EeseDharmaSanātana Library
932मण्डल 10 · सूक्त 95
18 shlokह॒ये जाये॒ मन॑सा॒ तिष्ठ॑ घोरे॒ वचां॑सि मि॒श्रा कृ॑णवावहै॒ नु ।
न नौ॒ मन्त्रा॒ अनु॑दितास ए॒ते मय॑स्कर॒न्पर॑तरे च॒नाह॑न् ॥१॥
ha॒ye jāye॒ mana॑sā॒ tiṣṭha॑ ghore॒ vacāṃ॑si mi॒śrā kṛ॑ṇavāvahai॒ nu | na nau॒ mantrā॒ anu॑ditāsa e॒te maya॑skara॒npara॑tare ca॒nāha॑n || १ ||
किमे॒ता वा॒चा कृ॑णवा॒ तवा॒हं प्राक्र॑मिषमु॒षसा॑मग्रि॒येव॑ ।
पुरू॑रव॒: पुन॒रस्तं॒ परे॑हि दुराप॒ना वात॑ इवा॒हम॑स्मि ॥२॥
kime॒tā vā॒cā kṛ॑ṇavā॒ tavā॒haṃ prākra॑miṣamu॒ṣasā॑magri॒yeva॑ | purū॑rava॒: puna॒rastaṃ॒ pare॑hi durāpa॒nā vāta॑ ivā॒hama॑smi || २ ||
इषु॒र्न श्रि॒य इ॑षु॒धेर॑स॒ना गो॒षाः श॑त॒सा न रंहि॑: ।
अ॒वीरे॒ क्रतौ॒ वि द॑विद्युत॒न्नोरा॒ न मा॒युं चि॑तयन्त॒ धुन॑यः ॥३॥
iṣu॒rna śri॒ya i॑ṣu॒dhera॑sa॒nā go॒ṣāḥ śa॑ta॒sā na raṃhi॑: | a॒vīre॒ kratau॒ vi da॑vidyuta॒nnorā॒ na mā॒yuṃ ci॑tayanta॒ dhuna॑yaḥ || ३ ||
सा वसु॒ दध॑ती॒ श्वशु॑राय॒ वय॒ उषो॒ यदि॒ वष्ट्यन्ति॑गृहात् ।
अस्तं॑ ननक्षे॒ यस्मि॑ञ्चा॒कन्दिवा॒ नक्तं॑ श्नथि॒ता वै॑त॒सेन॑ ॥४॥
sā vasu॒ dadha॑tī॒ śvaśu॑rāya॒ vaya॒ uṣo॒ yadi॒ vaṣṭyanti॑gṛhāt | astaṃ॑ nanakṣe॒ yasmi॑ñcā॒kandivā॒ naktaṃ॑ śnathi॒tā vai॑ta॒sena॑ || ४ ||
त्रिः स्म॒ माह्न॑: श्नथयो वैत॒सेनो॒त स्म॒ मेऽव्य॑त्यै पृणासि ।
पुरू॑र॒वोऽनु॑ ते॒ केत॑मायं॒ राजा॑ मे वीर त॒न्व१स्तदा॑सीः ॥५॥
triḥ sma॒ māhna॑: śnathayo vaita॒seno॒ta sma॒ me’vya॑tyai pṛṇāsi | purū॑ra॒vo’nu॑ te॒ keta॑māyaṃ॒ rājā॑ me vīra ta॒nva१stadā॑sīḥ || ५ ||
या सु॑जू॒र्णिः श्रेणि॑: सु॒म्नआ॑पिर्ह्र॒देच॑क्षु॒र्न ग्र॒न्थिनी॑ चर॒ण्युः ।
ता अ॒ञ्जयो॑ऽरु॒णयो॒ न स॑स्रुः श्रि॒ये गावो॒ न धे॒नवो॑ऽनवन्त ॥६॥
yā su॑jū॒rṇiḥ śreṇi॑: su॒mnaā॑pirhra॒deca॑kṣu॒rna gra॒nthinī॑ cara॒ṇyuḥ | tā a॒ñjayo॑’ru॒ṇayo॒ na sa॑sruḥ śri॒ye gāvo॒ na dhe॒navo॑’navanta || ६ ||
सम॑स्मि॒ञ्जाय॑मान आसत॒ ग्ना उ॒तेम॑वर्धन्न॒द्य१: स्वगू॑र्ताः ।
म॒हे यत्त्वा॑ पुरूरवो॒ रणा॒याऽव॑र्धयन्दस्यु॒हत्या॑य दे॒वाः ॥७॥
sama॑smi॒ñjāya॑māna āsata॒ gnā u॒tema॑vardhanna॒dya१: svagū॑rtāḥ | ma॒he yattvā॑ purūravo॒ raṇā॒yā’va॑rdhayandasyu॒hatyā॑ya de॒vāḥ || ७ ||
सचा॒ यदा॑सु॒ जह॑ती॒ष्वत्क॒ममा॑नुषीषु॒ मानु॑षो नि॒षेवे॑ । अप॑ स्म॒ मत्त॒रस॑न्ती॒ न भु॒ज्युस्ता अ॑त्रसन्रथ॒स्पृशो॒ नाश्वा॑: ॥८॥
sacā॒ yadā॑su॒ jaha॑tī॒ṣvatka॒mamā॑nuṣīṣu॒ mānu॑ṣo ni॒ṣeve॑ | apa॑ sma॒ matta॒rasa॑ntī॒ na bhu॒jyustā a॑trasanratha॒spṛśo॒ nāśvā॑: || ८ ||
यदा॑सु॒ मर्तो॑ अ॒मृता॑सु नि॒स्पृक्सं क्षो॒णीभि॒: क्रतु॑भि॒र्न पृ॒ङ्क्ते ।
ता आ॒तयो॒ न त॒न्व॑: शुम्भत॒ स्वा अश्वा॑सो॒ न क्री॒ळयो॒ दन्द॑शानाः ॥९॥
yadā॑su॒ marto॑ a॒mṛtā॑su ni॒spṛksaṃ kṣo॒ṇībhi॒: kratu॑bhi॒rna pṛ॒ṅkte | tā ā॒tayo॒ na ta॒nva॑: śumbhata॒ svā aśvā॑so॒ na krī॒ḷayo॒ danda॑śānāḥ || ९ ||
वि॒द्युन्न या पत॑न्ती॒ दवि॑द्यो॒द्भर॑न्ती मे॒ अप्या॒ काम्या॑नि ।
जनि॑ष्टो अ॒पो नर्य॒: सुजा॑त॒: प्रोर्वशी॑ तिरत दी॒र्घमायु॑: ॥१०॥
vi॒dyunna yā pata॑ntī॒ davi॑dyo॒dbhara॑ntī me॒ apyā॒ kāmyā॑ni | jani॑ṣṭo a॒po narya॒: sujā॑ta॒: prorvaśī॑ tirata dī॒rghamāyu॑: || १० ||
ज॒ज्ञि॒ष इ॒त्था गो॒पीथ्या॑य॒ हि द॒धाथ॒ तत्पु॑रूरवो म॒ ओज॑: ।
अशा॑सं त्वा वि॒दुषी॒ सस्मि॒न्नह॒न्न म॒ आशृ॑णो॒: किम॒भुग्व॑दासि ॥११॥
ja॒jñi॒ṣa i॒tthā go॒pīthyā॑ya॒ hi da॒dhātha॒ tatpu॑rūravo ma॒ oja॑: | aśā॑saṃ tvā vi॒duṣī॒ sasmi॒nnaha॒nna ma॒ āśṛ॑ṇo॒: kima॒bhugva॑dāsi || ११ ||
क॒दा सू॒नुः पि॒तरं॑ जा॒त इ॑च्छाच्च॒क्रन्नाश्रु॑ वर्तयद्विजा॒नन् ।
को दम्प॑ती॒ सम॑नसा॒ वि यू॑यो॒दध॒ यद॒ग्निः श्वशु॑रेषु॒ दीद॑यत् ॥१२॥
ka॒dā sū॒nuḥ pi॒taraṃ॑ jā॒ta i॑cchācca॒krannāśru॑ vartayadvijā॒nan | ko dampa॑tī॒ sama॑nasā॒ vi yū॑yo॒dadha॒ yada॒gniḥ śvaśu॑reṣu॒ dīda॑yat || १२ ||
प्रति॑ ब्रवाणि व॒र्तय॑ते॒ अश्रु॑ च॒क्रन्न क्र॑न्ददा॒ध्ये॑ शि॒वायै॑ ।
प्र तत्ते॑ हिनवा॒ यत्ते॑ अ॒स्मे परे॒ह्यस्तं॑ न॒हि मू॑र॒ माप॑: ॥१३॥
prati॑ bravāṇi va॒rtaya॑te॒ aśru॑ ca॒kranna kra॑ndadā॒dhye॑ śi॒vāyai॑ | pra tatte॑ hinavā॒ yatte॑ a॒sme pare॒hyastaṃ॑ na॒hi mū॑ra॒ māpa॑: || १३ ||
सु॒दे॒वो अ॒द्य प्र॒पते॒दना॑वृत्परा॒वतं॑ पर॒मां गन्त॒वा उ॑ ।
अधा॒ शयी॑त॒ निॠ॑तेरु॒पस्थेऽधै॑नं॒ वृका॑ रभ॒सासो॑ अ॒द्युः ॥१४॥
su॒de॒vo a॒dya pra॒pate॒danā॑vṛtparā॒vataṃ॑ para॒māṃ ganta॒vā u॑ | adhā॒ śayī॑ta॒ niṝ॑teru॒pasthe’dhai॑naṃ॒ vṛkā॑ rabha॒sāso॑ a॒dyuḥ || १४ ||
पुरू॑रवो॒ मा मृ॑था॒ मा प्र प॑प्तो॒ मा त्वा॒ वृका॑सो॒ अशि॑वास उ क्षन् ।
न वै स्त्रैणा॑नि स॒ख्यानि॑ सन्ति सालावृ॒काणां॒ हृद॑यान्ये॒ता ॥१५॥
purū॑ravo॒ mā mṛ॑thā॒ mā pra pa॑pto॒ mā tvā॒ vṛkā॑so॒ aśi॑vāsa u kṣan | na vai straiṇā॑ni sa॒khyāni॑ santi sālāvṛ॒kāṇāṃ॒ hṛda॑yānye॒tā || १५ ||
यद्विरू॒पाच॑रं॒ मर्त्ये॒ष्वव॑सं॒ रात्री॑: श॒रद॒श्चत॑स्रः ।
घृ॒तस्य॑ स्तो॒कं स॒कृदह्न॑ आश्नां॒ तादे॒वेदं ता॑तृपा॒णा च॑रामि ॥१६॥
yadvirū॒pāca॑raṃ॒ martye॒ṣvava॑saṃ॒ rātrī॑: śa॒rada॒ścata॑sraḥ | ghṛ॒tasya॑ sto॒kaṃ sa॒kṛdahna॑ āśnāṃ॒ tāde॒vedaṃ tā॑tṛpā॒ṇā ca॑rāmi || १६ ||
अ॒न्त॒रि॒क्ष॒प्रां रज॑सो वि॒मानी॒मुप॑ शिक्षाम्यु॒र्वशीं॒ वसि॑ष्ठः ।
उप॑ त्वा रा॒तिः सु॑कृ॒तस्य॒ तिष्ठा॒न्नि व॑र्तस्व॒ हृद॑यं तप्यते मे ॥१७॥
a॒nta॒ri॒kṣa॒prāṃ raja॑so vi॒mānī॒mupa॑ śikṣāmyu॒rvaśīṃ॒ vasi॑ṣṭhaḥ | upa॑ tvā rā॒tiḥ su॑kṛ॒tasya॒ tiṣṭhā॒nni va॑rtasva॒ hṛda॑yaṃ tapyate me || १७ ||
इति॑ त्वा दे॒वा इ॒म आ॑हुरैळ॒ यथे॑मे॒तद्भव॑सि मृ॒त्युब॑न्धुः ।
प्र॒जा ते॑ दे॒वान्ह॒विषा॑ यजाति स्व॒र्ग उ॒ त्वमपि॑ मादयासे ॥१८॥
iti॑ tvā de॒vā i॒ma ā॑huraiḷa॒ yathe॑me॒tadbhava॑si mṛ॒tyuba॑ndhuḥ | pra॒jā te॑ de॒vānha॒viṣā॑ yajāti sva॒rga u॒ tvamapi॑ mādayāse || १८ ||