२१ गृत्समद (आङ्गिरसः शौनहोत्रः पश्चाद्) भार्गवः शौनकः। इन्द्रः। विराट् स्थाना, २१ त्रिष्टुप्।
श्रु॒धी हव॑मिन्द्र॒ मा रि॑षण्य॒: स्याम॑ ते दा॒वने॒ वसू॑नाम् ।
इ॒मा हि त्वामूर्जो॑ व॒र्धय॑न्ति वसू॒यव॒: सिन्ध॑वो॒ न क्षर॑न्तः ॥१॥
सृ॒जो म॒हीरि॑न्द्र॒ या अपि॑न्व॒: परि॑ष्ठिता॒ अहि॑ना शूर पू॒र्वीः ।
अम॑र्त्यं चिद् दा॒सं मन्य॑मान॒मवा॑भिनदु॒क्थैर्वा॑वृधा॒नः ॥२॥
उ॒क्थेष्विन्नु शू॑र॒ येषु॑ चा॒कन् त्स्तोमे॑ष्विन्द्र रु॒द्रिये॑षु च ।
तुभ्येदे॒ता यासु॑ मन्दसा॒नः प्र वा॒यवे॑ सिस्रते॒ न शु॒भ्राः ॥३॥
शु॒भ्रं नु ते॒ शुष्मं॑ व॒र्धय॑न्तः शु॒भ्रं वज्रं॑ बा॒ह्वोर्दधा॑नाः ।
शु॒भ्रस्त्वमि॑न्द्र वावृधा॒नो अ॒स्मे दासी॒र्विश॒: सूर्ये॑ण सह्याः ॥४॥
गुहा॑ हि॒तं गुह्यं॑ गू॒ळहम॒प्स्वपी॑वृतं मा॒यिनं॑ क्षि॒यन्त॑म् ।
उ॒तो अ॒पो द्यां त॑स्त॒भ्वांस॒मह॒न्नहिं॑ शूर वी॒र्ये॑ण ॥५॥
स्तवा॒ नु त॑ इन्द्र पू॒र्व्या म॒हान्यु॒त स्त॑वाम॒ नूत॑ना कृ॒तानि॑ ।
स्तवा॒ वज्रं॑ बा॒ह्वोरु॒शन्तं॒ स्तवा॒ हरी॒ सूर्य॑स्य के॒तू ॥६॥
हरी॒ नु त॑ इन्द्र वा॒जय॑न्ता घृत॒श्चुतं॑ स्वा॒रम॑स्वार्ष्टाम् ।
वि स॑म॒ना भूमि॑रप्रथि॒ष्टाऽरं॑स्त॒ पर्व॑तश्चित् सरि॒ष्यन् ॥७॥
नि पर्व॑तः सा॒द्यप्र॑युच्छ॒न् त्सं मा॒तृभि॑र्वावशा॒नो अ॑क्रान् ।
दू॒रे पा॒रे वाणीं॑ व॒र्धय॑न्त॒ इन्द्रे॑षितां ध॒मनिं॑ पप्रथ॒न् नि ॥८॥
इन्द्रो॑ म॒हां सिन्धु॑मा॒शया॑नं माया॒विनं॑ वृ॒त्रम॑स्फुर॒न्निः ।
अरे॑जेतां॒ रोद॑सी भिया॒ने कनि॑क्रदतो॒ वृष्णो॑ अस्य॒ वज्रा॑त् ॥९॥
अरो॑रवी॒द् वृष्णो॑ अस्य॒ वज्रो ऽमा॑नुषं॒ यन्मानु॑षो नि॒जूर्वा॑त् ।
नि मा॒यिनो॑ दान॒वस्य॑ मा॒या अपा॑दयत् पपि॒वान् त्सु॒तस्य॑ ॥१०॥
पिबा॑पि॒बेदि॑न्द्र शूर॒ सोमं॒ मन्द॑न्तु त्वा म॒न्दिन॑: सु॒तास॑: ।
पृ॒णन्त॑स्ते कु॒क्षी व॑र्धयन्त्वि॒त्था सु॒तः पौ॒र इन्द्र॑माव ॥११॥
त्वे इ॒न्द्राप्य॑भूम॒ विप्रा॒ धियं॑ वनेम ऋत॒या सप॑न्तः ।
अ॒व॒स्यवो॑ धीमहि॒ प्रश॑स्तिं स॒द्यस्ते॑ रा॒यो दा॒वने॑ स्याम ॥१२॥
स्याम॒ ते त॑ इन्द्र॒ ये त॑ ऊ॒ती अ॑व॒स्यव॒ ऊर्जं॑ व॒र्धय॑न्तः ।
शु॒ष्मिन्त॑मं॒ यं चा॒कना॑म देवा॒ऽस्मे र॒यिं रा॑सि वी॒रव॑न्तम् ॥१३॥
रासि॒ क्षयं॒ रासि॑ मि॒त्रम॒स्मे रासि॒ शर्ध॑ इन्द्र॒ मारु॑तं नः ।
स॒जोष॑सो॒ ये च॑ मन्दसा॒नाः प्र वा॒यव॑: पा॒न्त्यग्र॑णीतिम् ॥१४॥
व्यन्त्विन्नु येषु॑ मन्दसा॒नस्तृ॒पत् सोमं॑ पाहि द्र॒ह्यदि॑न्द्र ।
अ॒स्मान् त्सु पृ॒त्स्वा त॑रु॒त्राऽव॑र्धयो॒ द्यां बृ॒हद्भि॑र॒र्कैः ॥१५॥
बृ॒हन्त॒ इन्नु ये ते॑ तरुत्रो॒क्थेभि॑र्वा सु॒म्नमा॒विवा॑सान् ।
स्तृ॒णा॒नासो॑ ब॒र्हिः प॒स्त्या॑व॒त्त्वोता॒ इदि॑न्द्र॒ वाज॑मग्मन् ॥१६॥
उ॒ग्रेष्विन्नु शू॑र मन्दसा॒नस्त्रिक॑द्रुकेषु पाहि॒ सोम॑मिन्द्र ।
प्र॒दोधु॑व॒च्छ्मश्रु॑षु प्रीणा॒नो या॒हि हरि॑भ्यां सु॒तस्य॑ पी॒तिम् ॥१७॥
धि॒ष्वा शव॑: शूर॒ येन॑ वृ॒त्रम॒वाभि॑न॒द् दानु॑मौर्णवा॒भम् ।
अपा॑वृणो॒र्ज्योति॒रार्या॑य॒ नि स॑व्य॒तः सा॑दि॒ दस्यु॑रिन्द्र ॥१८॥
सने॑म॒ ये त॑ ऊ॒तिभि॒स्तर॑न्तो॒ विश्वा॒: स्पृध॒ आर्ये॑ण॒ दस्यू॑न् ।
अ॒स्मभ्यं॒ तत् त्वा॒ष्ट्रं वि॒श्वरू॑प॒मर॑न्धयः सा॒ख्यस्य॑ त्रि॒ताय॑ ॥१९॥
अ॒स्य सु॑वा॒नस्य॑ म॒न्दिन॑स्त्रि॒तस्य॒ न्यर्बु॑दं वावृधा॒नो अ॑स्तः ।
अव॑र्तय॒त् सूर्यो॒ न च॒क्रं भि॒नद् व॒लमिन्द्रो॒ अङ्गि॑रस्वान् ॥२०॥
नू॒नं सा ते॒ प्रति॒ वरं॑ जरि॒त्रे दु॑ही॒यदि॑न्द्र॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ।
शिक्षा॑ स्तो॒तृभ्यो॒ माति॑ ध॒ग्भगो॑ नो बृ॒हद् व॑देम वि॒दथे॑ सु॒वीरा॑: ॥
२१ gṛtsamada (āṅgirasaḥ śaunahotraḥ paścād) bhārgavaḥ śaunakaḥ | indraḥ | virāṭ sthānā, २१ triṣṭup | śru॒dhī hava॑mindra॒ mā ri॑ṣaṇya॒: syāma॑ te dā॒vane॒ vasū॑nām | i॒mā hi tvāmūrjo॑ va॒rdhaya॑nti vasū॒yava॒: sindha॑vo॒ na kṣara॑ntaḥ || १ || sṛ॒jo ma॒hīri॑ndra॒ yā api॑nva॒: pari॑ṣṭhitā॒ ahi॑nā śūra pū॒rvīḥ | ama॑rtyaṃ cid dā॒saṃ manya॑māna॒mavā॑bhinadu॒kthairvā॑vṛdhā॒naḥ || २ || u॒ktheṣvinnu śū॑ra॒ yeṣu॑ cā॒kan tstome॑ṣvindra ru॒driye॑ṣu ca | tubhyede॒tā yāsu॑ mandasā॒naḥ pra vā॒yave॑ sisrate॒ na śu॒bhrāḥ || ३ || śu॒bhraṃ nu te॒ śuṣmaṃ॑ va॒rdhaya॑ntaḥ śu॒bhraṃ vajraṃ॑ bā॒hvordadhā॑nāḥ | śu॒bhrastvami॑ndra vāvṛdhā॒no a॒sme dāsī॒rviśa॒: sūrye॑ṇa sahyāḥ || ४ || guhā॑ hi॒taṃ guhyaṃ॑ gū॒ḷahama॒psvapī॑vṛtaṃ mā॒yinaṃ॑ kṣi॒yanta॑m | u॒to a॒po dyāṃ ta॑sta॒bhvāṃsa॒maha॒nnahiṃ॑ śūra vī॒rye॑ṇa || ५ || stavā॒ nu ta॑ indra pū॒rvyā ma॒hānyu॒ta sta॑vāma॒ nūta॑nā kṛ॒tāni॑ | stavā॒ vajraṃ॑ bā॒hvoru॒śantaṃ॒ stavā॒ harī॒ sūrya॑sya ke॒tū || ६ || harī॒ nu ta॑ indra vā॒jaya॑ntā ghṛta॒ścutaṃ॑ svā॒rama॑svārṣṭām | vi sa॑ma॒nā bhūmi॑raprathi॒ṣṭā’raṃ॑sta॒ parva॑taścit sari॒ṣyan || ७ || ni parva॑taḥ sā॒dyapra॑yuccha॒n tsaṃ mā॒tṛbhi॑rvāvaśā॒no a॑krān | dū॒re pā॒re vāṇīṃ॑ va॒rdhaya॑nta॒ indre॑ṣitāṃ dha॒maniṃ॑ papratha॒n ni || ८ || indro॑ ma॒hāṃ sindhu॑mā॒śayā॑naṃ māyā॒vinaṃ॑ vṛ॒trama॑sphura॒nniḥ | are॑jetāṃ॒ roda॑sī bhiyā॒ne kani॑kradato॒ vṛṣṇo॑ asya॒ vajrā॑t || ९ || aro॑ravī॒d vṛṣṇo॑ asya॒ vajro ’mā॑nuṣaṃ॒ yanmānu॑ṣo ni॒jūrvā॑t | ni mā॒yino॑ dāna॒vasya॑ mā॒yā apā॑dayat papi॒vān tsu॒tasya॑ || १० || pibā॑pi॒bedi॑ndra śūra॒ somaṃ॒ manda॑ntu tvā ma॒ndina॑: su॒tāsa॑: | pṛ॒ṇanta॑ste ku॒kṣī va॑rdhayantvi॒tthā su॒taḥ pau॒ra indra॑māva || ११ || tve i॒ndrāpya॑bhūma॒ viprā॒ dhiyaṃ॑ vanema ṛta॒yā sapa॑ntaḥ | a॒va॒syavo॑ dhīmahi॒ praśa॑stiṃ sa॒dyaste॑ rā॒yo dā॒vane॑ syāma || १२ || syāma॒ te ta॑ indra॒ ye ta॑ ū॒tī a॑va॒syava॒ ūrjaṃ॑ va॒rdhaya॑ntaḥ | śu॒ṣminta॑maṃ॒ yaṃ cā॒kanā॑ma devā॒’sme ra॒yiṃ rā॑si vī॒rava॑ntam || १३ || rāsi॒ kṣayaṃ॒ rāsi॑ mi॒trama॒sme rāsi॒ śardha॑ indra॒ māru॑taṃ naḥ | sa॒joṣa॑so॒ ye ca॑ mandasā॒nāḥ pra vā॒yava॑: pā॒ntyagra॑ṇītim || १४ || vyantvinnu yeṣu॑ mandasā॒nastṛ॒pat somaṃ॑ pāhi dra॒hyadi॑ndra | a॒smān tsu pṛ॒tsvā ta॑ru॒trā’va॑rdhayo॒ dyāṃ bṛ॒hadbhi॑ra॒rkaiḥ || १५ || bṛ॒hanta॒ innu ye te॑ tarutro॒kthebhi॑rvā su॒mnamā॒vivā॑sān | stṛ॒ṇā॒nāso॑ ba॒rhiḥ pa॒styā॑va॒ttvotā॒ idi॑ndra॒ vāja॑magman || १६ || u॒greṣvinnu śū॑ra mandasā॒nastrika॑drukeṣu pāhi॒ soma॑mindra | pra॒dodhu॑va॒cchmaśru॑ṣu prīṇā॒no yā॒hi hari॑bhyāṃ su॒tasya॑ pī॒tim || १७ || dhi॒ṣvā śava॑: śūra॒ yena॑ vṛ॒trama॒vābhi॑na॒d dānu॑maurṇavā॒bham | apā॑vṛṇo॒rjyoti॒rāryā॑ya॒ ni sa॑vya॒taḥ sā॑di॒ dasyu॑rindra || १८ || sane॑ma॒ ye ta॑ ū॒tibhi॒stara॑nto॒ viśvā॒: spṛdha॒ ārye॑ṇa॒ dasyū॑n | a॒smabhyaṃ॒ tat tvā॒ṣṭraṃ vi॒śvarū॑pa॒mara॑ndhayaḥ sā॒khyasya॑ tri॒tāya॑ || १९ || a॒sya su॑vā॒nasya॑ ma॒ndina॑stri॒tasya॒ nyarbu॑daṃ vāvṛdhā॒no a॑staḥ | ava॑rtaya॒t sūryo॒ na ca॒kraṃ bhi॒nad va॒lamindro॒ aṅgi॑rasvān || २० || nū॒naṃ sā te॒ prati॒ varaṃ॑ jari॒tre du॑hī॒yadi॑ndra॒ dakṣi॑ṇā ma॒ghonī॑ | śikṣā॑ sto॒tṛbhyo॒ māti॑ dha॒gbhago॑ no bṛ॒had va॑dema vi॒dathe॑ su॒vīrā॑: ||