EeseDharmaSanātana Library
461मण्डल 6 · सूक्त 20
13 shlokत्रिष्टुप् , ७ विराट् ।
द्यौर्न य इ॑न्द्रा॒भि भूमा॒र्यस्त॒स्थौ र॒यिः शव॑सा पृ॒त्सु जना॑न् ।
तं न॑: स॒हस्र॑भरमुर्वरा॒सां द॒द्धि सू॑नो सहसो वृत्र॒तुर॑म् ॥१॥
triṣṭup , ७ virāṭ | dyaurna ya i॑ndrā॒bhi bhūmā॒ryasta॒sthau ra॒yiḥ śava॑sā pṛ॒tsu janā॑n | taṃ na॑: sa॒hasra॑bharamurvarā॒sāṃ da॒ddhi sū॑no sahaso vṛtra॒tura॑m || १ ||
दि॒वो न तुभ्य॒मन्वि॑न्द्र स॒त्रा ऽसु॒र्यं॑ दे॒वेभि॑र्धायि॒ विश्व॑म् ।
अहिं॒ यद् वृत्रम॒पो व॑व्रि॒वांसं॒ हन्नृ॑जीषि॒न् विष्णु॑ना सचा॒नः ॥२॥
di॒vo na tubhya॒manvi॑ndra sa॒trā ’su॒ryaṃ॑ de॒vebhi॑rdhāyi॒ viśva॑m | ahiṃ॒ yad vṛtrama॒po va॑vri॒vāṃsaṃ॒ hannṛ॑jīṣi॒n viṣṇu॑nā sacā॒naḥ || २ ||
तूर्व॒न्नोजी॑यान् त॒वस॒स्तवी॑यान् कृ॒तब्र॒ह्मेन्द्रो॑ वृ॒द्धम॑हाः ।
राजा॑भव॒न्मधु॑नः सो॒म्यस्य॒ विश्वा॑सां॒ यत् पु॒रां द॒र्त्नुमाव॑त् ॥३॥
tūrva॒nnojī॑yān ta॒vasa॒stavī॑yān kṛ॒tabra॒hmendro॑ vṛ॒ddhama॑hāḥ | rājā॑bhava॒nmadhu॑naḥ so॒myasya॒ viśvā॑sāṃ॒ yat pu॒rāṃ da॒rtnumāva॑t || ३ ||
श॒तैर॑पद्रन् प॒णय॑ इ॒न्द्रात्र॒ दशो॑णये क॒वये॒ऽर्कसा॑तौ ।
व॒धैः शुष्ण॑स्या॒शुष॑स्य मा॒याः पि॒त्वो नारि॑रेची॒त् किं च॒न प्र ॥४॥
śa॒taira॑padran pa॒ṇaya॑ i॒ndrātra॒ daśo॑ṇaye ka॒vaye॒’rkasā॑tau | va॒dhaiḥ śuṣṇa॑syā॒śuṣa॑sya mā॒yāḥ pi॒tvo nāri॑recī॒t kiṃ ca॒na pra || ४ ||
म॒हो द्रु॒हो अप॑ वि॒श्वायु॑ धायि॒ वज्र॑स्य॒ यत् पत॑ने॒ पादि॒ शुष्ण॑: ।
उ॒रु ष स॒रथं॒ सार॑थये क॒रिन्द्र॒: कुत्सा॑य॒ सूर्य॑स्य सा॒तौ ॥५॥
ma॒ho dru॒ho apa॑ vi॒śvāyu॑ dhāyi॒ vajra॑sya॒ yat pata॑ne॒ pādi॒ śuṣṇa॑: | u॒ru ṣa sa॒rathaṃ॒ sāra॑thaye ka॒rindra॒: kutsā॑ya॒ sūrya॑sya sā॒tau || ५ ||
प्र श्ये॒नो न म॑दि॒रमं॒शुम॑स्मै॒ शिरो॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेर्मथा॒यन् ।
प्राव॒न्नमीं॑ सा॒प्यं स॒सन्तं॑ पृ॒णग्रा॒या समि॒षा सं स्व॒स्ति ॥६॥
pra śye॒no na ma॑di॒ramaṃ॒śuma॑smai॒ śiro॑ dā॒sasya॒ namu॑cermathā॒yan | prāva॒nnamīṃ॑ sā॒pyaṃ sa॒santaṃ॑ pṛ॒ṇagrā॒yā sami॒ṣā saṃ sva॒sti || ६ ||
वि पिप्रो॒रहि॑मायस्य दृ॒ळ्हाः पुरो॑ वज्रि॒ञ्छव॑सा॒ न द॑र्दः ।
सुदा॑म॒न् तद् रेक्णो॑ अप्रमृ॒ष्यमृ॒जिश्व॑ने दा॒त्रं दा॒शुषे॑ दाः ॥७॥
vi pipro॒rahi॑māyasya dṛ॒ḷhāḥ puro॑ vajri॒ñchava॑sā॒ na da॑rdaḥ | sudā॑ma॒n tad rekṇo॑ apramṛ॒ṣyamṛ॒jiśva॑ne dā॒traṃ dā॒śuṣe॑ dāḥ || ७ ||
स वे॑त॒सुं दश॑मायं॒ दशो॑णिं॒ तूतु॑जि॒मिन्द्र॑: स्वभि॒ष्टिसु॑म्नः ।
आ तुग्रं॒ शश्व॒दिभं॒ द्योत॑नाय मा॒तुर्न सी॒मुप॑ सृजा इ॒यध्यै॑ ॥८॥
sa ve॑ta॒suṃ daśa॑māyaṃ॒ daśo॑ṇiṃ॒ tūtu॑ji॒mindra॑: svabhi॒ṣṭisu॑mnaḥ | ā tugraṃ॒ śaśva॒dibhaṃ॒ dyota॑nāya mā॒turna sī॒mupa॑ sṛjā i॒yadhyai॑ || ८ ||
स ईं॒ स्पृधो॑ वनते॒ अप्र॑तीतो॒ बिभ्र॒द् वज्रं॑ वृत्र॒हणं॒ गभ॑स्तौ ।
तिष्ठ॒द्धरी॒ अध्यस्ते॑व॒ गर्ते॑ वचो॒युजा॑ वहत॒ इन्द्र॑मृ॒ष्वम् ॥९॥
sa īṃ॒ spṛdho॑ vanate॒ apra॑tīto॒ bibhra॒d vajraṃ॑ vṛtra॒haṇaṃ॒ gabha॑stau | tiṣṭha॒ddharī॒ adhyaste॑va॒ garte॑ vaco॒yujā॑ vahata॒ indra॑mṛ॒ṣvam || ९ ||
स॒नेम॒ तेऽव॑सा॒ नव्य॑ इन्द्र॒ प्र पू॒रव॑: स्तवन्त ए॒ना य॒ज्ञैः ।
स॒प्त यत् पुर॒: शर्म॒ शार॑दी॒र्दर्द्धन् दासी॑: पुरु॒कुत्सा॑य॒ शिक्ष॑न् ॥१०॥
sa॒nema॒ te’va॑sā॒ navya॑ indra॒ pra pū॒rava॑: stavanta e॒nā ya॒jñaiḥ | sa॒pta yat pura॒: śarma॒ śāra॑dī॒rdarddhan dāsī॑: puru॒kutsā॑ya॒ śikṣa॑n || १० ||
त्वं वृ॒ध इ॑न्द्र पू॒र्व्यो भू॑र्वरिव॒स्यन्नु॒शने॑ का॒व्याय॑ ।
परा॒ नव॑वास्त्वमनु॒देयं॑ म॒हे पि॒त्रे द॑दाथ॒ स्वं नपा॑तम् ॥११॥
tvaṃ vṛ॒dha i॑ndra pū॒rvyo bhū॑rvariva॒syannu॒śane॑ kā॒vyāya॑ | parā॒ nava॑vāstvamanu॒deyaṃ॑ ma॒he pi॒tre da॑dātha॒ svaṃ napā॑tam || ११ ||
त्वं धुनि॑रिन्द्र॒ धुनि॑मतीॠ॒णोर॒पः सी॒रा न स्रव॑न्तीः ।
प्र यत्स॑मु॒द्रमति॑ शूर॒ पर्षि॑ पा॒रया॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॑ स्व॒स्ति ॥१२॥
tvaṃ dhuni॑rindra॒ dhuni॑matīṝ॒ṇora॒paḥ sī॒rā na srava॑ntīḥ | pra yatsa॑mu॒dramati॑ śūra॒ parṣi॑ pā॒rayā॑ tu॒rvaśaṃ॒ yaduṃ॑ sva॒sti || १२ ||
तव॑ ह॒ त्यदि॑न्द्र॒ विश्व॑मा॒जौ स॒स्तो धुनी॒चुमु॑री॒ या ह॒ सिष्व॑प् ।
दी॒दय॒दित् तुभ्यं॒ सोमे॑भिः सु॒न्वन् दभीति॑रि॒ध्मभृ॑तिः प॒क्थ्य१र्कैः ॥१३॥
tava॑ ha॒ tyadi॑ndra॒ viśva॑mā॒jau sa॒sto dhunī॒cumu॑rī॒ yā ha॒ siṣva॑p | dī॒daya॒dit tubhyaṃ॒ some॑bhiḥ su॒nvan dabhīti॑ri॒dhmabhṛ॑tiḥ pa॒kthya१rkaiḥ || १३ ||