१५ वामदेवो गौतमः। वैश्वानरोऽग्निः।त्रिष्टुप्।
वै॒श्वा॒न॒राय॑ मी॒ळहुषे॑ स॒जोषा॑: क॒था दा॑शेमा॒ग्नये॑ बृ॒हद्भाः ।
अनू॑नेन बृह॒ता व॒क्षथे॒नोप॑ स्तभायदुप॒मिन्न रोध॑: ॥१॥
मा नि॑न्दत॒ य इ॒मां मह्यं॑ रा॒तिं दे॒वो द॒दौ मर्त्या॑य स्व॒धावा॑न् ।
पाका॑य॒ गृत्सो॑ अ॒मृतो॒ विचे॑ता वैश्वान॒रो नृत॑मो य॒ह्वो अ॒ग्निः ॥२॥
साम॑ द्वि॒बर्हा॒ महि॑ ति॒ग्मभृ॑ष्टिः स॒हस्र॑रेता वृष॒भस्तुवि॑ष्मान् ।
प॒दं न गोरप॑गूळहं विवि॒द्वान॒ग्निर्मह्यं॒ प्रेदु॑ वोचन्मनी॒षाम् ॥३॥
प्र ताँ अ॒ग्निर्ब॑भसत् ति॒ग्मज॑म्भ॒स्तपि॑ष्ठेन शो॒चिषा॒ यः सु॒राधा॑: ।
प्र ये मि॒नन्ति॒ वरु॑णस्य॒ धाम॑ प्रि॒या मि॒त्रस्य॒ चेत॑तो ध्रु॒वाणि॑ ॥४॥
अ॒भ्रा॒तरो॒ न योष॑णो॒ व्यन्त॑: पति॒रिपो॒ न जन॑यो दु॒रेवा॑: ।
पा॒पास॒: सन्तो॑ अनृ॒ता अ॑स॒त्या इ॒दं प॒दम॑जनता गभी॒रम् ॥५॥
इ॒दं मे॑ अग्ने॒ किय॑ते पाव॒काऽमि॑नते गु॒रुं भा॒रं न मन्म॑ ।
बृ॒हद् द॑धाथ धृष॒ता ग॑भी॒रं य॒ह्वं पृ॒ष्ठं प्रय॑सा स॒प्तधा॑तु ॥६॥
तमिन्न्वे॒३व स॑म॒ना स॑मा॒नम॒भि क्रत्वा॑ पुन॒ती धी॒तिर॑श्याः ।
स॒सस्य॒ चर्म॒न्नधि॒ चारु॒ पृश्ने॒रग्रे॑ रु॒प आरु॑पितं॒ जबा॑रु ॥७॥
प्र॒वाच्यं॒ वच॑स॒: किं मे॑ अ॒स्य गुहा॑ हि॒तमुप॑ नि॒णिग्व॑दन्ति ।
यदु॒स्रिया॑णा॒मप॒ वारि॑व॒ व्रन् पाति॑ प्रि॒यं रु॒पो अग्रं॑ प॒दं वेः ॥८॥
इ॒दमु॒ त्यन्महि॑ म॒हामनी॑कं॒ यदु॒स्रिया॒ सच॑त पू॒र्व्यं गौः ।
ऋ॒तस्य॑ प॒दे अधि॒ दीद्या॑नं॒ गुहा॑ रघु॒ष्यद् र॑घु॒यद् वि॑वेद ॥९॥
अध॑ द्युता॒नः पि॒त्रोः सचा॒साम॑नुत॒ गुह्यं॒ चारु॒ पृश्ने॑: ।
मा॒तुष्प॒दे प॑र॒मे अन्ति॒ षद् गोर्वृष्ण॑: शो॒चिष॒: प्रय॑तस्य जि॒ह्वा ॥१०॥॥
ऋ॒तं वो॑चे॒ नम॑सा पृ॒च्छ्यमा॑न॒स्तवा॒शसा॑ जातवेदो॒ यदी॒दम् ।
त्वम॒स्य क्ष॑यसि॒ यद्ध॒ विश्वं॑ दि॒वि यदु॒ द्रवि॑णं॒ यत् पृ॑थि॒व्याम् ॥११॥॥
किं नो॑ अ॒स्य द्रवि॑णं॒ कद्ध॒ रत्नं॒ वि नो॑ वोचो जातवेदश्चिकि॒त्वान् ।
गुहाध्व॑नः पर॒मं यन्नो॑ अ॒स्य रेकु॑ प॒दं न नि॑दा॒ना अग॑न्म ॥१२॥
का म॒र्यादा॑ व॒युना॒ कद्ध॑ वा॒ममच्छा॑ गमेम र॒घवो॒ न वाज॑म् ।
क॒दा नो॑ दे॒वीर॒मृत॑स्य॒ पत्नी॒: सूरो॒ वर्णे॑न ततनन्नु॒षास॑: ॥१३॥
अ॒नि॒रेण॒ वच॑सा फ॒ल्ग्वे॑न प्र॒तीत्ये॑न कृ॒धुना॑तृ॒पास॑: ।
अधा॒ ते अ॑ग्ने॒ किमि॒हा व॑दन्त्यनायु॒धास॒ आस॑ता सचन्ताम् ॥१४॥
अ॒स्य श्रि॒ये स॑मिधा॒नस्य॒ वृष्णो॒ वसो॒रनी॑कं॒ दम॒ आ रु॑रोच ।
रुश॒द् वसा॑नः सु॒दृशी॑करूपः क्षि॒तिर्न रा॒या पु॑रु॒वारो॑ अद्यौत् ॥१५॥
१५ vāmadevo gautamaḥ | vaiśvānaro’gniḥ | triṣṭup | vai॒śvā॒na॒rāya॑ mī॒ḷahuṣe॑ sa॒joṣā॑: ka॒thā dā॑śemā॒gnaye॑ bṛ॒hadbhāḥ | anū॑nena bṛha॒tā va॒kṣathe॒nopa॑ stabhāyadupa॒minna rodha॑: || १ || mā ni॑ndata॒ ya i॒māṃ mahyaṃ॑ rā॒tiṃ de॒vo da॒dau martyā॑ya sva॒dhāvā॑n | pākā॑ya॒ gṛtso॑ a॒mṛto॒ vice॑tā vaiśvāna॒ro nṛta॑mo ya॒hvo a॒gniḥ || २ || sāma॑ dvi॒barhā॒ mahi॑ ti॒gmabhṛ॑ṣṭiḥ sa॒hasra॑retā vṛṣa॒bhastuvi॑ṣmān | pa॒daṃ na gorapa॑gūḷahaṃ vivi॒dvāna॒gnirmahyaṃ॒ predu॑ vocanmanī॒ṣām || ३ || pra tām̐ a॒gnirba॑bhasat ti॒gmaja॑mbha॒stapi॑ṣṭhena śo॒ciṣā॒ yaḥ su॒rādhā॑: | pra ye mi॒nanti॒ varu॑ṇasya॒ dhāma॑ pri॒yā mi॒trasya॒ ceta॑to dhru॒vāṇi॑ || ४ || a॒bhrā॒taro॒ na yoṣa॑ṇo॒ vyanta॑: pati॒ripo॒ na jana॑yo du॒revā॑: | pā॒pāsa॒: santo॑ anṛ॒tā a॑sa॒tyā i॒daṃ pa॒dama॑janatā gabhī॒ram || ५ || i॒daṃ me॑ agne॒ kiya॑te pāva॒kā’mi॑nate gu॒ruṃ bhā॒raṃ na manma॑ | bṛ॒had da॑dhātha dhṛṣa॒tā ga॑bhī॒raṃ ya॒hvaṃ pṛ॒ṣṭhaṃ praya॑sā sa॒ptadhā॑tu || ६ || taminnve॒३va sa॑ma॒nā sa॑mā॒nama॒bhi kratvā॑ puna॒tī dhī॒tira॑śyāḥ | sa॒sasya॒ carma॒nnadhi॒ cāru॒ pṛśne॒ragre॑ ru॒pa āru॑pitaṃ॒ jabā॑ru || ७ || pra॒vācyaṃ॒ vaca॑sa॒: kiṃ me॑ a॒sya guhā॑ hi॒tamupa॑ ni॒ṇigva॑danti | yadu॒sriyā॑ṇā॒mapa॒ vāri॑va॒ vran pāti॑ pri॒yaṃ ru॒po agraṃ॑ pa॒daṃ veḥ || ८ || i॒damu॒ tyanmahi॑ ma॒hāmanī॑kaṃ॒ yadu॒sriyā॒ saca॑ta pū॒rvyaṃ gauḥ | ṛ॒tasya॑ pa॒de adhi॒ dīdyā॑naṃ॒ guhā॑ raghu॒ṣyad ra॑ghu॒yad vi॑veda || ९ || adha॑ dyutā॒naḥ pi॒troḥ sacā॒sāma॑nuta॒ guhyaṃ॒ cāru॒ pṛśne॑: | mā॒tuṣpa॒de pa॑ra॒me anti॒ ṣad gorvṛṣṇa॑: śo॒ciṣa॒: praya॑tasya ji॒hvā || १० || || ṛ॒taṃ vo॑ce॒ nama॑sā pṛ॒cchyamā॑na॒stavā॒śasā॑ jātavedo॒ yadī॒dam | tvama॒sya kṣa॑yasi॒ yaddha॒ viśvaṃ॑ di॒vi yadu॒ dravi॑ṇaṃ॒ yat pṛ॑thi॒vyām || ११ || || kiṃ no॑ a॒sya dravi॑ṇaṃ॒ kaddha॒ ratnaṃ॒ vi no॑ voco jātavedaściki॒tvān | guhādhva॑naḥ para॒maṃ yanno॑ a॒sya reku॑ pa॒daṃ na ni॑dā॒nā aga॑nma || १२ || kā ma॒ryādā॑ va॒yunā॒ kaddha॑ vā॒mamacchā॑ gamema ra॒ghavo॒ na vāja॑m | ka॒dā no॑ de॒vīra॒mṛta॑sya॒ patnī॒: sūro॒ varṇe॑na tatanannu॒ṣāsa॑: || १३ || a॒ni॒reṇa॒ vaca॑sā pha॒lgve॑na pra॒tītye॑na kṛ॒dhunā॑tṛ॒pāsa॑: | adhā॒ te a॑gne॒ kimi॒hā va॑dantyanāyu॒dhāsa॒ āsa॑tā sacantām || १४ || a॒sya śri॒ye sa॑midhā॒nasya॒ vṛṣṇo॒ vaso॒ranī॑kaṃ॒ dama॒ ā ru॑roca | ruśa॒d vasā॑naḥ su॒dṛśī॑karūpaḥ kṣi॒tirna rā॒yā pu॑ru॒vāro॑ adyaut || १५ ||