त्वाव॑तः पुरूवसो व॒यमि॑न्द्र प्रणेतः । स्मसि॑ स्थातर्हरीणाम् ॥१॥
tvāva॑taḥ purūvaso va॒yami॑ndra praṇetaḥ | smasi॑ sthātarharīṇām || १ ||
EeseDharmaSanātana Library
666मण्डल 8 · सूक्त 46
33 shlokत्वाव॑तः पुरूवसो व॒यमि॑न्द्र प्रणेतः । स्मसि॑ स्थातर्हरीणाम् ॥१॥
tvāva॑taḥ purūvaso va॒yami॑ndra praṇetaḥ | smasi॑ sthātarharīṇām || १ ||
त्वां हि स॒त्यम॑द्रिवो वि॒द्म दा॒तार॑मि॒षाम् । वि॒द्म दा॒तारं॑ रयी॒णाम् ॥२॥
tvāṃ hi sa॒tyama॑drivo vi॒dma dā॒tāra॑mi॒ṣām | vi॒dma dā॒tāraṃ॑ rayī॒ṇām || २ ||
आ यस्य॑ ते महि॒मानं॒ शत॑मूते॒ शत॑क्रतो । गी॒र्भिर्गृ॒णन्ति॑ का॒रव॑: ॥३॥
ā yasya॑ te mahi॒mānaṃ॒ śata॑mūte॒ śata॑krato | gī॒rbhirgṛ॒ṇanti॑ kā॒rava॑: || ३ ||
सु॒नी॒थो घा॒ स मर्त्यो॒ यं म॒रुतो॒ यम॑र्य॒मा । मि॒त्रः पान्त्य॒द्रुह॑: ॥४॥
su॒nī॒tho ghā॒ sa martyo॒ yaṃ ma॒ruto॒ yama॑rya॒mā | mi॒traḥ pāntya॒druha॑: || ४ ||
दधा॑नो॒ गोम॒दश्व॑वत्सु॒वीर्य॑मादि॒त्यजू॑त एधते । सदा॑ रा॒या पु॑रु॒स्पृहा॑ ॥५॥
dadhā॑no॒ goma॒daśva॑vatsu॒vīrya॑mādi॒tyajū॑ta edhate | sadā॑ rā॒yā pu॑ru॒spṛhā॑ || ५ ||
तमिन्द्रं॒ दान॑मीमहे शवसा॒नमभी॑र्वम् । ईशा॑नं रा॒य ई॑महे ॥६॥
tamindraṃ॒ dāna॑mīmahe śavasā॒namabhī॑rvam | īśā॑naṃ rā॒ya ī॑mahe || ६ ||
तस्मि॒न्हि सन्त्यू॒तयो॒ विश्वा॒ अभी॑रव॒: सचा॑ । तमा व॑हन्तु॒ सप्त॑यः पुरू॒वसुं॒ मदा॑य॒ हर॑यः सु॒तम् ॥७॥
tasmi॒nhi santyū॒tayo॒ viśvā॒ abhī॑rava॒: sacā॑ | tamā va॑hantu॒ sapta॑yaḥ purū॒vasuṃ॒ madā॑ya॒ hara॑yaḥ su॒tam || ७ ||
यस्ते॒ मदो॒ वरे॑ण्यो॒ य इ॑न्द्र वृत्र॒हन्त॑मः । य आ॑द॒दिः स्व१र्नृभि॒र्यः पृत॑नासु दु॒ष्टर॑: ॥८॥
yaste॒ mado॒ vare॑ṇyo॒ ya i॑ndra vṛtra॒hanta॑maḥ | ya ā॑da॒diḥ sva१rnṛbhi॒ryaḥ pṛta॑nāsu du॒ṣṭara॑: || ८ ||
यो दु॒ष्टरो॑ विश्ववार श्र॒वाय्यो॒ वाजे॒ष्वस्ति॑ तरु॒ता । स न॑: शविष्ठ॒ सव॒ना व॑सो गहि ग॒मेम॒ गोम॑ति व्र॒जे ॥९॥
yo du॒ṣṭaro॑ viśvavāra śra॒vāyyo॒ vāje॒ṣvasti॑ taru॒tā | sa na॑: śaviṣṭha॒ sava॒nā va॑so gahi ga॒mema॒ goma॑ti vra॒je || ९ ||
ग॒व्यो षु णो॒ यथा॑ पु॒राऽश्व॒योत र॑थ॒या । व॒रि॒व॒स्य म॑हामह ॥१०॥
ga॒vyo ṣu ṇo॒ yathā॑ pu॒rā’śva॒yota ra॑tha॒yā | va॒ri॒va॒sya ma॑hāmaha || १० ||
न॒हि ते॑ शूर॒ राध॒सोऽन्तं॑ वि॒न्दामि॑ स॒त्रा । द॒श॒स्या नो॑ मघव॒न्नू चि॑दद्रिवो॒ धियो॒ वाजे॑भिराविथ ॥११॥
na॒hi te॑ śūra॒ rādha॒so’ntaṃ॑ vi॒ndāmi॑ sa॒trā | da॒śa॒syā no॑ maghava॒nnū ci॑dadrivo॒ dhiyo॒ vāje॑bhirāvitha || ११ ||
य ऋ॒ष्वः श्रा॑व॒यत्स॑खा॒ विश्वेत्स वे॑द॒ जनि॑मा पुरुष्टु॒तः । तं विश्वे॒ मानु॑षा यु॒गेन्द्रं॑ हवन्ते तवि॒षं य॒तस्रु॑चः ॥१२॥
ya ṛ॒ṣvaḥ śrā॑va॒yatsa॑khā॒ viśvetsa ve॑da॒ jani॑mā puruṣṭu॒taḥ | taṃ viśve॒ mānu॑ṣā yu॒gendraṃ॑ havante tavi॒ṣaṃ ya॒tasru॑caḥ || १२ ||
स नो॒ वाजे॑ष्ववि॒ता पु॑रू॒वसु॑: पुरस्था॒ता म॒घवा॑ वृत्र॒हा भु॑वत् ॥१३॥
sa no॒ vāje॑ṣvavi॒tā pu॑rū॒vasu॑: purasthā॒tā ma॒ghavā॑ vṛtra॒hā bhu॑vat || १३ ||
अ॒भि वो॑ वी॒रमन्ध॑सो॒ मदे॑षु गाय गि॒रा म॒हा विचे॑तसम् । इन्द्रं॒ नाम॒ श्रुत्यं॑ शा॒किनं॒ वचो॒ यथा॑ ॥१४॥
a॒bhi vo॑ vī॒ramandha॑so॒ made॑ṣu gāya gi॒rā ma॒hā vice॑tasam | indraṃ॒ nāma॒ śrutyaṃ॑ śā॒kinaṃ॒ vaco॒ yathā॑ || १४ ||
द॒दी रेक्ण॑स्त॒न्वे॑ द॒दिर्वसु॑ द॒दिर्वाजे॑षु पुरुहूत वा॒जिन॑म् । नू॒नमथ॑ ॥१५॥
da॒dī rekṇa॑sta॒nve॑ da॒dirvasu॑ da॒dirvāje॑ṣu puruhūta vā॒jina॑m | nū॒namatha॑ || १५ ||
विश्वे॑षामिर॒ज्यन्तं॒ वसू॑नां सास॒ह्वांसं॑ चिद॒स्य वर्प॑सः । कृ॒प॒य॒तो नू॒नमत्यथ॑ ॥१६॥
viśve॑ṣāmira॒jyantaṃ॒ vasū॑nāṃ sāsa॒hvāṃsaṃ॑ cida॒sya varpa॑saḥ | kṛ॒pa॒ya॒to nū॒namatyatha॑ || १६ ||
म॒हः सु वो॒ अर॑मिषे॒ स्तवा॑महे मी॒ळ्हुषे॑ अरंग॒माय॒ जग्म॑ये ।
य॒ज्ञेभि॑र्गी॒र्भिर्वि॒श्वम॑नुषां म॒रुता॑मियक्षसि॒ गाये॑ त्वा॒ नम॑सा गि॒रा ॥१७॥
ma॒haḥ su vo॒ ara॑miṣe॒ stavā॑mahe mī॒ḷhuṣe॑ araṃga॒māya॒ jagma॑ye | ya॒jñebhi॑rgī॒rbhirvi॒śvama॑nuṣāṃ ma॒rutā॑miyakṣasi॒ gāye॑ tvā॒ nama॑sā gi॒rā || १७ ||
ये पा॒तय॑न्ते॒ अज्म॑भिर्गिरी॒णां स्नुभि॑रेषाम् । य॒ज्ञं म॑हि॒ष्वणी॑नां सु॒म्नं तु॑वि॒ष्वणी॑नां॒ प्राध्व॒रे ॥१८॥
ye pā॒taya॑nte॒ ajma॑bhirgirī॒ṇāṃ snubhi॑reṣām | ya॒jñaṃ ma॑hi॒ṣvaṇī॑nāṃ su॒mnaṃ tu॑vi॒ṣvaṇī॑nāṃ॒ prādhva॒re || १८ ||
प्र॒भ॒ङ्गं दु॑र्मती॒नामिन्द्र॑ शवि॒ष्ठा भ॑र । र॒यिम॒स्मभ्यं॒ युज्यं॑ चोदयन्मते॒ ज्येष्ठं॑ चोदयन्मते ॥१९॥
pra॒bha॒ṅgaṃ du॑rmatī॒nāmindra॑ śavi॒ṣṭhā bha॑ra | ra॒yima॒smabhyaṃ॒ yujyaṃ॑ codayanmate॒ jyeṣṭhaṃ॑ codayanmate || १९ ||
सनि॑त॒: सुस॑नित॒रुग्र॒ चित्र॒ चेति॑ष्ठ॒ सूनृ॑त । प्रा॒सहा॑ सम्रा॒ट् सहु॑रिं॒ सह॑न्तं भु॒ज्युं वाजे॑षु॒ पूर्व्य॑म् ॥२०॥
sani॑ta॒: susa॑nita॒rugra॒ citra॒ ceti॑ṣṭha॒ sūnṛ॑ta | prā॒sahā॑ samrā॒ṭ sahu॑riṃ॒ saha॑ntaṃ bhu॒jyuṃ vāje॑ṣu॒ pūrvya॑m || २० ||
आ स ए॑तु॒ य ईव॒दाँ अदे॑वः पू॒र्तमा॑द॒दे । यथा॑ चि॒द्वशो॑ अ॒श्व्यः पृ॑थु॒श्रव॑सि कानी॒ते॒३ऽस्या व्युष्या॑द॒दे ॥२१॥
ā sa e॑tu॒ ya īva॒dām̐ ade॑vaḥ pū॒rtamā॑da॒de | yathā॑ ci॒dvaśo॑ a॒śvyaḥ pṛ॑thu॒śrava॑si kānī॒te॒३’syā vyuṣyā॑da॒de || २१ ||
ष॒ष्टिं स॒हस्राश्व्य॑स्या॒युता॑सन॒मुष्ट्रा॑नां विंश॒तिं श॒ता ।
दश॒ श्यावी॑नां श॒ता दश॒ त्र्य॑रुषीणां॒ दश॒ गवां॑ स॒हस्रा॑ ॥२२॥
ṣa॒ṣṭiṃ sa॒hasrāśvya॑syā॒yutā॑sana॒muṣṭrā॑nāṃ viṃśa॒tiṃ śa॒tā | daśa॒ śyāvī॑nāṃ śa॒tā daśa॒ trya॑ruṣīṇāṃ॒ daśa॒ gavāṃ॑ sa॒hasrā॑ || २२ ||
दश॑ श्या॒वा ऋ॒धद्र॑यो वी॒तवा॑रास आ॒शव॑: । म॒थ्रा ने॒मिं नि वा॑वृतुः ॥२३॥
daśa॑ śyā॒vā ṛ॒dhadra॑yo vī॒tavā॑rāsa ā॒śava॑: | ma॒thrā ne॒miṃ ni vā॑vṛtuḥ || २३ ||
दाना॑सः पृथु॒श्रव॑सः कानी॒तस्य॑ सु॒राध॑सः । रथं॑ हिर॒ण्ययं॒ दद॒न्मंहि॑ष्ठः सू॒रिर॑भू॒द्वर्षि॑ष्ठमकृत॒ श्रव॑: ॥२४॥
dānā॑saḥ pṛthu॒śrava॑saḥ kānī॒tasya॑ su॒rādha॑saḥ | rathaṃ॑ hira॒ṇyayaṃ॒ dada॒nmaṃhi॑ṣṭhaḥ sū॒rira॑bhū॒dvarṣi॑ṣṭhamakṛta॒ śrava॑: || २४ ||
आ नो॑ वायो म॒हे तने॑ या॒हि म॒खाय॒ पाज॑से । व॒यं हि ते॑ चकृ॒मा भूरि॑ दा॒वने॑ स॒द्यश्चि॒न्महि॑ दा॒वने॑ ॥२५॥
ā no॑ vāyo ma॒he tane॑ yā॒hi ma॒khāya॒ pāja॑se | va॒yaṃ hi te॑ cakṛ॒mā bhūri॑ dā॒vane॑ sa॒dyaści॒nmahi॑ dā॒vane॑ || २५ ||
यो अश्वे॑भि॒र्वह॑ते॒ वस्त॑ उ॒स्रास्त्रिः स॒प्त स॑प्तती॒नाम् ।
ए॒भिः सोमे॑भिः सोम॒सुद्भि॑: सोमपा दा॒नाय॑ शुक्रपूतपाः ॥२६॥
yo aśve॑bhi॒rvaha॑te॒ vasta॑ u॒srāstriḥ sa॒pta sa॑ptatī॒nām | e॒bhiḥ some॑bhiḥ soma॒sudbhi॑: somapā dā॒nāya॑ śukrapūtapāḥ || २६ ||
यो म॑ इ॒मं चि॑दु॒ त्मनाम॑न्दच्चि॒त्रं दा॒वने॑ । अ॒र॒ट्वे अक्षे॒ नहु॑षे सु॒कृत्व॑नि सु॒कृत्त॑राय सु॒क्रतु॑: ॥२७॥
yo ma॑ i॒maṃ ci॑du॒ tmanāma॑ndacci॒traṃ dā॒vane॑ | a॒ra॒ṭve akṣe॒ nahu॑ṣe su॒kṛtva॑ni su॒kṛtta॑rāya su॒kratu॑: || २७ ||
उ॒च॒थ्ये॒३ वपु॑षि॒ यः स्व॒राळु॒त वा॑यो घृत॒स्नाः । अश्वे॑षितं॒ रजे॑षितं॒ शुने॑षितं॒ प्राज्म॒ तदि॒दं नु तत् ॥२८॥
u॒ca॒thye॒३ vapu॑ṣi॒ yaḥ sva॒rāḷu॒ta vā॑yo ghṛta॒snāḥ | aśve॑ṣitaṃ॒ raje॑ṣitaṃ॒ śune॑ṣitaṃ॒ prājma॒ tadi॒daṃ nu tat || २८ ||
अध॑ प्रि॒यमि॑षि॒राय॑ ष॒ष्टिं स॒हस्रा॑सनम् । अश्वा॑ना॒मिन्न वृष्णा॑म् ॥२९॥
adha॑ pri॒yami॑ṣi॒rāya॑ ṣa॒ṣṭiṃ sa॒hasrā॑sanam | aśvā॑nā॒minna vṛṣṇā॑m || २९ ||
गावो॒ न यू॒थमुप॑ यन्ति॒ वध्र॑य॒ उप॒ मा य॑न्ति॒ वध्र॑यः ॥३०॥
gāvo॒ na yū॒thamupa॑ yanti॒ vadhra॑ya॒ upa॒ mā ya॑nti॒ vadhra॑yaḥ || ३० ||
अध॒ यच्चार॑थे ग॒णे श॒तमुष्ट्राँ॒ अचि॑क्रदत् । अध॒ श्वित्ने॑षु विंश॒तिं श॒ता ॥३१॥
adha॒ yaccāra॑the ga॒ṇe śa॒tamuṣṭrām॒̐ aci॑kradat | adha॒ śvitne॑ṣu viṃśa॒tiṃ śa॒tā || ३१ ||
श॒तं दा॒से ब॑ल्बू॒थे विप्र॒स्तरु॑क्ष॒ आ द॑दे । ते ते॑ वायवि॒मे जना॒ मद॒न्तीन्द्र॑गोपा॒ मद॑न्ति दे॒वगो॑पाः ॥३२॥
śa॒taṃ dā॒se ba॑lbū॒the vipra॒staru॑kṣa॒ ā da॑de | te te॑ vāyavi॒me janā॒ mada॒ntīndra॑gopā॒ mada॑nti de॒vago॑pāḥ || ३२ ||
अध॒ स्या योष॑णा म॒ही प्र॑ती॒ची वश॑म॒श्व्यम् । अधि॑रुक्मा॒ वि नी॑यते ॥३३॥
adha॒ syā yoṣa॑ṇā ma॒hī pra॑tī॒cī vaśa॑ma॒śvyam | adhi॑rukmā॒ vi nī॑yate || ३३ ||