EeseDharmaSanātana Library
572मण्डल 7 · सूक्त 56
20 shlokक ईं॒ व्य॑क्ता॒ नर॒: सनी॑ळा रु॒द्रस्य॒ मर्या॒ अध॒ स्वश्वा॑: १
नकि॒र्ह्ये॑षां ज॒नूंषि॒ वेद॒ ते अ॒ङ्ग वि॑द्रे मि॒थो ज॒नित्र॑म् ॥१॥
ka īṃ॒ vya॑ktā॒ nara॒: sanī॑ḷā ru॒drasya॒ maryā॒ adha॒ svaśvā॑: १ naki॒rhye॑ṣāṃ ja॒nūṃṣi॒ veda॒ te a॒ṅga vi॑dre mi॒tho ja॒nitra॑m || १ ||
२
अ॒भि स्व॒पूभि॑र्मि॒थो व॑पन्त॒ वात॑स्वनसः श्ये॒ना अ॑स्पृध्रन् ३
ए॒तानि॒ धीरो॑ नि॒ण्या चि॑केत॒ पृश्नि॒र्यदूधो॑ म॒ही ज॒भार॑ ॥२॥
२ a॒bhi sva॒pūbhi॑rmi॒tho va॑panta॒ vāta॑svanasaḥ śye॒nā a॑spṛdhran ३ e॒tāni॒ dhīro॑ ni॒ṇyā ci॑keta॒ pṛśni॒ryadūdho॑ ma॒hī ja॒bhāra॑ || २ ||
४
सा विट् सु॒वीरा॑ म॒रुद्भि॑रस्तु स॒नात्सह॑न्ती॒ पुष्य॑न्ती नृ॒म्णम् ५
यामं॒ येष्ठा॑: शु॒भा शोभि॑ष्ठाः श्रि॒या सम्मि॑श्ला॒ ओजो॑भिरु॒ग्राः ॥३॥
४ sā viṭ su॒vīrā॑ ma॒rudbhi॑rastu sa॒nātsaha॑ntī॒ puṣya॑ntī nṛ॒mṇam ५ yāmaṃ॒ yeṣṭhā॑: śu॒bhā śobhi॑ṣṭhāḥ śri॒yā sammi॑ślā॒ ojo॑bhiru॒grāḥ || ३ ||
६
उ॒ग्रं व॒ ओज॑: स्थि॒रा शवां॒स्यधा॑ म॒रुद्भि॑र्ग॒णस्तुवि॑ष्मान् ७
शु॒भ्रो व॒: शुष्म॒: क्रुध्मी॒ मनां॑सि॒ धुनि॒र्मुनि॑रिव॒ शर्ध॑स्य धृ॒ष्णोः ॥४॥
६ u॒graṃ va॒ oja॑: sthi॒rā śavāṃ॒syadhā॑ ma॒rudbhi॑rga॒ṇastuvi॑ṣmān ७ śu॒bhro va॒: śuṣma॒: krudhmī॒ manāṃ॑si॒ dhuni॒rmuni॑riva॒ śardha॑sya dhṛ॒ṣṇoḥ || ४ ||
८
सने॑म्य॒स्मद्यु॒योत॑ दि॒द्युं मा वो॑ दुर्म॒तिरि॒ह प्रण॑ङ्नः ९
प्रि॒या वो॒ नाम॑ हुवे तु॒राणा॒मा यत्तृ॒पन्म॑रुतो वावशा॒नाः ॥५॥
८ sane॑mya॒smadyu॒yota॑ di॒dyuṃ mā vo॑ durma॒tiri॒ha praṇa॑ṅnaḥ ९ pri॒yā vo॒ nāma॑ huve tu॒rāṇā॒mā yattṛ॒panma॑ruto vāvaśā॒nāḥ || ५ ||
१०
स्वा॒यु॒धास॑ इ॒ष्मिण॑: सुनि॒ष्का उ॒त स्व॒यं त॒न्व१: शुम्भ॑मानाः ॥६॥
१० svā॒yu॒dhāsa॑ i॒ṣmiṇa॑: suni॒ṣkā u॒ta sva॒yaṃ ta॒nva१: śumbha॑mānāḥ || ६ ||
११
शुची॑ वो ह॒व्या म॑रुत॒: शुची॑नां॒ शुचिं॑ हिनोम्यध्व॒रं शुचि॑भ्यः ।
ऋ॒तेन॑ स॒त्यमृ॑त॒साप॑ आय॒ञ्छुचि॑जन्मान॒: शुच॑यः पाव॒काः ॥१२॥
११ śucī॑ vo ha॒vyā ma॑ruta॒: śucī॑nāṃ॒ śuciṃ॑ hinomyadhva॒raṃ śuci॑bhyaḥ | ṛ॒tena॑ sa॒tyamṛ॑ta॒sāpa॑ āya॒ñchuci॑janmāna॒: śuca॑yaḥ pāva॒kāḥ || १२ ||
अंसे॒ष्वा म॑रुतः खा॒दयो॑ वो॒ वक्ष॑:सु रु॒क्मा उ॑पशिश्रिया॒णाः ।
वि वि॒द्युतो॒ न वृ॒ष्टिभी॑ रुचा॒ना अनु॑ स्व॒धामायु॑धै॒र्यच्छ॑मानाः ॥१३॥
aṃse॒ṣvā ma॑rutaḥ khā॒dayo॑ vo॒ vakṣa॑:su ru॒kmā u॑paśiśriyā॒ṇāḥ | vi vi॒dyuto॒ na vṛ॒ṣṭibhī॑ rucā॒nā anu॑ sva॒dhāmāyu॑dhai॒ryaccha॑mānāḥ || १३ ||
प्र बु॒ध्न्या॑ व ईरते॒ महां॑सि॒ प्र नामा॑नि प्रयज्यवस्तिरध्वम् ।
स॒ह॒स्रियं॒ दम्यं॑ भा॒गमे॒तं गृ॑हमे॒धीयं॑ मरुतो जुषध्वम् ॥१४॥
pra bu॒dhnyā॑ va īrate॒ mahāṃ॑si॒ pra nāmā॑ni prayajyavastiradhvam | sa॒ha॒sriyaṃ॒ damyaṃ॑ bhā॒game॒taṃ gṛ॑hame॒dhīyaṃ॑ maruto juṣadhvam || १४ ||
यदि॑ स्तु॒तस्य॑ मरुतो अधी॒थेत्था विप्र॑स्य वा॒जिनो॒ हवी॑मन् ।
म॒क्षू रा॒यः सु॒वीर्य॑स्य दात॒ नू चि॒द्यम॒न्य आ॒दभ॒दरा॑वा ॥१५॥
yadi॑ stu॒tasya॑ maruto adhī॒thetthā vipra॑sya vā॒jino॒ havī॑man | ma॒kṣū rā॒yaḥ su॒vīrya॑sya dāta॒ nū ci॒dyama॒nya ā॒dabha॒darā॑vā || १५ ||
अत्या॑सो॒ न ये म॒रुत॒: स्वञ्चो॑ यक्ष॒दृशो॒ न शु॒भय॑न्त॒ मर्या॑: ।
ते ह॑र्म्ये॒ष्ठाः शिश॑वो॒ न शु॒भ्रा व॒त्सासो॒ न प्र॑क्री॒ळिन॑: पयो॒धाः ॥१६॥
atyā॑so॒ na ye ma॒ruta॒: svañco॑ yakṣa॒dṛśo॒ na śu॒bhaya॑nta॒ maryā॑: | te ha॑rmye॒ṣṭhāḥ śiśa॑vo॒ na śu॒bhrā va॒tsāso॒ na pra॑krī॒ḷina॑: payo॒dhāḥ || १६ ||
द॒श॒स्यन्तो॑ नो म॒रुतो॑ मृळन्तु वरिव॒स्यन्तो॒ रोद॑सी सु॒मेके॑ ।
आ॒रे गो॒हा नृ॒हा व॒धो वो॑ अस्तु सु॒म्नेभि॑र॒स्मे व॑सवो नमध्वम् ॥१७॥
da॒śa॒syanto॑ no ma॒ruto॑ mṛḷantu variva॒syanto॒ roda॑sī su॒meke॑ | ā॒re go॒hā nṛ॒hā va॒dho vo॑ astu su॒mnebhi॑ra॒sme va॑savo namadhvam || १७ ||
आ वो॒ होता॑ जोहवीति स॒त्तः स॒त्राचीं॑ रा॒तिं म॑रुतो गृणा॒नः ।
य ईव॑तो वृषणो॒ अस्ति॑ गो॒पाः सो अद्व॑यावी हवते व उ॒क्थैः ॥१८॥
ā vo॒ hotā॑ johavīti sa॒ttaḥ sa॒trācīṃ॑ rā॒tiṃ ma॑ruto gṛṇā॒naḥ | ya īva॑to vṛṣaṇo॒ asti॑ go॒pāḥ so adva॑yāvī havate va u॒kthaiḥ || १८ ||
इ॒मे तु॒रं म॒रुतो॑ रामयन्ती॒मे सह॒: सह॑स॒ आ न॑मन्ति ।
इ॒मे शंसं॑ वनुष्य॒तो नि पा॑न्ति गु॒रु द्वेषो॒ अर॑रुषे दधन्ति ॥१९॥
i॒me tu॒raṃ ma॒ruto॑ rāmayantī॒me saha॒: saha॑sa॒ ā na॑manti | i॒me śaṃsaṃ॑ vanuṣya॒to ni pā॑nti gu॒ru dveṣo॒ ara॑ruṣe dadhanti || १९ ||
इ॒मे र॒ध्रं चि॑न्म॒रुतो॑ जुनन्ति॒ भृमिं॑ चि॒द्यथा॒ वस॑वो जु॒षन्त॑ ।
अप॑ बाधध्वं वृषण॒स्तमां॑सि ध॒त्त विश्वं॒ तन॑यं तो॒कम॒स्मे ॥२०॥
i॒me ra॒dhraṃ ci॑nma॒ruto॑ junanti॒ bhṛmiṃ॑ ci॒dyathā॒ vasa॑vo ju॒ṣanta॑ | apa॑ bādhadhvaṃ vṛṣaṇa॒stamāṃ॑si dha॒tta viśvaṃ॒ tana॑yaṃ to॒kama॒sme || २० ||
मा वो॑ दा॒त्रान्म॑रुतो॒ निर॑राम॒ मा प॒श्चाद्द॑घ्म रथ्यो विभा॒गे ।
आ न॑: स्पा॒र्हे भ॑जतना वस॒व्ये॒३ यदीं॑ सुजा॒तं वृ॑षणो वो॒ अस्ति॑ ॥२१॥
mā vo॑ dā॒trānma॑ruto॒ nira॑rāma॒ mā pa॒ścādda॑ghma rathyo vibhā॒ge | ā na॑: spā॒rhe bha॑jatanā vasa॒vye॒३ yadīṃ॑ sujā॒taṃ vṛ॑ṣaṇo vo॒ asti॑ || २१ ||
सं यद्धन॑न्त म॒न्युभि॒र्जना॑स॒: शूरा॑ य॒ह्वीष्वोष॑धीषु वि॒क्षु ।
अध॑ स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रा॒तारो॑ भूत॒ पृत॑नास्व॒र्यः ॥२२॥
saṃ yaddhana॑nta ma॒nyubhi॒rjanā॑sa॒: śūrā॑ ya॒hvīṣvoṣa॑dhīṣu vi॒kṣu | adha॑ smā no maruto rudriyāsastrā॒tāro॑ bhūta॒ pṛta॑nāsva॒ryaḥ || २२ ||
भूरि॑ चक्र मरुत॒: पित्र्या॑ण्यु॒क्थानि॒ या व॑: श॒स्यन्ते॑ पु॒रा चि॑त् ।
म॒रुद्भि॑रु॒ग्रः पृत॑नासु॒ साळ्हा॑ म॒रुद्भि॒रित्सनि॑ता॒ वाज॒मर्वा॑ ॥२३॥
bhūri॑ cakra maruta॒: pitryā॑ṇyu॒kthāni॒ yā va॑: śa॒syante॑ pu॒rā ci॑t | ma॒rudbhi॑ru॒graḥ pṛta॑nāsu॒ sāḷhā॑ ma॒rudbhi॒ritsani॑tā॒ vāja॒marvā॑ || २३ ||
अ॒स्मे वी॒रो म॑रुतः शु॒ष्म्य॑स्तु॒ जना॑नां॒ यो असु॑रो विध॒र्ता ।
अ॒पो येन॑ सुक्षि॒तये॒ तरे॒माऽध॒ स्वमोको॑ अ॒भि व॑: स्याम ॥२४॥
a॒sme vī॒ro ma॑rutaḥ śu॒ṣmya॑stu॒ janā॑nāṃ॒ yo asu॑ro vidha॒rtā | a॒po yena॑ sukṣi॒taye॒ tare॒mā’dha॒ svamoko॑ a॒bhi va॑: syāma || २४ ||
तन्न॒ इन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निराप॒ ओष॑धीर्व॒निनो॑ जुषन्त ।
शर्म॑न्त्स्याम म॒रुता॑मु॒पस्थे॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥२५॥
tanna॒ indro॒ varu॑ṇo mi॒tro a॒gnirāpa॒ oṣa॑dhīrva॒nino॑ juṣanta | śarma॑ntsyāma ma॒rutā॑mu॒pasthe॑ yū॒yaṃ pā॑ta sva॒stibhi॒: sadā॑ naḥ || २५ ||