EeseDharmaSanātana Library
820मण्डल 9 · सूक्त 97
58 shlokअ॒स्य प्रे॒षा हे॒मना॑ पू॒यमा॑नो दे॒वो दे॒वेभि॒: सम॑पृक्त॒ रस॑म् ।
सु॒तः प॒वित्रं॒ पर्ये॑ति॒ रेभ॑न्मि॒तेव॒ सद्म॑ पशु॒मान्ति॒ होता॑ ॥१॥
a॒sya pre॒ṣā he॒manā॑ pū॒yamā॑no de॒vo de॒vebhi॒: sama॑pṛkta॒ rasa॑m | su॒taḥ pa॒vitraṃ॒ parye॑ti॒ rebha॑nmi॒teva॒ sadma॑ paśu॒mānti॒ hotā॑ || १ ||
भ॒द्रा वस्त्रा॑ सम॒न्या॒३ वसा॑नो म॒हान्क॒विर्नि॒वच॑नानि॒ शंस॑न् ।
आ व॑च्यस्व च॒म्वो॑: पू॒यमा॑नो विचक्ष॒णो जागृ॑विर्दे॒ववी॑तौ ॥२॥
bha॒drā vastrā॑ sama॒nyā॒३ vasā॑no ma॒hānka॒virni॒vaca॑nāni॒ śaṃsa॑n | ā va॑cyasva ca॒mvo॑: pū॒yamā॑no vicakṣa॒ṇo jāgṛ॑virde॒vavī॑tau || २ ||
समु॑ प्रि॒यो मृ॑ज्यते॒ सानो॒ अव्ये॑ य॒शस्त॑रो य॒शसां॒ क्षैतो॑ अ॒स्मे ।
अ॒भि स्व॑र॒ धन्वा॑ पू॒यमा॑नो यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥३॥
samu॑ pri॒yo mṛ॑jyate॒ sāno॒ avye॑ ya॒śasta॑ro ya॒śasāṃ॒ kṣaito॑ a॒sme | a॒bhi sva॑ra॒ dhanvā॑ pū॒yamā॑no yū॒yaṃ pā॑ta sva॒stibhi॒: sadā॑ naḥ || ३ ||
प्र गा॑यता॒भ्य॑र्चाम दे॒वान्त्सोमं॑ हिनोत मह॒ते धना॑य ।
स्वा॒दुः प॑वाते॒ अति॒ वार॒मव्य॒मा सी॑दाति क॒लशं॑ देव॒युर्न॑: ॥४॥
pra gā॑yatā॒bhya॑rcāma de॒vāntsomaṃ॑ hinota maha॒te dhanā॑ya | svā॒duḥ pa॑vāte॒ ati॒ vāra॒mavya॒mā sī॑dāti ka॒laśaṃ॑ deva॒yurna॑: || ४ ||
इन्दु॑र्दे॒वाना॒मुप॑ स॒ख्यमा॒यन्त्स॒हस्र॑धारः पवते॒ मदा॑य ।
नृभि॒: स्तवा॑नो॒ अनु॒ धाम॒ पूर्व॒मग॒न्निन्द्रं॑ मह॒ते सौभ॑गाय ॥५॥
indu॑rde॒vānā॒mupa॑ sa॒khyamā॒yantsa॒hasra॑dhāraḥ pavate॒ madā॑ya | nṛbhi॒: stavā॑no॒ anu॒ dhāma॒ pūrva॒maga॒nnindraṃ॑ maha॒te saubha॑gāya || ५ ||
स्तो॒त्रे रा॒ये हरि॑रर्षा पुना॒न इन्द्रं॒ मदो॑ गच्छतु ते॒ भरा॑य ।
दे॒वैर्या॑हि स॒रथं॒ राधो॒ अच्छा॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥६॥
sto॒tre rā॒ye hari॑rarṣā punā॒na indraṃ॒ mado॑ gacchatu te॒ bharā॑ya | de॒vairyā॑hi sa॒rathaṃ॒ rādho॒ acchā॑ yū॒yaṃ pā॑ta sva॒stibhi॒: sadā॑ naḥ || ६ ||
प्र काव्य॑मु॒शने॑व ब्रुवा॒णो दे॒वो दे॒वानां॒ जनि॑मा विवक्ति ।
महि॑व्रत॒: शुचि॑बन्धुः पाव॒कः प॒दा व॑रा॒हो अ॒भ्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥७॥
pra kāvya॑mu॒śane॑va bruvā॒ṇo de॒vo de॒vānāṃ॒ jani॑mā vivakti | mahi॑vrata॒: śuci॑bandhuḥ pāva॒kaḥ pa॒dā va॑rā॒ho a॒bhye॑ti॒ rebha॑n || ७ ||
प्र हं॒सास॑स्तृ॒पलं॑ म॒न्युमच्छा॒मादस्तं॒ वृष॑गणा अयासुः ।
आ॒ङ्गू॒ष्यं१ पव॑मानं॒ सखा॑यो दु॒र्मर्षं॑ सा॒कं प्र व॑दन्ति वा॒णम् ॥८॥
pra haṃ॒sāsa॑stṛ॒palaṃ॑ ma॒nyumacchā॒mādastaṃ॒ vṛṣa॑gaṇā ayāsuḥ | ā॒ṅgū॒ṣyaṃ१ pava॑mānaṃ॒ sakhā॑yo du॒rmarṣaṃ॑ sā॒kaṃ pra va॑danti vā॒ṇam || ८ ||
स रं॑हत उरुगा॒यस्य॑ जू॒तिं वृथा॒ क्रीळ॑न्तं मिमते॒ न गाव॑: ।
प॒री॒ण॒सं कृ॑णुते ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ दिवा॒ हरि॒र्ददृ॑शे॒ नक्त॑मृ॒ज्रः ॥९॥
sa raṃ॑hata urugā॒yasya॑ jū॒tiṃ vṛthā॒ krīḷa॑ntaṃ mimate॒ na gāva॑: | pa॒rī॒ṇa॒saṃ kṛ॑ṇute ti॒gmaśṛ॑ṅgo॒ divā॒ hari॒rdadṛ॑śe॒ nakta॑mṛ॒jraḥ || ९ ||
इन्दु॑र्वा॒जी प॑वते॒ गोन्यो॑घा॒ इन्द्रे॒ सोम॒: सह॒ इन्व॒न्मदा॑य ।
हन्ति॒ रक्षो॒ बाध॑ते॒ पर्यरा॑ती॒र्वरि॑वः कृ॒ण्वन्वृ॒जन॑स्य॒ राजा॑ ॥१०॥
indu॑rvā॒jī pa॑vate॒ gonyo॑ghā॒ indre॒ soma॒: saha॒ inva॒nmadā॑ya | hanti॒ rakṣo॒ bādha॑te॒ paryarā॑tī॒rvari॑vaḥ kṛ॒ṇvanvṛ॒jana॑sya॒ rājā॑ || १० ||
अध॒ धार॑या॒ मध्वा॑ पृचा॒नस्ति॒रो रोम॑ पवते॒ अद्रि॑दुग्धः ।
इन्दु॒रिन्द्र॑स्य स॒ख्यं जु॑षा॒णो दे॒वो दे॒वस्य॑ मत्स॒रो मदा॑य ॥११॥
adha॒ dhāra॑yā॒ madhvā॑ pṛcā॒nasti॒ro roma॑ pavate॒ adri॑dugdhaḥ | indu॒rindra॑sya sa॒khyaṃ ju॑ṣā॒ṇo de॒vo de॒vasya॑ matsa॒ro madā॑ya || ११ ||
अ॒भि प्रि॒याणि॑ पवते पुना॒नो दे॒वो दे॒वान्त्स्वेन॒ रसे॑न पृ॒ञ्चन् ।
इन्दु॒र्धर्मा॑ण्यृतु॒था वसा॑नो॒ दश॒ क्षिपो॑ अव्यत॒ सानो॒ अव्ये॑ ॥१२॥
a॒bhi pri॒yāṇi॑ pavate punā॒no de॒vo de॒vāntsvena॒ rase॑na pṛ॒ñcan | indu॒rdharmā॑ṇyṛtu॒thā vasā॑no॒ daśa॒ kṣipo॑ avyata॒ sāno॒ avye॑ || १२ ||
वृषा॒ शोणो॑ अभि॒कनि॑क्रद॒द्गा न॒दय॑न्नेति पृथि॒वीमु॒त द्याम् ।
इन्द्र॑स्येव व॒ग्नुरा शृ॑ण्व आ॒जौ प्र॑चे॒तय॑न्नर्षति॒ वाच॒मेमाम् ॥१३॥
vṛṣā॒ śoṇo॑ abhi॒kani॑krada॒dgā na॒daya॑nneti pṛthi॒vīmu॒ta dyām | indra॑syeva va॒gnurā śṛ॑ṇva ā॒jau pra॑ce॒taya॑nnarṣati॒ vāca॒memām || १३ ||
र॒साय्य॒: पय॑सा॒ पिन्व॑मान ई॒रय॑न्नेषि॒ मधु॑मन्तमं॒शुम् ।
पव॑मानः संत॒निमे॑षि कृ॒ण्वन्निन्द्रा॑य सोम परिषि॒च्यमा॑नः ॥१४॥
ra॒sāyya॒: paya॑sā॒ pinva॑māna ī॒raya॑nneṣi॒ madhu॑mantamaṃ॒śum | pava॑mānaḥ saṃta॒nime॑ṣi kṛ॒ṇvannindrā॑ya soma pariṣi॒cyamā॑naḥ || १४ ||
ए॒वा प॑वस्व मदि॒रो मदा॑योदग्रा॒भस्य॑ न॒मय॑न्वध॒स्नैः ।
परि॒ वर्णं॒ भर॑माणो॒ रुश॑न्तं ग॒व्युर्नो॑ अर्ष॒ परि॑ सोम सि॒क्तः ॥१५॥
e॒vā pa॑vasva madi॒ro madā॑yodagrā॒bhasya॑ na॒maya॑nvadha॒snaiḥ | pari॒ varṇaṃ॒ bhara॑māṇo॒ ruśa॑ntaṃ ga॒vyurno॑ arṣa॒ pari॑ soma si॒ktaḥ || १५ ||
जु॒ष्ट्वी न॑ इन्दो सु॒पथा॑ सु॒गान्यु॒रौ प॑वस्व॒ वरि॑वांसि कृ॒ण्वन् ।
घ॒नेव॒ विष्व॑ग्दुरि॒तानि॑ वि॒घ्नन्नधि॒ ष्णुना॑ धन्व॒ सानो॒ अव्ये॑ ॥१६॥
ju॒ṣṭvī na॑ indo su॒pathā॑ su॒gānyu॒rau pa॑vasva॒ vari॑vāṃsi kṛ॒ṇvan | gha॒neva॒ viṣva॑gduri॒tāni॑ vi॒ghnannadhi॒ ṣṇunā॑ dhanva॒ sāno॒ avye॑ || १६ ||
वृ॒ष्टिं नो॑ अर्ष दि॒व्यां जि॑ग॒त्नुमिळा॑वतीं शं॒गयीं॑ जी॒रदा॑नुम् ।
स्तुके॑व वी॒ता ध॑न्वा विचि॒न्वन्बन्धूँ॑रि॒माँ अव॑राँ इन्दो वा॒यून् ॥१७॥
vṛ॒ṣṭiṃ no॑ arṣa di॒vyāṃ ji॑ga॒tnumiḷā॑vatīṃ śaṃ॒gayīṃ॑ jī॒radā॑num | stuke॑va vī॒tā dha॑nvā vici॒nvanbandhūm̐॑ri॒mām̐ ava॑rām̐ indo vā॒yūn || १७ ||
ग्र॒न्थिं न वि ष्य॑ ग्रथि॒तं पु॑ना॒न ऋ॒जुं च॑ गा॒तुं वृ॑जि॒नं च॑ सोम ।
अत्यो॒ न क्र॑दो॒ हरि॒रा सृ॑जा॒नो मर्यो॑ देव धन्व प॒स्त्या॑वान् ॥१८॥
gra॒nthiṃ na vi ṣya॑ grathi॒taṃ pu॑nā॒na ṛ॒juṃ ca॑ gā॒tuṃ vṛ॑ji॒naṃ ca॑ soma | atyo॒ na kra॑do॒ hari॒rā sṛ॑jā॒no maryo॑ deva dhanva pa॒styā॑vān || १८ ||
जुष्टो॒ मदा॑य दे॒वता॑त इन्दो॒ परि॒ ष्णुना॑ धन्व॒ सानो॒ अव्ये॑ ।
स॒हस्र॑धारः सुर॒भिरद॑ब्ध॒: परि॑ स्रव॒ वाज॑सातौ नृ॒षह्ये॑ ॥१९॥
juṣṭo॒ madā॑ya de॒vatā॑ta indo॒ pari॒ ṣṇunā॑ dhanva॒ sāno॒ avye॑ | sa॒hasra॑dhāraḥ sura॒bhirada॑bdha॒: pari॑ srava॒ vāja॑sātau nṛ॒ṣahye॑ || १९ ||
अ॒र॒श्मानो॒ ये॑ऽर॒था अयु॑क्ता॒ अत्या॑सो॒ न स॑सृजा॒नास॑ आ॒जौ ।
ए॒ते शु॒क्रासो॑ धन्वन्ति॒ सोमा॒ देवा॑स॒स्ताँ उप॑ याता॒ पिब॑ध्यै ॥२०॥
a॒ra॒śmāno॒ ye॑’ra॒thā ayu॑ktā॒ atyā॑so॒ na sa॑sṛjā॒nāsa॑ ā॒jau | e॒te śu॒krāso॑ dhanvanti॒ somā॒ devā॑sa॒stām̐ upa॑ yātā॒ piba॑dhyai || २० ||
ए॒वा न॑ इन्दो अ॒भि दे॒ववी॑तिं॒ परि॑ स्रव॒ नभो॒ अर्ण॑श्च॒मूषु॑ ।
सोमो॑ अ॒स्मभ्यं॒ काम्यं॑ बृ॒हन्तं॑ र॒यिं द॑दातु वी॒रव॑न्तमु॒ग्रम् ॥२१॥
e॒vā na॑ indo a॒bhi de॒vavī॑tiṃ॒ pari॑ srava॒ nabho॒ arṇa॑śca॒mūṣu॑ | somo॑ a॒smabhyaṃ॒ kāmyaṃ॑ bṛ॒hantaṃ॑ ra॒yiṃ da॑dātu vī॒rava॑ntamu॒gram || २१ ||
तक्ष॒द्यदी॒ मन॑सो॒ वेन॑तो॒ वाग्ज्येष्ठ॑स्य वा॒ धर्म॑णि॒ क्षोरनी॑के ।
आदी॑माय॒न्वर॒मा वा॑वशा॒ना जुष्टं॒ पतिं॑ क॒लशे॒ गाव॒ इन्दु॑म् ॥२२॥
takṣa॒dyadī॒ mana॑so॒ vena॑to॒ vāgjyeṣṭha॑sya vā॒ dharma॑ṇi॒ kṣoranī॑ke | ādī॑māya॒nvara॒mā vā॑vaśā॒nā juṣṭaṃ॒ patiṃ॑ ka॒laśe॒ gāva॒ indu॑m || २२ ||
प्र दा॑नु॒दो दि॒व्यो दा॑नुपि॒न्व ऋ॒तमृ॒ताय॑ पवते सुमे॒धाः ।
ध॒र्मा भु॑वद्वृज॒न्य॑स्य॒ राजा॒ प्र र॒श्मिभि॑र्द॒शभि॑र्भारि॒ भूम॑ ॥२३॥
pra dā॑nu॒do di॒vyo dā॑nupi॒nva ṛ॒tamṛ॒tāya॑ pavate sume॒dhāḥ | dha॒rmā bhu॑vadvṛja॒nya॑sya॒ rājā॒ pra ra॒śmibhi॑rda॒śabhi॑rbhāri॒ bhūma॑ || २३ ||
प॒वित्रे॑भि॒: पव॑मानो नृ॒चक्षा॒ राजा॑ दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् ।
द्वि॒ता भु॑वद्रयि॒पती॑ रयी॒णामृ॒तं भ॑र॒त्सुभृ॑तं॒ चार्विन्दु॑: ॥२४॥
pa॒vitre॑bhi॒: pava॑māno nṛ॒cakṣā॒ rājā॑ de॒vānā॑mu॒ta martyā॑nām | dvi॒tā bhu॑vadrayi॒patī॑ rayī॒ṇāmṛ॒taṃ bha॑ra॒tsubhṛ॑taṃ॒ cārvindu॑: || २४ ||
अर्वाँ॑ इव॒ श्रव॑से सा॒तिमच्छेन्द्र॑स्य वा॒योर॒भि वी॒तिम॑र्ष ।
स न॑: स॒हस्रा॑ बृह॒तीरिषो॑ दा॒ भवा॑ सोम द्रविणो॒वित्पु॑ना॒नः ॥२५॥
arvām̐॑ iva॒ śrava॑se sā॒timacchendra॑sya vā॒yora॒bhi vī॒tima॑rṣa | sa na॑: sa॒hasrā॑ bṛha॒tīriṣo॑ dā॒ bhavā॑ soma draviṇo॒vitpu॑nā॒naḥ || २५ ||
दे॒वा॒व्यो॑ नः परिषि॒च्यमा॑ना॒: क्षयं॑ सु॒वीरं॑ धन्वन्त॒ सोमा॑: ।
आ॒य॒ज्यव॑: सुम॒तिं वि॒श्ववा॑रा॒ होता॑रो॒ न दि॑वि॒यजो॑ म॒न्द्रत॑माः ॥२६॥
de॒vā॒vyo॑ naḥ pariṣi॒cyamā॑nā॒: kṣayaṃ॑ su॒vīraṃ॑ dhanvanta॒ somā॑: | ā॒ya॒jyava॑: suma॒tiṃ vi॒śvavā॑rā॒ hotā॑ro॒ na di॑vi॒yajo॑ ma॒ndrata॑māḥ || २६ ||
ए॒वा दे॑व दे॒वता॑ते पवस्व म॒हे सो॑म॒ प्सर॑से देव॒पान॑: ।
म॒हश्चि॒द्धि ष्मसि॑ हि॒ताः स॑म॒र्ये कृ॒धि सु॑ष्ठा॒ने रोद॑सी पुना॒नः ॥२७॥
e॒vā de॑va de॒vatā॑te pavasva ma॒he so॑ma॒ psara॑se deva॒pāna॑: | ma॒haści॒ddhi ṣmasi॑ hi॒tāḥ sa॑ma॒rye kṛ॒dhi su॑ṣṭhā॒ne roda॑sī punā॒naḥ || २७ ||
अश्वो॒ नो क्र॑दो॒ वृष॑भिर्युजा॒नः सिं॒हो न भी॒मो मन॑सो॒ जवी॑यान् ।
अ॒र्वा॒चीनै॑: प॒थिभि॒र्ये रजि॑ष्ठा॒ आ प॑वस्व सौमन॒सं न॑ इन्दो ॥२८॥
aśvo॒ no kra॑do॒ vṛṣa॑bhiryujā॒naḥ siṃ॒ho na bhī॒mo mana॑so॒ javī॑yān | a॒rvā॒cīnai॑: pa॒thibhi॒rye raji॑ṣṭhā॒ ā pa॑vasva saumana॒saṃ na॑ indo || २८ ||
श॒तं धारा॑ दे॒वजा॑ता असृग्रन्त्स॒हस्र॑मेनाः क॒वयो॑ मृजन्ति ।
इन्दो॑ स॒नित्रं॑ दि॒व आ प॑वस्व पुरए॒तासि॑ मह॒तो धन॑स्य ॥२९॥
śa॒taṃ dhārā॑ de॒vajā॑tā asṛgrantsa॒hasra॑menāḥ ka॒vayo॑ mṛjanti | indo॑ sa॒nitraṃ॑ di॒va ā pa॑vasva purae॒tāsi॑ maha॒to dhana॑sya || २९ ||
दि॒वो न सर्गा॑ अससृग्र॒मह्नां॒ राजा॒ न मि॒त्रं प्र मि॑नाति॒ धीर॑: ।
पि॒तुर्न पु॒त्रः क्रतु॑भिर्यता॒न आ प॑वस्व वि॒शे अ॒स्या अजी॑तिम् ॥३०॥
di॒vo na sargā॑ asasṛgra॒mahnāṃ॒ rājā॒ na mi॒traṃ pra mi॑nāti॒ dhīra॑: | pi॒turna pu॒traḥ kratu॑bhiryatā॒na ā pa॑vasva vi॒śe a॒syā ajī॑tim || ३० ||
प्र ते॒ धारा॒ मधु॑मतीरसृग्र॒न्वारा॒न्यत्पू॒तो अ॒त्येष्यव्या॑न् ।
पव॑मान॒ पव॑से॒ धाम॒ गोनां॑ जज्ञा॒नः सूर्य॑मपिन्वो अ॒र्कैः ॥३१॥
pra te॒ dhārā॒ madhu॑matīrasṛgra॒nvārā॒nyatpū॒to a॒tyeṣyavyā॑n | pava॑māna॒ pava॑se॒ dhāma॒ gonāṃ॑ jajñā॒naḥ sūrya॑mapinvo a॒rkaiḥ || ३१ ||
कनि॑क्रद॒दनु॒ पन्था॑मृ॒तस्य॑ शु॒क्रो वि भा॑स्य॒मृत॑स्य॒ धाम॑ ।
स इन्द्रा॑य पवसे मत्स॒रवा॑न्हिन्वा॒नो वाचं॑ म॒तिभि॑: कवी॒नाम् ॥३२॥
kani॑krada॒danu॒ panthā॑mṛ॒tasya॑ śu॒kro vi bhā॑sya॒mṛta॑sya॒ dhāma॑ | sa indrā॑ya pavase matsa॒ravā॑nhinvā॒no vācaṃ॑ ma॒tibhi॑: kavī॒nām || ३२ ||
दि॒व्यः सु॑प॒र्णोऽव॑ चक्षि सोम॒ पिन्व॒न्धारा॒: कर्म॑णा दे॒ववी॑तौ ।
एन्दो॑ विश क॒लशं॑ सोम॒धानं॒ क्रन्द॑न्निहि॒ सूर्य॒स्योप॑ र॒श्मिम् ॥३३॥
di॒vyaḥ su॑pa॒rṇo’va॑ cakṣi soma॒ pinva॒ndhārā॒: karma॑ṇā de॒vavī॑tau | endo॑ viśa ka॒laśaṃ॑ soma॒dhānaṃ॒ kranda॑nnihi॒ sūrya॒syopa॑ ra॒śmim || ३३ ||
ति॒स्रो वाच॑ ईरयति॒ प्र वह्नि॑ॠ॒तस्य॑ धी॒तिं ब्रह्म॑णो मनी॒षाम् ।
गावो॑ यन्ति॒ गोप॑तिं पृ॒च्छमा॑ना॒: सोमं॑ यन्ति म॒तयो॑ वावशा॒नाः ॥३४॥
ti॒sro vāca॑ īrayati॒ pra vahni॑ṝ॒tasya॑ dhī॒tiṃ brahma॑ṇo manī॒ṣām | gāvo॑ yanti॒ gopa॑tiṃ pṛ॒cchamā॑nā॒: somaṃ॑ yanti ma॒tayo॑ vāvaśā॒nāḥ || ३४ ||
सोमं॒ गावो॑ धे॒नवो॑ वावशा॒नाः सोमं॒ विप्रा॑ म॒तिभि॑: पृ॒च्छमा॑नाः ।
सोम॑: सु॒तः पू॑यते अ॒ज्यमा॑न॒: सोमे॑ अ॒र्कास्त्रि॒ष्टुभ॒: सं न॑वन्ते ॥३५॥
somaṃ॒ gāvo॑ dhe॒navo॑ vāvaśā॒nāḥ somaṃ॒ viprā॑ ma॒tibhi॑: pṛ॒cchamā॑nāḥ | soma॑: su॒taḥ pū॑yate a॒jyamā॑na॒: some॑ a॒rkāstri॒ṣṭubha॒: saṃ na॑vante || ३५ ||
ए॒वा न॑: सोम परिषि॒च्यमा॑न॒ आ प॑वस्व पू॒यमा॑नः स्व॒स्ति ।
इन्द्र॒मा वि॑श बृह॒ता रवे॑ण व॒र्धया॒ वाचं॑ ज॒नया॒ पुरं॑धिम् ॥३६॥
e॒vā na॑: soma pariṣi॒cyamā॑na॒ ā pa॑vasva pū॒yamā॑naḥ sva॒sti | indra॒mā vi॑śa bṛha॒tā rave॑ṇa va॒rdhayā॒ vācaṃ॑ ja॒nayā॒ puraṃ॑dhim || ३६ ||
आ जागृ॑वि॒र्विप्र॑ ऋ॒ता म॑ती॒नां सोम॑: पुना॒नो अ॑सदच्च॒मूषु॑ ।
सप॑न्ति॒ यं मि॑थु॒नासो॒ निका॑मा अध्व॒र्यवो॑ रथि॒रास॑: सु॒हस्ता॑: ॥३७॥
ā jāgṛ॑vi॒rvipra॑ ṛ॒tā ma॑tī॒nāṃ soma॑: punā॒no a॑sadacca॒mūṣu॑ | sapa॑nti॒ yaṃ mi॑thu॒nāso॒ nikā॑mā adhva॒ryavo॑ rathi॒rāsa॑: su॒hastā॑: || ३७ ||
स पु॑ना॒न उप॒ सूरे॒ न धातोभे अ॑प्रा॒ रोद॑सी॒ वि ष आ॑वः ।
प्रि॒या चि॒द्यस्य॑ प्रिय॒सास॑ ऊ॒ती स तू धनं॑ का॒रिणे॒ न प्र यं॑सत् ॥३८॥
sa pu॑nā॒na upa॒ sūre॒ na dhātobhe a॑prā॒ roda॑sī॒ vi ṣa ā॑vaḥ | pri॒yā ci॒dyasya॑ priya॒sāsa॑ ū॒tī sa tū dhanaṃ॑ kā॒riṇe॒ na pra yaṃ॑sat || ३८ ||
स व॑र्धि॒ता वर्ध॑नः पू॒यमा॑न॒: सोमो॑ मी॒ढ्वाँ अ॒भि नो॒ ज्योति॑षावीत् ।
येना॑ न॒: पूर्वे॑ पि॒तर॑: पद॒ज्ञाः स्व॒र्विदो॑ अ॒भि गा अद्रि॑मु॒ष्णन् ॥३९॥
sa va॑rdhi॒tā vardha॑naḥ pū॒yamā॑na॒: somo॑ mī॒ḍhvām̐ a॒bhi no॒ jyoti॑ṣāvīt | yenā॑ na॒: pūrve॑ pi॒tara॑: pada॒jñāḥ sva॒rvido॑ a॒bhi gā adri॑mu॒ṣṇan || ३९ ||
अक्रा॑न्त्समु॒द्रः प्र॑थ॒मे विध॑र्मञ्ज॒नय॑न्प्र॒जा भुव॑नस्य॒ राजा॑ ।
वृषा॑ प॒वित्रे॒ अधि॒ सानो॒ अव्ये॑ बृ॒हत्सोमो॑ वावृधे सुवा॒न इन्दु॑: ॥४०॥
akrā॑ntsamu॒draḥ pra॑tha॒me vidha॑rmañja॒naya॑npra॒jā bhuva॑nasya॒ rājā॑ | vṛṣā॑ pa॒vitre॒ adhi॒ sāno॒ avye॑ bṛ॒hatsomo॑ vāvṛdhe suvā॒na indu॑: || ४० ||
म॒हत्तत्सोमो॑ महि॒षश्च॑कारा॒ऽपां यद्गर्भोऽवृ॑णीत दे॒वान् ।
अद॑धा॒दिन्द्रे॒ पव॑मान॒ ओजोऽज॑नय॒त्सूर्ये॒ ज्योति॒रिन्दु॑: ॥४१॥
ma॒hattatsomo॑ mahi॒ṣaśca॑kārā॒’pāṃ yadgarbho’vṛ॑ṇīta de॒vān | ada॑dhā॒dindre॒ pava॑māna॒ ojo’ja॑naya॒tsūrye॒ jyoti॒rindu॑: || ४१ ||
मत्सि॑ वा॒युमि॒ष्टये॒ राध॑से च॒ मत्सि॑ मि॒त्रावरु॑णा पू॒यमा॑नः ।
मत्सि॒ शर्धो॒ मारु॑तं॒ मत्सि॑ दे॒वान्मत्सि॒ द्यावा॑पृथि॒वी दे॑व सोम ॥४२॥
matsi॑ vā॒yumi॒ṣṭaye॒ rādha॑se ca॒ matsi॑ mi॒trāvaru॑ṇā pū॒yamā॑naḥ | matsi॒ śardho॒ māru॑taṃ॒ matsi॑ de॒vānmatsi॒ dyāvā॑pṛthi॒vī de॑va soma || ४२ ||
ऋ॒जुः प॑वस्व वृजि॒नस्य॑ ह॒न्ताऽपामी॑वां॒ बाध॑मानो॒ मृध॑श्च ।
अ॒भि॒श्री॒णन्पय॒: पय॑सा॒भि गोना॒मिन्द्र॑स्य॒ त्वं तव॑ व॒यं सखा॑यः ॥४३॥
ṛ॒juḥ pa॑vasva vṛji॒nasya॑ ha॒ntā’pāmī॑vāṃ॒ bādha॑māno॒ mṛdha॑śca | a॒bhi॒śrī॒ṇanpaya॒: paya॑sā॒bhi gonā॒mindra॑sya॒ tvaṃ tava॑ va॒yaṃ sakhā॑yaḥ || ४३ ||
मध्व॒: सूदं॑ पवस्व॒ वस्व॒ उत्सं॑ वी॒रं च॑ न॒ आ प॑वस्वा॒ भगं॑ च ।
स्वद॒स्वेन्द्रा॑य॒ पव॑मान इन्दो र॒यिं च॑ न॒ आ प॑वस्वा समु॒द्रात् ॥४४॥
madhva॒: sūdaṃ॑ pavasva॒ vasva॒ utsaṃ॑ vī॒raṃ ca॑ na॒ ā pa॑vasvā॒ bhagaṃ॑ ca | svada॒svendrā॑ya॒ pava॑māna indo ra॒yiṃ ca॑ na॒ ā pa॑vasvā samu॒drāt || ४४ ||
सोम॑: सु॒तो धार॒यात्यो॒ न हित्वा॒ सिन्धु॒र्न नि॒म्नम॒भि वा॒ज्य॑क्षाः ।
आ योनिं॒ वन्य॑मसदत्पुना॒नः समिन्दु॒र्गोभि॑रसर॒त्सम॒द्भिः ॥४५॥
soma॑: su॒to dhāra॒yātyo॒ na hitvā॒ sindhu॒rna ni॒mnama॒bhi vā॒jya॑kṣāḥ | ā yoniṃ॒ vanya॑masadatpunā॒naḥ samindu॒rgobhi॑rasara॒tsama॒dbhiḥ || ४५ ||
ए॒ष स्य ते॑ पवत इन्द्र॒ सोम॑श्च॒मूषु॒ धीर॑ उश॒ते तव॑स्वान् ।
स्व॑र्चक्षा रथि॒रः स॒त्यशु॑ष्म॒: कामो॒ न यो दे॑वय॒तामस॑र्जि ॥४६॥
e॒ṣa sya te॑ pavata indra॒ soma॑śca॒mūṣu॒ dhīra॑ uśa॒te tava॑svān | sva॑rcakṣā rathi॒raḥ sa॒tyaśu॑ṣma॒: kāmo॒ na yo de॑vaya॒tāmasa॑rji || ४६ ||
ए॒ष प्र॒त्नेन॒ वय॑सा पुना॒नस्ति॒रो वर्पां॑सि दुहि॒तुर्दधा॑नः ।
वसा॑न॒: शर्म॑ त्रि॒वरू॑थम॒प्सु होते॑व याति॒ सम॑नेषु॒ रेभ॑न् ॥४७॥
e॒ṣa pra॒tnena॒ vaya॑sā punā॒nasti॒ro varpāṃ॑si duhi॒turdadhā॑naḥ | vasā॑na॒: śarma॑ tri॒varū॑thama॒psu hote॑va yāti॒ sama॑neṣu॒ rebha॑n || ४७ ||
नू न॒स्त्वं र॑थि॒रो दे॑व सोम॒ परि॑ स्रव च॒म्वो॑: पू॒यमा॑नः ।
अ॒प्सु स्वादि॑ष्ठो॒ मधु॑माँ ऋ॒तावा॑ दे॒वो न यः स॑वि॒ता स॒त्यम॑न्मा ॥४८॥
nū na॒stvaṃ ra॑thi॒ro de॑va soma॒ pari॑ srava ca॒mvo॑: pū॒yamā॑naḥ | a॒psu svādi॑ṣṭho॒ madhu॑mām̐ ṛ॒tāvā॑ de॒vo na yaḥ sa॑vi॒tā sa॒tyama॑nmā || ४८ ||
अ॒भि वा॒युं वी॒त्य॑र्षा गृणा॒नो॒३ऽभि मि॒त्रावरु॑णा पू॒यमा॑नः ।
अ॒भी नरं॑ धी॒जव॑नं रथे॒ष्ठाम॒भीन्द्रं॒ वृष॑णं॒ वज्र॑बाहुम् ॥४९॥
a॒bhi vā॒yuṃ vī॒tya॑rṣā gṛṇā॒no॒३’bhi mi॒trāvaru॑ṇā pū॒yamā॑naḥ | a॒bhī naraṃ॑ dhī॒java॑naṃ rathe॒ṣṭhāma॒bhīndraṃ॒ vṛṣa॑ṇaṃ॒ vajra॑bāhum || ४९ ||
अ॒भि वस्त्रा॑ सुवस॒नान्य॑र्षा॒ऽभि धे॒नूः सु॒दुघा॑: पू॒यमा॑नः ।
अ॒भि च॒न्द्रा भर्त॑वे नो॒ हिर॑ण्या॒ऽभ्यश्वा॑न्र॒थिनो॑ देव सोम ॥५०॥
a॒bhi vastrā॑ suvasa॒nānya॑rṣā॒’bhi dhe॒nūḥ su॒dughā॑: pū॒yamā॑naḥ | a॒bhi ca॒ndrā bharta॑ve no॒ hira॑ṇyā॒’bhyaśvā॑nra॒thino॑ deva soma || ५० ||
अ॒भी नो॑ अर्ष दि॒व्या वसू॑न्य॒भि विश्वा॒ पार्थि॑वा पू॒यमा॑नः ।
अ॒भि येन॒ द्रवि॑णम॒श्नवा॑मा॒ऽभ्या॑र्षे॒यं ज॑मदग्नि॒वन्न॑: ॥५१॥
a॒bhī no॑ arṣa di॒vyā vasū॑nya॒bhi viśvā॒ pārthi॑vā pū॒yamā॑naḥ | a॒bhi yena॒ dravi॑ṇama॒śnavā॑mā॒’bhyā॑rṣe॒yaṃ ja॑madagni॒vanna॑: || ५१ ||
अ॒या प॒वा प॑वस्वै॒ना वसू॑नि माँश्च॒त्व इ॑न्दो॒ सर॑सि॒ प्र ध॑न्व ।
ब्र॒ध्नश्चि॒दत्र॒ वातो॒ न जू॒तः पु॑रु॒मेध॑श्चि॒त्तक॑वे॒ नरं॑ दात् ॥५२॥
a॒yā pa॒vā pa॑vasvai॒nā vasū॑ni mām̐śca॒tva i॑ndo॒ sara॑si॒ pra dha॑nva | bra॒dhnaści॒datra॒ vāto॒ na jū॒taḥ pu॑ru॒medha॑ści॒ttaka॑ve॒ naraṃ॑ dāt || ५२ ||
उ॒त न॑ ए॒ना प॑व॒या प॑व॒स्वाऽधि॑ श्रु॒ते श्र॒वाय्य॑स्य ती॒र्थे ।
ष॒ष्टिं स॒हस्रा॑ नैगु॒तो वसू॑नि वृ॒क्षं न प॒क्वं धू॑नव॒द्रणा॑य ॥५३॥
u॒ta na॑ e॒nā pa॑va॒yā pa॑va॒svā’dhi॑ śru॒te śra॒vāyya॑sya tī॒rthe | ṣa॒ṣṭiṃ sa॒hasrā॑ naigu॒to vasū॑ni vṛ॒kṣaṃ na pa॒kvaṃ dhū॑nava॒draṇā॑ya || ५३ ||
मही॒मे अ॑स्य॒ वृष॒नाम॑ शू॒षे माँश्च॑त्वे वा॒ पृश॑ने वा॒ वध॑त्रे ।
अस्वा॑पयन्नि॒गुत॑: स्ने॒हय॒च्चाऽपा॒मित्राँ॒ अपा॒चितो॑ अचे॒तः ॥५४॥
mahī॒me a॑sya॒ vṛṣa॒nāma॑ śū॒ṣe mām̐śca॑tve vā॒ pṛśa॑ne vā॒ vadha॑tre | asvā॑payanni॒guta॑: sne॒haya॒ccā’pā॒mitrām॒̐ apā॒cito॑ ace॒taḥ || ५४ ||
सं त्री प॒वित्रा॒ वित॑तान्ये॒ष्यन्वेकं॑ धावसि पू॒यमा॑नः ।
असि॒ भगो॒ असि॑ दा॒त्रस्य॑ दा॒ताऽसि॑ म॒घवा॑ म॒घव॑द्भ्य इन्दो ॥५५॥
saṃ trī pa॒vitrā॒ vita॑tānye॒ṣyanvekaṃ॑ dhāvasi pū॒yamā॑naḥ | asi॒ bhago॒ asi॑ dā॒trasya॑ dā॒tā’si॑ ma॒ghavā॑ ma॒ghava॑dbhya indo || ५५ ||
ए॒ष वि॑श्व॒वित्प॑वते मनी॒षी सोमो॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ राजा॑ ।
द्र॒प्साँ ई॒रय॑न्वि॒दथे॒ष्विन्दु॒र्वि वार॒मव्यं॑ स॒मयाति॑ याति ॥५६॥
e॒ṣa vi॑śva॒vitpa॑vate manī॒ṣī somo॒ viśva॑sya॒ bhuva॑nasya॒ rājā॑ | dra॒psām̐ ī॒raya॑nvi॒dathe॒ṣvindu॒rvi vāra॒mavyaṃ॑ sa॒mayāti॑ yāti || ५६ ||
इन्दुं॑ रिहन्ति महि॒षा अद॑ब्धाः प॒दे रे॑भन्ति क॒वयो॒ न गृध्रा॑: ।
हि॒न्वन्ति॒ धीरा॑ द॒शभि॒: क्षिपा॑भि॒: सम॑ञ्जते रू॒पम॒पां रसे॑न ॥५७॥
induṃ॑ rihanti mahi॒ṣā ada॑bdhāḥ pa॒de re॑bhanti ka॒vayo॒ na gṛdhrā॑: | hi॒nvanti॒ dhīrā॑ da॒śabhi॒: kṣipā॑bhi॒: sama॑ñjate rū॒pama॒pāṃ rase॑na || ५७ ||
त्वया॑ व॒यं पव॑मानेन सोम॒ भरे॑ कृ॒तं वि चि॑नुयाम॒ शश्व॑त् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑ति॒: सिन्धु॑: पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥५८॥
tvayā॑ va॒yaṃ pava॑mānena soma॒ bhare॑ kṛ॒taṃ vi ci॑nuyāma॒ śaśva॑t | tanno॑ mi॒tro varu॑ṇo māmahantā॒madi॑ti॒: sindhu॑: pṛthi॒vī u॒ta dyauḥ || ५८ ||