२४ गाथिनो विश्वमित्रः। इन्द्रः, १ इन्द्रपर्वतौ, १५, १६ वाक्,(ससर्परी),१७-२० रथाङ्गानि, २१-२४ अभिशापः। त्रिष्टुप्, १०, १६ जगती, १३ गायत्री, १२, २०, २२ अनुष्टुप्, १८ बृहती।
इन्द्रा॑पर्वता बृह॒ता रथे॑न वा॒मीरिष॒ आ व॑हतं सु॒वीरा॑: ।
वी॒तं ह॒व्यान्य॑ध्व॒रेषु॑ देवा॒ वर्धे॑थां गी॒र्भिरिळ॑या॒ मद॑न्ता ॥१॥
तिष्ठा॒ सु कं॑ मघव॒न् मा परा॑ गा॒: सोम॑स्य॒ नु त्वा॒ सुषु॑तस्य यक्षि ।
पि॒तुर्न पु॒त्रः सिच॒मा र॑भे त॒ इन्द्र॒ स्वादि॑ष्ठया गि॒रा श॑चीवः ॥२॥
शंसा॑वाध्वर्यो॒ प्रति॑ मे गृणी॒हीन्द्रा॑य॒ वाह॑: कृणवाव॒ जुष्ट॑म् ।
एदं ब॒र्हिर्यज॑मानस्य सी॒दाथा॑ च भूदु॒क्थमिन्द्रा॑य श॒स्तम् ॥३॥
जा॒येदस्तं॑ मघव॒न् त्सेदु॒ योनि॒स्तदित् त्वा॒ यु॒क्ता हर॑यो वहन्तु ।
य॒दा क॒दा च॑ सु॒नवा॑म॒ सोम॑म॒ग्निष्ट्वा॑ दू॒तो ध॑न्वा॒त्यच्छ॑ ॥४॥
परा॑ याहि मघव॒न्ना च॑ या॒हीन्द्र॑ भ्रातरुभ॒यत्रा॑ ते॒ अर्थ॑म् ।
यत्रा॒ रथ॑स्य बृह॒तो नि॒धानं॑ वि॒मोच॑नं वा॒जिनो॒ रास॑भस्य ॥ ५
अपा॒: सोम॒मस्त॑मिन्द्र॒ प्र या॑हि कल्या॒णीर्जा॒या सु॒रणं॑ गृ॒हे ते॑ ।
यत्रा॒ रथ॑स्य बृह॒तो नि॒धानं॑ वि॒मोच॑नं वा॒जिनो॒ दक्षि॑णावत् ॥६॥
इ॒मे भो॒जा अङ्गि॑रसो॒ विरू॑पा दि॒वस्पु॒त्रासो॒ असु॑रस्य वी॒राः ।
वि॒श्वामि॑त्राय॒ दद॑तो म॒घानि॑ सहस्रसा॒वे प्र ति॑रन्त॒ आयु॑: ॥७॥
रू॒पंरू॑पं म॒घवा॑ बोभवीति मा॒याः कृ॑ण्वा॒नस्त॒न्वं१ परि॒ स्वाम् ।
त्रिर्यद् दि॒वः परि॑ मुहू॒र्तमागा॒त् स्वैर्मन्त्रै॒रनृ॑तुपा ऋ॒तावा॑ ॥८॥
म॒हाँ ऋषि॑र्देव॒जा दे॒वजू॒तोऽस्त॑भ्ना॒त् सिन्धु॑मर्ण॒वं नृ॒चक्षा॑: ।
वि॒श्वामि॑त्रो॒ यदव॑हत् सु॒दास॒मप्रि॑यायत कुशि॒केभि॒रिन्द्र॑: ॥९॥
हं॒सा इ॑व कृणुथ॒ श्लोक॒मद्रि॑भि॒र्मद॑न्तो गी॒र्भिर॑ध्व॒रे सु॒ते सचा॑ ।
दे॒वेभि॑र्विप्रा ऋषयो नृचक्षसो॒ वि पि॑बध्वं कुशिकाः सो॒म्यं मधु॑ ॥१०॥॥
उप॒ प्रेत॑ कुशिकाश्चे॒तय॑ध्व॒मश्वं॑ रा॒ये प्र मु॑ञ्चता सु॒दास॑: ।
राजा॑ वृ॒त्रं ज॑ङ्घन॒त् प्रागपा॒गुद॒गथा॑ यजाते॒ वर॒ आ पृ॑थि॒व्याः ॥११॥॥
य इ॒मे रोद॑सी उ॒भे अ॒हमिन्द्र॒मतु॑ष्टवम् ।
वि॒श्वामि॑त्रस्य रक्षति॒ ब्रह्मे॒दं भार॑तं॒ जन॑म् ॥१२॥
वि॒श्वामि॑त्रा अरासत॒ ब्रह्मेन्द्रा॑य व॒ज्रिणे॑ । कर॒दिन्न॑: सु॒राध॑सः ॥१३॥
किं ते॑ कृण्वन्ति॒ कीक॑टेषु॒ गावो॒ नाशिरं॑ दु॒ह्रे न त॑पन्ति घ॒र्मम् ।
आ नो॑ भर॒ प्रम॑गन्दस्य॒ वेदो॑ नैचाशा॒खं म॑घवन् रन्धया नः ॥१४॥
स॒स॒र्प॒रीरम॑तिं॒ बाध॑माना बृ॒हन्मि॑माय ज॒मद॑ग्निदत्ता ।
आ सूर्य॑स्य दुहि॒ता त॑तान॒ श्रवो॑ दे॒वेष्व॒मृत॑मजु॒र्यम् ॥१५॥
स॒स॒र्प॒रीर॑भर॒त् तूय॑मे॒भ्योऽधि॒ श्रव॒: पाञ्च॑जन्यासु कृ॒ष्टिषु॑ ।
सा प॒क्ष्या॒३ नव्य॒मायु॒र्दधा॑ना॒ यां मे॑ पलस्तिजमद॒ग्नयो॑ द॒दुः ॥१६॥
स्थि॒रौ गावौ॑ भवतां वी॒ळुरक्षो॒ मेषा वि व॑र्हि॒ मा यु॒गं वि शा॑रि ।
इन्द्र॑: पात॒ल्ये॑ ददतां॒ शरी॑तो॒ररि॑ष्टनेमे अ॒भि न॑: सचस्व ॥१७॥
बलं॑ धेहि त॒नूषु॑ नो॒ बल॑मिन्द्रान॒ळुत्सु॑ नः ।
बलं॑ तो॒काय॒ तन॑याय जी॒वसे॒ त्वं हि ब॑ल॒दा असि॑ ॥१८॥
अ॒भि व्य॑यस्व खदि॒रस्य॒ सार॒मोजो॑ धेहि स्पन्द॒ने शिं॒शपा॑याम् ।
अक्ष॑ वीळो वीळित वी॒ळय॑स्व॒ मा यामा॑द॒स्मादव॑ जीहिपो नः ॥१९॥
अ॒यम॒स्मान् वन॒स्पति॒र्मा च॒ हा मा च॑ रीरिषत् ।
स्व॒स्त्या गृ॒हेभ्य॒ आव॒सा आ वि॒मोच॑नात् ॥२०॥॥
इन्द्रो॒तिभि॑र्बहु॒लाभि॑र्नो अ॒द्य या॑च्छ्रे॒ष्ठाभि॑र्मघवञ्छूर जिन्व ।
यो नो॒ द्वेष्ट्यध॑र॒: सस्प॑दीष्ट॒ यमु॑ द्वि॒ष्मस्तमु॑ प्रा॒णो ज॑हातु ॥२१॥॥
प॒र॒शुं चि॒द् वि त॑पति शिम्ब॒लं चि॒द् वि वृ॑श्चति ।
उ॒खा चि॑दिन्द्र॒ येष॑न्ती॒ प्रय॑स्ता॒ फेन॑मस्यति ॥२२॥॥
न साय॑कस्य चिकिते जनासो लो॒धं न॑यन्ति॒ पशु॒ मन्य॑मानाः ।
नावा॑जिनं वा॒जिना॑ हासयन्ति॒ न ग॑र्द॒भं पु॒रो अश्वा॑न्नयन्ति ॥२३॥
इ॒म इ॑न्द्र भर॒तस्य॑ पु॒त्रा अ॑पपि॒त्वं चि॑कितु॒र्न प्र॑पि॒त्वम् ।
हि॒न्वन्त्यश्व॒मर॑णं॒ न नित्यं॒ ज्या॑वाजं॒ परि॑ णयन्त्या॒जौ ॥२४॥
२४ gāthino viśvamitraḥ | indraḥ, १ indraparvatau, १५, १६ vāk,(sasarparī),१७-२० rathāṅgāni, २१-२४ abhiśāpaḥ | triṣṭup, १०, १६ jagatī, १३ gāyatrī, १२, २०, २२ anuṣṭup, १८ bṛhatī | indrā॑parvatā bṛha॒tā rathe॑na vā॒mīriṣa॒ ā va॑hataṃ su॒vīrā॑: | vī॒taṃ ha॒vyānya॑dhva॒reṣu॑ devā॒ vardhe॑thāṃ gī॒rbhiriḷa॑yā॒ mada॑ntā || १ || tiṣṭhā॒ su kaṃ॑ maghava॒n mā parā॑ gā॒: soma॑sya॒ nu tvā॒ suṣu॑tasya yakṣi | pi॒turna pu॒traḥ sica॒mā ra॑bhe ta॒ indra॒ svādi॑ṣṭhayā gi॒rā śa॑cīvaḥ || २ || śaṃsā॑vādhvaryo॒ prati॑ me gṛṇī॒hīndrā॑ya॒ vāha॑: kṛṇavāva॒ juṣṭa॑m | edaṃ ba॒rhiryaja॑mānasya sī॒dāthā॑ ca bhūdu॒kthamindrā॑ya śa॒stam || ३ || jā॒yedastaṃ॑ maghava॒n tsedu॒ yoni॒stadit tvā॒ yu॒ktā hara॑yo vahantu | ya॒dā ka॒dā ca॑ su॒navā॑ma॒ soma॑ma॒gniṣṭvā॑ dū॒to dha॑nvā॒tyaccha॑ || ४ || parā॑ yāhi maghava॒nnā ca॑ yā॒hīndra॑ bhrātarubha॒yatrā॑ te॒ artha॑m | yatrā॒ ratha॑sya bṛha॒to ni॒dhānaṃ॑ vi॒moca॑naṃ vā॒jino॒ rāsa॑bhasya || ५ apā॒: soma॒masta॑mindra॒ pra yā॑hi kalyā॒ṇīrjā॒yā su॒raṇaṃ॑ gṛ॒he te॑ | yatrā॒ ratha॑sya bṛha॒to ni॒dhānaṃ॑ vi॒moca॑naṃ vā॒jino॒ dakṣi॑ṇāvat || ६ || i॒me bho॒jā aṅgi॑raso॒ virū॑pā di॒vaspu॒trāso॒ asu॑rasya vī॒rāḥ | vi॒śvāmi॑trāya॒ dada॑to ma॒ghāni॑ sahasrasā॒ve pra ti॑ranta॒ āyu॑: || ७ || rū॒paṃrū॑paṃ ma॒ghavā॑ bobhavīti mā॒yāḥ kṛ॑ṇvā॒nasta॒nvaṃ१ pari॒ svām | triryad di॒vaḥ pari॑ muhū॒rtamāgā॒t svairmantrai॒ranṛ॑tupā ṛ॒tāvā॑ || ८ || ma॒hām̐ ṛṣi॑rdeva॒jā de॒vajū॒to’sta॑bhnā॒t sindhu॑marṇa॒vaṃ nṛ॒cakṣā॑: | vi॒śvāmi॑tro॒ yadava॑hat su॒dāsa॒mapri॑yāyata kuśi॒kebhi॒rindra॑: || ९ || haṃ॒sā i॑va kṛṇutha॒ śloka॒madri॑bhi॒rmada॑nto gī॒rbhira॑dhva॒re su॒te sacā॑ | de॒vebhi॑rviprā ṛṣayo nṛcakṣaso॒ vi pi॑badhvaṃ kuśikāḥ so॒myaṃ madhu॑ || १० || || upa॒ preta॑ kuśikāśce॒taya॑dhva॒maśvaṃ॑ rā॒ye pra mu॑ñcatā su॒dāsa॑: | rājā॑ vṛ॒traṃ ja॑ṅghana॒t prāgapā॒guda॒gathā॑ yajāte॒ vara॒ ā pṛ॑thi॒vyāḥ || ११ || || ya i॒me roda॑sī u॒bhe a॒hamindra॒matu॑ṣṭavam | vi॒śvāmi॑trasya rakṣati॒ brahme॒daṃ bhāra॑taṃ॒ jana॑m || १२ || vi॒śvāmi॑trā arāsata॒ brahmendrā॑ya va॒jriṇe॑ | kara॒dinna॑: su॒rādha॑saḥ || १३ || kiṃ te॑ kṛṇvanti॒ kīka॑ṭeṣu॒ gāvo॒ nāśiraṃ॑ du॒hre na ta॑panti gha॒rmam | ā no॑ bhara॒ prama॑gandasya॒ vedo॑ naicāśā॒khaṃ ma॑ghavan randhayā naḥ || १४ || sa॒sa॒rpa॒rīrama॑tiṃ॒ bādha॑mānā bṛ॒hanmi॑māya ja॒mada॑gnidattā | ā sūrya॑sya duhi॒tā ta॑tāna॒ śravo॑ de॒veṣva॒mṛta॑maju॒ryam || १५ || sa॒sa॒rpa॒rīra॑bhara॒t tūya॑me॒bhyo’dhi॒ śrava॒: pāñca॑janyāsu kṛ॒ṣṭiṣu॑ | sā pa॒kṣyā॒३ navya॒māyu॒rdadhā॑nā॒ yāṃ me॑ palastijamada॒gnayo॑ da॒duḥ || १६ || sthi॒rau gāvau॑ bhavatāṃ vī॒ḷurakṣo॒ meṣā vi va॑rhi॒ mā yu॒gaṃ vi śā॑ri | indra॑: pāta॒lye॑ dadatāṃ॒ śarī॑to॒rari॑ṣṭaneme a॒bhi na॑: sacasva || १७ || balaṃ॑ dhehi ta॒nūṣu॑ no॒ bala॑mindrāna॒ḷutsu॑ naḥ | balaṃ॑ to॒kāya॒ tana॑yāya jī॒vase॒ tvaṃ hi ba॑la॒dā asi॑ || १८ || a॒bhi vya॑yasva khadi॒rasya॒ sāra॒mojo॑ dhehi spanda॒ne śiṃ॒śapā॑yām | akṣa॑ vīḷo vīḷita vī॒ḷaya॑sva॒ mā yāmā॑da॒smādava॑ jīhipo naḥ || १९ || a॒yama॒smān vana॒spati॒rmā ca॒ hā mā ca॑ rīriṣat | sva॒styā gṛ॒hebhya॒ āva॒sā ā vi॒moca॑nāt || २० || || indro॒tibhi॑rbahu॒lābhi॑rno a॒dya yā॑cchre॒ṣṭhābhi॑rmaghavañchūra jinva | yo no॒ dveṣṭyadha॑ra॒: saspa॑dīṣṭa॒ yamu॑ dvi॒ṣmastamu॑ prā॒ṇo ja॑hātu || २१ || || pa॒ra॒śuṃ ci॒d vi ta॑pati śimba॒laṃ ci॒d vi vṛ॑ścati | u॒khā ci॑dindra॒ yeṣa॑ntī॒ praya॑stā॒ phena॑masyati || २२ || || na sāya॑kasya cikite janāso lo॒dhaṃ na॑yanti॒ paśu॒ manya॑mānāḥ | nāvā॑jinaṃ vā॒jinā॑ hāsayanti॒ na ga॑rda॒bhaṃ pu॒ro aśvā॑nnayanti || २३ || i॒ma i॑ndra bhara॒tasya॑ pu॒trā a॑papi॒tvaṃ ci॑kitu॒rna pra॑pi॒tvam | hi॒nvantyaśva॒mara॑ṇaṃ॒ na nityaṃ॒ jyā॑vājaṃ॒ pari॑ ṇayantyā॒jau || २४ ||