EeseDharmaSanātana Library
716मण्डल 8 · सूक्त 96
21 shlokअ॒स्मा उ॒षास॒ आति॑रन्त॒ याम॒मिन्द्रा॑य॒ नक्त॒मूर्म्या॑: सु॒वाच॑: ।
अ॒स्मा आपो॑ मा॒तर॑: स॒प्त त॑स्थु॒र्नृभ्य॒स्तरा॑य॒ सिन्ध॑वः सुपा॒राः ॥१॥
a॒smā u॒ṣāsa॒ āti॑ranta॒ yāma॒mindrā॑ya॒ nakta॒mūrmyā॑: su॒vāca॑: | a॒smā āpo॑ mā॒tara॑: sa॒pta ta॑sthu॒rnṛbhya॒starā॑ya॒ sindha॑vaḥ supā॒rāḥ || १ ||
अति॑विद्धा विथु॒रेणा॑ चि॒दस्त्रा॒ त्रिः स॒प्त सानु॒ संहि॑ता गिरी॒णाम् ।
न तद्दे॒वो न मर्त्य॑स्तुतुर्या॒द्यानि॒ प्रवृ॑द्धो वृष॒भश्च॒कार॑ ॥२॥
ati॑viddhā vithu॒reṇā॑ ci॒dastrā॒ triḥ sa॒pta sānu॒ saṃhi॑tā girī॒ṇām | na tadde॒vo na martya॑stuturyā॒dyāni॒ pravṛ॑ddho vṛṣa॒bhaśca॒kāra॑ || २ ||
इन्द्र॑स्य॒ वज्र॑ आय॒सो निमि॑श्ल॒ इन्द्र॑स्य बा॒ह्वोर्भूयि॑ष्ठ॒मोज॑: ।
शी॒र्षन्निन्द्र॑स्य॒ क्रत॑वो निरे॒क आ॒सन्नेष॑न्त॒ श्रुत्या॑ उपा॒के ॥३॥
indra॑sya॒ vajra॑ āya॒so nimi॑śla॒ indra॑sya bā॒hvorbhūyi॑ṣṭha॒moja॑: | śī॒rṣannindra॑sya॒ krata॑vo nire॒ka ā॒sanneṣa॑nta॒ śrutyā॑ upā॒ke || ३ ||
मन्ये॑ त्वा य॒ज्ञियं॑ य॒ज्ञिया॑नां॒ मन्ये॑ त्वा॒ च्यव॑न॒मच्यु॑तानाम् ।
मन्ये॑ त्वा॒ सत्व॑नामिन्द्र के॒तुं मन्ये॑ त्वा वृष॒भं च॑र्षणी॒नाम् ॥४॥
manye॑ tvā ya॒jñiyaṃ॑ ya॒jñiyā॑nāṃ॒ manye॑ tvā॒ cyava॑na॒macyu॑tānām | manye॑ tvā॒ satva॑nāmindra ke॒tuṃ manye॑ tvā vṛṣa॒bhaṃ ca॑rṣaṇī॒nām || ४ ||
आ यद्वज्रं॑ बा॒ह्वोरि॑न्द्र॒ धत्से॑ मद॒च्युत॒मह॑ये॒ हन्त॒वा उ॑ ।
प्र पर्व॑ता॒ अन॑वन्त॒ प्र गाव॒: प्र ब्र॒ह्माणो॑ अभि॒नक्ष॑न्त॒ इन्द्र॑म् ॥५॥
ā yadvajraṃ॑ bā॒hvori॑ndra॒ dhatse॑ mada॒cyuta॒maha॑ye॒ hanta॒vā u॑ | pra parva॑tā॒ ana॑vanta॒ pra gāva॒: pra bra॒hmāṇo॑ abhi॒nakṣa॑nta॒ indra॑m || ५ ||
तमु॑ ष्टवाम॒ य इ॒मा ज॒जान॒ विश्वा॑ जा॒तान्यव॑राण्यस्मात् ।
इन्द्रे॑ण मि॒त्रं दि॑धिषेम गी॒र्भिरुपो॒ नमो॑भिर्वृष॒भं वि॑शेम ॥६॥
tamu॑ ṣṭavāma॒ ya i॒mā ja॒jāna॒ viśvā॑ jā॒tānyava॑rāṇyasmāt | indre॑ṇa mi॒traṃ di॑dhiṣema gī॒rbhirupo॒ namo॑bhirvṛṣa॒bhaṃ vi॑śema || ६ ||
वृ॒त्रस्य॑ त्वा श्व॒सथा॒दीष॑माणा॒ विश्वे॑ दे॒वा अ॑जहु॒र्ये सखा॑यः ।
म॒रुद्भि॑रिन्द्र स॒ख्यं ते॑ अ॒स्त्वथे॒मा विश्वा॒: पृत॑ना जयासि ॥७॥
vṛ॒trasya॑ tvā śva॒sathā॒dīṣa॑māṇā॒ viśve॑ de॒vā a॑jahu॒rye sakhā॑yaḥ | ma॒rudbhi॑rindra sa॒khyaṃ te॑ a॒stvathe॒mā viśvā॒: pṛta॑nā jayāsi || ७ ||
त्रिः ष॒ष्टिस्त्वा॑ म॒रुतो॑ वावृधा॒ना उ॒स्रा इ॑व रा॒शयो॑ य॒ज्ञिया॑सः ।
उप॒ त्वेम॑: कृ॒धि नो॑ भाग॒धेयं॒ शुष्मं॑ त ए॒ना ह॒विषा॑ विधेम ॥८॥
triḥ ṣa॒ṣṭistvā॑ ma॒ruto॑ vāvṛdhā॒nā u॒srā i॑va rā॒śayo॑ ya॒jñiyā॑saḥ | upa॒ tvema॑: kṛ॒dhi no॑ bhāga॒dheyaṃ॒ śuṣmaṃ॑ ta e॒nā ha॒viṣā॑ vidhema || ८ ||
ति॒ग्ममायु॑धं म॒रुता॒मनी॑कं॒ कस्त॑ इन्द्र॒ प्रति॒ वज्रं॑ दधर्ष ।
अ॒ना॒यु॒धासो॒ असु॑रा अदे॒वाश्च॒क्रेण॒ ताँ अप॑ वप ऋजीषिन् ॥९॥
ti॒gmamāyu॑dhaṃ ma॒rutā॒manī॑kaṃ॒ kasta॑ indra॒ prati॒ vajraṃ॑ dadharṣa | a॒nā॒yu॒dhāso॒ asu॑rā ade॒vāśca॒kreṇa॒ tām̐ apa॑ vapa ṛjīṣin || ९ ||
म॒ह उ॒ग्राय॑ त॒वसे॑ सुवृ॒क्तिं प्रेर॑य शि॒वत॑माय प॒श्वः ।
गिर्वा॑हसे॒ गिर॒ इन्द्रा॑य पू॒र्वीर्धे॒हि त॒न्वे॑ कु॒विद॒ङ्ग वेद॑त् ॥१०॥
ma॒ha u॒grāya॑ ta॒vase॑ suvṛ॒ktiṃ prera॑ya śi॒vata॑māya pa॒śvaḥ | girvā॑hase॒ gira॒ indrā॑ya pū॒rvīrdhe॒hi ta॒nve॑ ku॒vida॒ṅga veda॑t || १० ||
उ॒क्थवा॑हसे वि॒भ्वे॑ मनी॒षां द्रुणा॒ न पा॒रमी॑रया न॒दीना॑म् ।
नि स्पृ॑श धि॒या त॒न्वि॑ श्रु॒तस्य॒ जुष्ट॑तरस्य कु॒विद॒ङ्ग वेद॑त् ॥११॥
u॒kthavā॑hase vi॒bhve॑ manī॒ṣāṃ druṇā॒ na pā॒ramī॑rayā na॒dīnā॑m | ni spṛ॑śa dhi॒yā ta॒nvi॑ śru॒tasya॒ juṣṭa॑tarasya ku॒vida॒ṅga veda॑t || ११ ||
तद्वि॑विड्ढि॒ यत्त॒ इन्द्रो॒ जुजो॑षत्स्तु॒हि सु॑ष्टु॒तिं नम॒सा वि॑वास ।
उप॑ भूष जरित॒र्मा रु॑वण्यः श्रा॒वया॒ वाचं॑ कु॒विद॒ङ्ग वेद॑त् ॥१२॥
tadvi॑viḍḍhi॒ yatta॒ indro॒ jujo॑ṣatstu॒hi su॑ṣṭu॒tiṃ nama॒sā vi॑vāsa | upa॑ bhūṣa jarita॒rmā ru॑vaṇyaḥ śrā॒vayā॒ vācaṃ॑ ku॒vida॒ṅga veda॑t || १२ ||
अव॑ द्र॒प्सो अं॑शु॒मती॑मतिष्ठदिया॒नः कृ॒ष्णो द॒शभि॑: स॒हस्रै॑: ।
आव॒त्तमिन्द्र॒: शच्या॒ धम॑न्त॒मप॒ स्नेहि॑तीर्नृ॒मणा॑ अधत्त ॥१३॥
ava॑ dra॒pso aṃ॑śu॒matī॑matiṣṭhadiyā॒naḥ kṛ॒ṣṇo da॒śabhi॑: sa॒hasrai॑: | āva॒ttamindra॒: śacyā॒ dhama॑nta॒mapa॒ snehi॑tīrnṛ॒maṇā॑ adhatta || १३ ||
द्र॒प्सम॑पश्यं॒ विषु॑णे॒ चर॑न्तमुपह्व॒रे न॒द्यो॑ अंशु॒मत्या॑: ।
नभो॒ न कृ॒ष्णम॑वतस्थि॒वांस॒मिष्या॑मि वो वृषणो॒ युध्य॑ता॒जौ ॥१४॥
dra॒psama॑paśyaṃ॒ viṣu॑ṇe॒ cara॑ntamupahva॒re na॒dyo॑ aṃśu॒matyā॑: | nabho॒ na kṛ॒ṣṇama॑vatasthi॒vāṃsa॒miṣyā॑mi vo vṛṣaṇo॒ yudhya॑tā॒jau || १४ ||
अध॑ द्र॒प्सो अं॑शु॒मत्या॑ उ॒पस्थेऽधा॑रयत्त॒न्वं॑ तित्विषा॒णः ।
विशो॒ अदे॑वीर॒भ्या॒३चर॑न्ती॒र्बृह॒स्पति॑ना यु॒जेन्द्र॑: ससाहे ॥१५॥
adha॑ dra॒pso aṃ॑śu॒matyā॑ u॒pasthe’dhā॑rayatta॒nvaṃ॑ titviṣā॒ṇaḥ | viśo॒ ade॑vīra॒bhyā॒३cara॑ntī॒rbṛha॒spati॑nā yu॒jendra॑: sasāhe || १५ ||
त्वं ह॒ त्यत्स॒प्तभ्यो॒ जाय॑मानोऽश॒त्रुभ्यो॑ अभव॒: शत्रु॑रिन्द्र ।
गू॒ळ्हे द्यावा॑पृथि॒वी अन्व॑विन्दो विभु॒मद्भ्यो॒ भुव॑नेभ्यो॒ रणं॑ धाः ॥१६॥
tvaṃ ha॒ tyatsa॒ptabhyo॒ jāya॑māno’śa॒trubhyo॑ abhava॒: śatru॑rindra | gū॒ḷhe dyāvā॑pṛthi॒vī anva॑vindo vibhu॒madbhyo॒ bhuva॑nebhyo॒ raṇaṃ॑ dhāḥ || १६ ||
त्वं ह॒ त्यद॑प्रतिमा॒नमोजो॒ वज्रे॑ण वज्रिन्धृषि॒तो ज॑घन्थ ।
त्वं शुष्ण॒स्यावा॑तिरो॒ वध॑त्रै॒स्त्वं गा इ॑न्द्र॒ शच्येद॑विन्दः ॥१७॥
tvaṃ ha॒ tyada॑pratimā॒namojo॒ vajre॑ṇa vajrindhṛṣi॒to ja॑ghantha | tvaṃ śuṣṇa॒syāvā॑tiro॒ vadha॑trai॒stvaṃ gā i॑ndra॒ śacyeda॑vindaḥ || १७ ||
त्वं ह॒ त्यद्वृ॑षभ चर्षणी॒नां घ॒नो वृ॒त्राणां॑ तवि॒षो ब॑भूथ ।
त्वं सिन्धूँ॑रसृजस्तस्तभा॒नान्त्वम॒पो अ॑जयो दा॒सप॑त्नीः ॥१८॥
tvaṃ ha॒ tyadvṛ॑ṣabha carṣaṇī॒nāṃ gha॒no vṛ॒trāṇāṃ॑ tavi॒ṣo ba॑bhūtha | tvaṃ sindhūm̐॑rasṛjastastabhā॒nāntvama॒po a॑jayo dā॒sapa॑tnīḥ || १८ ||
स सु॒क्रतू॒ रणि॑ता॒ यः सु॒तेष्वनु॑त्तमन्यु॒र्यो अहे॑व रे॒वान् ।
य एक॒ इन्नर्यपां॑सि॒ कर्ता॒ स वृ॑त्र॒हा प्रतीद॒न्यमा॑हुः ॥१९॥
sa su॒kratū॒ raṇi॑tā॒ yaḥ su॒teṣvanu॑ttamanyu॒ryo ahe॑va re॒vān | ya eka॒ innaryapāṃ॑si॒ kartā॒ sa vṛ॑tra॒hā pratīda॒nyamā॑huḥ || १९ ||
स वृ॑त्र॒हेन्द्र॑श्चर्षणी॒धृत्तं सु॑ष्टु॒त्या हव्यं॑ हुवेम ।
स प्रा॑वि॒ता म॒घवा॑ नोऽधिव॒क्ता स वाज॑स्य श्रव॒स्य॑स्य दा॒ता ॥२०॥
sa vṛ॑tra॒hendra॑ścarṣaṇī॒dhṛttaṃ su॑ṣṭu॒tyā havyaṃ॑ huvema | sa prā॑vi॒tā ma॒ghavā॑ no’dhiva॒ktā sa vāja॑sya śrava॒sya॑sya dā॒tā || २० ||
स वृ॑त्र॒हेन्द्र॑ ऋभु॒क्षाः स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो हव्यो॑ बभूव ।
कृ॒ण्वन्नपां॑सि॒ नर्या॑ पु॒रूणि॒ सोमो॒ न पी॒तो हव्य॒: सखि॑भ्यः ॥२१॥
sa vṛ॑tra॒hendra॑ ṛbhu॒kṣāḥ sa॒dyo ja॑jñā॒no havyo॑ babhūva | kṛ॒ṇvannapāṃ॑si॒ naryā॑ pu॒rūṇi॒ somo॒ na pī॒to havya॒: sakhi॑bhyaḥ || २१ ||