EeseDharmaSanātana Library
11अध्याय 11
Śukla Yajurveda Mādhyaṃdina ka Adhyay 11.
83 shlokयु॒ञ्जा॒नः प्र॑थ॒मं मन॑स्त॒त्त्वाय॑ सवि॒ता धिय॑: । अ॒ग्नेर्ज्योति॑र्नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्या अध्याऽभ॑रत् ।। १ ।।
yu॒ñjā॒naḥ pra॑tha॒maṃ mana॑sta॒ttvāya॑ savi॒tā dhiya॑: | a॒gnerjyoti॑rni॒cāyya॑ pṛthi॒vyā adhyā’bha॑rat | | १ | |
यु॒क्तेन॒ मन॑सा व॒यं दे॒वस्य॑ सवि॒तुः स॒वे । स्व॒र्ग्या॒य॒ शक्त्या॑ ।। २ ।।
yu॒ktena॒ mana॑sā va॒yaṃ de॒vasya॑ savi॒tuḥ sa॒ve | sva॒rgyā॒ya॒ śaktyā॑ | | २ | |
यु॒क्त्वाय॑ सवि॒ता दे॒वान्त्स्व॑र्य॒तो धि॒या दिव॑म् । बृ॒हज्ज्योति॑: करिष्य॒तः स॑वि॒ता प्र सु॑वाति॒ तान् ।। ३ ।।
yu॒ktvāya॑ savi॒tā de॒vāntsva॑rya॒to dhi॒yā diva॑m | bṛ॒hajjyoti॑: kariṣya॒taḥ sa॑vi॒tā pra su॑vāti॒ tān | | ३ | |
यु॒ञ्जते॒ मन॑ उ॒त यु॑ञ्जते॒ धियो॒ विप्रा॒ विप्र॑स्य बृह॒तो वि॑प॒श्चित॑: ।
वि होत्रा॑ दधे वयुना॒विदेक॒ इन्म॒ही दे॒वस्य॑ सवि॒तुः परि॑ष्टुतिः ।। ४ ।।
yu॒ñjate॒ mana॑ u॒ta yu॑ñjate॒ dhiyo॒ viprā॒ vipra॑sya bṛha॒to vi॑pa॒ścita॑: | vi hotrā॑ dadhe vayunā॒videka॒ inma॒hī de॒vasya॑ savi॒tuḥ pari॑ṣṭutiḥ | | ४ | |
यु॒जे वां॒ ब्रह्म॑ पू॒र्व्यं नमो॑भि॒र्वि श्लोक॑ एतु प॒थ्ये॒व सू॒रेः ।
शृ॒ण्वन्तु॒ विश्वे॑ अ॒मृत॑स्य पु॒त्रा आ ये धामा॑नि दि॒व्यानि॑ त॒स्थुः ।। ५ ।।
yu॒je vāṃ॒ brahma॑ pū॒rvyaṃ namo॑bhi॒rvi śloka॑ etu pa॒thye॒va sū॒reḥ | śṛ॒ṇvantu॒ viśve॑ a॒mṛta॑sya pu॒trā ā ye dhāmā॑ni di॒vyāni॑ ta॒sthuḥ | | ५ | |
यस्य॑ प्र॒याण॒मन्व॒न्य इद्य॒युर्दे॒वा दे॒वस्य॑ महि॒मान॒मोज॑सा ।
यः पार्थि॑वानि विम॒मे स एत॑शो॒ रजा॑ᳪसि दे॒वः स॑वि॒ता म॑हित्व॒ना ।। ६ ।।
yasya॑ pra॒yāṇa॒manva॒nya idya॒yurde॒vā de॒vasya॑ mahi॒māna॒moja॑sā | yaḥ pārthi॑vāni vima॒me sa eta॑śo॒ rajā॑ᳪsi de॒vaḥ sa॑vi॒tā ma॑hitva॒nā | | ६ | |
देव॑ सवित॒: प्र सु॑व य॒ज्ञं प्र सु॑व य॒ज्ञप॑तिं॒ भगा॑य ।
दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वः के॑त॒पूः केतं॑ नः पुनातु वा॒चस्पति॒र्वाचं॑ नः स्वदतु ।। ७ ।।
deva॑ savita॒: pra su॑va ya॒jñaṃ pra su॑va ya॒jñapa॑tiṃ॒ bhagā॑ya | di॒vyo ga॑ndha॒rvaḥ ke॑ta॒pūḥ ketaṃ॑ naḥ punātu vā॒caspati॒rvācaṃ॑ naḥ svadatu | | ७ | |
इ॒मं नो॑ देव सवितर्य॒ज्ञं प्र ण॑य देवा॒व्य॒ᳪ सखि॒विद॑ᳪ सत्रा॒जितं॑ धन॒जित॑ᳪ स्व॒र्जित॑म् ।
ऋ॒चा स्तोम॒ᳪ सम॑र्धय गाय॒त्रेण॑ रथन्त॒रं बृ॒हद्गा॑य॒त्रव॑र्तनि॒ स्वाहा॑ ।। ८ ।।
i॒maṃ no॑ deva savitarya॒jñaṃ pra ṇa॑ya devā॒vya॒ᳪ sakhi॒vida॑ᳪ satrā॒jitaṃ॑ dhana॒jita॑ᳪ sva॒rjita॑m | ṛ॒cā stoma॒ᳪ sama॑rdhaya gāya॒treṇa॑ rathanta॒raṃ bṛ॒hadgā॑ya॒trava॑rtani॒ svāhā॑ | | ८ | |
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् ।
आ द॑दे गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत्पृ॑थि॒व्याः स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वदा भ॑र॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् ।। ९ ।।
de॒vasya॑ tvā savi॒tuḥ pra॑sa॒ve’śvino॑rbā॒hubhyāṃ॑ pū॒ṣṇo hastā॑bhyām | ā da॑de gāya॒treṇa॒ chanda॑sā’ṅgira॒svatpṛ॑thi॒vyāḥ sa॒dhasthā॑da॒gniṃ pu॑rī॒ṣya॒maṅgira॒svadā bha॑ra॒ traiṣṭu॑bhena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svat | | ९ | |
अभ्रि॑रसि॒ नार्य॑सि॒ त्वया॑ व॒यम॒ग्निᳪ श॑केम॒ खनि॑तुᳪ स॒धस्थ॒ आ । जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् ।। १० ।।
abhri॑rasi॒ nārya॑si॒ tvayā॑ va॒yama॒gniᳪ śa॑kema॒ khani॑tuᳪ sa॒dhastha॒ ā | jāga॑tena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svat | | १० | |
हस्त॑ आ॒धाय॑ सवि॒ता बिभ्र॒दभ्रि॑ᳪ हिर॒ण्ययी॑म् । अ॒ग्नेर्ज्योति॑र्नि॒चाय्य॑ पृथि॒व्या अध्याऽभ॑र॒दानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् ।। ११ ।।
hasta॑ ā॒dhāya॑ savi॒tā bibhra॒dabhri॑ᳪ hira॒ṇyayī॑m | a॒gnerjyoti॑rni॒cāyya॑ pṛthi॒vyā adhyā’bha॑ra॒dānu॑ṣṭubhena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svat | | ११ | |
प्रतू॑र्तं वाजि॒न्ना द्र॑व॒ वरि॑ष्ठा॒मनु॑ सं॒वत॑म् । दि॒वि ते॒ जन्म॑ पर॒मम॒न्तरि॑क्षे॒ तव॒ नाभि॑: पृथि॒व्यामधि॒ योनि॒रित् ।। १२ ।।
pratū॑rtaṃ vāji॒nnā dra॑va॒ vari॑ṣṭhā॒manu॑ saṃ॒vata॑m | di॒vi te॒ janma॑ para॒mama॒ntari॑kṣe॒ tava॒ nābhi॑: pṛthi॒vyāmadhi॒ yoni॒rit | | १२ | |
यु॒ञ्जाथा॒ᳪ रास॑भं यु॒वम॒स्मिन् यामे॑ वृषण्वसू । अ॒ग्निं भर॑न्तमस्म॒युम् ।। १३ ।।
yu॒ñjāthā॒ᳪ rāsa॑bhaṃ yu॒vama॒smin yāme॑ vṛṣaṇvasū | a॒gniṃ bhara॑ntamasma॒yum | | १३ | |
योगे॑-योगे त॒वस्त॑रं॒ वाजे॑-वाजे हवामहे । सखा॑य॒ इन्द्र॑मू॒तये॑ ।। १४ ।।
yoge॑-yoge ta॒vasta॑raṃ॒ vāje॑-vāje havāmahe | sakhā॑ya॒ indra॑mū॒taye॑ | | १४ | |
प्र॒तूर्व॒न्नेह्य॑व॒क्राम॒न्नश॑स्ती रु॒द्रस्य॒ गाण॑पत्यं मयो॒भूरेहि॑ । उ॒र्वन्तरि॑क्षं॒ वी॑हि स्व॒स्तिग॑व्यूति॒रभ॑यानि कृ॒ण्वन् पू॒ष्णा स॒युजा॑ स॒ह ।। १५ ।।
pra॒tūrva॒nnehya॑va॒krāma॒nnaśa॑stī ru॒drasya॒ gāṇa॑patyaṃ mayo॒bhūrehi॑ | u॒rvantari॑kṣaṃ॒ vī॑hi sva॒stiga॑vyūti॒rabha॑yāni kṛ॒ṇvan pū॒ṣṇā sa॒yujā॑ sa॒ha | | १५ | |
पृ॒थि॒व्याः स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वदा भ॑रा॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वदच्छे॑मो॒ ऽग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वद्भ॑रिष्यामः ।। १६ ।।
pṛ॒thi॒vyāḥ sa॒dhasthā॑da॒gniṃ pu॑rī॒ṣya॒maṅgira॒svadā bha॑rā॒gniṃ pu॑rī॒ṣya॒maṅgira॒svadacche॑mo॒ ’gniṃ pu॑rī॒ṣya॒maṅgira॒svadbha॑riṣyāmaḥ | | १६ | |
अन्व॒ग्निरु॒षसा॒मग्र॑मख्य॒दन्वहा॑नि प्रथ॒मो जा॒तवे॑दाः ।
अनु॒ सूर्य॑स्य पुरु॒त्रा च॑ र॒श्मीननु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ ।। १७ ।।
anva॒gniru॒ṣasā॒magra॑makhya॒danvahā॑ni pratha॒mo jā॒tave॑dāḥ | anu॒ sūrya॑sya puru॒trā ca॑ ra॒śmīnanu॒ dyāvā॑pṛthi॒vī ā ta॑tantha | | १७ | |
आ॒गत्य॑ वा॒ज्यध्वा॑न॒ᳪ सर्वा॒ मृधो॒ वि धू॑नुते । अ॒ग्निᳪ स॒धस्थे॑ मह॒ति चक्षु॑षा॒ नि चि॑कीषते ।। १८ ।।
ā॒gatya॑ vā॒jyadhvā॑na॒ᳪ sarvā॒ mṛdho॒ vi dhū॑nute | a॒gniᳪ sa॒dhasthe॑ maha॒ti cakṣu॑ṣā॒ ni ci॑kīṣate | | १८ | |
आ॒क्रम्य॑ वाजिन् पृथि॒वीम॒ग्निमि॑च्छ रु॒चा त्वम् । भूम्या॑ वृ॒त्वाय॑ नो ब्रूहि॒ यत॒: खने॑म॒ तं व॒यम् ।। १९ ।।
ā॒kramya॑ vājin pṛthi॒vīma॒gnimi॑ccha ru॒cā tvam | bhūmyā॑ vṛ॒tvāya॑ no brūhi॒ yata॒: khane॑ma॒ taṃ va॒yam | | १९ | |
द्यौ॑स्ते पृ॒ष्ठं पृ॑थि॒वी स॒धस्थ॑मा॒त्माऽन्तरि॑क्षᳪ समु॒द्रो योनि॑: ।
वि॒ख्याय॒ चक्षु॑षा॒ त्वम॒भि ति॑ष्ठ पृतन्य॒तः ।। २० ।।
dyau॑ste pṛ॒ṣṭhaṃ pṛ॑thi॒vī sa॒dhastha॑mā॒tmā’ntari॑kṣaᳪ samu॒dro yoni॑: | vi॒khyāya॒ cakṣu॑ṣā॒ tvama॒bhi ti॑ṣṭha pṛtanya॒taḥ | | २० | |
उत्क्रा॑म मह॒ते सौ॑भगाया॒स्मादा॒स्थाना॑द् द्रविणो॒दा वा॑जिन् ।
व॒यᳪ स्या॑म सुम॒तौ पृ॑थि॒व्या अ॒ग्निं खन॑न्त उ॒पस्थे॑ अस्याः ।। २१ ।।
utkrā॑ma maha॒te sau॑bhagāyā॒smādā॒sthānā॑d draviṇo॒dā vā॑jin | va॒yaᳪ syā॑ma suma॒tau pṛ॑thi॒vyā a॒gniṃ khana॑nta u॒pasthe॑ asyāḥ | | २१ | |
उद॑क्रमीद् द्रविणो॒दा वा॒ज्य॒र्वाक॒: सुलो॒कᳪ सुकृ॑तं पृथि॒व्याम् ।
तत॑: खनेम सु॒प्रती॑कम॒ग्निᳪ स्वो॒ रुहा॑णा॒ अधि॒ नाक॑मुत्त॒मम् ।। २२ ।।
uda॑kramīd draviṇo॒dā vā॒jya॒rvāka॒: sulo॒kaᳪ sukṛ॑taṃ pṛthi॒vyām | tata॑: khanema su॒pratī॑kama॒gniᳪ svo॒ ruhā॑ṇā॒ adhi॒ nāka॑mutta॒mam | | २२ | |
आ त्वा॑ जिघर्मि॒ मन॑सा घृ॒तेन॑ प्रतिक्षि॒यन्तं॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ ।
पृ॒थुं ति॑र॒श्चा वय॑सा बृ॒हन्तं॒ व्यचि॑ष्ठ॒मन्नै॑ रभ॒सं दृशा॑नम् ।। २३ ।।
ā tvā॑ jigharmi॒ mana॑sā ghṛ॒tena॑ pratikṣi॒yantaṃ॒ bhuva॑nāni॒ viśvā॑ | pṛ॒thuṃ ti॑ra॒ścā vaya॑sā bṛ॒hantaṃ॒ vyaci॑ṣṭha॒mannai॑ rabha॒saṃ dṛśā॑nam | | २३ | |
आ वि॒श्वत॑: प्र॒त्यञ्चं॑ जिघर्म्यर॒क्षसा॒ मन॑सा॒ तज्जु॑षेत ।
मर्य॑श्री स्पृह॒यद्व॑र्णो अ॒ग्निर्नाभि॒मृशे॑ त॒न्वा जर्भु॑राणः ।। २४ ।।
ā vi॒śvata॑: pra॒tyañcaṃ॑ jigharmyara॒kṣasā॒ mana॑sā॒ tajju॑ṣeta | marya॑śrī spṛha॒yadva॑rṇo a॒gnirnābhi॒mṛśe॑ ta॒nvā jarbhu॑rāṇaḥ | | २४ | |
परि॒ वाज॑पतिः क॒विर॒ग्निर्ह॒व्यान्य॑क्रमीत् । दध॒द्रत्ना॑नि दा॒शुषे॑ ।। २५ ।।
pari॒ vāja॑patiḥ ka॒vira॒gnirha॒vyānya॑kramīt | dadha॒dratnā॑ni dā॒śuṣe॑ | | २५ | |
परि॑ त्वाऽग्ने॒ पुरं॑ व॒यं विप्र॑ᳪ सहस्य धीमहि । धृ॒षद्व॑र्णं दि॒वे-दि॑वे ह॒न्तारं॑ भङ्गु॒राव॑ताम् ।। २६ ।।
pari॑ tvā’gne॒ puraṃ॑ va॒yaṃ vipra॑ᳪ sahasya dhīmahi | dhṛ॒ṣadva॑rṇaṃ di॒ve-di॑ve ha॒ntāraṃ॑ bhaṅgu॒rāva॑tām | | २६ | |
त्वम॑ग्ने॒ द्युभि॒स्त्वमा॑शुशु॒क्षणि॒स्त्वम॒द्भ्यस्त्वमश्म॑न॒स्परि॑ ।
त्वं वने॑भ्य॒स्त्वमोष॑धीभ्य॒स्त्वं नृ॒णां नृ॑पते जायसे॒ शुचि॑: ।। २७ ।।
tvama॑gne॒ dyubhi॒stvamā॑śuśu॒kṣaṇi॒stvama॒dbhyastvamaśma॑na॒spari॑ | tvaṃ vane॑bhya॒stvamoṣa॑dhībhya॒stvaṃ nṛ॒ṇāṃ nṛ॑pate jāyase॒ śuci॑: | | २७ | |
दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वेऽश्विनो॑र्बा॒हुभ्यां॑ पू॒ष्णो हस्ता॑भ्याम् ।
पृ॒थि॒व्याः स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वत्ख॑नामि ।
ज्योति॑ष्मन्तं त्वाऽग्ने सु॒प्रती॑क॒मज॑स्रेण भा॒नुना॒ दीद्य॑तम् ।
शि॒वं प्र॒जाभ्योऽहि॑ᳪसन्तं पृथि॒व्या: स॒धस्था॑द॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वत्ख॑नामः ।। २८ ।।
de॒vasya॑ tvā savi॒tuḥ pra॑sa॒ve’śvino॑rbā॒hubhyāṃ॑ pū॒ṣṇo hastā॑bhyām | pṛ॒thi॒vyāḥ sa॒dhasthā॑da॒gniṃ pu॑rī॒ṣya॒maṅgira॒svatkha॑nāmi | jyoti॑ṣmantaṃ tvā’gne su॒pratī॑ka॒maja॑sreṇa bhā॒nunā॒ dīdya॑tam | śi॒vaṃ pra॒jābhyo’hi॑ᳪsantaṃ pṛthi॒vyā: sa॒dhasthā॑da॒gniṃ pu॑rī॒ṣya॒maṅgira॒svatkha॑nāmaḥ | | २८ | |
अ॒पां पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्नेः स॑मु॒द्रम॒भित॒: पिन्व॑मानम् ।
वर्ध॑मानो म॒हाँ२ आ च॒ पुष्क॑रे दि॒वो मात्र॑या वरि॒म्णा प्र॑थस्व ।। २९ ।।
a॒pāṃ pṛ॒ṣṭhama॑si॒ yoni॑ra॒gneḥ sa॑mu॒drama॒bhita॒: pinva॑mānam | vardha॑māno ma॒hām̐२ ā ca॒ puṣka॑re di॒vo mātra॑yā vari॒mṇā pra॑thasva | | २९ | |
शर्म॑ च स्थो॒ वर्म॑ च॒ स्थोऽछि॑द्रे बहु॒ले उ॒भे ।
व्यच॑स्वती॒ सं व॑साथां भृ॒तम॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒म् ।। ३० ।।
śarma॑ ca stho॒ varma॑ ca॒ stho’chi॑dre bahu॒le u॒bhe | vyaca॑svatī॒ saṃ va॑sāthāṃ bhṛ॒tama॒gniṃ pu॑rī॒ṣya॒m | | ३० | |
सं व॑साथाᳪ स्व॒र्विदा॑ स॒मीची॒ उर॑सा॒ त्मना॑ ।
अ॒ग्निम॒न्तर्भ॑रि॒ष्यन्ती॒ ज्योति॑ष्मन्त॒मज॑स्र॒मित् ।। ३१ ।।
saṃ va॑sāthāᳪ sva॒rvidā॑ sa॒mīcī॒ ura॑sā॒ tmanā॑ | a॒gnima॒ntarbha॑ri॒ṣyantī॒ jyoti॑ṣmanta॒maja॑sra॒mit | | ३१ | |
पु॒री॒ष्यो॒ऽसि वि॒श्वभ॑रा॒ अथ॑र्वा त्वा प्रथ॒मो निर॑मन्थदग्ने ।
त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घत॑: ।। ३२ ।।
pu॒rī॒ṣyo॒’si vi॒śvabha॑rā॒ atha॑rvā tvā pratha॒mo nira॑manthadagne | tvāma॑gne॒ puṣka॑rā॒dadhyatha॑rvā॒ nira॑manthata | mū॒rdhno viśva॑sya vā॒ghata॑: | | ३२ | |
तमु॑ त्वा द॒ध्यङ्ङृषि॑: पु॒त्र ई॑धे॒ अथ॑र्वणः । वृ॑त्र॒हणं॑ पुरन्द॒रम् ।। ३३ ।।
tamu॑ tvā da॒dhyaṅṅṛṣi॑: pu॒tra ī॑dhe॒ atha॑rvaṇaḥ | vṛ॑tra॒haṇaṃ॑ puranda॒ram | | ३३ | |
तमु॑ त्वा पा॒थ्यो वृषा॒ समी॑धे दस्यु॒हन्त॑मम् । ध॒न॒ञ्ज॒यᳪ रणे॑-रणे ।। ३४ ।।
tamu॑ tvā pā॒thyo vṛṣā॒ samī॑dhe dasyu॒hanta॑mam | dha॒na॒ñja॒yaᳪ raṇe॑-raṇe | | ३४ | |
सीद॑ होत॒: स्व उ॑ लो॒के चि॑कि॒त्वान्सा॒दया॑ य॒ज्ञᳪ सु॑कृ॒तस्य॒ योनौ॑ ।
दे॒वा॒वीर्दे॒वान्ह॒विषा॑ यजा॒स्यग्ने॑ बृ॒हद्यज॑माने॒ वयो॑ धाः ।। ३५ ।।
sīda॑ hota॒: sva u॑ lo॒ke ci॑ki॒tvānsā॒dayā॑ ya॒jñaᳪ su॑kṛ॒tasya॒ yonau॑ | de॒vā॒vīrde॒vānha॒viṣā॑ yajā॒syagne॑ bṛ॒hadyaja॑māne॒ vayo॑ dhāḥ | | ३५ | |
नि होता॑ होतृ॒षद॑ने॒ विदा॑नस्त्वे॒षो दी॑दि॒वाँ२ अ॑सदत्सु॒दक्ष॑: ।
अद॑ब्धव्रतप्रमति॒र्वसि॑ष्ठः सहस्रम्भ॒रः शुचि॑जिह्वो अ॒ग्निः ।। ३६ ।।
ni hotā॑ hotṛ॒ṣada॑ne॒ vidā॑nastve॒ṣo dī॑di॒vām̐२ a॑sadatsu॒dakṣa॑: | ada॑bdhavratapramati॒rvasi॑ṣṭhaḥ sahasrambha॒raḥ śuci॑jihvo a॒gniḥ | | ३६ | |
सᳪ सी॑दस्व म॒हाँ२ अ॑सि॒ शोच॑स्व देव॒वीत॑मः ।
वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒षं मि॑येध्य सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम् ।। ३७ ।।
saᳪ sī॑dasva ma॒hām̐२ a॑si॒ śoca॑sva deva॒vīta॑maḥ | vi dhū॒mama॑gne aru॒ṣaṃ mi॑yedhya sṛ॒ja pra॑śasta darśa॒tam | | ३७ | |
अ॒पो दे॒वीरुप॑ सृज॒ मधु॑मतीरय॒क्ष्माय॑ प्र॒जाभ्य॑: ।
तासा॑मा॒स्थाना॒दुज्जि॑हता॒मोष॑धयः सुपिप्प॒लाः ।। ३८ ।।
a॒po de॒vīrupa॑ sṛja॒ madhu॑matīraya॒kṣmāya॑ pra॒jābhya॑: | tāsā॑mā॒sthānā॒dujji॑hatā॒moṣa॑dhayaḥ supippa॒lāḥ | | ३८ | |
सं ते॑ वा॒युर्मा॑त॒रिश्वा॑ दधातूत्ता॒नाया॒ हृद॑यं॒ यद्विक॑स्तम् ।
यो दे॒वानां॒ चर॑सि प्रा॒णथे॑न॒ कस्मै॑ देव॒ वष॑डस्तु॒ तुभ्य॑म् ।। ३९ ।।
saṃ te॑ vā॒yurmā॑ta॒riśvā॑ dadhātūttā॒nāyā॒ hṛda॑yaṃ॒ yadvika॑stam | yo de॒vānāṃ॒ cara॑si prā॒ṇathe॑na॒ kasmai॑ deva॒ vaṣa॑ḍastu॒ tubhya॑m | | ३९ | |
सुजा॑तो॒ ज्योति॑षा स॒ह शर्म॒ वरू॑थ॒माऽस॑द॒त्स्व॑: ।
वासो॑ अग्ने वि॒श्वरू॑प॒ᳪ सं व्य॑यस्व विभावसो ।। ४० ।।
sujā॑to॒ jyoti॑ṣā sa॒ha śarma॒ varū॑tha॒mā’sa॑da॒tsva॑: | vāso॑ agne vi॒śvarū॑pa॒ᳪ saṃ vya॑yasva vibhāvaso | | ४० | |
उदु॑ तिष्ठ स्वध्व॒रावा॑ नो दे॒व्या धि॒या । दृ॒शे च॑ भा॒सा बृ॑ह॒ता सु॑शु॒क्वनि॒राग्ने॑ याहि सुश॒स्तिभि॑: ।। ४१ ।।
udu॑ tiṣṭha svadhva॒rāvā॑ no de॒vyā dhi॒yā | dṛ॒śe ca॑ bhā॒sā bṛ॑ha॒tā su॑śu॒kvani॒rāgne॑ yāhi suśa॒stibhi॑: | | ४१ | |
ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑ ऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता । ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यद॒ञ्जिभि॑र्वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे ।। ४२ ।।
ū॒rdhva ū॒ ṣu ṇa॑ ū॒taye॒ tiṣṭhā॑ de॒vo na sa॑vi॒tā | ū॒rdhvo vāja॑sya॒ sani॑tā॒ yada॒ñjibhi॑rvā॒ghadbhi॑rvi॒hvayā॑mahe | | ४२ | |
स जा॒तो गर्भो॑ असि॒ रोद॑स्योरग्ने॒ चारु॒र्विभृ॑त॒ ओष॑धीषु ।
चि॒त्रः शिशु॒: परि॒ तमा॑ᳪस्य॒क्तून्प्र मा॒तृभ्यो॒ अधि॒ कनि॑क्रद॒द्गाः ।। ४३ ।।
sa jā॒to garbho॑ asi॒ roda॑syoragne॒ cāru॒rvibhṛ॑ta॒ oṣa॑dhīṣu | ci॒traḥ śiśu॒: pari॒ tamā॑ᳪsya॒ktūnpra mā॒tṛbhyo॒ adhi॒ kani॑krada॒dgāḥ | | ४३ | |
स्थि॒रो भ॑व वी॒ड्व॒ङ्ग आ॒शुर्भ॑व वा॒ज्य॒र्वन् । पृ॒थुर्भ॑व सु॒षद॒स्त्वम॒ग्नेः पु॑रीष॒वाह॑णः ।। ४४ ।।
sthi॒ro bha॑va vī॒ḍva॒ṅga ā॒śurbha॑va vā॒jya॒rvan | pṛ॒thurbha॑va su॒ṣada॒stvama॒gneḥ pu॑rīṣa॒vāha॑ṇaḥ | | ४४ | |
शि॒वो भ॑व प्र॒जाभ्यो॒ मानु॑षीभ्य॒स्त्वम॑ङ्गिरः ।
मा द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भि शो॑ची॒र्माऽन्तरि॑क्षं॒ मा वन॒स्पती॑न् ।। ४५ ।।
śi॒vo bha॑va pra॒jābhyo॒ mānu॑ṣībhya॒stvama॑ṅgiraḥ | mā dyāvā॑pṛthi॒vī a॒bhi śo॑cī॒rmā’ntari॑kṣaṃ॒ mā vana॒spatī॑n | | ४५ | |
प्रै॑तु वा॒जी कनि॑क्रद॒न्नान॑द॒द्रास॑भ॒: पत्वा॑ । भर॑न्न॒ग्निं पु॑री॒ष्यं मा पा॒द्यायु॑षः पु॒रा ।
वृषा॒ग्निं वृष॑णं॒ भर॑न्न॒पां गर्भ॑ᳪ समु॒द्रिय॑म् । अग्न॒ आ या॑हि वी॒तये॑ ।। ४६ ।।
prai॑tu vā॒jī kani॑krada॒nnāna॑da॒drāsa॑bha॒: patvā॑ | bhara॑nna॒gniṃ pu॑rī॒ṣyaṃ mā pā॒dyāyu॑ṣaḥ pu॒rā | vṛṣā॒gniṃ vṛṣa॑ṇaṃ॒ bhara॑nna॒pāṃ garbha॑ᳪ samu॒driya॑m | agna॒ ā yā॑hi vī॒taye॑ | | ४६ | |
ऋ॒तᳪ स॒त्यमृ॒तᳪ स॒त्यम॒ग्निं पु॑री॒ष्य॒मङ्गिर॒स्वद्भ॑रामः ।
ओष॑धय॒: प्रति॑ मोदध्वम॒ग्निमे॒तᳪ शि॒वमा॒यन्त॑म॒भ्यत्र॑ यु॒ष्माः ।
व्यस्य॒न् विश्वा॒ अनि॑रा॒ अमी॑वा नि॒षीद॑न्नो॒ अप॑ दुर्म॒तिं ज॑हि ।। ४७ ।।
ṛ॒taᳪ sa॒tyamṛ॒taᳪ sa॒tyama॒gniṃ pu॑rī॒ṣya॒maṅgira॒svadbha॑rāmaḥ | oṣa॑dhaya॒: prati॑ modadhvama॒gnime॒taᳪ śi॒vamā॒yanta॑ma॒bhyatra॑ yu॒ṣmāḥ | vyasya॒n viśvā॒ ani॑rā॒ amī॑vā ni॒ṣīda॑nno॒ apa॑ durma॒tiṃ ja॑hi | | ४७ | |
ओष॑धय॒: प्रति॑ गृभ्णीत॒ पुष्प॑वतीः सुपिप्प॒लाः । अ॒यं वो॒ गर्भ॑ ऋ॒त्विय॑: प्र॒त्नᳪ स॒धस्थ॒माऽस॑दत् ।। ४८ ।।
oṣa॑dhaya॒: prati॑ gṛbhṇīta॒ puṣpa॑vatīḥ supippa॒lāḥ | a॒yaṃ vo॒ garbha॑ ṛ॒tviya॑: pra॒tnaᳪ sa॒dhastha॒mā’sa॑dat | | ४८ | |
वि पाज॑सा पृ॒थुना॒ शोशु॑चानो॒ बाध॑स्व द्वि॒षो र॒क्षसो॒ अमी॑वाः ।
सु॒शर्म॑णो बृह॒तः शर्म॑णि स्याम॒ग्नेर॒हᳪ सु॒हव॑स्य॒ प्रणी॑तौ ।। ४९ ।।
vi pāja॑sā pṛ॒thunā॒ śośu॑cāno॒ bādha॑sva dvi॒ṣo ra॒kṣaso॒ amī॑vāḥ | su॒śarma॑ṇo bṛha॒taḥ śarma॑ṇi syāma॒gnera॒haᳪ su॒hava॑sya॒ praṇī॑tau | | ४९ | |
आपो॒ हि ष्ठा म॑यो॒भुव॒स्ता न॑ ऊ॒र्जे द॑धातन । म॒हे रणा॑य॒ चक्ष॑से ।। ५० ।।
āpo॒ hi ṣṭhā ma॑yo॒bhuva॒stā na॑ ū॒rje da॑dhātana | ma॒he raṇā॑ya॒ cakṣa॑se | | ५० | |
यो व॑: शि॒वत॑मो॒ रस॒स्तस्य॑ भाजयते॒ह न॑: । उ॒श॒तीरि॑व मा॒तर॑: ।। ५१ ।।
yo va॑: śi॒vata॑mo॒ rasa॒stasya॑ bhājayate॒ha na॑: | u॒śa॒tīri॑va mā॒tara॑: | | ५१ | |
तस्मा॒ अरं॑ गमाम वो॒ यस्य॒ क्षया॑य॒ जिन्व॑थ । आपो॑ ज॒नय॑था च नः ।। ५२ ।।
tasmā॒ araṃ॑ gamāma vo॒ yasya॒ kṣayā॑ya॒ jinva॑tha | āpo॑ ja॒naya॑thā ca naḥ | | ५२ | |
मि॒त्रः स॒ᳪसृज्य॑ पृथि॒वीं भूमिं॑ च॒ ज्योति॑षा स॒ह ।
सुजा॑तं जा॒तवे॑दसमय॒क्ष्माय॑ त्वा॒ सᳪ सृ॑जामि प्र॒जाभ्य॑: ।। ५३ ।।
mi॒traḥ sa॒ᳪsṛjya॑ pṛthi॒vīṃ bhūmiṃ॑ ca॒ jyoti॑ṣā sa॒ha | sujā॑taṃ jā॒tave॑dasamaya॒kṣmāya॑ tvā॒ saᳪ sṛ॑jāmi pra॒jābhya॑: | | ५३ | |
रु॒द्राः स॒ᳪसृज्य॑ पृथि॒वीं बृ॒हज्ज्योति॒: समी॑धिरे । तेषां॑ भा॒नुरज॑स्र॒ इच्छु॒क्रो दे॒वेषु॑ रोचते ।। ५४ ।।
ru॒drāḥ sa॒ᳪsṛjya॑ pṛthi॒vīṃ bṛ॒hajjyoti॒: samī॑dhire | teṣāṃ॑ bhā॒nuraja॑sra॒ icchu॒kro de॒veṣu॑ rocate | | ५४ | |
सᳪसृ॑ष्टा॒ वसु॑भी रुद्रै॒र्धीरै॑: कर्म॒ण्या मृद॑म् । हस्ता॑भ्यां मृ॒द्वीं कृ॒त्वा सि॑नीवा॒ली कृ॑णोतु॒ ताम् ।। ५५ ।।
saᳪsṛ॑ṣṭā॒ vasu॑bhī rudrai॒rdhīrai॑: karma॒ṇyā mṛda॑m | hastā॑bhyāṃ mṛ॒dvīṃ kṛ॒tvā si॑nīvā॒lī kṛ॑ṇotu॒ tām | | ५५ | |
सि॒नी॒वा॒ली सु॑कप॒र्दा सु॑कुरी॒रा स्वौ॑प॒शा । सा तुभ्य॑मदिते म॒ह्योखां द॑धातु॒ हस्त॑योः ।। ५६ ।।
si॒nī॒vā॒lī su॑kapa॒rdā su॑kurī॒rā svau॑pa॒śā | sā tubhya॑madite ma॒hyokhāṃ da॑dhātu॒ hasta॑yoḥ | | ५६ | |
उ॒खां कृ॑णोतु॒ शक्त्या॑ बा॒हुभ्या॒मदि॑तिर्धि॒या । मा॒ता पु॒त्रं यथो॒पस्थे॒ साऽग्निं बि॑भर्तु॒ गर्भ॒ आ । म॒खस्य॒ शिरो॑ऽसि ।। ५७ ।।
u॒khāṃ kṛ॑ṇotu॒ śaktyā॑ bā॒hubhyā॒madi॑tirdhi॒yā | mā॒tā pu॒traṃ yatho॒pasthe॒ sā’gniṃ bi॑bhartu॒ garbha॒ ā | ma॒khasya॒ śiro॑’si | | ५७ | |
वस॑वस्त्वा कृण्वन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वाऽसि॑ पृथि॒व्य॒सि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ सजा॒तान्यज॑मानाय रु॒द्रास्त्वा॑ कृण्वन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वाऽस्य॒न्तरि॑क्षमसि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ सजा॒तान्यज॑मानायादि॒त्यास्त्वा॑ कृण्वन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वासि द्यौर॑सि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ
सजा॒तान्यज॑मानाय॒ विश्वे॑ त्वा दे॒वा वै॑श्वान॒राः कृ॑ण्व॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्ध्रु॒वाऽसि॒ दिशो॑ऽसि धा॒रया॒ मयि॑ प्र॒जाᳪ रा॒यस्पोषं॑ गौप॒त्यᳪ सु॒वीर्य॑ᳪ सजा॒तान्यज॑मानाय ।। ५८ ।।
vasa॑vastvā kṛṇvantu gāya॒treṇa॒ chanda॑sā’ṅgira॒svaddhru॒vā’si॑ pṛthi॒vya॒si dhā॒rayā॒ mayi॑ pra॒jāᳪ rā॒yaspoṣaṃ॑ gaupa॒tyaᳪ su॒vīrya॑ᳪ sajā॒tānyaja॑mānāya ru॒drāstvā॑ kṛṇvantu॒ traiṣṭu॑bhena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svaddhru॒vā’sya॒ntari॑kṣamasi dhā॒rayā॒ mayi॑ pra॒jāᳪ rā॒yaspoṣaṃ॑ gaupa॒tyaᳪ su॒vīrya॑ᳪ sajā॒tānyaja॑mānāyādi॒tyāstvā॑ kṛṇvantu॒ jāga॑tena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svaddhru॒vāsi dyaura॑si dhā॒rayā॒ mayi॑ pra॒jāᳪ rā॒yaspoṣaṃ॑ gaupa॒tyaᳪ su॒vīrya॑ᳪ sajā॒tānyaja॑mānāya॒ viśve॑ tvā de॒vā vai॑śvāna॒rāḥ kṛ॑ṇva॒ntvānu॑ṣṭubhena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svaddhru॒vā’si॒ diśo॑’si dhā॒rayā॒ mayi॑ pra॒jāᳪ rā॒yaspoṣaṃ॑ gaupa॒tyaᳪ su॒vīrya॑ᳪ sajā॒tānyaja॑mānāya | | ५८ | |
अदि॑त्यै॒ रास्ना॒स्यदि॑तिष्टे॒ बिलं॑ गृभ्णातु । कृ॒त्वाय॒ सा म॒हीमु॒खां मृ॒न्मयीं॒ योनि॑म॒ग्नये॑ ।
पु॒त्रेभ्य॒: प्राय॑च्छ॒ददि॑तिः श्र॒पया॒निति॑ ।। ५९ ।।
adi॑tyai॒ rāsnā॒syadi॑tiṣṭe॒ bilaṃ॑ gṛbhṇātu | kṛ॒tvāya॒ sā ma॒hīmu॒khāṃ mṛ॒nmayīṃ॒ yoni॑ma॒gnaye॑ | pu॒trebhya॒: prāya॑ccha॒dadi॑tiḥ śra॒payā॒niti॑ | | ५९ | |
वस॑वस्त्वा धूपयन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्रुद्रास्त्वा॑ धूपयन्तु त्रैष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वदादि॒त्यास्त्वा॑ धूपयन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्विश्वे॑ त्वा दे॒वा वै॑श्वान॒रा धू॑पय॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वदिन्द्र॑स्त्वा धूपयतु॒ वरु॑णस्त्वा धूपयतु॒ विष्णु॑स्त्वा
धूपयतु ।। ६० ।।
vasa॑vastvā dhūpayantu gāya॒treṇa॒ chanda॑sā’ṅgira॒svadrudrāstvā॑ dhūpayantu traiṣṭubhena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svadādi॒tyāstvā॑ dhūpayantu॒ jāga॑tena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svadviśve॑ tvā de॒vā vai॑śvāna॒rā dhū॑paya॒ntvānu॑ṣṭubhena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svadindra॑stvā dhūpayatu॒ varu॑ṇastvā dhūpayatu॒ viṣṇu॑stvā dhūpayatu | | ६० | |
अदि॑तिष्ट्वा दे॒वी वि॒श्वदे॑व्यावती पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वत् ख॑नत्ववट
दे॒वानां॑ त्वा॒ पत्नी॑र्दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वद्द॑धतूखे
धि॒षणा॑स्त्वा दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वद॒भी॒न्धतामुखे॒
वरू॑त्रीष्ट्वा दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वच्छ्र॑पयन्तूखे॒
ग्नास्त्वा॑ दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वत्प॑चन्तूखे॒
जन॑य॒स्त्वाच्छि॑न्नपत्रा दे॒वीर्वि॒श्वदे॑व्यावतीः पृथि॒व्याः स॒धस्थे॑ अङ्गिर॒स्वत्प॑चन्तूखे ।। ६१ ।।
adi॑tiṣṭvā de॒vī vi॒śvade॑vyāvatī pṛthi॒vyāḥ sa॒dhasthe॑ aṅgira॒svat kha॑natvavaṭa de॒vānāṃ॑ tvā॒ patnī॑rde॒vīrvi॒śvade॑vyāvatīḥ pṛthi॒vyāḥ sa॒dhasthe॑ aṅgira॒svadda॑dhatūkhe dhi॒ṣaṇā॑stvā de॒vīrvi॒śvade॑vyāvatīḥ pṛthi॒vyāḥ sa॒dhasthe॑ aṅgira॒svada॒bhī॒ndhatāmukhe॒ varū॑trīṣṭvā de॒vīrvi॒śvade॑vyāvatīḥ pṛthi॒vyāḥ sa॒dhasthe॑ aṅgira॒svacchra॑payantūkhe॒ gnāstvā॑ de॒vīrvi॒śvade॑vyāvatīḥ pṛthi॒vyāḥ sa॒dhasthe॑ aṅgira॒svatpa॑cantūkhe॒ jana॑ya॒stvācchi॑nnapatrā de॒vīrvi॒śvade॑vyāvatīḥ pṛthi॒vyāḥ sa॒dhasthe॑ aṅgira॒svatpa॑cantūkhe | | ६१ | |
मि॒त्रस्य॑ चर्षणी॒धृतोऽवो॑ दे॒वस्य॑ सान॒सि । द्यु॒म्नं चि॒त्रश्र॑वस्तमम् ।। ६२ ।।
mi॒trasya॑ carṣaṇī॒dhṛto’vo॑ de॒vasya॑ sāna॒si | dyu॒mnaṃ ci॒traśra॑vastamam | | ६२ | |
दे॒वस्त्वा॑ सवि॒तोद्व॑पतु सुपा॒णिः स्व॑ङ्गु॒रिः सु॑बा॒हुरु॒त शक्त्या॑ ।
अव्य॑थमाना पृथि॒व्यामाशा॒ दिश॒ आ पृ॑ण ।। ६३ ।।
de॒vastvā॑ savi॒todva॑patu supā॒ṇiḥ sva॑ṅgu॒riḥ su॑bā॒huru॒ta śaktyā॑ | avya॑thamānā pṛthi॒vyāmāśā॒ diśa॒ ā pṛ॑ṇa | | ६३ | |
उ॒त्थाय॑ बृह॒ती भ॒वोदु॑ तिष्ठ ध्रु॒वा त्वम् ।
मित्रै॒तां त॑ उ॒खां परि॑ ददा॒म्यभि॑त्त्या ए॒षा मा भे॑दि ।। ६४ ।।
u॒tthāya॑ bṛha॒tī bha॒vodu॑ tiṣṭha dhru॒vā tvam | mitrai॒tāṃ ta॑ u॒khāṃ pari॑ dadā॒myabhi॑ttyā e॒ṣā mā bhe॑di | | ६४ | |
वस॑व॒स्त्वाऽऽछृ॑न्दन्तु गाय॒त्रेण॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्रुद्रास्त्वा॒ऽऽछृ॑न्दन्तु॒ त्रैष्टु॑भेन॒ छन्दसाऽङ्गिर॒स्वदा॑दि॒त्यास्त्वाऽऽछृ॑न्दन्तु॒ जाग॑तेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वद्विश्वे॑ त्वा दे॒वा वै॑श्वान॒रा आछृ॑न्द॒न्त्वानु॑ष्टुभेन॒ छन्द॑साऽङ्गिर॒स्वत् ।। ६५ ।।
vasa॑va॒stvā’’chṛ॑ndantu gāya॒treṇa॒ chanda॑sā’ṅgira॒svadrudrāstvā॒’’chṛ॑ndantu॒ traiṣṭu॑bhena॒ chandasā’ṅgira॒svadā॑di॒tyāstvā’’chṛ॑ndantu॒ jāga॑tena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svadviśve॑ tvā de॒vā vai॑śvāna॒rā āchṛ॑nda॒ntvānu॑ṣṭubhena॒ chanda॑sā’ṅgira॒svat | | ६५ | |
आकू॑तिम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ मनो॑ मे॒धाम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ चि॒त्तं विज्ञा॑तम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ वा॒चो विधृ॑तिम॒ग्निं प्र॒युज॒ᳪ स्वाहा॑ प्र॒जाप॑तये॒ मन॑वे॒ स्वाहा॑ ऽग्नये॑ वैश्वान॒राय॒ स्वाहा॑ ।। ६६ ।।
ākū॑tima॒gniṃ pra॒yuja॒ᳪ svāhā॑ mano॑ me॒dhāma॒gniṃ pra॒yuja॒ᳪ svāhā॑ ci॒ttaṃ vijñā॑tama॒gniṃ pra॒yuja॒ᳪ svāhā॑ vā॒co vidhṛ॑tima॒gniṃ pra॒yuja॒ᳪ svāhā॑ pra॒jāpa॑taye॒ mana॑ve॒ svāhā॑ ’gnaye॑ vaiśvāna॒rāya॒ svāhā॑ | | ६६ | |
विश्वो॑ दे॒वस्य॑ ने॒तुर्मर्तो॑ वुरीत स॒ख्यम् । विश्वो॑ रा॒य इ॑षुध्यति द्यु॒म्नं वृ॑णीत पु॒ष्यसे॒ स्वाहा॑ ।। ६७ ।।
viśvo॑ de॒vasya॑ ne॒turmarto॑ vurīta sa॒khyam | viśvo॑ rā॒ya i॑ṣudhyati dyu॒mnaṃ vṛ॑ṇīta pu॒ṣyase॒ svāhā॑ | | ६७ | |
मा सु भि॑त्था॒ मा सु रि॒षोऽम्ब॑ धृ॒ष्णु वी॒रय॑स्व॒ सु । अ॒ग्निश्चे॒दं क॑रिष्यथः ।। ६८ ।।
mā su bhi॑tthā॒ mā su ri॒ṣo’mba॑ dhṛ॒ṣṇu vī॒raya॑sva॒ su | a॒gniśce॒daṃ ka॑riṣyathaḥ | | ६८ | |
दृᳪह॑स्व देवि पृथिवि स्व॒स्तय॑ आसु॒री मा॒या स्व॒धया॑ कृ॒तासि॑ ।
जुष्टं॑ दे॒वेभ्य॑ इ॒दम॑स्तु ह॒व्यमरि॑ष्टा॒ त्वमुदि॑हि य॒ज्ञे अ॒स्मिन् ।। ६९ ।।
dṛᳪha॑sva devi pṛthivi sva॒staya॑ āsu॒rī mā॒yā sva॒dhayā॑ kṛ॒tāsi॑ | juṣṭaṃ॑ de॒vebhya॑ i॒dama॑stu ha॒vyamari॑ṣṭā॒ tvamudi॑hi ya॒jñe a॒smin | | ६९ | |
द्र्व॑न्न: स॒र्पिरा॑सुतिः प्र॒त्नो होता॒ वरे॑ण्यः । सह॑सस्पु॒त्रो अद्भु॑तः ।। ७० ।।
drva॑nna: sa॒rpirā॑sutiḥ pra॒tno hotā॒ vare॑ṇyaḥ | saha॑saspu॒tro adbhu॑taḥ | | ७० | |
पर॑स्या॒ अधि॑ सं॒वतोऽव॑राँ२ अ॒भ्या त॑र ।
यत्रा॒हम॑स्मि॒ ताँ२ अ॑व ।। ७१ ।।
para॑syā॒ adhi॑ saṃ॒vato’va॑rām̐२ a॒bhyā ta॑ra | yatrā॒hama॑smi॒ tām̐२ a॑va | | ७१ | |
प॒र॒मस्या॑: परा॒वतो॑ रो॒हिद॑श्व इ॒हा ग॑हि । पु॒री॒ष्य॒: पुरुप्रि॒योऽग्ने॒ त्वं त॑रा॒ मृध॑: ।। ७२ ।।
pa॒ra॒masyā॑: parā॒vato॑ ro॒hida॑śva i॒hā ga॑hi | pu॒rī॒ṣya॒: purupri॒yo’gne॒ tvaṃ ta॑rā॒ mṛdha॑: | | ७२ | |
यद॑ग्ने॒ कानि॒ कानि॑ चि॒दा ते॒ दारू॑णि द॒ध्मसि॑ । सर्वं॒ तद॑स्तु ते घृ॒तं तज्जु॑षस्व यविष्ठ्य ।। ७३ ।।
yada॑gne॒ kāni॒ kāni॑ ci॒dā te॒ dārū॑ṇi da॒dhmasi॑ | sarvaṃ॒ tada॑stu te ghṛ॒taṃ tajju॑ṣasva yaviṣṭhya | | ७३ | |
यदत्त्यु॑प॒जिह्वि॑का॒ यद्व॒म्रो अ॑ति॒सर्प॑ति । सर्वं॒ तद॑स्तु ते घृ॒तं तज्जु॒षस्व॑ यविष्ठ्य ।। ७४ ।।
yadattyu॑pa॒jihvi॑kā॒ yadva॒mro a॑ti॒sarpa॑ti | sarvaṃ॒ tada॑stu te ghṛ॒taṃ tajju॒ṣasva॑ yaviṣṭhya | | ७४ | |
अह॑रह॒रप्र॑यावं॒ भर॒न्तोऽश्वा॑येव॒ तिष्ठ॑ते घा॒सम॑स्मै । रा॒यस्पोषे॑ण॒ समि॒षा मद॒न्तोऽग्ने॒ मा ते॒ प्रति॑वेशा रिषाम ।। ७५ ।।
aha॑raha॒rapra॑yāvaṃ॒ bhara॒nto’śvā॑yeva॒ tiṣṭha॑te ghā॒sama॑smai | rā॒yaspoṣe॑ṇa॒ sami॒ṣā mada॒nto’gne॒ mā te॒ prati॑veśā riṣāma | | ७५ | |
नाभा॑ पृथि॒व्याः स॑मिधा॒ने अग्नौ रा॒यस्पोषा॑य बृह॒ते ह॑वामहे ।
इ॒र॒म्म॒दं बृ॒हदु॑क्थ्यं॒ यज॑त्रं॒ जेता॑रम॒ग्निं पृत॑नासु सास॒हिम् ।। ७६ ।।
nābhā॑ pṛthi॒vyāḥ sa॑midhā॒ne agnau rā॒yaspoṣā॑ya bṛha॒te ha॑vāmahe | i॒ra॒mma॒daṃ bṛ॒hadu॑kthyaṃ॒ yaja॑traṃ॒ jetā॑rama॒gniṃ pṛta॑nāsu sāsa॒him | | ७६ | |
याः सेना॑ अ॒भीत्व॑रीराव्या॒धिनी॒रुग॑णा उ॒त ।
ये स्ते॒ना ये च॒ तस्क॑रा॒स्ताँस्ते॑ अ॒ग्नेऽपि॑ दधाम्या॒स्ये॑ ।। ७७ ।।
yāḥ senā॑ a॒bhītva॑rīrāvyā॒dhinī॒ruga॑ṇā u॒ta | ye ste॒nā ye ca॒ taska॑rā॒stām̐ste॑ a॒gne’pi॑ dadhāmyā॒sye॑ | | ७७ | |
दᳪष्ट्रा॑भ्यां म॒लिम्लू॒ञ्जम्भ्यै॒स्तस्क॑राँ२ उ॒त ।
हनु॑भ्याᳪ स्ते॒नान् भ॑गव॒स्ताँस्त्वं खा॑द॒ सुखा॑दितान् ।। ७८ ।।
daᳪṣṭrā॑bhyāṃ ma॒limlū॒ñjambhyai॒staska॑rām̐२ u॒ta | hanu॑bhyāᳪ ste॒nān bha॑gava॒stām̐stvaṃ khā॑da॒ sukhā॑ditān | | ७८ | |
ये जने॑षु म॒लिम्ल॑व स्ते॒नास॒स्तस्क॑रा॒ वने॑ । ये कक्षे॑ष्वघा॒यव॒स्ताँस्ते॑ दधामि॒ जम्भ॑योः ।। ७९ ।।
ye jane॑ṣu ma॒limla॑va ste॒nāsa॒staska॑rā॒ vane॑ | ye kakṣe॑ṣvaghā॒yava॒stām̐ste॑ dadhāmi॒ jambha॑yoḥ | | ७९ | |
यो अ॒स्मभ्य॑मराती॒याद्यश्च॑ नो॒ द्वेष॑ते॒ जन॑: । निन्दा॒द्यो अ॒स्मान्धिप्सा॑च्च॒ सर्वं॒ तं भ॑स्म॒सा कु॑रु ।। ८० ।।
yo a॒smabhya॑marātī॒yādyaśca॑ no॒ dveṣa॑te॒ jana॑: | nindā॒dyo a॒smāndhipsā॑cca॒ sarvaṃ॒ taṃ bha॑sma॒sā ku॑ru | | ८० | |
सᳪशि॑तं मे॒ ब्रह्म॒ सᳪशि॑तं वी॒र्यं बल॑म् । सᳪशि॑तं क्ष॒त्रं जि॒ष्णु यस्या॒हमस्मि॑ पु॒रोहि॑तः ।। ८१ ।।
saᳪśi॑taṃ me॒ brahma॒ saᳪśi॑taṃ vī॒ryaṃ bala॑m | saᳪśi॑taṃ kṣa॒traṃ ji॒ṣṇu yasyā॒hamasmi॑ pu॒rohi॑taḥ | | ८१ | |
उदे॑षां बा॒हू अ॑तिर॒मुद्वर्चो॒ अथो॒ बल॑म् । क्षि॒णोमि॒ ब्रह्म॑णा॒ऽमित्रा॒नुन्न॑यामि॒ स्वाँ२ अ॒हम् ।। ८२ ।।
ude॑ṣāṃ bā॒hū a॑tira॒mudvarco॒ atho॒ bala॑m | kṣi॒ṇomi॒ brahma॑ṇā॒’mitrā॒nunna॑yāmi॒ svām̐२ a॒ham | | ८२ | |
अन्न॑प॒तेऽन्न॑स्य नो देह्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिण॑: ।
प्र-प्र॑ दा॒तारं॑ तारिष॒ ऊर्जं॑ नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ।। ८३ ।।
anna॑pa॒te’nna॑sya no dehyanamī॒vasya॑ śu॒ṣmiṇa॑: | pra-pra॑ dā॒tāraṃ॑ tāriṣa॒ ūrjaṃ॑ no dhehi dvi॒pade॒ catu॑ṣpade | | ८३ | |