EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 300

Mandala 4 · Sukta 4

मण्डल 4 · सूक्त 4

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 4.4 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

१५ वामदेवो गौतमः। रक्षोहाऽग्निः।त्रिष्टुप्।

कृ॒णु॒ष्व पाज॒: प्रसि॑तिं॒ न पृ॒थ्वीं या॒हि राजे॒वाम॑वाँ॒ इभे॑न ।

तृ॒ष्वीमनु॒ प्रसि॑तिं द्रूणा॒नोऽस्ता॑सि॒ विध्य॑ र॒क्षस॒स्तपि॑ष्ठैः ॥१॥

तव॑ भ्र॒मास॑ आशु॒या प॑त॒न्त्यनु॑ स्पृश धृष॒ता शोशु॑चानः ।

तपूं॑ष्यग्ने जु॒ह्वा॑ पत॒ङ्गानसं॑दितो॒ वि सृ॑ज॒ विष्व॑गु॒ल्काः ॥२॥

प्रति॒ स्पशो॒ वि सृ॑ज॒ तूर्णि॑तमो॒ भवा॑ पा॒युर्वि॒शो अ॒स्या अद॑ब्धः ।

यो नो॑ दू॒रे अ॒घशं॑सो॒ यो अन्त्यग्ने॒ माकि॑ष्टे॒ व्यथि॒रा द॑धर्षीत् ॥३॥

उद॑ग्ने तिष्ठ॒ प्रत्या त॑नुष्व॒ न्य१मित्राँ॑ ओषतात् तिग्महेते ।

यो नो॒ अरा॑तिं समिधान च॒क्रे नी॒चा तं ध॑क्ष्यत॒सं न शुष्क॑म् ॥४॥

ऊ॒र्ध्वो भ॑व॒ प्रति॑ वि॒ध्याध्य॒स्मदा॒विष्कृ॑णुष्व॒ दैव्या॑न्यग्ने ।

अव॑ स्थि॒रा त॑नुहि यातु॒जूनां॑ जा॒मिमजा॑मिं॒ प्र मृ॑णीहि॒ शत्रू॑न् ॥५॥

स ते॑ जानाति सुम॒तिं य॑विष्ठ॒ य ईव॑ते॒ ब्रह्म॑णे गा॒तुमैर॑त् ।

विश्वा॑न्यस्मै सु॒दिना॑नि रा॒यो द्यु॒म्नान्य॒र्यो वि दुरो॑ अ॒भि द्यौ॑त् ॥६॥

सेद॑ग्ने अस्तु सु॒भग॑: सु॒दानु॒र्यस्त्वा॒ नित्ये॑न ह॒विषा॒ य उ॒क्थैः ।

पिप्री॑षति॒ स्व आयु॑षि दुरो॒णे विश्वेद॑स्मै सु॒दिना॒ सास॑दि॒ष्टिः ॥७॥

अर्चा॑मि ते सुम॒तिं घोष्य॒र्वाक् सं ते॑ वा॒वाता॑ जरतामि॒यं गीः ।

स्वश्वा॑स्त्वा सु॒रथा॑ मर्जयेमा॒ऽस्मे क्ष॒त्राणि॑ धारये॒रनु॒ द्यून् ॥८॥

इ॒ह त्वा॒ भूर्या च॑रे॒दुप॒ त्मन्दोषा॑वस्तर्दीदि॒वांस॒मनु॒ द्यून् ।

क्रीळ॑न्तस्त्वा सु॒मन॑सः सपेमा॒ऽभि द्यु॒म्ना त॑स्थि॒वांसो॒ जना॑नाम् ॥९॥

यस्त्वा॒ स्वश्व॑: सुहिर॒ण्यो अ॑ग्न उप॒याति॒ वसु॑मता॒ रथे॑न ।

तस्य॑ त्रा॒ता भ॑वसि॒ तस्य॒ सखा॒ यस्त॑ आति॒थ्यमा॑नु॒षग्जुजो॑षत् ॥१०॥॥

म॒हो रु॑जामि ब॒न्धुता॒ वचो॑भि॒स्तन्मा॑ पि॒तुर्गोत॑मा॒दन्वि॑याय ।

त्वं नो॑ अ॒स्य वच॑सश्चिकिद्धि॒ होत॑र्यविष्ठ सुक्रतो॒ दमू॑नाः ॥११॥॥

अस्व॑प्नजस्त॒रण॑यः सु॒शेवा॒ अत॑न्द्रासोऽवृ॒का अश्र॑मिष्ठाः ।

ते पा॒यव॑: स॒ध्र्य॑ञ्चो नि॒षद्याग्ने॒ तव॑ नः पान्त्वमूर ॥१२॥

ये पा॒यवो॑ मामते॒यं ते॑ अग्ने॒ पश्य॑न्तो अ॒न्धं दु॑रि॒तादर॑क्षन् ।

र॒रक्ष॒ तान्त्सु॒कृतो॑ वि॒श्ववे॑दा॒ दिप्स॑न्त॒ इद्रि॒पवो॒ नाह॑ देभुः ॥१३॥

त्वया॑ व॒यं स॑ध॒न्य१स्त्वोता॒स्तव॒ प्रणी॑त्यश्याम॒ वाजा॑न् ।

उ॒भा शंसा॑ सूदय सत्यतातेऽनुष्ठु॒या कृ॑णुह्यह्रयाण ॥१४॥

अ॒या ते॑ अग्ने स॒मिधा॑ विधेम॒ प्रति॒ स्तोमं॑ श॒स्यमा॑नं गृभाय ।

दहा॒शसो॑ र॒क्षस॑: पा॒ह्य१स्मान्द्रु॒हो नि॒दो मि॑त्रमहो अव॒द्यात् ॥१५॥

Roman reading

१५ vāmadevo gautamaḥ | rakṣohā’gniḥ | triṣṭup | kṛ॒ṇu॒ṣva pāja॒: prasi॑tiṃ॒ na pṛ॒thvīṃ yā॒hi rāje॒vāma॑vām॒̐ ibhe॑na | tṛ॒ṣvīmanu॒ prasi॑tiṃ drūṇā॒no’stā॑si॒ vidhya॑ ra॒kṣasa॒stapi॑ṣṭhaiḥ || १ || tava॑ bhra॒māsa॑ āśu॒yā pa॑ta॒ntyanu॑ spṛśa dhṛṣa॒tā śośu॑cānaḥ | tapūṃ॑ṣyagne ju॒hvā॑ pata॒ṅgānasaṃ॑dito॒ vi sṛ॑ja॒ viṣva॑gu॒lkāḥ || २ || prati॒ spaśo॒ vi sṛ॑ja॒ tūrṇi॑tamo॒ bhavā॑ pā॒yurvi॒śo a॒syā ada॑bdhaḥ | yo no॑ dū॒re a॒ghaśaṃ॑so॒ yo antyagne॒ māki॑ṣṭe॒ vyathi॒rā da॑dharṣīt || ३ || uda॑gne tiṣṭha॒ pratyā ta॑nuṣva॒ nya१mitrām̐॑ oṣatāt tigmahete | yo no॒ arā॑tiṃ samidhāna ca॒kre nī॒cā taṃ dha॑kṣyata॒saṃ na śuṣka॑m || ४ || ū॒rdhvo bha॑va॒ prati॑ vi॒dhyādhya॒smadā॒viṣkṛ॑ṇuṣva॒ daivyā॑nyagne | ava॑ sthi॒rā ta॑nuhi yātu॒jūnāṃ॑ jā॒mimajā॑miṃ॒ pra mṛ॑ṇīhi॒ śatrū॑n || ५ || sa te॑ jānāti suma॒tiṃ ya॑viṣṭha॒ ya īva॑te॒ brahma॑ṇe gā॒tumaira॑t | viśvā॑nyasmai su॒dinā॑ni rā॒yo dyu॒mnānya॒ryo vi duro॑ a॒bhi dyau॑t || ६ || seda॑gne astu su॒bhaga॑: su॒dānu॒ryastvā॒ nitye॑na ha॒viṣā॒ ya u॒kthaiḥ | piprī॑ṣati॒ sva āyu॑ṣi duro॒ṇe viśveda॑smai su॒dinā॒ sāsa॑di॒ṣṭiḥ || ७ || arcā॑mi te suma॒tiṃ ghoṣya॒rvāk saṃ te॑ vā॒vātā॑ jaratāmi॒yaṃ gīḥ | svaśvā॑stvā su॒rathā॑ marjayemā॒’sme kṣa॒trāṇi॑ dhāraye॒ranu॒ dyūn || ८ || i॒ha tvā॒ bhūryā ca॑re॒dupa॒ tmandoṣā॑vastardīdi॒vāṃsa॒manu॒ dyūn | krīḷa॑ntastvā su॒mana॑saḥ sapemā॒’bhi dyu॒mnā ta॑sthi॒vāṃso॒ janā॑nām || ९ || yastvā॒ svaśva॑: suhira॒ṇyo a॑gna upa॒yāti॒ vasu॑matā॒ rathe॑na | tasya॑ trā॒tā bha॑vasi॒ tasya॒ sakhā॒ yasta॑ āti॒thyamā॑nu॒ṣagjujo॑ṣat || १० || || ma॒ho ru॑jāmi ba॒ndhutā॒ vaco॑bhi॒stanmā॑ pi॒turgota॑mā॒danvi॑yāya | tvaṃ no॑ a॒sya vaca॑saścikiddhi॒ hota॑ryaviṣṭha sukrato॒ damū॑nāḥ || ११ || || asva॑pnajasta॒raṇa॑yaḥ su॒śevā॒ ata॑ndrāso’vṛ॒kā aśra॑miṣṭhāḥ | te pā॒yava॑: sa॒dhrya॑ñco ni॒ṣadyāgne॒ tava॑ naḥ pāntvamūra || १२ || ye pā॒yavo॑ māmate॒yaṃ te॑ agne॒ paśya॑nto a॒ndhaṃ du॑ri॒tādara॑kṣan | ra॒rakṣa॒ tāntsu॒kṛto॑ vi॒śvave॑dā॒ dipsa॑nta॒ idri॒pavo॒ nāha॑ debhuḥ || १३ || tvayā॑ va॒yaṃ sa॑dha॒nya१stvotā॒stava॒ praṇī॑tyaśyāma॒ vājā॑n | u॒bhā śaṃsā॑ sūdaya satyatāte’nuṣṭhu॒yā kṛ॑ṇuhyahrayāṇa || १४ || a॒yā te॑ agne sa॒midhā॑ vidhema॒ prati॒ stomaṃ॑ śa॒syamā॑naṃ gṛbhāya | dahā॒śaso॑ ra॒kṣasa॑: pā॒hya१smāndru॒ho ni॒do mi॑tramaho ava॒dyāt || १५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.