EeseDharmaSanātana Library
665मण्डल 8 · सूक्त 45
42 shlokआ घा॒ ये अ॒ग्निमि॑न्ध॒ते स्तृ॒णन्ति॑ ब॒र्हिरा॑नु॒षक् । येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ॥१॥
ā ghā॒ ye a॒gnimi॑ndha॒te stṛ॒ṇanti॑ ba॒rhirā॑nu॒ṣak | yeṣā॒mindro॒ yuvā॒ sakhā॑ || १ ||
बृ॒हन्निदि॒ध्म ए॑षां॒ भूरि॑ श॒स्तं पृ॒थुः स्वरु॑: । येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ॥२॥
bṛ॒hannidi॒dhma e॑ṣāṃ॒ bhūri॑ śa॒staṃ pṛ॒thuḥ svaru॑: | yeṣā॒mindro॒ yuvā॒ sakhā॑ || २ ||
अयु॑द्ध॒ इद्यु॒धा वृतं॒ शूर॒ आज॑ति॒ सत्व॑भिः । येषा॒मिन्द्रो॒ युवा॒ सखा॑ ॥३॥
ayu॑ddha॒ idyu॒dhā vṛtaṃ॒ śūra॒ āja॑ti॒ satva॑bhiḥ | yeṣā॒mindro॒ yuvā॒ sakhā॑ || ३ ||
आ बु॒न्दं वृ॑त्र॒हा द॑दे जा॒तः पृ॑च्छ॒द्वि मा॒तर॑म् । क उ॒ग्राः के ह॑ शृण्विरे ॥४॥
ā bu॒ndaṃ vṛ॑tra॒hā da॑de jā॒taḥ pṛ॑ccha॒dvi mā॒tara॑m | ka u॒grāḥ ke ha॑ śṛṇvire || ४ ||
प्रति॑ त्वा शव॒सी व॑दद्गि॒रावप्सो॒ न यो॑धिषत् । यस्ते॑ शत्रु॒त्वमा॑च॒के ॥५॥
prati॑ tvā śava॒sī va॑dadgi॒rāvapso॒ na yo॑dhiṣat | yaste॑ śatru॒tvamā॑ca॒ke || ५ ||
उ॒त त्वं म॑घवञ्छृणु॒ यस्ते॒ वष्टि॑ व॒वक्षि॒ तत् । यद्वी॒ळया॑सि वी॒ळु तत् ॥६॥
u॒ta tvaṃ ma॑ghavañchṛṇu॒ yaste॒ vaṣṭi॑ va॒vakṣi॒ tat | yadvī॒ḷayā॑si vī॒ḷu tat || ६ ||
यदा॒जिं यात्या॑जि॒कृदिन्द्र॑: स्वश्व॒युरुप॑ । र॒थीत॑मो र॒थीना॑म् ॥७॥
yadā॒jiṃ yātyā॑ji॒kṛdindra॑: svaśva॒yurupa॑ | ra॒thīta॑mo ra॒thīnā॑m || ७ ||
वि षु विश्वा॑ अभि॒युजो॒ वज्रि॒न्विष्व॒ग्यथा॑ वृह । भवा॑ नः सु॒श्रव॑स्तमः ॥८॥
vi ṣu viśvā॑ abhi॒yujo॒ vajri॒nviṣva॒gyathā॑ vṛha | bhavā॑ naḥ su॒śrava॑stamaḥ || ८ ||
अ॒स्माकं॒ सु रथं॑ पु॒र इन्द्र॑: कृणोतु सा॒तये॑ । न यं धूर्व॑न्ति धू॒र्तय॑: ॥९॥
a॒smākaṃ॒ su rathaṃ॑ pu॒ra indra॑: kṛṇotu sā॒taye॑ | na yaṃ dhūrva॑nti dhū॒rtaya॑: || ९ ||
वृ॒ज्याम॑ ते॒ परि॒ द्विषोऽरं॑ ते शक्र दा॒वने॑ । ग॒मेमेदि॑न्द्र॒ गोम॑तः ॥१०॥
vṛ॒jyāma॑ te॒ pari॒ dviṣo’raṃ॑ te śakra dā॒vane॑ | ga॒memedi॑ndra॒ goma॑taḥ || १० ||
शनै॑श्चि॒द्यन्तो॑ अद्रि॒वोऽश्वा॑वन्तः शत॒ग्विन॑: । वि॒वक्ष॑णा अने॒हस॑: ॥११॥
śanai॑ści॒dyanto॑ adri॒vo’śvā॑vantaḥ śata॒gvina॑: | vi॒vakṣa॑ṇā ane॒hasa॑: || ११ ||
ऊ॒र्ध्वा हि ते॑ दि॒वेदि॑वे स॒हस्रा॑ सू॒नृता॑ श॒ता । ज॒रि॒तृभ्यो॑ वि॒मंह॑ते ॥१२॥
ū॒rdhvā hi te॑ di॒vedi॑ve sa॒hasrā॑ sū॒nṛtā॑ śa॒tā | ja॒ri॒tṛbhyo॑ vi॒maṃha॑te || १२ ||
वि॒द्मा हि त्वा॑ धनंज॒यमिन्द्र॑ दृ॒ळ्हा चि॑दारु॒जम् । आ॒दा॒रिणं॒ यथा॒ गय॑म् ॥१३॥
vi॒dmā hi tvā॑ dhanaṃja॒yamindra॑ dṛ॒ḷhā ci॑dāru॒jam | ā॒dā॒riṇaṃ॒ yathā॒ gaya॑m || १३ ||
क॒कु॒हं चि॑त्त्वा कवे॒ मन्द॑न्तु धृष्ण॒विन्द॑वः । आ त्वा॑ प॒णिं यदीम॑हे ॥१४॥
ka॒ku॒haṃ ci॑ttvā kave॒ manda॑ntu dhṛṣṇa॒vinda॑vaḥ | ā tvā॑ pa॒ṇiṃ yadīma॑he || १४ ||
यस्ते॑ रे॒वाँ अदा॑शुरिः प्रम॒मर्ष॑ म॒घत्त॑ये । तस्य॑ नो॒ वेद॒ आ भ॑र ॥१५॥
yaste॑ re॒vām̐ adā॑śuriḥ prama॒marṣa॑ ma॒ghatta॑ye | tasya॑ no॒ veda॒ ā bha॑ra || १५ ||
इ॒म उ॑ त्वा॒ वि च॑क्षते॒ सखा॑य इन्द्र सो॒मिन॑: । पु॒ष्टाव॑न्तो॒ यथा॑ प॒शुम् ॥१६॥
i॒ma u॑ tvā॒ vi ca॑kṣate॒ sakhā॑ya indra so॒mina॑: | pu॒ṣṭāva॑nto॒ yathā॑ pa॒śum || १६ ||
उ॒त त्वाब॑धिरं व॒यं श्रुत्क॑र्णं॒ सन्त॑मू॒तये॑ । दू॒रादि॒ह ह॑वामहे ॥१७॥
u॒ta tvāba॑dhiraṃ va॒yaṃ śrutka॑rṇaṃ॒ santa॑mū॒taye॑ | dū॒rādi॒ha ha॑vāmahe || १७ ||
यच्छु॑श्रू॒या इ॒मं हवं॑ दु॒र्मर्षं॑ चक्रिया उ॒त । भवे॑रा॒पिर्नो॒ अन्त॑मः ॥१८॥
yacchu॑śrū॒yā i॒maṃ havaṃ॑ du॒rmarṣaṃ॑ cakriyā u॒ta | bhave॑rā॒pirno॒ anta॑maḥ || १८ ||
यच्चि॒द्धि ते॒ अपि॒ व्यथि॑र्जग॒न्वांसो॒ अम॑न्महि । गो॒दा इदि॑न्द्र बोधि नः ॥१९॥
yacci॒ddhi te॒ api॒ vyathi॑rjaga॒nvāṃso॒ ama॑nmahi | go॒dā idi॑ndra bodhi naḥ || १९ ||
आ त्वा॑ र॒म्भं न जिव्र॑यो रर॒भ्मा श॑वसस्पते । उ॒श्मसि॑ त्वा स॒धस्थ॒ आ ॥२०॥
ā tvā॑ ra॒mbhaṃ na jivra॑yo rara॒bhmā śa॑vasaspate | u॒śmasi॑ tvā sa॒dhastha॒ ā || २० ||
स्तो॒त्रमिन्द्रा॑य गायत पुरुनृ॒म्णाय॒ सत्व॑ने । नकि॒र्यं वृ॑ण्व॒ते यु॒धि ॥२१॥
sto॒tramindrā॑ya gāyata purunṛ॒mṇāya॒ satva॑ne | naki॒ryaṃ vṛ॑ṇva॒te yu॒dhi || २१ ||
अ॒भि त्वा॑ वृषभा सु॒ते सु॒तं सृ॑जामि पी॒तये॑ । तृ॒म्पा व्य॑श्नुही॒ मद॑म् ॥२२॥
a॒bhi tvā॑ vṛṣabhā su॒te su॒taṃ sṛ॑jāmi pī॒taye॑ | tṛ॒mpā vya॑śnuhī॒ mada॑m || २२ ||
मा त्वा॑ मू॒रा अ॑वि॒ष्यवो॒ मोप॒हस्वा॑न॒ आ द॑भन् । माकीं॑ ब्रह्म॒द्विषो॑ वनः ॥२३॥
mā tvā॑ mū॒rā a॑vi॒ṣyavo॒ mopa॒hasvā॑na॒ ā da॑bhan | mākīṃ॑ brahma॒dviṣo॑ vanaḥ || २३ ||
इ॒ह त्वा॒ गोप॑रीणसा म॒हे म॑न्दन्तु॒ राध॑से । सरो॑ गौ॒रो यथा॑ पिब ॥२४॥
i॒ha tvā॒ gopa॑rīṇasā ma॒he ma॑ndantu॒ rādha॑se | saro॑ gau॒ro yathā॑ piba || २४ ||
या वृ॑त्र॒हा प॑रा॒वति॒ सना॒ नवा॑ च चुच्यु॒वे । ता सं॒सत्सु॒ प्र वो॑चत ॥२५॥
yā vṛ॑tra॒hā pa॑rā॒vati॒ sanā॒ navā॑ ca cucyu॒ve | tā saṃ॒satsu॒ pra vo॑cata || २५ ||
अपि॑बत्क॒द्रुव॑: सु॒तमिन्द्र॑: स॒हस्र॑बाह्वे । अत्रा॑देदिष्ट॒ पौंस्य॑म् ॥२६॥
api॑batka॒druva॑: su॒tamindra॑: sa॒hasra॑bāhve | atrā॑dediṣṭa॒ pauṃsya॑m || २६ ||
स॒त्यं तत्तु॒र्वशे॒ यदौ॒ विदा॑नो अह्नवा॒य्यम् । व्या॑नट् तु॒र्वणे॒ शमि॑ ॥२७॥
sa॒tyaṃ tattu॒rvaśe॒ yadau॒ vidā॑no ahnavā॒yyam | vyā॑naṭ tu॒rvaṇe॒ śami॑ || २७ ||
त॒रणिं॑ वो॒ जना॑नां त्र॒दं वाज॑स्य॒ गोम॑तः । स॒मा॒नमु॒ प्र शं॑सिषम् ॥२८॥
ta॒raṇiṃ॑ vo॒ janā॑nāṃ tra॒daṃ vāja॑sya॒ goma॑taḥ | sa॒mā॒namu॒ pra śaṃ॑siṣam || २८ ||
ऋ॒भु॒क्षणं॒ न वर्त॑व उ॒क्थेषु॑ तुग्र्या॒वृध॑म् । इन्द्रं॒ सोमे॒ सचा॑ सु॒ते ॥२९॥
ṛ॒bhu॒kṣaṇaṃ॒ na varta॑va u॒ktheṣu॑ tugryā॒vṛdha॑m | indraṃ॒ some॒ sacā॑ su॒te || २९ ||
यः कृ॒न्तदिद्वि यो॒न्यं त्रि॒शोका॑य गि॒रिं पृ॒थुम् । गोभ्यो॑ गा॒तुं निरे॑तवे ॥३०॥
yaḥ kṛ॒ntadidvi yo॒nyaṃ tri॒śokā॑ya gi॒riṃ pṛ॒thum | gobhyo॑ gā॒tuṃ nire॑tave || ३० ||
यद्द॑धि॒षे म॑न॒स्यसि॑ मन्दा॒नः प्रेदिय॑क्षसि । मा तत्क॑रिन्द्र मृ॒ळय॑ ॥३१॥
yadda॑dhi॒ṣe ma॑na॒syasi॑ mandā॒naḥ prediya॑kṣasi | mā tatka॑rindra mṛ॒ḷaya॑ || ३१ ||
द॒भ्रं चि॒द्धि त्वाव॑तः कृ॒तं शृ॒ण्वे अधि॒ क्षमि॑ । जिगा॑त्विन्द्र ते॒ मन॑: ॥३२॥
da॒bhraṃ ci॒ddhi tvāva॑taḥ kṛ॒taṃ śṛ॒ṇve adhi॒ kṣami॑ | jigā॑tvindra te॒ mana॑: || ३२ ||
तवेदु॒ ताः सु॑की॒र्तयोऽस॑न्नु॒त प्रश॑स्तयः । यदि॑न्द्र मृ॒ळया॑सि नः ॥३३॥
tavedu॒ tāḥ su॑kī॒rtayo’sa॑nnu॒ta praśa॑stayaḥ | yadi॑ndra mṛ॒ḷayā॑si naḥ || ३३ ||
मा न॒ एक॑स्मि॒न्नाग॑सि॒ मा द्वयो॑रु॒त त्रि॒षु । वधी॒र्मा शू॑र॒ भूरि॑षु ॥३४॥
mā na॒ eka॑smi॒nnāga॑si॒ mā dvayo॑ru॒ta tri॒ṣu | vadhī॒rmā śū॑ra॒ bhūri॑ṣu || ३४ ||
बि॒भया॒ हि त्वाव॑त उ॒ग्राद॑भिप्रभ॒ङ्गिण॑: । द॒स्माद॒हमृ॑ती॒षह॑: ॥३५॥
bi॒bhayā॒ hi tvāva॑ta u॒grāda॑bhiprabha॒ṅgiṇa॑: | da॒smāda॒hamṛ॑tī॒ṣaha॑: || ३५ ||
मा सख्यु॒: शून॒मा वि॑दे॒ मा पु॒त्रस्य॑ प्रभूवसो । आ॒वृत्व॑द्भूतु ते॒ मन॑: ॥३६॥
mā sakhyu॒: śūna॒mā vi॑de॒ mā pu॒trasya॑ prabhūvaso | ā॒vṛtva॑dbhūtu te॒ mana॑: || ३६ ||
को नु म॑र्या॒ अमि॑थित॒: सखा॒ सखा॑यमब्रवीत् । ज॒हा को अ॒स्मदी॑षते ॥३७॥
ko nu ma॑ryā॒ ami॑thita॒: sakhā॒ sakhā॑yamabravīt | ja॒hā ko a॒smadī॑ṣate || ३७ ||
ए॒वारे॑ वृषभा सु॒तेऽसि॑न्व॒न्भूर्या॑वयः । श्व॒घ्नीव॑ नि॒वता॒ चर॑न् ॥३८॥
e॒vāre॑ vṛṣabhā su॒te’si॑nva॒nbhūryā॑vayaḥ | śva॒ghnīva॑ ni॒vatā॒ cara॑n || ३८ ||
आ त॑ ए॒ता व॑चो॒युजा॒ हरी॑ गृभ्णे सु॒मद्र॑था । यदीं॑ ब्र॒ह्मभ्य॒ इद्दद॑: ॥३९॥
ā ta॑ e॒tā va॑co॒yujā॒ harī॑ gṛbhṇe su॒madra॑thā | yadīṃ॑ bra॒hmabhya॒ iddada॑: || ३९ ||
भि॒न्धि विश्वा॒ अप॒ द्विष॒: परि॒ बाधो॑ ज॒ही मृध॑: । वसु॑ स्पा॒र्हं तदा भ॑र ॥४०॥
bhi॒ndhi viśvā॒ apa॒ dviṣa॒: pari॒ bādho॑ ja॒hī mṛdha॑: | vasu॑ spā॒rhaṃ tadā bha॑ra || ४० ||
यद्वी॒ळावि॑न्द्र॒ यत्स्थि॒रे यत्पर्शा॑ने॒ परा॑भृतम् । वसु॑ स्पा॒र्हं तदा भ॑र ॥४१॥
yadvī॒ḷāvi॑ndra॒ yatsthi॒re yatparśā॑ne॒ parā॑bhṛtam | vasu॑ spā॒rhaṃ tadā bha॑ra || ४१ ||
यस्य॑ ते वि॒श्वमा॑नुषो॒ भूरे॑र्द॒त्तस्य॒ वेद॑ति । वसु॑ स्पा॒र्हं तदा भ॑र ॥४२॥
yasya॑ te vi॒śvamā॑nuṣo॒ bhūre॑rda॒ttasya॒ veda॑ti | vasu॑ spā॒rhaṃ tadā bha॑ra || ४२ ||