EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 408

Mandala 5 · Sukta 54

मण्डल 5 · सूक्त 54

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 5.54 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

१५ श्यावाश्व आत्रेयः। मरुतः। जगती, १४ त्रिष्टुप् ।

प्र शर्धा॑य॒ मारु॑ताय॒ स्वभा॑नव इ॒मां वाच॑मनजा पर्वत॒च्युते॑ ।

घ॒र्म॒स्तुभे॑ दि॒व आ पृ॑ष्ठ॒यज्व॑ने द्यु॒म्नश्र॑वसे॒ महि॑ नृ॒म्णम॑र्चत ॥१॥

प्र वो॑ मरुतस्तवि॒षा उ॑द॒न्यवो॑ वयो॒वृधो॑ अश्व॒युज॒: परि॑ज्रयः ।

सं वि॒द्युता॒ दध॑ति॒ वाश॑ति त्रि॒तः स्वर॒न्त्यापो॒ऽवना॒ परि॑ज्रयः ॥२॥

वि॒द्युन्म॑हसो॒ नरो॒ अश्म॑दिद्यवो॒ वात॑त्विषो म॒रुत॑: पर्वत॒च्युत॑: ।

अ॒ब्द॒या चि॒न्मुहु॒रा ह्रा॑दुनी॒वृत॑: स्त॒नय॑दमा रभ॒सा उदो॑जसः ॥३॥

व्य१क्तून् रु॑द्रा॒ व्यहा॑नि शिक्वसो॒ व्य१न्तरि॑क्षं॒ वि रजां॑सि धूतयः ।

वि यदज्राँ॒ अज॑थ॒ नाव॑ ईं यथा॒ वि दु॒र्गाणि॑ मरुतो॒ नाह॑ रिष्यथ ॥४॥

तद् वी॒र्यं॑ वो मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं त॑तान॒ सूर्यो॒ न योज॑नम् ।

एता॒ न यामे॒ अगृ॑भीतशोचि॒षोऽन॑श्वदां॒ यन्न्यया॑तना गि॒रिम् ॥५॥

अभ्रा॑जि॒ शर्धो॑ मरुतो॒ यद॑र्ण॒सं मोष॑था वृ॒क्षं क॑प॒नेव॑ वेधसः ।

अध॑ स्मा नो अ॒रम॑तिं सजोषस॒श्चक्षु॑रिव॒ यन्त॒मनु॑ नेषथा सु॒गम् ॥६॥

न स जी॑यते मरुतो॒ न ह॑न्यते॒ न स्रे॑धति॒ न व्य॑थते॒ न रि॑ष्यति ।

नास्य॒ राय॒ उप॑ दस्यन्ति॒ नोतय॒ ऋषिं॑ वा॒ यं राजा॑नं वा॒ सुषू॑दथ ॥७॥

नि॒युत्व॑न्तो ग्राम॒जितो॒ यथा॒ नरो॑ऽर्य॒मणो॒ न म॒रुत॑: कब॒न्धिन॑: ।

पिन्व॒न्त्युत्सं॒ यदि॒नासो॒ अस्व॑र॒न् व्यु॑न्दन्ति पृथि॒वीं मध्वो॒ अन्ध॑सा ॥८॥

प्र॒वत्व॑ती॒यं पृ॑थि॒वी म॒रुद्भ्य॑: प्र॒वत्व॑ती॒ द्यौर्भ॑वति प्र॒यद्भ्य॑: ।

प्र॒वत्व॑तीः प॒थ्या॑ अ॒न्तरि॑क्ष्याः प्र॒वत्व॑न्त॒: पर्व॑ता जी॒रदा॑नवः ॥९॥

यन्म॑रुतः सभरसः स्वर्णर॒: सूर्य॒ उदि॑ते॒ मद॑था दिवो नरः ।

न वोऽश्वा॑: श्रथय॒न्ताह॒ सिस्र॑तः स॒द्यो अ॒स्याध्व॑नः पा॒रम॑श्नुथ ॥१०॥

अंसे॑षु व ऋ॒ष्टय॑: प॒त्सु खा॒दयो॒ वक्षः॑सु रु॒क्मा म॑रुतो॒ रथे॒ शुभ॑: ।

अ॒ग्निभ्रा॑जसो वि॒द्युतो॒ गभ॑स्त्यो॒: शिप्रा॑: शी॒र्षसु॒ वित॑ता हिर॒ण्ययी॑: ॥११॥

तं नाक॑म॒र्यो अगृ॑भीतशोचिषं॒ रुश॒त् पिप्प॑लं मरुतो॒ वि धू॑नुथ ।

सम॑च्यन्त वृ॒जनाति॑त्विषन्त॒ यत्स्वर॑न्ति॒ घोषं॒ वित॑तमृता॒यव॑: ॥१२॥

यु॒ष्माद॑त्तस्य मरुतो विचेतसो रा॒यः स्या॑म र॒थ्यो॒३ वय॑स्वतः ।

न यो युच्छ॑ति ति॒ष्यो॒३ यथा॑ दि॒वो॒३ऽस्मे रा॑रन्त मरुतः सह॒स्रिण॑म् ॥१३॥

यू॒यं र॒यिं म॑रुतः स्पा॒र्हवी॑रं यू॒यमृषि॑मवथ॒ साम॑विप्रम् ।

यू॒यमर्व॑न्तं भर॒ताय॒ वाजं॑ यू॒यं ध॑त्थ॒ राजा॑नं श्रुष्टि॒मन्त॑म् ॥१४॥

तद् वो॑ यामि॒ द्रवि॑णं सद्यऊतयो॒ येना॒ स्व१र्ण त॒तना॑म॒ नॄँर॒भि ।

इ॒दं सु मे॑ मरुतो हर्यता॒ वचो॒ यस्य॒ तरे॑म॒ तर॑सा श॒तं हिमा॑: ॥१५॥

Roman reading

१५ śyāvāśva ātreyaḥ | marutaḥ | jagatī, १४ triṣṭup | pra śardhā॑ya॒ māru॑tāya॒ svabhā॑nava i॒māṃ vāca॑manajā parvata॒cyute॑ | gha॒rma॒stubhe॑ di॒va ā pṛ॑ṣṭha॒yajva॑ne dyu॒mnaśra॑vase॒ mahi॑ nṛ॒mṇama॑rcata || १ || pra vo॑ marutastavi॒ṣā u॑da॒nyavo॑ vayo॒vṛdho॑ aśva॒yuja॒: pari॑jrayaḥ | saṃ vi॒dyutā॒ dadha॑ti॒ vāśa॑ti tri॒taḥ svara॒ntyāpo॒’vanā॒ pari॑jrayaḥ || २ || vi॒dyunma॑haso॒ naro॒ aśma॑didyavo॒ vāta॑tviṣo ma॒ruta॑: parvata॒cyuta॑: | a॒bda॒yā ci॒nmuhu॒rā hrā॑dunī॒vṛta॑: sta॒naya॑damā rabha॒sā udo॑jasaḥ || ३ || vya१ktūn ru॑drā॒ vyahā॑ni śikvaso॒ vya१ntari॑kṣaṃ॒ vi rajāṃ॑si dhūtayaḥ | vi yadajrām॒̐ aja॑tha॒ nāva॑ īṃ yathā॒ vi du॒rgāṇi॑ maruto॒ nāha॑ riṣyatha || ४ || tad vī॒ryaṃ॑ vo maruto mahitva॒naṃ dī॒rghaṃ ta॑tāna॒ sūryo॒ na yoja॑nam | etā॒ na yāme॒ agṛ॑bhītaśoci॒ṣo’na॑śvadāṃ॒ yannyayā॑tanā gi॒rim || ५ || abhrā॑ji॒ śardho॑ maruto॒ yada॑rṇa॒saṃ moṣa॑thā vṛ॒kṣaṃ ka॑pa॒neva॑ vedhasaḥ | adha॑ smā no a॒rama॑tiṃ sajoṣasa॒ścakṣu॑riva॒ yanta॒manu॑ neṣathā su॒gam || ६ || na sa jī॑yate maruto॒ na ha॑nyate॒ na sre॑dhati॒ na vya॑thate॒ na ri॑ṣyati | nāsya॒ rāya॒ upa॑ dasyanti॒ notaya॒ ṛṣiṃ॑ vā॒ yaṃ rājā॑naṃ vā॒ suṣū॑datha || ७ || ni॒yutva॑nto grāma॒jito॒ yathā॒ naro॑’rya॒maṇo॒ na ma॒ruta॑: kaba॒ndhina॑: | pinva॒ntyutsaṃ॒ yadi॒nāso॒ asva॑ra॒n vyu॑ndanti pṛthi॒vīṃ madhvo॒ andha॑sā || ८ || pra॒vatva॑tī॒yaṃ pṛ॑thi॒vī ma॒rudbhya॑: pra॒vatva॑tī॒ dyaurbha॑vati pra॒yadbhya॑: | pra॒vatva॑tīḥ pa॒thyā॑ a॒ntari॑kṣyāḥ pra॒vatva॑nta॒: parva॑tā jī॒radā॑navaḥ || ९ || yanma॑rutaḥ sabharasaḥ svarṇara॒: sūrya॒ udi॑te॒ mada॑thā divo naraḥ | na vo’śvā॑: śrathaya॒ntāha॒ sisra॑taḥ sa॒dyo a॒syādhva॑naḥ pā॒rama॑śnutha || १० || aṃse॑ṣu va ṛ॒ṣṭaya॑: pa॒tsu khā॒dayo॒ vakṣaḥ॑su ru॒kmā ma॑ruto॒ rathe॒ śubha॑: | a॒gnibhrā॑jaso vi॒dyuto॒ gabha॑styo॒: śiprā॑: śī॒rṣasu॒ vita॑tā hira॒ṇyayī॑: || ११ || taṃ nāka॑ma॒ryo agṛ॑bhītaśociṣaṃ॒ ruśa॒t pippa॑laṃ maruto॒ vi dhū॑nutha | sama॑cyanta vṛ॒janāti॑tviṣanta॒ yatsvara॑nti॒ ghoṣaṃ॒ vita॑tamṛtā॒yava॑: || १२ || yu॒ṣmāda॑ttasya maruto vicetaso rā॒yaḥ syā॑ma ra॒thyo॒३ vaya॑svataḥ | na yo yuccha॑ti ti॒ṣyo॒३ yathā॑ di॒vo॒३’sme rā॑ranta marutaḥ saha॒sriṇa॑m || १३ || yū॒yaṃ ra॒yiṃ ma॑rutaḥ spā॒rhavī॑raṃ yū॒yamṛṣi॑mavatha॒ sāma॑vipram | yū॒yamarva॑ntaṃ bhara॒tāya॒ vājaṃ॑ yū॒yaṃ dha॑ttha॒ rājā॑naṃ śruṣṭi॒manta॑m || १४ || tad vo॑ yāmi॒ dravi॑ṇaṃ sadyaūtayo॒ yenā॒ sva१rṇa ta॒tanā॑ma॒ nṝm̐ra॒bhi | i॒daṃ su me॑ maruto haryatā॒ vaco॒ yasya॒ tare॑ma॒ tara॑sā śa॒taṃ himā॑: || १५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.