EeseDharmaSanātana Library
640मण्डल 8 · सूक्त 20
26 shlokआ ग॑न्ता॒ मा रि॑षण्यत॒ प्रस्था॑वानो॒ माप॑ स्थाता समन्यवः । स्थि॒रा चि॑न्नमयिष्णवः ॥१॥
ā ga॑ntā॒ mā ri॑ṣaṇyata॒ prasthā॑vāno॒ māpa॑ sthātā samanyavaḥ | sthi॒rā ci॑nnamayiṣṇavaḥ || १ ||
वी॒ळु॒प॒विभि॑र्मरुत ऋभुक्षण॒ आ रु॑द्रासः सुदी॒तिभि॑: । इ॒षा नो॑ अ॒द्या ग॑ता पुरुस्पृहो य॒ज्ञमा सो॑भरी॒यव॑: ॥२॥
vī॒ḷu॒pa॒vibhi॑rmaruta ṛbhukṣaṇa॒ ā ru॑drāsaḥ sudī॒tibhi॑: | i॒ṣā no॑ a॒dyā ga॑tā puruspṛho ya॒jñamā so॑bharī॒yava॑: || २ ||
वि॒द्मा हि रु॒द्रिया॑णां॒ शुष्म॑मु॒ग्रं म॒रुतां॒ शिमी॑वताम् । विष्णो॑रे॒षस्य॑ मी॒ळ्हुषा॑म् ॥३॥
vi॒dmā hi ru॒driyā॑ṇāṃ॒ śuṣma॑mu॒graṃ ma॒rutāṃ॒ śimī॑vatām | viṣṇo॑re॒ṣasya॑ mī॒ḷhuṣā॑m || ३ ||
वि द्वी॒पानि॒ पाप॑त॒न्तिष्ठ॑द्दु॒च्छुनो॒भे यु॑जन्त॒ रोद॑सी । प्र धन्वा॑न्यैरत शुभ्रखादयो॒ यदेज॑थ स्वभानवः ॥४॥
vi dvī॒pāni॒ pāpa॑ta॒ntiṣṭha॑ddu॒cchuno॒bhe yu॑janta॒ roda॑sī | pra dhanvā॑nyairata śubhrakhādayo॒ yadeja॑tha svabhānavaḥ || ४ ||
अच्यु॑ता चिद्वो॒ अज्म॒न्ना नान॑दति॒ पर्व॑तासो॒ वन॒स्पति॑: । भूमि॒र्यामे॑षु रेजते ॥५॥
acyu॑tā cidvo॒ ajma॒nnā nāna॑dati॒ parva॑tāso॒ vana॒spati॑: | bhūmi॒ryāme॑ṣu rejate || ५ ||
अमा॑य वो मरुतो॒ यात॑वे॒ द्यौर्जिही॑त॒ उत्त॑रा बृ॒हत् । यत्रा॒ नरो॒ देदि॑शते त॒नूष्वा त्वक्षां॑सि बा॒ह्वो॑जसः ॥६॥
amā॑ya vo maruto॒ yāta॑ve॒ dyaurjihī॑ta॒ utta॑rā bṛ॒hat | yatrā॒ naro॒ dedi॑śate ta॒nūṣvā tvakṣāṃ॑si bā॒hvo॑jasaḥ || ६ ||
स्व॒धामनु॒ श्रियं॒ नरो॒ महि॑ त्वे॒षा अम॑वन्तो॒ वृष॑प्सवः । वह॑न्ते॒ अह्रु॑तप्सवः ॥७॥
sva॒dhāmanu॒ śriyaṃ॒ naro॒ mahi॑ tve॒ṣā ama॑vanto॒ vṛṣa॑psavaḥ | vaha॑nte॒ ahru॑tapsavaḥ || ७ ||
गोभि॑र्वा॒णो अ॑ज्यते॒ सोभ॑रीणां॒ रथे॒ कोशे॑ हिर॒ण्यये॑ । गोब॑न्धवः सुजा॒तास॑ इ॒षे भु॒जे म॒हान्तो॑ न॒: स्पर॑से॒ नु ॥८॥
gobhi॑rvā॒ṇo a॑jyate॒ sobha॑rīṇāṃ॒ rathe॒ kośe॑ hira॒ṇyaye॑ | goba॑ndhavaḥ sujā॒tāsa॑ i॒ṣe bhu॒je ma॒hānto॑ na॒: spara॑se॒ nu || ८ ||
प्रति॑ वो वृषदञ्जयो॒ वृष्णे॒ शर्धा॑य॒ मारु॑ताय भरध्वम् । ह॒व्या वृष॑प्रयाव्णे ॥९॥
prati॑ vo vṛṣadañjayo॒ vṛṣṇe॒ śardhā॑ya॒ māru॑tāya bharadhvam | ha॒vyā vṛṣa॑prayāvṇe || ९ ||
वृ॒ष॒ण॒श्वेन॑ मरुतो॒ वृष॑प्सुना॒ रथे॑न॒ वृष॑नाभिना । आ श्ये॒नासो॒ न प॒क्षिणो॒ वृथा॑ नरो ह॒व्या नो॑ वी॒तये॑ गत ॥१०॥
vṛ॒ṣa॒ṇa॒śvena॑ maruto॒ vṛṣa॑psunā॒ rathe॑na॒ vṛṣa॑nābhinā | ā śye॒nāso॒ na pa॒kṣiṇo॒ vṛthā॑ naro ha॒vyā no॑ vī॒taye॑ gata || १० ||
स॒मा॒नम॒ञ्ज्ये॑षां॒ वि भ्रा॑जन्ते रु॒क्मासो॒ अधि॑ बा॒हुषु॑ । दवि॑द्युतत्यृ॒ष्टय॑: ॥११॥
sa॒mā॒nama॒ñjye॑ṣāṃ॒ vi bhrā॑jante ru॒kmāso॒ adhi॑ bā॒huṣu॑ | davi॑dyutatyṛ॒ṣṭaya॑: || ११ ||
त उ॒ग्रासो॒ वृष॑ण उ॒ग्रबा॑हवो॒ नकि॑ष्ट॒नूषु॑ येतिरे । स्थि॒रा धन्वा॒न्यायु॑धा॒ रथे॑षु॒ वोऽनी॑के॒ष्वधि॒ श्रिय॑: ॥१२॥
ta u॒grāso॒ vṛṣa॑ṇa u॒grabā॑havo॒ naki॑ṣṭa॒nūṣu॑ yetire | sthi॒rā dhanvā॒nyāyu॑dhā॒ rathe॑ṣu॒ vo’nī॑ke॒ṣvadhi॒ śriya॑: || १२ ||
येषा॒मर्णो॒ न स॒प्रथो॒ नाम॑ त्वे॒षं शश्व॑ता॒मेक॒मिद्भु॒जे । वयो॒ न पित्र्यं॒ सह॑: ॥१३॥
yeṣā॒marṇo॒ na sa॒pratho॒ nāma॑ tve॒ṣaṃ śaśva॑tā॒meka॒midbhu॒je | vayo॒ na pitryaṃ॒ saha॑: || १३ ||
तान्व॑न्दस्व म॒रुत॒स्ताँ उप॑ स्तुहि॒ तेषां॒ हि धुनी॑नाम् । अ॒राणां॒ न च॑र॒मस्तदे॑षां दा॒ना म॒ह्ना तदे॑षाम् ॥१४॥
tānva॑ndasva ma॒ruta॒stām̐ upa॑ stuhi॒ teṣāṃ॒ hi dhunī॑nām | a॒rāṇāṃ॒ na ca॑ra॒mastade॑ṣāṃ dā॒nā ma॒hnā tade॑ṣām || १४ ||
सु॒भग॒: स व॑ ऊ॒तिष्वास॒ पूर्वा॑सु मरुतो॒ व्यु॑ष्टिषु । यो वा॑ नू॒नमु॒तास॑ति ॥१५॥
su॒bhaga॒: sa va॑ ū॒tiṣvāsa॒ pūrvā॑su maruto॒ vyu॑ṣṭiṣu | yo vā॑ nū॒namu॒tāsa॑ti || १५ ||
यस्य॑ वा यू॒यं प्रति॑ वा॒जिनो॑ नर॒ आ ह॒व्या वी॒तये॑ ग॒थ ।
अ॒भि ष द्यु॒म्नैरु॒त वाज॑सातिभिः सु॒म्ना वो॑ धूतयो नशत् ॥१६॥
yasya॑ vā yū॒yaṃ prati॑ vā॒jino॑ nara॒ ā ha॒vyā vī॒taye॑ ga॒tha | a॒bhi ṣa dyu॒mnairu॒ta vāja॑sātibhiḥ su॒mnā vo॑ dhūtayo naśat || १६ ||
यथा॑ रु॒द्रस्य॑ सू॒नवो॑ दि॒वो वश॒न्त्यसु॑रस्य वे॒धस॑: । युवा॑न॒स्तथेद॑सत् ॥१७॥
yathā॑ ru॒drasya॑ sū॒navo॑ di॒vo vaśa॒ntyasu॑rasya ve॒dhasa॑: | yuvā॑na॒statheda॑sat || १७ ||
ये चार्ह॑न्ति म॒रुत॑: सु॒दान॑व॒: स्मन्मी॒ळ्हुष॒श्चर॑न्ति॒ ये । अत॑श्चि॒दा न॒ उप॒ वस्य॑सा हृ॒दा युवा॑न॒ आ व॑वृध्वम् ॥१८॥
ye cārha॑nti ma॒ruta॑: su॒dāna॑va॒: smanmī॒ḷhuṣa॒ścara॑nti॒ ye | ata॑ści॒dā na॒ upa॒ vasya॑sā hṛ॒dā yuvā॑na॒ ā va॑vṛdhvam || १८ ||
यून॑ ऊ॒ षु नवि॑ष्ठया॒ वृष्ण॑: पाव॒काँ अ॒भि सो॑भरे गि॒रा । गाय॒ गा इ॑व॒ चर्कृ॑षत् ॥१९॥
yūna॑ ū॒ ṣu navi॑ṣṭhayā॒ vṛṣṇa॑: pāva॒kām̐ a॒bhi so॑bhare gi॒rā | gāya॒ gā i॑va॒ carkṛ॑ṣat || १९ ||
सा॒हा ये सन्ति॑ मुष्टि॒हेव॒ हव्यो॒ विश्वा॑सु पृ॒त्सु होतृ॑षु ।
वृष्ण॑श्च॒न्द्रान्न सु॒श्रव॑स्तमान्गि॒रा वन्द॑स्व म॒रुतो॒ अह॑ ॥२०॥
sā॒hā ye santi॑ muṣṭi॒heva॒ havyo॒ viśvā॑su pṛ॒tsu hotṛ॑ṣu | vṛṣṇa॑śca॒ndrānna su॒śrava॑stamāngi॒rā vanda॑sva ma॒ruto॒ aha॑ || २० ||
गाव॑श्चिद्घा समन्यवः सजा॒त्ये॑न मरुत॒: सब॑न्धवः । रि॒ह॒ते क॒कुभो॑ मि॒थः ॥२१॥
gāva॑ścidghā samanyavaḥ sajā॒tye॑na maruta॒: saba॑ndhavaḥ | ri॒ha॒te ka॒kubho॑ mi॒thaḥ || २१ ||
मर्त॑श्चिद्वो नृतवो रुक्मवक्षस॒ उप॑ भ्रातृ॒त्वमाय॑ति ।
अधि॑ नो गात मरुत॒: सदा॒ हि व॑ आपि॒त्वमस्ति॒ निध्रु॑वि ॥२२॥
marta॑ścidvo nṛtavo rukmavakṣasa॒ upa॑ bhrātṛ॒tvamāya॑ti | adhi॑ no gāta maruta॒: sadā॒ hi va॑ āpi॒tvamasti॒ nidhru॑vi || २२ ||
मरु॑तो॒ मारु॑तस्य न॒ आ भे॑ष॒जस्य॑ वहता सुदानवः । यू॒यं स॑खायः सप्तयः ॥२३॥
maru॑to॒ māru॑tasya na॒ ā bhe॑ṣa॒jasya॑ vahatā sudānavaḥ | yū॒yaṃ sa॑khāyaḥ saptayaḥ || २३ ||
याभि॒: सिन्धु॒मव॑थ॒ याभि॒स्तूर्व॑थ॒ याभि॑र्दश॒स्यथा॒ क्रिवि॑म् ।
मयो॑ नो भूतो॒तिभि॑र्मयोभुवः शि॒वाभि॑रसचद्विषः ॥२४॥
yābhi॒: sindhu॒mava॑tha॒ yābhi॒stūrva॑tha॒ yābhi॑rdaśa॒syathā॒ krivi॑m | mayo॑ no bhūto॒tibhi॑rmayobhuvaḥ śi॒vābhi॑rasacadviṣaḥ || २४ ||
यत्सिन्धौ॒ यदसि॑क्न्यां॒ यत्स॑मु॒द्रेषु॑ मरुतः सुबर्हिषः । यत्पर्व॑तेषु भेष॒जम् ॥२५॥
yatsindhau॒ yadasi॑knyāṃ॒ yatsa॑mu॒dreṣu॑ marutaḥ subarhiṣaḥ | yatparva॑teṣu bheṣa॒jam || २५ ||
विश्वं॒ पश्य॑न्तो बिभृथा त॒नूष्वा तेना॑ नो॒ अधि॑ वोचत । क्ष॒मा रपो॑ मरुत॒ आतु॑रस्य न॒ इष्क॑र्ता॒ विह्रु॑तं॒ पुन॑: ॥२६॥
viśvaṃ॒ paśya॑nto bibhṛthā ta॒nūṣvā tenā॑ no॒ adhi॑ vocata | kṣa॒mā rapo॑ maruta॒ ātu॑rasya na॒ iṣka॑rtā॒ vihru॑taṃ॒ puna॑: || २६ ||