EeseDharmaSanātana Library
680मण्डल 8 · सूक्त 60
20 shlokअग्न॒ आ या॑ह्य॒ग्निभि॒र्होता॑रं त्वा वृणीमहे । आ त्वाम॑नक्तु॒ प्रय॑ता ह॒विष्म॑ती॒ यजि॑ष्ठं ब॒र्हिरा॒सदे॑ ॥१॥
agna॒ ā yā॑hya॒gnibhi॒rhotā॑raṃ tvā vṛṇīmahe | ā tvāma॑naktu॒ praya॑tā ha॒viṣma॑tī॒ yaji॑ṣṭhaṃ ba॒rhirā॒sade॑ || १ ||
अच्छा॒ हि त्वा॑ सहसः सूनो अङ्गिर॒: स्रुच॒श्चर॑न्त्यध्व॒रे । ऊ॒र्जो नपा॑तं घृ॒तके॑शमीमहे॒ऽग्निं य॒ज्ञेषु॑ पू॒र्व्यम् ॥२॥
acchā॒ hi tvā॑ sahasaḥ sūno aṅgira॒: sruca॒ścara॑ntyadhva॒re | ū॒rjo napā॑taṃ ghṛ॒take॑śamīmahe॒’gniṃ ya॒jñeṣu॑ pū॒rvyam || २ ||
अग्ने॑ क॒विर्वे॒धा अ॑सि॒ होता॑ पावक॒ यक्ष्य॑: । म॒न्द्रो यजि॑ष्ठो अध्व॒रेष्वीड्यो॒ विप्रे॑भिः शुक्र॒ मन्म॑भिः ॥३॥
agne॑ ka॒virve॒dhā a॑si॒ hotā॑ pāvaka॒ yakṣya॑: | ma॒ndro yaji॑ṣṭho adhva॒reṣvīḍyo॒ vipre॑bhiḥ śukra॒ manma॑bhiḥ || ३ ||
अद्रो॑घ॒मा व॑होश॒तो य॑विष्ठ्य दे॒वाँ अ॑जस्र वी॒तये॑ । अ॒भि प्रयां॑सि॒ सुधि॒ता व॑सो गहि॒ मन्द॑स्व धी॒तिभि॑र्हि॒तः ॥४॥
adro॑gha॒mā va॑hośa॒to ya॑viṣṭhya de॒vām̐ a॑jasra vī॒taye॑ | a॒bhi prayāṃ॑si॒ sudhi॒tā va॑so gahi॒ manda॑sva dhī॒tibhi॑rhi॒taḥ || ४ ||
त्वमित्स॒प्रथा॑ अ॒स्यग्ने॑ त्रातॠ॒तस्क॒विः । त्वां विप्रा॑सः समिधान दीदिव॒ आ वि॑वासन्ति वे॒धस॑: ॥५॥
tvamitsa॒prathā॑ a॒syagne॑ trātaṝ॒taska॒viḥ | tvāṃ viprā॑saḥ samidhāna dīdiva॒ ā vi॑vāsanti ve॒dhasa॑: || ५ ||
शोचा॑ शोचिष्ठ दीदि॒हि वि॒शे मयो॒ रास्व॑ स्तो॒त्रे म॒हाँ अ॑सि ।
दे॒वानां॒ शर्म॒न्मम॑ सन्तु सू॒रय॑: शत्रू॒षाह॑: स्व॒ग्नय॑: ॥६॥
śocā॑ śociṣṭha dīdi॒hi vi॒śe mayo॒ rāsva॑ sto॒tre ma॒hām̐ a॑si | de॒vānāṃ॒ śarma॒nmama॑ santu sū॒raya॑: śatrū॒ṣāha॑: sva॒gnaya॑: || ६ ||
यथा॑ चिद्वृ॒द्धम॑त॒समग्ने॑ सं॒जूर्व॑सि॒ क्षमि॑ । ए॒वा द॑ह मित्रमहो॒ यो अ॑स्म॒ध्रुग्दु॒र्मन्मा॒ कश्च॒ वेन॑ति ॥७॥
yathā॑ cidvṛ॒ddhama॑ta॒samagne॑ saṃ॒jūrva॑si॒ kṣami॑ | e॒vā da॑ha mitramaho॒ yo a॑sma॒dhrugdu॒rmanmā॒ kaśca॒ vena॑ti || ७ ||
मा नो॒ मर्ता॑य रि॒पवे॑ रक्ष॒स्विने॒ माघशं॑साय रीरधः । अस्रे॑धद्भिस्त॒रणि॑भिर्यविष्ठ्य शि॒वेभि॑: पाहि पा॒युभि॑: ॥८॥
mā no॒ martā॑ya ri॒pave॑ rakṣa॒svine॒ māghaśaṃ॑sāya rīradhaḥ | asre॑dhadbhista॒raṇi॑bhiryaviṣṭhya śi॒vebhi॑: pāhi pā॒yubhi॑: || ८ ||
पा॒हि नो॑ अग्न॒ एक॑या पा॒ह्यु१त द्वि॒तीय॑या । पा॒हि गी॒र्भिस्ति॒सृभि॑रूर्जां पते पा॒हि च॑त॒सृभि॑र्वसो ॥९॥
pā॒hi no॑ agna॒ eka॑yā pā॒hyu१ta dvi॒tīya॑yā | pā॒hi gī॒rbhisti॒sṛbhi॑rūrjāṃ pate pā॒hi ca॑ta॒sṛbhi॑rvaso || ९ ||
पा॒हि विश्व॑स्माद्र॒क्षसो॒ अरा॑व्ण॒: प्र स्म॒ वाजे॑षु नोऽव । त्वामिद्धि नेदि॑ष्ठं दे॒वता॑तय आ॒पिं नक्षा॑महे वृ॒धे ॥१०॥
pā॒hi viśva॑smādra॒kṣaso॒ arā॑vṇa॒: pra sma॒ vāje॑ṣu no’va | tvāmiddhi nedi॑ṣṭhaṃ de॒vatā॑taya ā॒piṃ nakṣā॑mahe vṛ॒dhe || १० ||
आ नो॑ अग्ने वयो॒वृधं॑ र॒यिं पा॑वक॒ शंस्य॑म् । रास्वा॑ च न उपमाते पुरु॒स्पृहं॒ सुनी॑ती॒ स्वय॑शस्तरम् ॥११॥
ā no॑ agne vayo॒vṛdhaṃ॑ ra॒yiṃ pā॑vaka॒ śaṃsya॑m | rāsvā॑ ca na upamāte puru॒spṛhaṃ॒ sunī॑tī॒ svaya॑śastaram || ११ ||
येन॒ वंसा॑म॒ पृत॑नासु॒ शर्ध॑त॒स्तर॑न्तो अ॒र्य आ॒दिश॑: ।
स त्वं नो॑ वर्ध॒ प्रय॑सा शचीवसो॒ जिन्वा॒ धियो॑ वसु॒विद॑: ॥१२॥
yena॒ vaṃsā॑ma॒ pṛta॑nāsu॒ śardha॑ta॒stara॑nto a॒rya ā॒diśa॑: | sa tvaṃ no॑ vardha॒ praya॑sā śacīvaso॒ jinvā॒ dhiyo॑ vasu॒vida॑: || १२ ||
शिशा॑नो वृष॒भो य॑था॒ग्निः शृङ्गे॒ दवि॑ध्वत् । ति॒ग्मा अ॑स्य॒ हन॑वो॒ न प्र॑ति॒धृषे॑ सु॒जम्भ॒: सह॑सो य॒हुः ॥१३॥
śiśā॑no vṛṣa॒bho ya॑thā॒gniḥ śṛṅge॒ davi॑dhvat | ti॒gmā a॑sya॒ hana॑vo॒ na pra॑ti॒dhṛṣe॑ su॒jambha॒: saha॑so ya॒huḥ || १३ ||
न॒हि ते॑ अग्ने वृषभ प्रति॒धृषे॒ जम्भा॑सो॒ यद्वि॒तिष्ठ॑से । स त्वं नो॑ होत॒: सुहु॑तं ह॒विष्कृ॑धि॒ वंस्वा॑ नो॒ वार्या॑ पु॒रु ॥१४॥
na॒hi te॑ agne vṛṣabha prati॒dhṛṣe॒ jambhā॑so॒ yadvi॒tiṣṭha॑se | sa tvaṃ no॑ hota॒: suhu॑taṃ ha॒viṣkṛ॑dhi॒ vaṃsvā॑ no॒ vāryā॑ pu॒ru || १४ ||
शेषे॒ वने॑षु मा॒त्रोः सं त्वा॒ मर्ता॑स इन्धते । अत॑न्द्रो ह॒व्या व॑हसि हवि॒ष्कृत॒ आदिद्दे॒वेषु॑ राजसि ॥१५॥
śeṣe॒ vane॑ṣu mā॒troḥ saṃ tvā॒ martā॑sa indhate | ata॑ndro ha॒vyā va॑hasi havi॒ṣkṛta॒ ādidde॒veṣu॑ rājasi || १५ ||
स॒प्त होता॑र॒स्तमिदी॑ळते॒ त्वाऽग्ने॑ सु॒त्यज॒मह्र॑यम् । भि॒नत्स्यद्रिं॒ तप॑सा॒ वि शो॒चिषा॒ प्राग्ने॑ तिष्ठ॒ जनाँ॒ अति॑ ॥१६॥
sa॒pta hotā॑ra॒stamidī॑ḷate॒ tvā’gne॑ su॒tyaja॒mahra॑yam | bhi॒natsyadriṃ॒ tapa॑sā॒ vi śo॒ciṣā॒ prāgne॑ tiṣṭha॒ janām॒̐ ati॑ || १६ ||
अ॒ग्निम॑ग्निं वो॒ अध्रि॑गुं हु॒वेम॑ वृ॒क्तब॑र्हिषः । अ॒ग्निं हि॒तप्र॑यसः शश्व॒तीष्वा ऽऽहोता॑रं चर्षणी॒नाम् ॥१७॥
a॒gnima॑gniṃ vo॒ adhri॑guṃ hu॒vema॑ vṛ॒ktaba॑rhiṣaḥ | a॒gniṃ hi॒tapra॑yasaḥ śaśva॒tīṣvā ’’hotā॑raṃ carṣaṇī॒nām || १७ ||
केते॑न॒ शर्म॑न्त्सचते सुषा॒मण्यग्ने॒ तुभ्यं॑ चिकि॒त्वना॑ । इ॒ष॒ण्यया॑ नः पुरु॒रूप॒मा भ॑र॒ वाजं॒ नेदि॑ष्ठमू॒तये॑ ॥१८॥
kete॑na॒ śarma॑ntsacate suṣā॒maṇyagne॒ tubhyaṃ॑ ciki॒tvanā॑ | i॒ṣa॒ṇyayā॑ naḥ puru॒rūpa॒mā bha॑ra॒ vājaṃ॒ nedi॑ṣṭhamū॒taye॑ || १८ ||
अग्ने॒ जरि॑तर्वि॒श्पति॑स्तेपा॒नो दे॑व र॒क्षस॑: । अप्रो॑षिवान्गृ॒हप॑तिर्म॒हाँ अ॑सि दि॒वस्पा॒युर्दु॑रोण॒युः ॥१९॥
agne॒ jari॑tarvi॒śpati॑stepā॒no de॑va ra॒kṣasa॑: | apro॑ṣivāngṛ॒hapa॑tirma॒hām̐ a॑si di॒vaspā॒yurdu॑roṇa॒yuḥ || १९ ||
मा नो॒ रक्ष॒ आ वे॑शीदाघृणीवसो॒ मा या॒तुर्या॑तु॒माव॑ताम् । प॒रो॒ग॒व्यू॒त्यनि॑रा॒मप॒ क्षुध॒मग्ने॒ सेध॑ रक्ष॒स्विन॑: ॥२०॥
mā no॒ rakṣa॒ ā ve॑śīdāghṛṇīvaso॒ mā yā॒turyā॑tu॒māva॑tām | pa॒ro॒ga॒vyū॒tyani॑rā॒mapa॒ kṣudha॒magne॒ sedha॑ rakṣa॒svina॑: || २० ||