१५ काश्यपोऽवत्सारः (१० क्षत्र-मनस-एवावद-यजत-सध्रि- अवत्साराः, ११ विश्ववार- यजत- मायी- अवत्साराः, १२ अवत्सरेण सह सदापृण- यजत- बाहुवृक्त- श्रुतवित्-तर्याः, १३ सुतंभरश्च)। विश्वे देवाः। जगती, १४-१५ त्रिष्टुप्।
तं प्र॒त्नथा॑ पू॒र्वथा॑ वि॒श्वथे॒मथा॑ ज्ये॒ष्ठता॑तिं बर्हि॒षदं॑ स्व॒र्विद॑म् ।
प्र॒ती॒ची॒नं वृ॒जनं॑ दोहसे गि॒रा ऽऽशुं जय॑न्त॒मनु॒ यासु॒ वर्ध॑से ॥१॥
श्रि॒ये सु॒दृशी॒रुप॑रस्य॒ याः स्व॑र्वि॒रोच॑मानः क॒कुभा॑मचो॒दते॑ ।
सु॒गो॒पा अ॑सि॒ न दभा॑य सुक्रतो प॒रो मा॒याभि॑र्ऋ॒त आ॑स॒ नाम॑ ते ॥२॥
अत्यं॑ ह॒विः स॑चते॒ सच्च॒ धातु॒ चाऽरि॑ष्टगातु॒: स होता॑ सहो॒भरि॑: ।
प्र॒सर्स्रा॑णो॒ अनु॑ ब॒र्हिर्वृषा॒ शिशु॒र्मध्ये॒ युवा॒जरो॑ वि॒स्रुहा॑ हि॒तः ॥३॥
प्र व॑ ए॒ते सु॒युजो॒ याम॑न्नि॒ष्टये॒ नीची॑र॒मुष्मै॑ य॒म्य॑ ऋता॒वृध॑: ।
सु॒यन्तु॑भिः सर्वशा॒सैर॒भीशु॑भि॒: क्रिवि॒र्नामा॑नि प्रव॒णे मु॑षायति ॥४॥
सं॒जर्भु॑राण॒स्तरु॑भिः सुते॒गृभं॑ वया॒किनं॑ चि॒त्तग॑र्भासु सु॒स्वरु॑: ।
धा॒र॒वा॒केष्वृ॑जुगाथ शोभसे॒ वर्ध॑स्व॒ पत्नी॑र॒भि जी॒वो अ॑ध्व॒रे ॥५॥
या॒दृगे॒व ददृ॑शे ता॒दृगु॑च्यते॒ सं छा॒यया॑ दधिरे सि॒ध्रया॒प्स्वा ।
म॒हीम॒स्मभ्य॑मुरु॒षामु॒रु ज्रयो॑ बृ॒हत् सु॒वीर॒मन॑पच्युतं॒ सह॑: ॥६॥
वेत्यग्रु॒र्जनि॑वा॒न् वा अति॒ स्पृध॑: समर्य॒ता मन॑सा॒ सूर्य॑: क॒विः ।
घ्रं॒सं रक्ष॑न्तं॒ परि॑ वि॒श्वतो॒ गय॑म॒स्माकं॒ शर्म॑ वनव॒त् स्वाव॑सुः ॥७॥
ज्यायां॑सम॒स्य य॒तुन॑स्य के॒तुन॑ ऋषिस्व॒रं च॑रति॒ यासु॒ नाम॑ ते ।
या॒दृश्मि॒न् धायि॒ तम॑प॒स्यया॑ विद॒द् य उ॑ स्व॒यं वह॑ते॒ सो अरं॑ करत् ॥८॥
स॒मु॒द्रमा॑सा॒मव॑ तस्थे अग्रि॒मा न रि॑ष्यति॒ सव॑नं॒ यस्मि॒न्नाय॑ता ।
अत्रा॒ न हार्दि॑ क्रव॒णस्य॑ रेजते॒ यत्रा॑ म॒तिर्वि॒द्यते॑ पूत॒बन्ध॑नी ॥९॥
स हि क्ष॒त्रस्य॑ मन॒सस्य॒ चित्ति॑भिरेवाव॒दस्य॑ यज॒तस्य॒ सध्रे॑: ।
अ॒व॒त्सा॒रस्य॑ स्पृणवाम॒ रण्व॑भि॒: शवि॑ष्ठं॒ वाजं॑ वि॒दुषा॑ चि॒दर्ध्य॑म् ॥१०॥॥
श्ये॒न आ॑सा॒मदि॑तिः क॒क्ष्यो॒३ मदो॑ वि॒श्ववा॑रस्य यज॒तस्य॑ मा॒यिन॑: ।
सम॒न्यम॑न्यमर्थय॒न्त्येत॑वे वि॒दुर्वि॒षाणं॑ परि॒पान॒मन्ति॒ ते ॥११॥॥
स॒दा॒पृ॒णो य॑ज॒तो वि द्विषो॑ वधीद् बाहुवृ॒क्तः श्रु॑त॒वित् तर्यो॑ व॒: सचा॑ ।
उ॒भा स वरा॒ प्रत्ये॑ति॒ भाति॑ च॒ यदीं॑ ग॒णं भज॑ते सुप्र॒याव॑भिः ॥१२॥
सु॒त॒म्भ॒रो यज॑मानस्य॒ सत्प॑ति॒र्विश्वा॑सा॒मूध॒: स धि॒यामु॒दञ्च॑नः ।
भर॑द् धे॒नू रस॑वच्छिश्रिये॒ पयो॑ऽनुब्रुवा॒णो अध्ये॑ति॒ न स्व॒पन् ॥१३॥
यो जा॒गार॒ तमृच॑: कामयन्ते॒ यो जा॒गार॒ तमु॒ सामा॑नि यन्ति ।
यो जा॒गार॒ तम॒यं सोम॑ आह॒ तवा॒हम॑स्मि स॒ख्ये न्यो॑काः ॥१४॥
अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तमृच॑: कामयन्ते॒ऽग्निर्जा॑गार॒ तमु॒ सामा॑नि यन्ति ।
अ॒ग्निर्जा॑गार॒ तम॒यं सोम॑ आह॒ तवा॒हम॑स्मि स॒ख्ये न्यो॑काः ॥१५॥
१५ kāśyapo’vatsāraḥ (१० kṣatra-manasa-evāvada-yajata-sadhri- avatsārāḥ, ११ viśvavāra- yajata- māyī- avatsārāḥ, १२ avatsareṇa saha sadāpṛṇa- yajata- bāhuvṛkta- śrutavit-taryāḥ, १३ sutaṃbharaśca) | viśve devāḥ | jagatī, १४-१५ triṣṭup | taṃ pra॒tnathā॑ pū॒rvathā॑ vi॒śvathe॒mathā॑ jye॒ṣṭhatā॑tiṃ barhi॒ṣadaṃ॑ sva॒rvida॑m | pra॒tī॒cī॒naṃ vṛ॒janaṃ॑ dohase gi॒rā ’’śuṃ jaya॑nta॒manu॒ yāsu॒ vardha॑se || १ || śri॒ye su॒dṛśī॒rupa॑rasya॒ yāḥ sva॑rvi॒roca॑mānaḥ ka॒kubhā॑maco॒date॑ | su॒go॒pā a॑si॒ na dabhā॑ya sukrato pa॒ro mā॒yābhi॑rṛ॒ta ā॑sa॒ nāma॑ te || २ || atyaṃ॑ ha॒viḥ sa॑cate॒ sacca॒ dhātu॒ cā’ri॑ṣṭagātu॒: sa hotā॑ saho॒bhari॑: | pra॒sarsrā॑ṇo॒ anu॑ ba॒rhirvṛṣā॒ śiśu॒rmadhye॒ yuvā॒jaro॑ vi॒sruhā॑ hi॒taḥ || ३ || pra va॑ e॒te su॒yujo॒ yāma॑nni॒ṣṭaye॒ nīcī॑ra॒muṣmai॑ ya॒mya॑ ṛtā॒vṛdha॑: | su॒yantu॑bhiḥ sarvaśā॒saira॒bhīśu॑bhi॒: krivi॒rnāmā॑ni prava॒ṇe mu॑ṣāyati || ४ || saṃ॒jarbhu॑rāṇa॒staru॑bhiḥ sute॒gṛbhaṃ॑ vayā॒kinaṃ॑ ci॒ttaga॑rbhāsu su॒svaru॑: | dhā॒ra॒vā॒keṣvṛ॑jugātha śobhase॒ vardha॑sva॒ patnī॑ra॒bhi jī॒vo a॑dhva॒re || ५ || yā॒dṛge॒va dadṛ॑śe tā॒dṛgu॑cyate॒ saṃ chā॒yayā॑ dadhire si॒dhrayā॒psvā | ma॒hīma॒smabhya॑muru॒ṣāmu॒ru jrayo॑ bṛ॒hat su॒vīra॒mana॑pacyutaṃ॒ saha॑: || ६ || vetyagru॒rjani॑vā॒n vā ati॒ spṛdha॑: samarya॒tā mana॑sā॒ sūrya॑: ka॒viḥ | ghraṃ॒saṃ rakṣa॑ntaṃ॒ pari॑ vi॒śvato॒ gaya॑ma॒smākaṃ॒ śarma॑ vanava॒t svāva॑suḥ || ७ || jyāyāṃ॑sama॒sya ya॒tuna॑sya ke॒tuna॑ ṛṣisva॒raṃ ca॑rati॒ yāsu॒ nāma॑ te | yā॒dṛśmi॒n dhāyi॒ tama॑pa॒syayā॑ vida॒d ya u॑ sva॒yaṃ vaha॑te॒ so araṃ॑ karat || ८ || sa॒mu॒dramā॑sā॒mava॑ tasthe agri॒mā na ri॑ṣyati॒ sava॑naṃ॒ yasmi॒nnāya॑tā | atrā॒ na hārdi॑ krava॒ṇasya॑ rejate॒ yatrā॑ ma॒tirvi॒dyate॑ pūta॒bandha॑nī || ९ || sa hi kṣa॒trasya॑ mana॒sasya॒ citti॑bhirevāva॒dasya॑ yaja॒tasya॒ sadhre॑: | a॒va॒tsā॒rasya॑ spṛṇavāma॒ raṇva॑bhi॒: śavi॑ṣṭhaṃ॒ vājaṃ॑ vi॒duṣā॑ ci॒dardhya॑m || १० || || śye॒na ā॑sā॒madi॑tiḥ ka॒kṣyo॒३ mado॑ vi॒śvavā॑rasya yaja॒tasya॑ mā॒yina॑: | sama॒nyama॑nyamarthaya॒ntyeta॑ve vi॒durvi॒ṣāṇaṃ॑ pari॒pāna॒manti॒ te || ११ || || sa॒dā॒pṛ॒ṇo ya॑ja॒to vi dviṣo॑ vadhīd bāhuvṛ॒ktaḥ śru॑ta॒vit taryo॑ va॒: sacā॑ | u॒bhā sa varā॒ pratye॑ti॒ bhāti॑ ca॒ yadīṃ॑ ga॒ṇaṃ bhaja॑te supra॒yāva॑bhiḥ || १२ || su॒ta॒mbha॒ro yaja॑mānasya॒ satpa॑ti॒rviśvā॑sā॒mūdha॒: sa dhi॒yāmu॒dañca॑naḥ | bhara॑d dhe॒nū rasa॑vacchiśriye॒ payo॑’nubruvā॒ṇo adhye॑ti॒ na sva॒pan || १३ || yo jā॒gāra॒ tamṛca॑: kāmayante॒ yo jā॒gāra॒ tamu॒ sāmā॑ni yanti | yo jā॒gāra॒ tama॒yaṃ soma॑ āha॒ tavā॒hama॑smi sa॒khye nyo॑kāḥ || १४ || a॒gnirjā॑gāra॒ tamṛca॑: kāmayante॒’gnirjā॑gāra॒ tamu॒ sāmā॑ni yanti | a॒gnirjā॑gāra॒ tama॒yaṃ soma॑ āha॒ tavā॒hama॑smi sa॒khye nyo॑kāḥ || १५ ||