EeseDharmaSanātana Library
819मण्डल 9 · सूक्त 96
24 shlokप्र से॑ना॒नीः शूरो॒ अग्रे॒ रथा॑नां ग॒व्यन्ने॑ति॒ हर्ष॑ते अस्य॒ सेना॑ ।
भ॒द्रान्कृ॒ण्वन्नि॑न्द्रह॒वान्त्सखि॑भ्य॒ आ सोमो॒ वस्त्रा॑ रभ॒सानि॑ दत्ते ॥१॥
pra se॑nā॒nīḥ śūro॒ agre॒ rathā॑nāṃ ga॒vyanne॑ti॒ harṣa॑te asya॒ senā॑ | bha॒drānkṛ॒ṇvanni॑ndraha॒vāntsakhi॑bhya॒ ā somo॒ vastrā॑ rabha॒sāni॑ datte || १ ||
सम॑स्य॒ हरिं॒ हर॑यो मृजन्त्यश्वह॒यैरनि॑शितं॒ नमो॑भिः ।
आ ति॑ष्ठति॒ रथ॒मिन्द्र॑स्य॒ सखा॑ वि॒द्वाँ ए॑ना सुम॒तिं या॒त्यच्छ॑ ॥२॥
sama॑sya॒ hariṃ॒ hara॑yo mṛjantyaśvaha॒yairani॑śitaṃ॒ namo॑bhiḥ | ā ti॑ṣṭhati॒ ratha॒mindra॑sya॒ sakhā॑ vi॒dvām̐ e॑nā suma॒tiṃ yā॒tyaccha॑ || २ ||
स नो॑ देव दे॒वता॑ते पवस्व म॒हे सो॑म॒ प्सर॑स इन्द्र॒पान॑: ।
कृ॒ण्वन्न॒पो व॒र्षय॒न्द्यामु॒तेमामु॒रोरा नो॑ वरिवस्या पुना॒नः ॥३॥
sa no॑ deva de॒vatā॑te pavasva ma॒he so॑ma॒ psara॑sa indra॒pāna॑: | kṛ॒ṇvanna॒po va॒rṣaya॒ndyāmu॒temāmu॒rorā no॑ varivasyā punā॒naḥ || ३ ||
अजी॑त॒येऽह॑तये पवस्व स्व॒स्तये॑ स॒र्वता॑तये बृह॒ते ।
तदु॑शन्ति॒ विश्व॑ इ॒मे सखा॑य॒स्तद॒हं व॑श्मि पवमान सोम ॥४॥
ajī॑ta॒ye’ha॑taye pavasva sva॒staye॑ sa॒rvatā॑taye bṛha॒te | tadu॑śanti॒ viśva॑ i॒me sakhā॑ya॒stada॒haṃ va॑śmi pavamāna soma || ४ ||
सोम॑: पवते जनि॒ता म॑ती॒नां ज॑नि॒ता दि॒वो ज॑नि॒ता पृ॑थि॒व्याः ।
ज॒नि॒ताग्नेर्ज॑नि॒ता सूर्य॑स्य जनि॒तेन्द्र॑स्य जनि॒तोत विष्णो॑: ॥५॥
soma॑: pavate jani॒tā ma॑tī॒nāṃ ja॑ni॒tā di॒vo ja॑ni॒tā pṛ॑thi॒vyāḥ | ja॒ni॒tāgnerja॑ni॒tā sūrya॑sya jani॒tendra॑sya jani॒tota viṣṇo॑: || ५ ||
ब्र॒ह्मा दे॒वानां॑ पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णां महि॒षो मृ॒गाणा॑म् ।
श्ये॒नो गृध्रा॑णां॒ स्वधि॑ति॒र्वना॑नां॒ सोम॑: प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥६॥
bra॒hmā de॒vānāṃ॑ pada॒vīḥ ka॑vī॒nāmṛṣi॒rviprā॑ṇāṃ mahi॒ṣo mṛ॒gāṇā॑m | śye॒no gṛdhrā॑ṇāṃ॒ svadhi॑ti॒rvanā॑nāṃ॒ soma॑: pa॒vitra॒matye॑ti॒ rebha॑n || ६ ||
प्रावी॑विपद्वा॒च ऊ॒र्मिं न सिन्धु॒र्गिर॒: सोम॒: पव॑मानो मनी॒षाः ।
अ॒न्तः पश्य॑न्वृ॒जने॒माव॑रा॒ण्या ति॑ष्ठति वृष॒भो गोषु॑ जा॒नन् ॥७॥
prāvī॑vipadvā॒ca ū॒rmiṃ na sindhu॒rgira॒: soma॒: pava॑māno manī॒ṣāḥ | a॒ntaḥ paśya॑nvṛ॒jane॒māva॑rā॒ṇyā ti॑ṣṭhati vṛṣa॒bho goṣu॑ jā॒nan || ७ ||
स म॑त्स॒रः पृ॒त्सु व॒न्वन्नवा॑तः स॒हस्र॑रेता अ॒भि वाज॑मर्ष ।
इन्द्रा॑येन्दो॒ पव॑मानो मनी॒ष्यं१शोरू॒र्मिमी॑रय॒ गा इ॑ष॒ण्यन् ॥८॥
sa ma॑tsa॒raḥ pṛ॒tsu va॒nvannavā॑taḥ sa॒hasra॑retā a॒bhi vāja॑marṣa | indrā॑yendo॒ pava॑māno manī॒ṣyaṃ१śorū॒rmimī॑raya॒ gā i॑ṣa॒ṇyan || ८ ||
परि॑ प्रि॒यः क॒लशे॑ दे॒ववा॑त॒ इन्द्रा॑य॒ सोमो॒ रण्यो॒ मदा॑य ।
स॒हस्र॑धारः श॒तवा॑ज॒ इन्दु॑र्वा॒जी न सप्ति॒: सम॑ना जिगाति ॥९॥
pari॑ pri॒yaḥ ka॒laśe॑ de॒vavā॑ta॒ indrā॑ya॒ somo॒ raṇyo॒ madā॑ya | sa॒hasra॑dhāraḥ śa॒tavā॑ja॒ indu॑rvā॒jī na sapti॒: sama॑nā jigāti || ९ ||
स पू॒र्व्यो व॑सु॒विज्जाय॑मानो मृजा॒नो अ॒प्सु दु॑दुहा॒नो अद्रौ॑ ।
अ॒भि॒श॒स्ति॒पा भुव॑नस्य॒ राजा॑ वि॒दद्गा॒तुं ब्रह्म॑णे पू॒यमा॑नः ॥१०॥
sa pū॒rvyo va॑su॒vijjāya॑māno mṛjā॒no a॒psu du॑duhā॒no adrau॑ | a॒bhi॒śa॒sti॒pā bhuva॑nasya॒ rājā॑ vi॒dadgā॒tuṃ brahma॑ṇe pū॒yamā॑naḥ || १० ||
त्वया॒ हि न॑: पि॒तर॑: सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीरा॑: ।
व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीँरपो॑र्णु वी॒रेभि॒रश्वै॑र्म॒घवा॑ भवा नः ॥११॥
tvayā॒ hi na॑: pi॒tara॑: soma॒ pūrve॒ karmā॑ṇi ca॒kruḥ pa॑vamāna॒ dhīrā॑: | va॒nvannavā॑taḥ pari॒dhīm̐rapo॑rṇu vī॒rebhi॒raśvai॑rma॒ghavā॑ bhavā naḥ || ११ ||
यथाप॑वथा॒ मन॑वे वयो॒धा अ॑मित्र॒हा व॑रिवो॒विद्ध॒विष्मा॑न् ।
ए॒वा प॑वस्व॒ द्रवि॑णं॒ दधा॑न॒ इन्द्रे॒ सं ति॑ष्ठ ज॒नयायु॑धानि ॥१२॥
yathāpa॑vathā॒ mana॑ve vayo॒dhā a॑mitra॒hā va॑rivo॒viddha॒viṣmā॑n | e॒vā pa॑vasva॒ dravi॑ṇaṃ॒ dadhā॑na॒ indre॒ saṃ ti॑ṣṭha ja॒nayāyu॑dhāni || १२ ||
पव॑स्व सोम॒ मधु॑माँ ऋ॒तावा॒ऽपो वसा॑नो॒ अधि॒ सानो॒ अव्ये॑ ।
अव॒ द्रोणा॑नि घृ॒तवा॑न्ति सीद म॒दिन्त॑मो मत्स॒र इ॑न्द्र॒पान॑: ॥१३॥
pava॑sva soma॒ madhu॑mām̐ ṛ॒tāvā॒’po vasā॑no॒ adhi॒ sāno॒ avye॑ | ava॒ droṇā॑ni ghṛ॒tavā॑nti sīda ma॒dinta॑mo matsa॒ra i॑ndra॒pāna॑: || १३ ||
वृ॒ष्टिं दि॒वः श॒तधा॑रः पवस्व सहस्र॒सा वा॑ज॒युर्दे॒ववी॑तौ ।
सं सिन्धु॑भिः क॒लशे॑ वावशा॒नः समु॒स्रिया॑भिः प्रति॒रन्न॒ आयु॑: ॥१४॥
vṛ॒ṣṭiṃ di॒vaḥ śa॒tadhā॑raḥ pavasva sahasra॒sā vā॑ja॒yurde॒vavī॑tau | saṃ sindhu॑bhiḥ ka॒laśe॑ vāvaśā॒naḥ samu॒sriyā॑bhiḥ prati॒ranna॒ āyu॑: || १४ ||
ए॒ष स्य सोमो॑ म॒तिभि॑: पुना॒नोऽत्यो॒ न वा॒जी तर॒तीदरा॑तीः ।
पयो॒ न दु॒ग्धमदि॑तेरिषि॒रमु॒र्वि॑व गा॒तुः सु॒यमो॒ न वोळ्हा॑ ॥१५॥
e॒ṣa sya somo॑ ma॒tibhi॑: punā॒no’tyo॒ na vā॒jī tara॒tīdarā॑tīḥ | payo॒ na du॒gdhamadi॑teriṣi॒ramu॒rvi॑va gā॒tuḥ su॒yamo॒ na voḷhā॑ || १५ ||
स्वा॒यु॒धः सो॒तृभि॑: पू॒यमा॑नो॒ऽभ्य॑र्ष॒ गुह्यं॒ चारु॒ नाम॑ ।
अ॒भि वाजं॒ सप्ति॑रिव श्रव॒स्याऽभि वा॒युम॒भि गा दे॑व सोम ॥१६॥
svā॒yu॒dhaḥ so॒tṛbhi॑: pū॒yamā॑no॒’bhya॑rṣa॒ guhyaṃ॒ cāru॒ nāma॑ | a॒bhi vājaṃ॒ sapti॑riva śrava॒syā’bhi vā॒yuma॒bhi gā de॑va soma || १६ ||
शिशुं॑ जज्ञा॒नं ह॑र्य॒तं मृ॑जन्ति शु॒म्भन्ति॒ वह्निं॑ म॒रुतो॑ ग॒णेन॑ ।
क॒विर्गी॒र्भिः काव्ये॑ना क॒विः सन्त्सोम॑: प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥१७॥
śiśuṃ॑ jajñā॒naṃ ha॑rya॒taṃ mṛ॑janti śu॒mbhanti॒ vahniṃ॑ ma॒ruto॑ ga॒ṇena॑ | ka॒virgī॒rbhiḥ kāvye॑nā ka॒viḥ santsoma॑: pa॒vitra॒matye॑ti॒ rebha॑n || १७ ||
ऋषि॑मना॒ य ऋ॑षि॒कृत्स्व॒र्षाः स॒हस्र॑णीथः पद॒वीः क॑वी॒नाम् ।
तृ॒तीयं॒ धाम॑ महि॒षः सिषा॑स॒न्त्सोमो॑ वि॒राज॒मनु॑ राजति॒ ष्टुप् ॥१८॥
ṛṣi॑manā॒ ya ṛ॑ṣi॒kṛtsva॒rṣāḥ sa॒hasra॑ṇīthaḥ pada॒vīḥ ka॑vī॒nām | tṛ॒tīyaṃ॒ dhāma॑ mahi॒ṣaḥ siṣā॑sa॒ntsomo॑ vi॒rāja॒manu॑ rājati॒ ṣṭup || १८ ||
च॒मू॒षच्छ्ये॒नः श॑कु॒नो वि॒भृत्वा॑ गोवि॒न्दुर्द्र॒प्स आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त् ।
अ॒पामू॒र्मिं सच॑मानः समु॒द्रं तु॒रीयं॒ धाम॑ महि॒षो वि॑वक्ति ॥१९॥
ca॒mū॒ṣacchye॒naḥ śa॑ku॒no vi॒bhṛtvā॑ govi॒ndurdra॒psa āyu॑dhāni॒ bibhra॑t | a॒pāmū॒rmiṃ saca॑mānaḥ samu॒draṃ tu॒rīyaṃ॒ dhāma॑ mahi॒ṣo vi॑vakti || १९ ||
मर्यो॒ न शु॒भ्रस्त॒न्वं॑ मृजा॒नोऽत्यो॒ न सृत्वा॑ स॒नये॒ धना॑नाम् ।
वृषे॑व यू॒था परि॒ कोश॒मर्ष॒न्कनि॑क्रदच्च॒म्वो॒३रा वि॑वेश ॥२०॥
maryo॒ na śu॒bhrasta॒nvaṃ॑ mṛjā॒no’tyo॒ na sṛtvā॑ sa॒naye॒ dhanā॑nām | vṛṣe॑va yū॒thā pari॒ kośa॒marṣa॒nkani॑kradacca॒mvo॒३rā vi॑veśa || २० ||
पव॑स्वेन्दो॒ पव॑मानो॒ महो॑भि॒: कनि॑क्रद॒त्परि॒ वारा॑ण्यर्ष ।
क्रीळ॑ञ्च॒म्वो॒३रा वि॑श पू॒यमा॑न॒ इन्द्रं॑ ते॒ रसो॑ मदि॒रो म॑मत्तु ॥२१॥
pava॑svendo॒ pava॑māno॒ maho॑bhi॒: kani॑krada॒tpari॒ vārā॑ṇyarṣa | krīḷa॑ñca॒mvo॒३rā vi॑śa pū॒yamā॑na॒ indraṃ॑ te॒ raso॑ madi॒ro ma॑mattu || २१ ||
प्रास्य॒ धारा॑ बृह॒तीर॑सृग्रन्न॒क्तो गोभि॑: क॒लशाँ॒ आ
वि॑वेश । साम॑ कृ॒ण्वन्त्सा॑म॒न्यो॑ विप॒श्चित्क्रन्द॑न्नेत्य॒भि सख्यु॒र्न जा॒मिम् ॥२२॥
prāsya॒ dhārā॑ bṛha॒tīra॑sṛgranna॒kto gobhi॑: ka॒laśām॒̐ ā vi॑veśa | sāma॑ kṛ॒ṇvantsā॑ma॒nyo॑ vipa॒ścitkranda॑nnetya॒bhi sakhyu॒rna jā॒mim || २२ ||
अ॒प॒घ्नन्ने॑षि पवमान॒ शत्रू॑न्प्रि॒यां न जा॒रो अ॒भिगी॑त॒ इन्दु॑: ।
सीद॒न्वने॑षु शकु॒नो न पत्वा॒ सोम॑: पुना॒नः क॒लशे॑षु॒ सत्ता॑ ॥२३॥
a॒pa॒ghnanne॑ṣi pavamāna॒ śatrū॑npri॒yāṃ na jā॒ro a॒bhigī॑ta॒ indu॑: | sīda॒nvane॑ṣu śaku॒no na patvā॒ soma॑: punā॒naḥ ka॒laśe॑ṣu॒ sattā॑ || २३ ||
आ ते॒ रुच॒: पव॑मानस्य सोम॒ योषे॑व यन्ति सु॒दुघा॑: सुधा॒राः ।
हरि॒रानी॑तः पुरु॒वारो॑ अ॒प्स्वचि॑क्रदत्क॒लशे॑ देवयू॒नाम् ॥२४॥
ā te॒ ruca॒: pava॑mānasya soma॒ yoṣe॑va yanti su॒dughā॑: sudhā॒rāḥ | hari॒rānī॑taḥ puru॒vāro॑ a॒psvaci॑kradatka॒laśe॑ devayū॒nām || २४ ||