EeseDharmaSanātana Library
517मण्डल 7 · सूक्त 1
25 shlokअ॒ग्निं नरो॒ दीधि॑तिभिर॒रण्यो॒र्हस्त॑च्युती जनयन्त प्रश॒स्तम् ।
दू॒रे॒दृशं॑ गृ॒हप॑तिमथ॒र्युम् ॥१॥
a॒gniṃ naro॒ dīdhi॑tibhira॒raṇyo॒rhasta॑cyutī janayanta praśa॒stam | dū॒re॒dṛśaṃ॑ gṛ॒hapa॑timatha॒ryum || १ ||
तम॒ग्निमस्ते॒ वस॑वो॒ न्यृ॑ण्वन्त्सुप्रति॒चक्ष॒मव॑से॒ कुत॑श्चित् ।
द॒क्षाय्यो॒ यो दम॒ आस॒ नित्य॑: ॥२॥
tama॒gnimaste॒ vasa॑vo॒ nyṛ॑ṇvantsuprati॒cakṣa॒mava॑se॒ kuta॑ścit | da॒kṣāyyo॒ yo dama॒ āsa॒ nitya॑: || २ ||
प्रेद्धो॑ अग्ने दीदिहि पु॒रो नोऽज॑स्रया सू॒र्म्या॑ यविष्ठ ।
त्वां शश्व॑न्त॒ उप॑ यन्ति॒ वाजा॑: ॥३॥
preddho॑ agne dīdihi pu॒ro no’ja॑srayā sū॒rmyā॑ yaviṣṭha | tvāṃ śaśva॑nta॒ upa॑ yanti॒ vājā॑: || ३ ||
प्र ते अ॒ग्नयो॒ऽग्निभ्यो॒ वरं॒ निः सु॒वीरा॑सः शोशुचन्त द्यु॒मन्त॑: ।
यत्रा॒ नर॑: स॒मास॑ते सुजा॒ताः ॥४॥
pra te a॒gnayo॒’gnibhyo॒ varaṃ॒ niḥ su॒vīrā॑saḥ śośucanta dyu॒manta॑: | yatrā॒ nara॑: sa॒māsa॑te sujā॒tāḥ || ४ ||
दा नो॑ अग्ने धि॒या र॒यिं सु॒वीरं॑ स्वप॒त्यं स॑हस्य प्रश॒स्तम् ।
न यं यावा॒ तर॑ति यातु॒मावा॑न् ॥५॥
dā no॑ agne dhi॒yā ra॒yiṃ su॒vīraṃ॑ svapa॒tyaṃ sa॑hasya praśa॒stam | na yaṃ yāvā॒ tara॑ti yātu॒māvā॑n || ५ ||
उप॒ यमेति॑ युव॒तिः सु॒दक्षं॑ दो॒षा वस्तो॑र्ह॒विष्म॑ती घृ॒ताची॑ ।
उप॒ स्वैन॑म॒रम॑तिर्वसू॒युः ॥६॥
upa॒ yameti॑ yuva॒tiḥ su॒dakṣaṃ॑ do॒ṣā vasto॑rha॒viṣma॑tī ghṛ॒tācī॑ | upa॒ svaina॑ma॒rama॑tirvasū॒yuḥ || ६ ||
विश्वा॑ अ॒ग्नेऽप॑ द॒हारा॑ती॒र्येभि॒स्तपो॑भि॒रद॑हो॒ जरू॑थम् ।
प्र नि॑स्व॒रं चा॑तय॒स्वामी॑वाम् ॥७॥
viśvā॑ a॒gne’pa॑ da॒hārā॑tī॒ryebhi॒stapo॑bhi॒rada॑ho॒ jarū॑tham | pra ni॑sva॒raṃ cā॑taya॒svāmī॑vām || ७ ||
आ यस्ते॑ अग्न इध॒ते अनी॑कं॒ वसि॑ष्ठ॒ शुक्र॒ दीदि॑व॒: पाव॑क ।
उ॒तो न॑ ए॒भिः स्त॒वथै॑रि॒ह स्या॑: ॥८॥
ā yaste॑ agna idha॒te anī॑kaṃ॒ vasi॑ṣṭha॒ śukra॒ dīdi॑va॒: pāva॑ka | u॒to na॑ e॒bhiḥ sta॒vathai॑ri॒ha syā॑: || ८ ||
वि ये ते॑ अग्ने भेजि॒रे अनी॑कं॒ मर्ता॒ नर॒: पित्र्या॑सः पुरु॒त्रा ।
उ॒तो न॑ ए॒भिः सु॒मना॑ इ॒ह स्या॑: ॥९॥
vi ye te॑ agne bheji॒re anī॑kaṃ॒ martā॒ nara॒: pitryā॑saḥ puru॒trā | u॒to na॑ e॒bhiḥ su॒manā॑ i॒ha syā॑: || ९ ||
इ॒मे नरो॑ वृत्र॒हत्ये॑षु॒ शूरा॒ विश्वा॒ अदे॑वीर॒भि स॑न्तु मा॒याः ।
ये मे॒ धियं॑ प॒नय॑न्त प्रश॒स्ताम् ॥१०॥
i॒me naro॑ vṛtra॒hatye॑ṣu॒ śūrā॒ viśvā॒ ade॑vīra॒bhi sa॑ntu mā॒yāḥ | ye me॒ dhiyaṃ॑ pa॒naya॑nta praśa॒stām || १० ||
मा शूने॑ अग्ने॒ नि ष॑दाम नृ॒णां माशेष॑सो॒ऽवीर॑ता॒ परि॑ त्वा ।
प्र॒जाव॑तीषु॒ दुर्या॑सु दुर्य ॥११॥
mā śūne॑ agne॒ ni ṣa॑dāma nṛ॒ṇāṃ māśeṣa॑so॒’vīra॑tā॒ pari॑ tvā | pra॒jāva॑tīṣu॒ duryā॑su durya || ११ ||
यम॒श्वी नित्य॑मुप॒याति॑ य॒ज्ञं प्र॒जाव॑न्तं स्वप॒त्यं क्षयं॑ नः ।
स्वज॑न्मना॒ शेष॑सा वावृधा॒नम् ॥१२॥
yama॒śvī nitya॑mupa॒yāti॑ ya॒jñaṃ pra॒jāva॑ntaṃ svapa॒tyaṃ kṣayaṃ॑ naḥ | svaja॑nmanā॒ śeṣa॑sā vāvṛdhā॒nam || १२ ||
पा॒हि नो॑ अग्ने र॒क्षसो॒ अजु॑ष्टात्पा॒हि धू॒र्तेरर॑रुषो अघा॒योः ।
त्वा यु॒जा पृ॑तना॒यूँर॒भि ष्या॑म् ॥१३॥
pā॒hi no॑ agne ra॒kṣaso॒ aju॑ṣṭātpā॒hi dhū॒rterara॑ruṣo aghā॒yoḥ | tvā yu॒jā pṛ॑tanā॒yūm̐ra॒bhi ṣyā॑m || १३ ||
सेद॒ग्निर॒ग्नीँरत्य॑स्त्व॒न्यान्यत्र॑ वा॒जी तन॑यो वी॒ळुपा॑णिः ।
स॒हस्र॑पाथा अ॒क्षरा॑ स॒मेति॑ ॥१४॥
seda॒gnira॒gnīm̐ratya॑stva॒nyānyatra॑ vā॒jī tana॑yo vī॒ḷupā॑ṇiḥ | sa॒hasra॑pāthā a॒kṣarā॑ sa॒meti॑ || १४ ||
सेद॒ग्निर्यो व॑नुष्य॒तो नि॒पाति॑ समे॒द्धार॒मंह॑स उरु॒ष्यात् ।
सु॒जा॒तास॒: परि॑ चरन्ति वी॒राः ॥१५॥
seda॒gniryo va॑nuṣya॒to ni॒pāti॑ same॒ddhāra॒maṃha॑sa uru॒ṣyāt | su॒jā॒tāsa॒: pari॑ caranti vī॒rāḥ || १५ ||
अ॒यं सो अ॒ग्निराहु॑तः पुरु॒त्रा यमीशा॑न॒: समिदि॒न्धे ह॒विष्मा॑न् ।
परि॒ यमेत्य॑ध्व॒रेषु॒ होता॑ ॥१६॥
a॒yaṃ so a॒gnirāhu॑taḥ puru॒trā yamīśā॑na॒: samidi॒ndhe ha॒viṣmā॑n | pari॒ yametya॑dhva॒reṣu॒ hotā॑ || १६ ||
त्वे अ॑ग्न आ॒हव॑नानि॒ भूरी॑शा॒नास॒ आ जु॑हुयाम॒ नित्या॑ । उ॒भा कृ॒ण्वन्तो॑ वह॒तू मि॒येधे॑ ॥१७॥
tve a॑gna ā॒hava॑nāni॒ bhūrī॑śā॒nāsa॒ ā ju॑huyāma॒ nityā॑ | u॒bhā kṛ॒ṇvanto॑ vaha॒tū mi॒yedhe॑ || १७ ||
इ॒मो अ॑ग्ने वी॒तत॑मानि ह॒व्या ऽज॑स्रो वक्षि दे॒वता॑ति॒मच्छ॑ । प्रति॑ न ईं सुर॒भीणि॑ व्यन्तु ॥१८॥
i॒mo a॑gne vī॒tata॑māni ha॒vyā ’ja॑sro vakṣi de॒vatā॑ti॒maccha॑ | prati॑ na īṃ sura॒bhīṇi॑ vyantu || १८ ||
मा नो॑ अग्ने॒ऽवीर॑ते॒ परा॑ दा दु॒र्वास॒सेऽम॑तये॒ मा नो॑ अ॒स्यै ।
मा न॑: क्षु॒धे मा र॒क्षस॑ ऋतावो॒ मा नो॒ दमे॒ मा वन॒ आ जु॑हूर्थाः ॥१९॥
mā no॑ agne॒’vīra॑te॒ parā॑ dā du॒rvāsa॒se’ma॑taye॒ mā no॑ a॒syai | mā na॑: kṣu॒dhe mā ra॒kṣasa॑ ṛtāvo॒ mā no॒ dame॒ mā vana॒ ā ju॑hūrthāḥ || १९ ||
नू मे॒ ब्रह्मा॑ण्यग्न॒ उच्छ॑शाधि॒ त्वं दे॑व म॒घव॑द्भ्यः सुषूदः ।
रा॒तौ स्या॑मो॒भया॑स॒ आ ते॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥२०॥
nū me॒ brahmā॑ṇyagna॒ uccha॑śādhi॒ tvaṃ de॑va ma॒ghava॑dbhyaḥ suṣūdaḥ | rā॒tau syā॑mo॒bhayā॑sa॒ ā te॑ yū॒yaṃ pā॑ta sva॒stibhi॒: sadā॑ naḥ || २० ||
त्वम॑ग्ने सु॒हवो॑ र॒ण्वसं॑दृक्सुदी॒ती सू॑नो सहसो दिदीहि ।
मा त्वे सचा॒ तन॑ये॒ नित्य॒ आ ध॒ङ्मा वी॒रो अ॒स्मन्नर्यो॒ वि दा॑सीत् ॥२१॥
tvama॑gne su॒havo॑ ra॒ṇvasaṃ॑dṛksudī॒tī sū॑no sahaso didīhi | mā tve sacā॒ tana॑ye॒ nitya॒ ā dha॒ṅmā vī॒ro a॒smannaryo॒ vi dā॑sīt || २१ ||
मा नो॑ अग्ने दुर्भृ॒तये॒ सचै॒षु दे॒वेद्धे॑ष्व॒ग्निषु॒ प्र वो॑चः ।
मा ते॑ अ॒स्मान्दु॑र्म॒तयो॑ भृ॒माच्चि॑द्दे॒वस्य॑ सूनो सहसो नशन्त ॥२२॥
mā no॑ agne durbhṛ॒taye॒ sacai॒ṣu de॒veddhe॑ṣva॒gniṣu॒ pra vo॑caḥ | mā te॑ a॒smāndu॑rma॒tayo॑ bhṛ॒mācci॑dde॒vasya॑ sūno sahaso naśanta || २२ ||
स मर्तो॑ अग्ने स्वनीक रे॒वानम॑र्त्ये॒ य आ॑जु॒होति॑ ह॒व्यम् ।
स दे॒वता॑ वसु॒वनिं॑ दधाति॒ यं सू॒रिर॒र्थी पृ॒च्छमा॑न॒ एति॑ ॥२३॥
sa marto॑ agne svanīka re॒vānama॑rtye॒ ya ā॑ju॒hoti॑ ha॒vyam | sa de॒vatā॑ vasu॒vaniṃ॑ dadhāti॒ yaṃ sū॒rira॒rthī pṛ॒cchamā॑na॒ eti॑ || २३ ||
म॒हो नो॑ अग्ने सुवि॒तस्य॑ वि॒द्वान्र॒यिं सू॒रिभ्य॒ आ व॑हा बृ॒हन्त॑म् ।
येन॑ व॒यं स॑हसाव॒न्मदे॒माऽवि॑क्षितास॒ आयु॑षा सु॒वीरा॑: ॥२४॥
ma॒ho no॑ agne suvi॒tasya॑ vi॒dvānra॒yiṃ sū॒ribhya॒ ā va॑hā bṛ॒hanta॑m | yena॑ va॒yaṃ sa॑hasāva॒nmade॒mā’vi॑kṣitāsa॒ āyu॑ṣā su॒vīrā॑: || २४ ||
नू मे॒ ब्रह्मा॑ण्यग्न॒ उच्छ॑शाधि॒ त्वं दे॑व म॒घव॑द्भ्यः सुषूदः ।
रा॒तौ स्या॑मो॒भया॑स॒ आ ते॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥२५॥
nū me॒ brahmā॑ṇyagna॒ uccha॑śādhi॒ tvaṃ de॑va ma॒ghava॑dbhyaḥ suṣūdaḥ | rā॒tau syā॑mo॒bhayā॑sa॒ ā te॑ yū॒yaṃ pā॑ta sva॒stibhi॒: sadā॑ naḥ || २५ ||