhānā॒nasthā॑dde॒vaḥ pra॑tido॒ṣaṃ gṛ॑ṇā॒naḥ | | २६ | |
ये ते॒ पन्था॑: सवितः पू॒र्व्यासो॑ऽरे॒णव॒: सुकृ॑ता अ॒न्तरि॑क्षे ।
तेभि॑र्नो अ॒द्य प॒थिभि॑: सु॒गेभी॒ रक्षा॑ च नो॒ अधि॑ च ब्रूहि देव ।। २७ ।।
ye te॒ panthā॑: savitaḥ pū॒rvyāso॑’re॒ṇava॒: sukṛ॑tā a॒ntari॑kṣe | tebhi॑rno a॒dya pa॒thibhi॑: su॒gebhī॒ rakṣā॑ ca no॒ adhi॑ ca brūhi deva | | २७ | |
उ॒भा पि॑बतमश्विनो॒भा न॒: शर्म॑ यच्छतम् । अ॒वि॒द्रि॒याभि॑रू॒तिभि॑: ।। २८ ।।
u॒bhā pi॑batamaśvino॒bhā na॒: śarma॑ yacchatam | a॒vi॒dri॒yābhi॑rū॒tibhi॑: | | २८ | |
अप्न॑स्वतीमश्विना॒ वाच॑म॒स्मे कृ॒तं नो॑ दस्रा॒ वृषणा मनी॒षाम् ।
अ॒द्यू॒त्येऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वां वृ॒धे च॑ नो भवतं॒ वाज॑सातौ ।। २९ ।।
apna॑svatīmaśvinā॒ vāca॑ma॒sme kṛ॒taṃ no॑ dasrā॒ vṛṣaṇā manī॒ṣām | a॒dyū॒tye’va॑se॒ ni hva॑ye vāṃ vṛ॒dhe ca॑ no bhavataṃ॒ vāja॑sātau | | २९ | |
द्युभि॑र॒क्तुभि॒: परि॑ पातम॒स्मानरि॑ष्टेभिरश्विना॒ सौभ॑गेभिः ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौ: ।। ३० ।।
dyubhi॑ra॒ktubhi॒: pari॑ pātama॒smānari॑ṣṭebhiraśvinā॒ saubha॑gebhiḥ | tanno॑ mi॒tro varu॑ṇo māmahantā॒madi॑ti॒: sindhu॑: pṛthi॒vī u॒ta dyau: | | ३० | |
आ कृ॒ष्णेन॒ रज॑सा॒ वर्त॑मानो निवे॒शय॑न्न॒मृतं॒ मर्त्यं॑ च ।
हि॒र॒ण्यये॑न सवि॒ता रथे॒ना दे॒वो या॑ति॒ भुव॑नानि॒ पश्य॑न् ।। ३१ ।।
ā kṛ॒ṣṇena॒ raja॑sā॒ varta॑māno nive॒śaya॑nna॒mṛtaṃ॒ martyaṃ॑ ca | hi॒ra॒ṇyaye॑na savi॒tā rathe॒nā de॒vo yā॑ti॒ bhuva॑nāni॒ paśya॑n | | ३१ | |
आ रा॑त्रि॒ पार्थिव॒ᳪ रज॑: पि॒तुर॑प्रायि॒ धाम॑भिः ।
दि॒वः सदा॑ᳪसि बृह॒ती वि ति॑ष्ठस॒ आ त्वे॒षं व॑र्तते॒ तम॑: ।। ३२ ।।
ā rā॑tri॒ pārthiva॒ᳪ raja॑: pi॒tura॑prāyi॒ dhāma॑bhiḥ | di॒vaḥ sadā॑ᳪsi bṛha॒tī vi ti॑ṣṭhasa॒ ā tve॒ṣaṃ va॑rtate॒ tama॑: | | ३२ | |
उष॒स्तच्चि॒त्रमा भ॑रा॒स्मभ्यं॑ वाजिनीवति । येन॑ तो॒कं च॒ तन॑यं च॒ धाम॑हे ।। ३३ ।।
uṣa॒stacci॒tramā bha॑rā॒smabhyaṃ॑ vājinīvati | yena॑ to॒kaṃ ca॒ tana॑yaṃ ca॒ dhāma॑he | | ३३ | |
प्रा॒तर॒ग्निं प्रा॒तरिन्द्र॑ᳪ हवामहे प्रा॒तर्मि॒त्रावरु॑णा प्रा॒तर॒श्विना॑ ।
प्रा॒तर्भगं॑ पू॒षणं॒ ब्रह्म॑ण॒स्पतिं॑ प्रा॒तः सोम॑मु॒त रु॒द्रᳪ हु॑वेम ।। ३४ ।।
prā॒tara॒gniṃ prā॒tarindra॑ᳪ havāmahe prā॒tarmi॒trāvaru॑ṇā prā॒tara॒śvinā॑ | prā॒tarbhagaṃ॑ pū॒ṣaṇaṃ॒ brahma॑ṇa॒spatiṃ॑ prā॒taḥ soma॑mu॒ta ru॒draᳪ hu॑vema | | ३४ | |
प्रा॒त॒र्जितं॒ भग॑मु॒ग्रᳪ हु॑वेम व॒यं पु॒त्रमदि॑ते॒र्यो वि॑ध॒र्ता ।
आ॒ध्रश्चि॒द्यं मन्य॑मानस्तु॒रश्चि॒द्राजा॑ चि॒द्यं भगं॑ भ॒क्षीत्याह॑ ।। ३५ ।।
prā॒ta॒rjitaṃ॒ bhaga॑mu॒graᳪ hu॑vema va॒yaṃ pu॒tramadi॑te॒ryo vi॑dha॒rtā | ā॒dhraści॒dyaṃ manya॑mānastu॒raści॒drājā॑ ci॒dyaṃ bhagaṃ॑ bha॒kṣītyāha॑ | | ३५ | |
भग॒ प्रणे॑त॒र्भग॒ सत्य॑राधो॒ भगे॒मां धिय॒मुद॑वा॒ दद॑न्नः ।
भग॒ प्र नो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वै॒र्भग॒ प्र नृभि॑र्नृ॒वन्त॑: स्याम ।। ३६ ।।
bhaga॒ praṇe॑ta॒rbhaga॒ satya॑rādho॒ bhage॒māṃ dhiya॒muda॑vā॒ dada॑nnaḥ | bhaga॒ pra no॑ janaya॒ gobhi॒raśvai॒rbhaga॒ pra nṛbhi॑rnṛ॒vanta॑: syāma | | ३६ | |
उ॒तेदानीं॒ भग॑वन्तः स्यामो॒त प्र॑पि॒त्व उ॒त मध्ये॒ अह्ना॑म् ।
उ॒तोदि॑ता मघव॒न्त्सूर्य॑स्य व॒यं दे॒वाना॑ᳪ सुम॒तौ स्या॑म ।। ३७ ।।
u॒tedānīṃ॒ bhaga॑vantaḥ syāmo॒ta pra॑pi॒tva u॒ta madhye॒ ahnā॑m | u॒todi॑tā maghava॒ntsūrya॑sya va॒yaṃ de॒vānā॑ᳪ suma॒tau syā॑ma | | ३७ | |
भग॑ ए॒व भग॑वाँ२ अस्तु देवा॒स्तेन॑ व॒यं भग॑वन्तः स्याम ।
तं त्वा॑ भग॒ सर्व॒ इज्जो॑हवीति॒ स नो॑ भग पुर ए॒ता भ॑वे॒ह ।। ३८ ।।
bhaga॑ e॒va bhaga॑vām̐२ astu devā॒stena॑ va॒yaṃ bhaga॑vantaḥ syāma | taṃ tvā॑ bhaga॒ sarva॒ ijjo॑havīti॒ sa no॑ bhaga pura e॒tā bha॑ve॒ha | | ३८ | |
सम॑ध्व॒रायो॒षसो॑ नमन्त दधि॒क्रावे॑व॒ शुच॑ये प॒दाय॑ ।
अ॒र्वा॒ची॒नं व॑सु॒विदं॒ भगं॑ नो॒ रथ॑मि॒वाश्वा॑ वा॒जिन॒ आ व॑हन्तु ।। ३९ ।।
sama॑dhva॒rāyo॒ṣaso॑ namanta dadhi॒krāve॑va॒ śuca॑ye pa॒dāya॑ | a॒rvā॒cī॒naṃ va॑su॒vidaṃ॒ bhagaṃ॑ no॒ ratha॑mi॒vāśvā॑ vā॒jina॒ ā va॑hantu | | ३९ | |
अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्न उ॒षासो॑ वी॒रव॑ती॒: सद॑मुच्छन्तु भ॒द्राः ।
घृ॒तं दुहा॑ना वि॒श्वत॒: प्रपी॑ता यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ।। ४० ।।
aśvā॑vatī॒rgoma॑tīrna u॒ṣāso॑ vī॒rava॑tī॒: sada॑mucchantu bha॒drāḥ | ghṛ॒taṃ duhā॑nā vi॒śvata॒: prapī॑tā yū॒yaṃ pā॑ta sva॒stibhi॒: sadā॑ naḥ | | ४० | |
पूष॒न् तव॑ व्र॒ते व॒यं न रि॑ष्येम॒ कदा॑ च॒न । स्तो॒तार॑स्त इ॒ह स्म॑सि ।। ४१ ।।
pūṣa॒n tava॑ vra॒te va॒yaṃ na ri॑ṣyema॒ kadā॑ ca॒na | sto॒tāra॑sta i॒ha sma॑si | | ४१ | |
प॒थस्प॑थ॒: परि॑पतिं वच॒स्या कामे॑न कृ॒तो अ॒भ्या॒नड॒र्कम् ।
स नो॑ रासच्छु॒रुध॑श्च॒न्द्राग्रा॒ धियं॑ – धियᳪ सीषधाति॒ प्र पू॒षा ।। ४२ ।।
pa॒thaspa॑tha॒: pari॑patiṃ vaca॒syā kāme॑na kṛ॒to a॒bhyā॒naḍa॒rkam | sa no॑ rāsacchu॒rudha॑śca॒ndrāgrā॒ dhiyaṃ॑ – dhiyaᳪ sīṣadhāti॒ pra pū॒ṣā | | ४२ | |
त्रीणि॑ प॒दा वि च॑क्रमे॒ विष्णु॑र्गो॒पा अदा॑भ्यः । अतो॒ धर्मा॑णि धा॒रय॑न् ।। ४३ ।।
trīṇi॑ pa॒dā vi ca॑krame॒ viṣṇu॑rgo॒pā adā॑bhyaḥ | ato॒ dharmā॑ṇi dhā॒raya॑n | | ४३ | |
तद्विप्रा॑सो विप॒न्यवो॑ जागृ॒वाᳪस॒: समि॑न्धते । विष्णो॒र्यत्प॑र॒मं प॒दम् ।। ४४ ।।
tadviprā॑so vipa॒nyavo॑ jāgṛ॒vāᳪsa॒: sami॑ndhate | viṣṇo॒ryatpa॑ra॒maṃ pa॒dam | | ४४ | |
घृ॒तव॑ती॒ भुव॑नानामभि॒श्रियो॒र्वी पृ॒थ्वी म॑धु॒दुघे॑ सु॒पेश॑सा ।
द्यावा॑पृथि॒वी वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ विष्क॑भिते अ॒जरे॒ भूरि॑रेतसा ।। ४५ ।।
ghṛ॒tava॑tī॒ bhuva॑nānāmabhi॒śriyo॒rvī pṛ॒thvī ma॑dhu॒dughe॑ su॒peśa॑sā | dyāvā॑pṛthi॒vī varu॑ṇasya॒ dharma॑ṇā॒ viṣka॑bhite a॒jare॒ bhūri॑retasā | | ४५ | |
ये न॑: स॒पत्ना॒ अप॒ ते भ॑वन्त्विन्द्रा॒ग्निभ्या॒मव॑ बाधामहे॒ तान् ।
वस॑वो रु॒द्रा आ॑दि॒त्या उ॑परि॒स्पृशं॑ मो॒ग्रं चेत्ता॑रमधिरा॒जम॑क्रन् ।। ४६ ।।
ye na॑: sa॒patnā॒ apa॒ te bha॑vantvindrā॒gnibhyā॒mava॑ bādhāmahe॒ tān | vasa॑vo ru॒drā ā॑di॒tyā u॑pari॒spṛśaṃ॑ mo॒graṃ cettā॑ramadhirā॒jama॑kran | | ४६ | |
आ ना॑सत्या त्रि॒भिरे॑काद॒शैरि॒ह दे॒वेभि॑र्यातं मधु॒पेय॑मश्विना ।
प्रायु॒स्तारि॑ष्टं॒ नी रपा॑ᳪसि मृक्षत॒ᳪ सेध॑तं॒ द्वेषो॒ भव॑तᳪ सचा॒भुवा॑ ।। ४७ ।।
ā nā॑satyā tri॒bhire॑kāda॒śairi॒ha de॒vebhi॑ryātaṃ madhu॒peya॑maśvinā | prāyu॒stāri॑ṣṭaṃ॒ nī rapā॑ᳪsi mṛkṣata॒ᳪ sedha॑taṃ॒ dveṣo॒ bhava॑taᳪ sacā॒bhuvā॑ | | ४७ | |
ए॒ष व॒ स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।
एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॒ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ।। ४८ ।।
e॒ṣa va॒ stomo॑ maruta i॒yaṃ gīrmā॑ndā॒ryasya॑ mā॒nyasya॑ kā॒roḥ | eṣā yā॑sīṣṭa ta॒nve॒ va॒yāṃ vi॒dyāme॒ṣaṃ vṛ॒janaṃ॑ jī॒radā॑num | | ४८ | |
स॒हस्तो॑माः स॒हच्छ॑न्दस आ॒वृत॑: स॒हप्र॑मा॒ ऋष॑यः स॒प्त दै॑व्याः ।
पूर्वे॑षां॒ पन्था॑मनु॒दृश्य॒ धीरा॑ अ॒न्वाले॑भिरे र॒थ्यो न र॒श्मीन् ।। ४९ ।।
sa॒hasto॑māḥ sa॒haccha॑ndasa ā॒vṛta॑: sa॒hapra॑mā॒ ṛṣa॑yaḥ sa॒pta dai॑vyāḥ | pūrve॑ṣāṃ॒ panthā॑manu॒dṛśya॒ dhīrā॑ a॒nvāle॑bhire ra॒thyo na ra॒śmīn | | ४९ | |
आ॒यु॒ष्यं॒ वर्च॒स्य॒ᳪ रा॒यस्पोष॒मौद्भि॑दम् । इ॒दᳪ हिर॑ण्यं॒ वर्च॑स्व॒ज्जैत्रा॒यावि॑शतादु॒ माम् ।। ५० ।।
ā॒yu॒ṣyaṃ॒ varca॒sya॒ᳪ rā॒yaspoṣa॒maudbhi॑dam | i॒daᳪ hira॑ṇyaṃ॒ varca॑sva॒jjaitrā॒yāvi॑śatādu॒ mām | | ५० | |
न तद्रक्षा॑ᳪसि॒ न पि॑शा॒चास्त॑रन्ति दे॒वाना॒मोज॑: प्रथम॒जᳪ ह्ये॒तत् ।
यो बि॒भर्ति॑ दाक्षाय॒णᳪ हिर॑ण्य॒ᳪ स दे॒वेषु॑ कृणुते दी॒र्घमायु॒: स म॑नु॒ष्ये॒षु कृणुते दी॒र्घमायु॑: ।। ५१ ।।
na tadrakṣā॑ᳪsi॒ na pi॑śā॒cāsta॑ranti de॒vānā॒moja॑: prathama॒jaᳪ hye॒tat | yo bi॒bharti॑ dākṣāya॒ṇaᳪ hira॑ṇya॒ᳪ sa de॒veṣu॑ kṛṇute dī॒rghamāyu॒: sa ma॑nu॒ṣye॒ṣu kṛṇute dī॒rghamāyu॑: | | ५१ | |
यदाब॑ध्नन् दाक्षाय॒णा हिर॑ण्यᳪ श॒तानी॑काय सुमन॒स्यमा॑नाः ।
तन्म॒ आ ब॑ध्नामि श॒तशा॑रदा॒यायु॑ष्माञ्ज॒रद॑ष्टि॒र्यथास॑म् ।। ५२ ।।
yadāba॑dhnan dākṣāya॒ṇā hira॑ṇyaᳪ śa॒tānī॑kāya sumana॒syamā॑nāḥ | tanma॒ ā ba॑dhnāmi śa॒taśā॑radā॒yāyu॑ṣmāñja॒rada॑ṣṭi॒ryathāsa॑m | | ५२ | |
उ॒त नोऽहि॑र्बु॒ध्न्य॒: शृणोत्व॒ज एक॑पात्पृथि॒वी स॑मु॒द्रः ।
विश्वे॑ दे॒वा ऋ॑ता॒वृधो॑ हुवा॒ना स्तु॒ता मन्त्रा॑: कविश॒स्ता अ॑वन्तु ।। ५३ ।।
u॒ta no’hi॑rbu॒dhnya॒: śṛṇotva॒ja eka॑pātpṛthi॒vī sa॑mu॒draḥ | viśve॑ de॒vā ṛ॑tā॒vṛdho॑ huvā॒nā stu॒tā mantrā॑: kaviśa॒stā a॑vantu | | ५३ | |
इ॒मा गिर॑ आदि॒त्येभ्यो॑ घृ॒तस्नू॑: स॒नाद्राज॑भ्यो जु॒ह्वा॒ जुहोमि ।
शृ॒णोतु॑ मि॒त्रो अ॑र्य॒मा भगो॑ नस्तुविजा॒तो वरु॑णो॒ दक्षो॒ अᳪश॑: ।। ५४ ।।
i॒mā gira॑ ādi॒tyebhyo॑ ghṛ॒tasnū॑: sa॒nādrāja॑bhyo ju॒hvā॒ juhomi | śṛ॒ṇotu॑ mi॒tro a॑rya॒mā bhago॑ nastuvijā॒to varu॑ṇo॒ dakṣo॒ aᳪśa॑: | | ५४ | |
स॒प्त ऋष॑य॒: प्रति॑हिता॒: शरी॑रे स॒प्त र॑क्षन्ति॒ सद॒मप्र॑मादम् ।
स॒प्ताप॒: स्वप॑तो लो॒कमी॑यु॒स्तत्र॑ जागृतो॒ अस्व॑प्नजौ सत्र॒सदौ॑ च दे॒वौ ।। ५५ ।।
sa॒pta ṛṣa॑ya॒: prati॑hitā॒: śarī॑re sa॒pta ra॑kṣanti॒ sada॒mapra॑mādam | sa॒ptāpa॒: svapa॑to lo॒kamī॑yu॒statra॑ jāgṛto॒ asva॑pnajau satra॒sadau॑ ca de॒vau | | ५५ | |
उत्ति॑ष्ठ ब्रह्मणस्पते देव॒यन्त॑स्त्वेमहे । उप॒ प्र य॑न्तु म॒रुत॑: सु॒दान॑व॒ इन्द्र॑ प्रा॒शूर्भ॑वा॒ सचा॑ ।। ५६ ।।
utti॑ṣṭha brahmaṇaspate deva॒yanta॑stvemahe | upa॒ pra ya॑ntu ma॒ruta॑: su॒dāna॑va॒ indra॑ prā॒śūrbha॑vā॒ sacā॑ | | ५६ | |
प्र नू॒नं ब्रह्म॑ण॒स्पति॒र्मन्त्रं॑ वदत्यु॒क्थ्य॒म् । यस्मि॒न्निन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा दे॒वा ओका॑ᳪसि चक्रि॒रे ।। ५७ ।।
pra nū॒naṃ brahma॑ṇa॒spati॒rmantraṃ॑ vadatyu॒kthya॒m | yasmi॒nnindro॒ varu॑ṇo mi॒tro a॑rya॒mā de॒vā okā॑ᳪsi cakri॒re | | ५७ | |
ब्रह्म॑णस्पते॒ त्वम॒स्य य॒न्ता सू॒क्तस्य॑ बोधि॒ तन॑यं च जिन्व ।
विश्वं॒ तद्भ॒द्रं यदव॑न्ति दे॒वा बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ।।
य इ॒मा विश्वा॑ वि॒श्वक॑र्मा॒ यो न॑: पि॒ता ऽन्न॑प॒तेऽन्न॑स्य नो देहि ।। ५८ ।।
brahma॑ṇaspate॒ tvama॒sya ya॒ntā sū॒ktasya॑ bodhi॒ tana॑yaṃ ca jinva | viśvaṃ॒ tadbha॒draṃ yadava॑nti de॒vā bṛ॒hadva॑dema vi॒dathe॑ su॒vīrā॑: | | ya i॒mā viśvā॑ vi॒śvaka॑rmā॒ yo na॑: pi॒tā ’nna॑pa॒te’nna॑sya no dehi | | ५८ | |