EeseDharmaSanātana Library
809मण्डल 9 · सूक्त 86
48 shlokप्र त॑ आ॒शव॑: पवमान धी॒जवो॒ मदा॑ अर्षन्ति रघु॒जा इ॑व॒ त्मना॑ ।
दि॒व्याः सु॑प॒र्णा मधु॑मन्त॒ इन्द॑वो म॒दिन्त॑मास॒: परि॒ कोश॑मासते ॥१॥
pra ta॑ ā॒śava॑: pavamāna dhī॒javo॒ madā॑ arṣanti raghu॒jā i॑va॒ tmanā॑ | di॒vyāḥ su॑pa॒rṇā madhu॑manta॒ inda॑vo ma॒dinta॑māsa॒: pari॒ kośa॑māsate || १ ||
प्र ते॒ मदा॑सो मदि॒रास॑ आ॒शवोऽसृ॑क्षत॒ रथ्या॑सो॒ यथा॒ पृथ॑क् ।
धे॒नुर्न व॒त्सं पय॑सा॒भि व॒ज्रिण॒मिन्द्र॒मिन्द॑वो॒ मधु॑मन्त ऊ॒र्मय॑: ॥२॥
pra te॒ madā॑so madi॒rāsa॑ ā॒śavo’sṛ॑kṣata॒ rathyā॑so॒ yathā॒ pṛtha॑k | dhe॒nurna va॒tsaṃ paya॑sā॒bhi va॒jriṇa॒mindra॒minda॑vo॒ madhu॑manta ū॒rmaya॑: || २ ||
अत्यो॒ न हि॑या॒नो अ॒भि वाज॑मर्ष स्व॒र्वित्कोशं॑ दि॒वो अद्रि॑मातरम् ।
वृषा॑ प॒वित्रे॒ अधि॒ सानो॑ अ॒व्यये॒ सोम॑: पुना॒न इ॑न्द्रि॒याय॒ धाय॑से ॥३॥
atyo॒ na hi॑yā॒no a॒bhi vāja॑marṣa sva॒rvitkośaṃ॑ di॒vo adri॑mātaram | vṛṣā॑ pa॒vitre॒ adhi॒ sāno॑ a॒vyaye॒ soma॑: punā॒na i॑ndri॒yāya॒ dhāya॑se || ३ ||
प्र त॒ आश्वि॑नीः पवमान धी॒जुवो॑ दि॒व्या अ॑सृग्र॒न्पय॑सा॒ धरी॑मणि ।
प्रान्तॠष॑य॒: स्थावि॑रीरसृक्षत॒ ये त्वा॑ मृ॒जन्त्यृ॑षिषाण वे॒धस॑: ॥४॥
pra ta॒ āśvi॑nīḥ pavamāna dhī॒juvo॑ di॒vyā a॑sṛgra॒npaya॑sā॒ dharī॑maṇi | prāntaṝṣa॑ya॒: sthāvi॑rīrasṛkṣata॒ ye tvā॑ mṛ॒jantyṛ॑ṣiṣāṇa ve॒dhasa॑: || ४ ||
विश्वा॒ धामा॑नि विश्वचक्ष॒ ऋभ्व॑सः प्र॒भोस्ते॑ स॒तः परि॑ यन्ति के॒तव॑: ।
व्या॒न॒शिः प॑वसे सोम॒ धर्म॑भि॒: पति॒र्विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य राजसि ॥५॥
viśvā॒ dhāmā॑ni viśvacakṣa॒ ṛbhva॑saḥ pra॒bhoste॑ sa॒taḥ pari॑ yanti ke॒tava॑: | vyā॒na॒śiḥ pa॑vase soma॒ dharma॑bhi॒: pati॒rviśva॑sya॒ bhuva॑nasya rājasi || ५ ||
उ॒भ॒यत॒: पव॑मानस्य र॒श्मयो॑ ध्रु॒वस्य॑ स॒तः परि॑ यन्ति के॒तव॑: ।
यदी॑ प॒वित्रे॒ अधि॑ मृ॒ज्यते॒ हरि॒: सत्ता॒ नि योना॑ क॒लशे॑षु सीदति ॥६॥
u॒bha॒yata॒: pava॑mānasya ra॒śmayo॑ dhru॒vasya॑ sa॒taḥ pari॑ yanti ke॒tava॑: | yadī॑ pa॒vitre॒ adhi॑ mṛ॒jyate॒ hari॒: sattā॒ ni yonā॑ ka॒laśe॑ṣu sīdati || ६ ||
य॒ज्ञस्य॑ के॒तुः प॑वते स्वध्व॒रः सोमो॑ दे॒वाना॒मुप॑ याति निष्कृ॒तम् ।
स॒हस्र॑धार॒: परि॒ कोश॑मर्षति॒ वृषा॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रोरु॑वत् ॥७॥
ya॒jñasya॑ ke॒tuḥ pa॑vate svadhva॒raḥ somo॑ de॒vānā॒mupa॑ yāti niṣkṛ॒tam | sa॒hasra॑dhāra॒: pari॒ kośa॑marṣati॒ vṛṣā॑ pa॒vitra॒matye॑ti॒ roru॑vat || ७ ||
राजा॑ समु॒द्रं न॒द्यो॒३ वि गा॑हते॒ऽपामू॒र्मिं स॑चते॒ सिन्धु॑षु श्रि॒तः ।
अध्य॑स्था॒त्सानु॒ पव॑मानो अ॒व्ययं॒ नाभा॑ पृथि॒व्या ध॒रुणो॑ म॒हो दि॒वः ॥८॥
rājā॑ samu॒draṃ na॒dyo॒३ vi gā॑hate॒’pāmū॒rmiṃ sa॑cate॒ sindhu॑ṣu śri॒taḥ | adhya॑sthā॒tsānu॒ pava॑māno a॒vyayaṃ॒ nābhā॑ pṛthi॒vyā dha॒ruṇo॑ ma॒ho di॒vaḥ || ८ ||
दि॒वो न सानु॑ स्त॒नय॑न्नचिक्रद॒द्द्यौश्च॒ यस्य॑ पृथि॒वी च॒ धर्म॑भिः ।
इन्द्र॑स्य स॒ख्यं प॑वते वि॒वेवि॑द॒त्सोम॑: पुना॒नः क॒लशे॑षु सीदति ॥९॥
di॒vo na sānu॑ sta॒naya॑nnacikrada॒ddyauśca॒ yasya॑ pṛthi॒vī ca॒ dharma॑bhiḥ | indra॑sya sa॒khyaṃ pa॑vate vi॒vevi॑da॒tsoma॑: punā॒naḥ ka॒laśe॑ṣu sīdati || ९ ||
ज्योति॑र्य॒ज्ञस्य॑ पवते॒ मधु॑ प्रि॒यं पि॒ता दे॒वानां॑ जनि॒ता वि॒भूव॑सुः ।
दधा॑ति॒ रत्नं॑ स्व॒धयो॑रपी॒च्यं॑ म॒दिन्त॑मो मत्स॒र इ॑न्द्रि॒यो रस॑: ॥१०॥
jyoti॑rya॒jñasya॑ pavate॒ madhu॑ pri॒yaṃ pi॒tā de॒vānāṃ॑ jani॒tā vi॒bhūva॑suḥ | dadhā॑ti॒ ratnaṃ॑ sva॒dhayo॑rapī॒cyaṃ॑ ma॒dinta॑mo matsa॒ra i॑ndri॒yo rasa॑: || १० ||
अ॒भि॒क्रन्द॑न्क॒लशं॑ वा॒ज्य॑र्षति॒ पति॑र्दि॒वः श॒तधा॑रो विचक्ष॒णः ।
हरि॑र्मि॒त्रस्य॒ सद॑नेषु सीदति मर्मृजा॒नोऽवि॑भि॒: सिन्धु॑भि॒र्वृषा॑ ॥११॥
a॒bhi॒kranda॑nka॒laśaṃ॑ vā॒jya॑rṣati॒ pati॑rdi॒vaḥ śa॒tadhā॑ro vicakṣa॒ṇaḥ | hari॑rmi॒trasya॒ sada॑neṣu sīdati marmṛjā॒no’vi॑bhi॒: sindhu॑bhi॒rvṛṣā॑ || ११ ||
अग्रे॒ सिन्धू॑नां॒ पव॑मानो अर्ष॒त्यग्रे॑ वा॒चो अ॑ग्रि॒यो गोषु॑ गच्छति ।
अग्रे॒ वाज॑स्य भजते महाध॒नं स्वा॑यु॒धः सो॒तृभि॑: पूयते॒ वृषा॑ ॥१२॥
agre॒ sindhū॑nāṃ॒ pava॑māno arṣa॒tyagre॑ vā॒co a॑gri॒yo goṣu॑ gacchati | agre॒ vāja॑sya bhajate mahādha॒naṃ svā॑yu॒dhaḥ so॒tṛbhi॑: pūyate॒ vṛṣā॑ || १२ ||
अ॒यं म॒तवा॑ञ्छकु॒नो यथा॑ हि॒तोऽव्ये॑ ससार॒ पव॑मान ऊ॒र्मिणा॑ ।
तव॒ क्रत्वा॒ रोद॑सी अन्त॒रा क॑वे॒ शुचि॑र्धि॒या प॑वते॒ सोम॑ इन्द्र ते ॥१३॥
a॒yaṃ ma॒tavā॑ñchaku॒no yathā॑ hi॒to’vye॑ sasāra॒ pava॑māna ū॒rmiṇā॑ | tava॒ kratvā॒ roda॑sī anta॒rā ka॑ve॒ śuci॑rdhi॒yā pa॑vate॒ soma॑ indra te || १३ ||
द्रा॒पिं वसा॑नो यज॒तो दि॑वि॒स्पृश॑मन्तरिक्ष॒प्रा भुव॑ने॒ष्वर्पि॑तः ।
स्व॑र्जज्ञा॒नो नभ॑सा॒भ्य॑क्रमीत्प्र॒त्नम॑स्य पि॒तर॒मा वि॑वासति ॥१४॥
drā॒piṃ vasā॑no yaja॒to di॑vi॒spṛśa॑mantarikṣa॒prā bhuva॑ne॒ṣvarpi॑taḥ | sva॑rjajñā॒no nabha॑sā॒bhya॑kramītpra॒tnama॑sya pi॒tara॒mā vi॑vāsati || १४ ||
सो अ॑स्य वि॒शे महि॒ शर्म॑ यच्छति॒ यो अ॑स्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं व्या॑न॒शे ।
प॒दं यद॑स्य पर॒मे व्यो॑म॒न्यतो॒ विश्वा॑ अ॒भि सं या॑ति सं॒यत॑: ॥१५॥
so a॑sya vi॒śe mahi॒ śarma॑ yacchati॒ yo a॑sya॒ dhāma॑ pratha॒maṃ vyā॑na॒śe | pa॒daṃ yada॑sya para॒me vyo॑ma॒nyato॒ viśvā॑ a॒bhi saṃ yā॑ti saṃ॒yata॑: || १५ ||
प्रो अ॑यासी॒दिन्दु॒रिन्द्र॑स्य निष्कृ॒तं सखा॒ सख्यु॒र्न प्र मि॑नाति सं॒गिर॑म् ।
मर्य॑ इव युव॒तिभि॒: सम॑र्षति॒ सोम॑: क॒लशे॑ श॒तया॑म्ना प॒था ॥१६॥
pro a॑yāsī॒dindu॒rindra॑sya niṣkṛ॒taṃ sakhā॒ sakhyu॒rna pra mi॑nāti saṃ॒gira॑m | marya॑ iva yuva॒tibhi॒: sama॑rṣati॒ soma॑: ka॒laśe॑ śa॒tayā॑mnā pa॒thā || १६ ||
प्र वो॒ धियो॑ मन्द्र॒युवो॑ विप॒न्युव॑: पन॒स्युव॑: सं॒वस॑नेष्वक्रमुः ।
सोमं॑ मनी॒षा अ॒भ्य॑नूषत॒ स्तुभो॒ऽभि धे॒नव॒: पय॑सेमशिश्रयुः ॥१७॥
pra vo॒ dhiyo॑ mandra॒yuvo॑ vipa॒nyuva॑: pana॒syuva॑: saṃ॒vasa॑neṣvakramuḥ | somaṃ॑ manī॒ṣā a॒bhya॑nūṣata॒ stubho॒’bhi dhe॒nava॒: paya॑semaśiśrayuḥ || १७ ||
आ न॑: सोम सं॒यतं॑ पि॒प्युषी॒मिष॒मिन्दो॒ पव॑स्व॒ पव॑मानो अ॒स्रिध॑म् ।
या नो॒ दोह॑ते॒ त्रिरह॒न्नस॑श्चुषी क्षु॒मद्वाज॑व॒न्मधु॑मत्सु॒वीर्य॑म् ॥१८॥
ā na॑: soma saṃ॒yataṃ॑ pi॒pyuṣī॒miṣa॒mindo॒ pava॑sva॒ pava॑māno a॒sridha॑m | yā no॒ doha॑te॒ triraha॒nnasa॑ścuṣī kṣu॒madvāja॑va॒nmadhu॑matsu॒vīrya॑m || १८ ||
वृषा॑ मती॒नां प॑वते विचक्ष॒णः सोमो॒ अह्न॑: प्रतरी॒तोषसो॑ दि॒वः ।
क्रा॒णा सिन्धू॑नां क॒लशाँ॑ अवीवश॒दिन्द्र॑स्य॒ हार्द्या॑वि॒शन्म॑नी॒षिभि॑: ॥१९॥
vṛṣā॑ matī॒nāṃ pa॑vate vicakṣa॒ṇaḥ somo॒ ahna॑: pratarī॒toṣaso॑ di॒vaḥ | krā॒ṇā sindhū॑nāṃ ka॒laśām̐॑ avīvaśa॒dindra॑sya॒ hārdyā॑vi॒śanma॑nī॒ṣibhi॑: || १९ ||
म॒नी॒षिभि॑: पवते पू॒र्व्यः क॒विर्नृभि॑र्य॒तः परि॒ कोशाँ॑ अचिक्रदत् ।
त्रि॒तस्य॒ नाम॑ ज॒नय॒न्मधु॑ क्षर॒दिन्द्र॑स्य वा॒योः स॒ख्याय॒ कर्त॑वे ॥२०॥
ma॒nī॒ṣibhi॑: pavate pū॒rvyaḥ ka॒virnṛbhi॑rya॒taḥ pari॒ kośām̐॑ acikradat | tri॒tasya॒ nāma॑ ja॒naya॒nmadhu॑ kṣara॒dindra॑sya vā॒yoḥ sa॒khyāya॒ karta॑ve || २० ||
अ॒यं पु॑ना॒न उ॒षसो॒ वि रो॑चयद॒यं सिन्धु॑भ्यो अभवदु लोक॒कृत् ।
अ॒यं त्रिः स॒प्त दु॑दुहा॒न आ॒शिरं॒ सोमो॑ हृ॒दे प॑वते॒ चारु॑ मत्स॒रः ॥२१॥
a॒yaṃ pu॑nā॒na u॒ṣaso॒ vi ro॑cayada॒yaṃ sindhu॑bhyo abhavadu loka॒kṛt | a॒yaṃ triḥ sa॒pta du॑duhā॒na ā॒śiraṃ॒ somo॑ hṛ॒de pa॑vate॒ cāru॑ matsa॒raḥ || २१ ||
पव॑स्व सोम दि॒व्येषु॒ धाम॑सु सृजा॒न इ॑न्दो क॒लशे॑ प॒वित्र॒ आ ।
सीद॒न्निन्द्र॑स्य ज॒ठरे॒ कनि॑क्रद॒न्नृभि॑र्य॒तः सूर्य॒मारो॑हयो दि॒वि ॥२२॥
pava॑sva soma di॒vyeṣu॒ dhāma॑su sṛjā॒na i॑ndo ka॒laśe॑ pa॒vitra॒ ā | sīda॒nnindra॑sya ja॒ṭhare॒ kani॑krada॒nnṛbhi॑rya॒taḥ sūrya॒māro॑hayo di॒vi || २२ ||
अद्रि॑भिः सु॒तः प॑वसे प॒वित्र॒ आँ इन्द॒विन्द्र॑स्य ज॒ठरे॑ष्वावि॒शन् ।
त्वं नृ॒चक्षा॑ अभवो विचक्षण॒ सोम॑ गो॒त्रमङ्गि॑रोभ्योऽवृणो॒रप॑ ॥२३॥
adri॑bhiḥ su॒taḥ pa॑vase pa॒vitra॒ ām̐ inda॒vindra॑sya ja॒ṭhare॑ṣvāvi॒śan | tvaṃ nṛ॒cakṣā॑ abhavo vicakṣaṇa॒ soma॑ go॒tramaṅgi॑robhyo’vṛṇo॒rapa॑ || २३ ||
त्वां सो॑म॒ पव॑मानं स्वा॒ध्योऽनु॒ विप्रा॑सो अमदन्नव॒स्यव॑: ।
त्वां सु॑प॒र्ण आभ॑रद्दि॒वस्परीन्दो॒ विश्वा॑भिर्म॒तिभि॒: परि॑ष्कृतम् ॥२४॥
tvāṃ so॑ma॒ pava॑mānaṃ svā॒dhyo’nu॒ viprā॑so amadannava॒syava॑: | tvāṃ su॑pa॒rṇa ābha॑raddi॒vasparīndo॒ viśvā॑bhirma॒tibhi॒: pari॑ṣkṛtam || २४ ||
अव्ये॑ पुना॒नं परि॒ वार॑ ऊ॒र्मिणा॒ हरिं॑ नवन्ते अ॒भि स॒प्त धे॒नव॑: ।
अ॒पामु॒पस्थे॒ अध्या॒यव॑: क॒विमृ॒तस्य॒ योना॑ महि॒षा अ॑हेषत ॥२५॥
avye॑ punā॒naṃ pari॒ vāra॑ ū॒rmiṇā॒ hariṃ॑ navante a॒bhi sa॒pta dhe॒nava॑: | a॒pāmu॒pasthe॒ adhyā॒yava॑: ka॒vimṛ॒tasya॒ yonā॑ mahi॒ṣā a॑heṣata || २५ ||
इन्दु॑: पुना॒नो अति॑ गाहते॒ मृधो॒ विश्वा॑नि कृ॒ण्वन्त्सु॒पथा॑नि॒ यज्य॑वे ।
गाः कृ॑ण्वा॒नो नि॒र्णिजं॑ हर्य॒तः क॒विरत्यो॒ न क्रीळ॒न्परि॒ वार॑मर्षति ॥२६॥
indu॑: punā॒no ati॑ gāhate॒ mṛdho॒ viśvā॑ni kṛ॒ṇvantsu॒pathā॑ni॒ yajya॑ve | gāḥ kṛ॑ṇvā॒no ni॒rṇijaṃ॑ harya॒taḥ ka॒viratyo॒ na krīḷa॒npari॒ vāra॑marṣati || २६ ||
अ॒स॒श्चत॑: श॒तधा॑रा अभि॒श्रियो॒ हरिं॑ नव॒न्तेऽव॒ ता उ॑द॒न्युव॑: ।
क्षिपो॑ मृजन्ति॒ परि॒ गोभि॒रावृ॑तं तृ॒तीये॑ पृ॒ष्ठे अधि॑ रोच॒ने दि॒वः ॥२७॥
a॒sa॒ścata॑: śa॒tadhā॑rā abhi॒śriyo॒ hariṃ॑ nava॒nte’va॒ tā u॑da॒nyuva॑: | kṣipo॑ mṛjanti॒ pari॒ gobhi॒rāvṛ॑taṃ tṛ॒tīye॑ pṛ॒ṣṭhe adhi॑ roca॒ne di॒vaḥ || २७ ||
तवे॒माः प्र॒जा दि॒व्यस्य॒ रेत॑स॒स्त्वं विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य राजसि ।
अथे॒दं विश्वं॑ पवमान ते॒ वशे॒ त्वमि॑न्दो प्रथ॒मो धा॑म॒धा अ॑सि ॥२८॥
tave॒māḥ pra॒jā di॒vyasya॒ reta॑sa॒stvaṃ viśva॑sya॒ bhuva॑nasya rājasi | athe॒daṃ viśvaṃ॑ pavamāna te॒ vaśe॒ tvami॑ndo pratha॒mo dhā॑ma॒dhā a॑si || २८ ||
त्वं स॑मु॒द्रो अ॑सि विश्व॒वित्क॑वे॒ तवे॒माः पञ्च॑ प्र॒दिशो॒ विध॑र्मणि ।
त्वं द्यां च॑ पृथि॒वीं चाति॑ जभ्रिषे॒ तव॒ ज्योतीं॑षि पवमान॒ सूर्य॑: ॥२९॥
tvaṃ sa॑mu॒dro a॑si viśva॒vitka॑ve॒ tave॒māḥ pañca॑ pra॒diśo॒ vidha॑rmaṇi | tvaṃ dyāṃ ca॑ pṛthi॒vīṃ cāti॑ jabhriṣe॒ tava॒ jyotīṃ॑ṣi pavamāna॒ sūrya॑: || २९ ||
त्वं प॒वित्रे॒ रज॑सो॒ विध॑र्मणि दे॒वेभ्य॑: सोम पवमान पूयसे ।
त्वामु॒शिज॑: प्रथ॒मा अ॑गृभ्णत॒ तुभ्ये॒मा विश्वा॒ भुव॑नानि येमिरे ॥३०॥
tvaṃ pa॒vitre॒ raja॑so॒ vidha॑rmaṇi de॒vebhya॑: soma pavamāna pūyase | tvāmu॒śija॑: pratha॒mā a॑gṛbhṇata॒ tubhye॒mā viśvā॒ bhuva॑nāni yemire || ३० ||
प्र रे॒भ ए॒त्यति॒ वार॑म॒व्ययं॒ वृषा॒ वने॒ष्वव॑ चक्रद॒द्धरि॑: ।
सं धी॒तयो॑ वावशा॒ना अ॑नूषत॒ शिशुं॑ रिहन्ति म॒तय॒: पनि॑प्नतम् ॥३१॥
pra re॒bha e॒tyati॒ vāra॑ma॒vyayaṃ॒ vṛṣā॒ vane॒ṣvava॑ cakrada॒ddhari॑: | saṃ dhī॒tayo॑ vāvaśā॒nā a॑nūṣata॒ śiśuṃ॑ rihanti ma॒taya॒: pani॑pnatam || ३१ ||
स सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒: परि॑ व्यत॒ तन्तुं॑ तन्वा॒नस्त्रि॒वृतं॒ यथा॑ वि॒दे ।
नय॑न्नृ॒तस्य॑ प्र॒शिषो॒ नवी॑यसी॒: पति॒र्जनी॑ना॒मुप॑ याति निष्कृ॒तम् ॥३२॥
sa sūrya॑sya ra॒śmibhi॒: pari॑ vyata॒ tantuṃ॑ tanvā॒nastri॒vṛtaṃ॒ yathā॑ vi॒de | naya॑nnṛ॒tasya॑ pra॒śiṣo॒ navī॑yasī॒: pati॒rjanī॑nā॒mupa॑ yāti niṣkṛ॒tam || ३२ ||
राजा॒ सिन्धू॑नां पवते॒ पति॑र्दि॒व ऋ॒तस्य॑ याति प॒थिभि॒: कनि॑क्रदत् ।
स॒हस्र॑धार॒: परि॑ षिच्यते॒ हरि॑: पुना॒नो वाचं॑ ज॒नय॒न्नुपा॑वसुः ॥३३॥
rājā॒ sindhū॑nāṃ pavate॒ pati॑rdi॒va ṛ॒tasya॑ yāti pa॒thibhi॒: kani॑kradat | sa॒hasra॑dhāra॒: pari॑ ṣicyate॒ hari॑: punā॒no vācaṃ॑ ja॒naya॒nnupā॑vasuḥ || ३३ ||
पव॑मान॒ मह्यर्णो॒ वि धा॑वसि॒ सूरो॒ न चि॒त्रो अव्य॑यानि॒ पव्य॑या ।
गभ॑स्तिपूतो॒ नृभि॒रद्रि॑भिः सु॒तो म॒हे वाजा॑य॒ धन्या॑य धन्वसि ॥३४॥
pava॑māna॒ mahyarṇo॒ vi dhā॑vasi॒ sūro॒ na ci॒tro avya॑yāni॒ pavya॑yā | gabha॑stipūto॒ nṛbhi॒radri॑bhiḥ su॒to ma॒he vājā॑ya॒ dhanyā॑ya dhanvasi || ३४ ||
इष॒मूर्जं॑ पवमाना॒भ्य॑र्षसि श्ये॒नो न वंसु॑ क॒लशे॑षु सीदसि ।
इन्द्रा॑य॒ मद्वा॒ मद्यो॒ मद॑: सु॒तो दि॒वो वि॑ष्ट॒म्भ उ॑प॒मो वि॑चक्ष॒णः ॥३५॥
iṣa॒mūrjaṃ॑ pavamānā॒bhya॑rṣasi śye॒no na vaṃsu॑ ka॒laśe॑ṣu sīdasi | indrā॑ya॒ madvā॒ madyo॒ mada॑: su॒to di॒vo vi॑ṣṭa॒mbha u॑pa॒mo vi॑cakṣa॒ṇaḥ || ३५ ||
स॒प्त स्वसा॑रो अ॒भि मा॒तर॒: शिशुं॒ नवं॑ जज्ञा॒नं जेन्यं॑ विप॒श्चित॑म् ।
अ॒पां ग॑न्ध॒र्वं दि॒व्यं नृ॒चक्ष॑सं॒ सोमं॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य रा॒जसे॑ ॥३६॥
sa॒pta svasā॑ro a॒bhi mā॒tara॒: śiśuṃ॒ navaṃ॑ jajñā॒naṃ jenyaṃ॑ vipa॒ścita॑m | a॒pāṃ ga॑ndha॒rvaṃ di॒vyaṃ nṛ॒cakṣa॑saṃ॒ somaṃ॒ viśva॑sya॒ bhuva॑nasya rā॒jase॑ || ३६ ||
ई॒शा॒न इ॒मा भुव॑नानि॒ वीय॑से युजा॒न इ॑न्दो ह॒रित॑: सुप॒र्ण्य॑: ।
तास्ते॑ क्षरन्तु॒ मधु॑मद्घृ॒तं पय॒स्तव॑ व्र॒ते सो॑म तिष्ठन्तु कृ॒ष्टय॑: ॥३७॥
ī॒śā॒na i॒mā bhuva॑nāni॒ vīya॑se yujā॒na i॑ndo ha॒rita॑: supa॒rṇya॑: | tāste॑ kṣarantu॒ madhu॑madghṛ॒taṃ paya॒stava॑ vra॒te so॑ma tiṣṭhantu kṛ॒ṣṭaya॑: || ३७ ||
त्वं नृ॒चक्षा॑ असि सोम वि॒श्वत॒: पव॑मान वृषभ॒ ता वि धा॑वसि ।
स न॑: पवस्व॒ वसु॑म॒द्धिर॑ण्यवद्व॒यं स्या॑म॒ भुव॑नेषु जी॒वसे॑ ॥३८॥
tvaṃ nṛ॒cakṣā॑ asi soma vi॒śvata॒: pava॑māna vṛṣabha॒ tā vi dhā॑vasi | sa na॑: pavasva॒ vasu॑ma॒ddhira॑ṇyavadva॒yaṃ syā॑ma॒ bhuva॑neṣu jī॒vase॑ || ३८ ||
गो॒वित्प॑वस्व वसु॒विद्धि॑रण्य॒विद्रे॑तो॒धा इ॑न्दो॒ भुव॑ने॒ष्वर्पि॑तः ।
त्वं सु॒वीरो॑ असि सोम विश्व॒वित्तं त्वा॒ विप्रा॒ उप॑ गि॒रेम आ॑सते ॥३९॥
go॒vitpa॑vasva vasu॒viddhi॑raṇya॒vidre॑to॒dhā i॑ndo॒ bhuva॑ne॒ṣvarpi॑taḥ | tvaṃ su॒vīro॑ asi soma viśva॒vittaṃ tvā॒ viprā॒ upa॑ gi॒rema ā॑sate || ३९ ||
उन्मध्व॑ ऊ॒र्मिर्व॒नना॑ अतिष्ठिपद॒पो वसा॑नो महि॒षो वि गा॑हते ।
राजा॑ प॒वित्र॑रथो॒ वाज॒मारु॑हत्स॒हस्र॑भृष्टिर्जयति॒ श्रवो॑ बृ॒हत् ॥४०॥
unmadhva॑ ū॒rmirva॒nanā॑ atiṣṭhipada॒po vasā॑no mahi॒ṣo vi gā॑hate | rājā॑ pa॒vitra॑ratho॒ vāja॒māru॑hatsa॒hasra॑bhṛṣṭirjayati॒ śravo॑ bṛ॒hat || ४० ||
स भ॒न्दना॒ उदि॑यर्ति प्र॒जाव॑तीर्वि॒श्वायु॒र्विश्वा॑: सु॒भरा॒ अह॑र्दिवि ।
ब्रह्म॑ प्र॒जाव॑द्र॒यिमश्व॑पस्त्यं पी॒त इ॑न्द॒विन्द्र॑म॒स्मभ्यं॑ याचतात् ॥४१॥
sa bha॒ndanā॒ udi॑yarti pra॒jāva॑tīrvi॒śvāyu॒rviśvā॑: su॒bharā॒ aha॑rdivi | brahma॑ pra॒jāva॑dra॒yimaśva॑pastyaṃ pī॒ta i॑nda॒vindra॑ma॒smabhyaṃ॑ yācatāt || ४१ ||
सो अग्रे॒ अह्नां॒ हरि॑र्हर्य॒तो मद॒: प्र चेत॑सा चेतयत॒त अनु॒ द्युभि॑: ।
द्वा जना॑ या॒तय॑न्न॒न्तरी॑यते॒ नरा॑ च॒ शंसं॒ दैव्यं॑ च ध॒र्तरि॑ ॥४२॥
so agre॒ ahnāṃ॒ hari॑rharya॒to mada॒: pra ceta॑sā cetayata॒ta anu॒ dyubhi॑: | dvā janā॑ yā॒taya॑nna॒ntarī॑yate॒ narā॑ ca॒ śaṃsaṃ॒ daivyaṃ॑ ca dha॒rtari॑ || ४२ ||
अ॒ञ्जते॒ व्य॑ञ्जते॒ सम॑ञ्जते॒ क्रतुं॑ रिहन्ति॒ मधु॑ना॒भ्य॑ञ्जते ।
सिन्धो॑रुच्छ्वा॒से प॒तय॑न्तमु॒क्षणं॑ हिरण्यपा॒वाः प॒शुमा॑सु गृभ्णते ॥४३॥
a॒ñjate॒ vya॑ñjate॒ sama॑ñjate॒ kratuṃ॑ rihanti॒ madhu॑nā॒bhya॑ñjate | sindho॑rucchvā॒se pa॒taya॑ntamu॒kṣaṇaṃ॑ hiraṇyapā॒vāḥ pa॒śumā॑su gṛbhṇate || ४३ ||
वि॒प॒श्चिते॒ पव॑मानाय गायत म॒ही न धारात्यन्धो॑ अर्षति ।
अहि॒र्न जू॒र्णामति॑ सर्पति॒ त्वच॒मत्यो॒ न क्रीळ॑न्नसर॒द्वृषा॒ हरि॑: ॥४४॥
vi॒pa॒ścite॒ pava॑mānāya gāyata ma॒hī na dhārātyandho॑ arṣati | ahi॒rna jū॒rṇāmati॑ sarpati॒ tvaca॒matyo॒ na krīḷa॑nnasara॒dvṛṣā॒ hari॑: || ४४ ||
अ॒ग्रे॒गो राजाप्य॑स्तविष्यते वि॒मानो॒ अह्नां॒ भुव॑ने॒ष्वर्पि॑तः ।
हरि॑र्घृ॒तस्नु॑: सु॒दृशी॑को अर्ण॒वो ज्यो॒तीर॑थः पवते रा॒य ओ॒क्य॑: ॥४५॥
a॒gre॒go rājāpya॑staviṣyate vi॒māno॒ ahnāṃ॒ bhuva॑ne॒ṣvarpi॑taḥ | hari॑rghṛ॒tasnu॑: su॒dṛśī॑ko arṇa॒vo jyo॒tīra॑thaḥ pavate rā॒ya o॒kya॑: || ४५ ||
अस॑र्जि स्क॒म्भो दि॒व उद्य॑तो॒ मद॒: परि॑ त्रि॒धातु॒र्भुव॑नान्यर्षति ।
अं॒शुं रि॑हन्ति म॒तय॒: पनि॑प्नतं गि॒रा यदि॑ नि॒र्णिज॑मृ॒ग्मिणो॑ य॒युः ॥४६॥
asa॑rji ska॒mbho di॒va udya॑to॒ mada॒: pari॑ tri॒dhātu॒rbhuva॑nānyarṣati | aṃ॒śuṃ ri॑hanti ma॒taya॒: pani॑pnataṃ gi॒rā yadi॑ ni॒rṇija॑mṛ॒gmiṇo॑ ya॒yuḥ || ४६ ||
प्र ते॒ धारा॒ अत्यण्वा॑नि मे॒ष्य॑: पुना॒नस्य॑ सं॒यतो॑ यन्ति॒ रंह॑यः ।
यद्गोभि॑रिन्दो च॒म्वो॑: सम॒ज्यस॒ आ सु॑वा॒नः सो॑म क॒लशे॑षु सीदसि ॥४७॥
pra te॒ dhārā॒ atyaṇvā॑ni me॒ṣya॑: punā॒nasya॑ saṃ॒yato॑ yanti॒ raṃha॑yaḥ | yadgobhi॑rindo ca॒mvo॑: sama॒jyasa॒ ā su॑vā॒naḥ so॑ma ka॒laśe॑ṣu sīdasi || ४७ ||
पव॑स्व सोम क्रतु॒विन्न॑ उ॒क्थ्योऽव्यो॒ वारे॒ परि॑ धाव॒ मधु॑ प्रि॒यम् ।
ज॒हि विश्वा॑न्र॒क्षस॑ इन्दो अ॒त्रिणो॑ बृ॒हद्व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥४८॥
pava॑sva soma kratu॒vinna॑ u॒kthyo’vyo॒ vāre॒ pari॑ dhāva॒ madhu॑ pri॒yam | ja॒hi viśvā॑nra॒kṣasa॑ indo a॒triṇo॑ bṛ॒hadva॑dema vi॒dathe॑ su॒vīrā॑: || ४८ ||