EeseDharmaSanātana Library
625मण्डल 8 · सूक्त 5
38 shlokदू॒रादि॒हेव॒ यत्स॒त्य॑रु॒णप्सु॒रशि॑श्वितत् । वि भा॒नुं वि॒श्वधा॑तनत् ॥१॥
dū॒rādi॒heva॒ yatsa॒tya॑ru॒ṇapsu॒raśi॑śvitat | vi bhā॒nuṃ vi॒śvadhā॑tanat || १ ||
नृ॒वद्द॑स्रा मनो॒युजा॒ रथे॑न पृथु॒पाज॑सा । सचे॑थे अश्विनो॒षस॑म् ॥२॥
nṛ॒vadda॑srā mano॒yujā॒ rathe॑na pṛthu॒pāja॑sā | sace॑the aśvino॒ṣasa॑m || २ ||
यु॒वाभ्यां॑ वाजिनीवसू॒ प्रति॒ स्तोमा॑ अदृक्षत । वाचं॑ दू॒तो यथो॑हिषे ॥३॥
yu॒vābhyāṃ॑ vājinīvasū॒ prati॒ stomā॑ adṛkṣata | vācaṃ॑ dū॒to yatho॑hiṣe || ३ ||
पु॒रु॒प्रि॒या ण॑ ऊ॒तये॑ पुरुम॒न्द्रा पु॑रू॒वसू॑ । स्तु॒षे कण्वा॑सो अ॒श्विना॑ ॥४॥
pu॒ru॒pri॒yā ṇa॑ ū॒taye॑ puruma॒ndrā pu॑rū॒vasū॑ | stu॒ṣe kaṇvā॑so a॒śvinā॑ || ४ ||
मंहि॑ष्ठा वाज॒सात॑मे॒षय॑न्ता शु॒भस्पती॑ । गन्ता॑रा दा॒शुषो॑ गृ॒हम् ॥५॥
maṃhi॑ṣṭhā vāja॒sāta॑me॒ṣaya॑ntā śu॒bhaspatī॑ | gantā॑rā dā॒śuṣo॑ gṛ॒ham || ५ ||
ता सु॑दे॒वाय॑ दा॒शुषे॑ सुमे॒धामवि॑तारिणीम् । घृ॒तैर्गव्यू॑तिमुक्षतम् ॥६॥
tā su॑de॒vāya॑ dā॒śuṣe॑ sume॒dhāmavi॑tāriṇīm | ghṛ॒tairgavyū॑timukṣatam || ६ ||
आ न॒: स्तोम॒मुप॑ द्र॒वत्तूयं॑ श्ये॒नेभि॑रा॒शुभि॑: । या॒तमश्वे॑भिरश्विना ॥७॥
ā na॒: stoma॒mupa॑ dra॒vattūyaṃ॑ śye॒nebhi॑rā॒śubhi॑: | yā॒tamaśve॑bhiraśvinā || ७ ||
येभि॑स्ति॒स्रः प॑रा॒वतो॑ दि॒वो विश्वा॑नि रोच॒ना । त्रीँर॒क्तून्प॑रि॒दीय॑थः ॥८॥
yebhi॑sti॒sraḥ pa॑rā॒vato॑ di॒vo viśvā॑ni roca॒nā | trīm̐ra॒ktūnpa॑ri॒dīya॑thaḥ || ८ ||
उ॒त नो॒ गोम॑ती॒रिष॑ उ॒त सा॒तीर॑हर्विदा । वि प॒थः सा॒तये॑ सितम् ॥९॥
u॒ta no॒ goma॑tī॒riṣa॑ u॒ta sā॒tīra॑harvidā | vi pa॒thaḥ sā॒taye॑ sitam || ९ ||
आ नो॒ गोम॑न्तमश्विना सु॒वीरं॑ सु॒रथं॑ र॒यिम् । वो॒ळ्हमश्वा॑वती॒रिष॑: ॥१०॥
ā no॒ goma॑ntamaśvinā su॒vīraṃ॑ su॒rathaṃ॑ ra॒yim | vo॒ḷhamaśvā॑vatī॒riṣa॑: || १० ||
वा॒वृ॒धा॒ना शु॑भस्पती॒ दस्रा॒ हिर॑ण्यवर्तनी । पिब॑तं सो॒म्यं मधु॑ ॥११॥
vā॒vṛ॒dhā॒nā śu॑bhaspatī॒ dasrā॒ hira॑ṇyavartanī | piba॑taṃ so॒myaṃ madhu॑ || ११ ||
अ॒स्मभ्यं॑ वाजिनीवसू म॒घव॑द्भ्यश्च स॒प्रथ॑: । छ॒र्दिर्य॑न्त॒मदा॑भ्यम् ॥१२॥
a॒smabhyaṃ॑ vājinīvasū ma॒ghava॑dbhyaśca sa॒pratha॑: | cha॒rdirya॑nta॒madā॑bhyam || १२ ||
नि षु ब्रह्म॒ जना॑नां॒ यावि॑ष्टं॒ तूय॒मा ग॑तम् । मो ष्व१न्याँ उपा॑रतम् ॥१३॥
ni ṣu brahma॒ janā॑nāṃ॒ yāvi॑ṣṭaṃ॒ tūya॒mā ga॑tam | mo ṣva१nyām̐ upā॑ratam || १३ ||
अ॒स्य पि॑बतमश्विना यु॒वं मद॑स्य॒ चारु॑णः । मध्वो॑ रा॒तस्य॑ धिष्ण्या ॥१४॥
a॒sya pi॑batamaśvinā yu॒vaṃ mada॑sya॒ cāru॑ṇaḥ | madhvo॑ rā॒tasya॑ dhiṣṇyā || १४ ||
अ॒स्मे आ व॑हतं र॒यिं श॒तव॑न्तं सह॒स्रिण॑म् । पु॒रु॒क्षुं वि॒श्वधा॑यसम् ॥१५॥
a॒sme ā va॑hataṃ ra॒yiṃ śa॒tava॑ntaṃ saha॒sriṇa॑m | pu॒ru॒kṣuṃ vi॒śvadhā॑yasam || १५ ||
पु॒रु॒त्रा चि॒द्धि वां॑ नरा वि॒ह्वय॑न्ते मनी॒षिण॑: । वा॒घद्भि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥१६॥
pu॒ru॒trā ci॒ddhi vāṃ॑ narā vi॒hvaya॑nte manī॒ṣiṇa॑: | vā॒ghadbhi॑raśvi॒nā ga॑tam || १६ ||
जना॑सो वृ॒क्तब॑र्हिषो ह॒विष्म॑न्तो अरं॒कृत॑: । यु॒वां ह॑वन्ते अश्विना ॥१७॥
janā॑so vṛ॒ktaba॑rhiṣo ha॒viṣma॑nto araṃ॒kṛta॑: | yu॒vāṃ ha॑vante aśvinā || १७ ||
अ॒स्माक॑म॒द्य वा॑म॒यं स्तोमो॒ वाहि॑ष्ठो॒ अन्त॑मः । यु॒वाभ्यां॑ भूत्वश्विना ॥१८॥
a॒smāka॑ma॒dya vā॑ma॒yaṃ stomo॒ vāhi॑ṣṭho॒ anta॑maḥ | yu॒vābhyāṃ॑ bhūtvaśvinā || १८ ||
यो ह॑ वां॒ मधु॑नो॒ दृति॒राहि॑तो रथ॒चर्ष॑णे । तत॑: पिबतमश्विना ॥१९॥
yo ha॑ vāṃ॒ madhu॑no॒ dṛti॒rāhi॑to ratha॒carṣa॑ṇe | tata॑: pibatamaśvinā || १९ ||
तेन॑ नो वाजिनीवसू॒ पश्वे॑ तो॒काय॒ शं गवे॑ । वह॑तं॒ पीव॑री॒रिष॑: ॥२०॥
tena॑ no vājinīvasū॒ paśve॑ to॒kāya॒ śaṃ gave॑ | vaha॑taṃ॒ pīva॑rī॒riṣa॑: || २० ||
उ॒त नो॑ दि॒व्या इष॑ उ॒त सिन्धूँ॑रहर्विदा । अप॒ द्वारे॑व वर्षथः ॥२१॥
u॒ta no॑ di॒vyā iṣa॑ u॒ta sindhūm̐॑raharvidā | apa॒ dvāre॑va varṣathaḥ || २१ ||
क॒दा वां॑ तौ॒ग्र्यो वि॑धत्समु॒द्रे ज॑हि॒तो न॑रा । यद्वां॒ रथो॒ विभि॒ष्पता॑त् ॥२२॥
ka॒dā vāṃ॑ tau॒gryo vi॑dhatsamu॒dre ja॑hi॒to na॑rā | yadvāṃ॒ ratho॒ vibhi॒ṣpatā॑t || २२ ||
यु॒वं कण्वा॑य नासत्या॒ ऽपि॑रिप्ताय ह॒र्म्ये । शश्व॑दू॒तीर्द॑शस्यथः ॥२३॥
yu॒vaṃ kaṇvā॑ya nāsatyā॒ ’pi॑riptāya ha॒rmye | śaśva॑dū॒tīrda॑śasyathaḥ || २३ ||
ताभि॒रा या॑तमू॒तिभि॒र्नव्य॑सीभिः सुश॒स्तिभि॑: । यद्वां॑ वृषण्वसू हु॒वे ॥२४॥
tābhi॒rā yā॑tamū॒tibhi॒rnavya॑sībhiḥ suśa॒stibhi॑: | yadvāṃ॑ vṛṣaṇvasū hu॒ve || २४ ||
यथा॑ चि॒त्कण्व॒माव॑तं प्रि॒यमे॑धमुपस्तु॒तम् । अत्रिं॑ शि॒ञ्जार॑मश्विना ॥२५॥
yathā॑ ci॒tkaṇva॒māva॑taṃ pri॒yame॑dhamupastu॒tam | atriṃ॑ śi॒ñjāra॑maśvinā || २५ ||
यथो॒त कृत्व्ये॒ धनें॒ऽशुं गोष्व॒गस्त्य॑म् । यथा॒ वाजे॑षु॒ सोभ॑रिम् ॥२६॥
yatho॒ta kṛtvye॒ dhaneṃ॒’śuṃ goṣva॒gastya॑m | yathā॒ vāje॑ṣu॒ sobha॑rim || २६ ||
ए॒ताव॑द्वां वृषण्वसू॒ अतो॑ वा॒ भूयो॑ अश्विना । गृ॒णन्त॑: सु॒म्नमी॑महे ॥२७॥
e॒tāva॑dvāṃ vṛṣaṇvasū॒ ato॑ vā॒ bhūyo॑ aśvinā | gṛ॒ṇanta॑: su॒mnamī॑mahe || २७ ||
रथं॒ हिर॑ण्यवन्धुरं॒ हिर॑ण्याभीशुमश्विना । आ हि स्थाथो॑ दिवि॒स्पृश॑म् ॥२८॥
rathaṃ॒ hira॑ṇyavandhuraṃ॒ hira॑ṇyābhīśumaśvinā | ā hi sthātho॑ divi॒spṛśa॑m || २८ ||
हि॒र॒ण्ययी॑ वां॒ रभि॑री॒षा अक्षो॑ हिर॒ण्यय॑: । उ॒भा च॒क्रा हि॑र॒ण्यया॑ ॥२९॥
hi॒ra॒ṇyayī॑ vāṃ॒ rabhi॑rī॒ṣā akṣo॑ hira॒ṇyaya॑: | u॒bhā ca॒krā hi॑ra॒ṇyayā॑ || २९ ||
तेन॑ नो वाजिनीवसू परा॒वत॑श्चि॒दा ग॑तम् । उपे॒मां सु॑ष्टु॒तिं मम॑ ॥३०॥
tena॑ no vājinīvasū parā॒vata॑ści॒dā ga॑tam | upe॒māṃ su॑ṣṭu॒tiṃ mama॑ || ३० ||
आ व॑हेथे परा॒कात्पू॒र्वीर॒श्नन्ता॑वश्विना । इषो॒ दासी॑रमर्त्या ॥३१॥
ā va॑hethe parā॒kātpū॒rvīra॒śnantā॑vaśvinā | iṣo॒ dāsī॑ramartyā || ३१ ||
आ नो॑ द्यु॒म्नैरा श्रवो॑भि॒रा रा॒या या॑तमश्विना । पुरु॑श्चन्द्रा॒ नास॑त्या ॥३२॥
ā no॑ dyu॒mnairā śravo॑bhi॒rā rā॒yā yā॑tamaśvinā | puru॑ścandrā॒ nāsa॑tyā || ३२ ||
एह वां॑ प्रुषि॒तप्स॑वो॒ वयो॑ वहन्तु प॒र्णिन॑: । अच्छा॑ स्वध्व॒रं जन॑म् ॥३३॥
eha vāṃ॑ pruṣi॒tapsa॑vo॒ vayo॑ vahantu pa॒rṇina॑: | acchā॑ svadhva॒raṃ jana॑m || ३३ ||
रथं॑ वा॒मनु॑गायसं॒ य इ॒षा वर्त॑ते स॒ह । न च॒क्रम॒भि बा॑धते ॥३४॥
rathaṃ॑ vā॒manu॑gāyasaṃ॒ ya i॒ṣā varta॑te sa॒ha | na ca॒krama॒bhi bā॑dhate || ३४ ||
हि॒र॒ण्यये॑न॒ रथे॑न द्र॒वत्पा॑णिभि॒रश्वै॑: । धीज॑वना॒ नास॑त्या ॥३५॥
hi॒ra॒ṇyaye॑na॒ rathe॑na dra॒vatpā॑ṇibhi॒raśvai॑: | dhīja॑vanā॒ nāsa॑tyā || ३५ ||
यु॒वं मृ॒गं जा॑गृ॒वांसं॒ स्वद॑थो वा वृषण्वसू । ता न॑: पृङ्क्तमि॒षा र॒यिम् ॥३६॥
yu॒vaṃ mṛ॒gaṃ jā॑gṛ॒vāṃsaṃ॒ svada॑tho vā vṛṣaṇvasū | tā na॑: pṛṅktami॒ṣā ra॒yim || ३६ ||
॥
यो मे॒ हिर॑ण्यसंदृशो॒ दश॒ राज्ञो॒ अमं॑हत । अ॒ध॒स्प॒दा इच्चै॒द्यस्य॑ कृ॒ष्टय॑श्चर्म॒म्ना अ॒भितो॒ जना॑: ॥३८॥
|| yo me॒ hira॑ṇyasaṃdṛśo॒ daśa॒ rājño॒ amaṃ॑hata | a॒dha॒spa॒dā iccai॒dyasya॑ kṛ॒ṣṭaya॑ścarma॒mnā a॒bhito॒ janā॑: || ३८ ||
माकि॑रे॒ना प॒था गा॒द्येने॒मे यन्ति॑ चे॒दय॑: । अ॒न्यो नेत्सू॒रिरोह॑ते भूरि॒दाव॑त्तरो॒ जन॑: ॥३९॥
māki॑re॒nā pa॒thā gā॒dyene॒me yanti॑ ce॒daya॑: | a॒nyo netsū॒riroha॑te bhūri॒dāva॑ttaro॒ jana॑: || ३९ ||