EeseDharmaSanātana Library
903मण्डल 10 · सूक्त 66
15 shlokदे॒वान्हु॑वे बृ॒हच्छ्र॑वसः स्व॒स्तये॑ ज्योति॒ष्कृतो॑ अध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तसः ।
ये वा॑वृ॒धुः प्र॑त॒रं वि॒श्ववे॑दस॒ इन्द्र॑ज्येष्ठासो अ॒मृता॑ ऋता॒वृध॑: ॥१॥
de॒vānhu॑ve bṛ॒hacchra॑vasaḥ sva॒staye॑ jyoti॒ṣkṛto॑ adhva॒rasya॒ prace॑tasaḥ | ye vā॑vṛ॒dhuḥ pra॑ta॒raṃ vi॒śvave॑dasa॒ indra॑jyeṣṭhāso a॒mṛtā॑ ṛtā॒vṛdha॑: || १ ||
इन्द्र॑प्रसूता॒ वरु॑णप्रशिष्टा॒ ये सूर्य॑स्य॒ ज्योति॑षो भा॒गमा॑न॒शुः ।
म॒रुद्ग॑णे वृ॒जने॒ मन्म॑ धीमहि॒ माघो॑ने य॒ज्ञं ज॑नयन्त सू॒रय॑: ॥२॥
indra॑prasūtā॒ varu॑ṇapraśiṣṭā॒ ye sūrya॑sya॒ jyoti॑ṣo bhā॒gamā॑na॒śuḥ | ma॒rudga॑ṇe vṛ॒jane॒ manma॑ dhīmahi॒ māgho॑ne ya॒jñaṃ ja॑nayanta sū॒raya॑: || २ ||
इन्द्रो॒ वसु॑भि॒: परि॑ पातु नो॒ गय॑मादि॒त्यैर्नो॒ अदि॑ति॒: शर्म॑ यच्छतु ।
रु॒द्रो रु॒द्रेभि॑र्दे॒वो मृ॑ळयाति न॒स्त्वष्टा॑ नो॒ ग्नाभि॑: सुवि॒ताय॑ जिन्वतु ॥३॥
indro॒ vasu॑bhi॒: pari॑ pātu no॒ gaya॑mādi॒tyairno॒ adi॑ti॒: śarma॑ yacchatu | ru॒dro ru॒drebhi॑rde॒vo mṛ॑ḷayāti na॒stvaṣṭā॑ no॒ gnābhi॑: suvi॒tāya॑ jinvatu || ३ ||
अदि॑ति॒र्द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒तं म॒हदिन्द्रा॒विष्णू॑ म॒रुत॒: स्व॑र्बृ॒हत् ।
दे॒वाँ आ॑दि॒त्याँ अव॑से हवामहे॒ वसू॑न्रु॒द्रान्त्स॑वि॒तारं॑ सु॒दंस॑सम् ॥४॥
adi॑ti॒rdyāvā॑pṛthi॒vī ṛ॒taṃ ma॒hadindrā॒viṣṇū॑ ma॒ruta॒: sva॑rbṛ॒hat | de॒vām̐ ā॑di॒tyām̐ ava॑se havāmahe॒ vasū॑nru॒drāntsa॑vi॒tāraṃ॑ su॒daṃsa॑sam || ४ ||
सर॑स्वान्धी॒भिर्वरु॑णो धृ॒तव्र॑तः पू॒षा विष्णु॑र्महि॒मा वा॒युर॒श्विना॑ ।
ब्र॒ह्म॒कृतो॑ अ॒मृता॑ वि॒श्ववे॑दस॒: शर्म॑ नो यंसन्त्रि॒वरू॑थ॒मंह॑सः ॥५॥
sara॑svāndhī॒bhirvaru॑ṇo dhṛ॒tavra॑taḥ pū॒ṣā viṣṇu॑rmahi॒mā vā॒yura॒śvinā॑ | bra॒hma॒kṛto॑ a॒mṛtā॑ vi॒śvave॑dasa॒: śarma॑ no yaṃsantri॒varū॑tha॒maṃha॑saḥ || ५ ||
वृषा॑ य॒ज्ञो वृष॑णः सन्तु य॒ज्ञिया॒ वृष॑णो दे॒वा वृष॑णो हवि॒ष्कृत॑: ।
वृष॑णा॒ द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒ताव॑री॒ वृषा॑ प॒र्जन्यो॒ वृष॑णो वृष॒स्तुभ॑: ॥६॥
vṛṣā॑ ya॒jño vṛṣa॑ṇaḥ santu ya॒jñiyā॒ vṛṣa॑ṇo de॒vā vṛṣa॑ṇo havi॒ṣkṛta॑: | vṛṣa॑ṇā॒ dyāvā॑pṛthi॒vī ṛ॒tāva॑rī॒ vṛṣā॑ pa॒rjanyo॒ vṛṣa॑ṇo vṛṣa॒stubha॑: || ६ ||
अ॒ग्नीषोमा॒ वृष॑णा॒ वाज॑सातये पुरुप्रश॒स्ता वृष॑णा॒ उप॑ ब्रुवे ।
यावी॑जि॒रे वृष॑णो देवय॒ज्यया॒ ता न॒: शर्म॑ त्रि॒वरू॑थं॒ वि यं॑सतः ॥७॥
a॒gnīṣomā॒ vṛṣa॑ṇā॒ vāja॑sātaye purupraśa॒stā vṛṣa॑ṇā॒ upa॑ bruve | yāvī॑ji॒re vṛṣa॑ṇo devaya॒jyayā॒ tā na॒: śarma॑ tri॒varū॑thaṃ॒ vi yaṃ॑sataḥ || ७ ||
धृ॒तव्र॑ताः क्ष॒त्रिया॑ यज्ञनि॒ष्कृतो॑ बृहद्दि॒वा अ॑ध्व॒राणा॑मभि॒श्रिय॑: ।
अ॒ग्निहो॑तार ऋत॒सापो॑ अ॒द्रुहो॒ऽपो अ॑सृज॒न्ननु॑ वृत्र॒तूर्ये॑ ॥८॥
dhṛ॒tavra॑tāḥ kṣa॒triyā॑ yajñani॒ṣkṛto॑ bṛhaddi॒vā a॑dhva॒rāṇā॑mabhi॒śriya॑: | a॒gniho॑tāra ṛta॒sāpo॑ a॒druho॒’po a॑sṛja॒nnanu॑ vṛtra॒tūrye॑ || ८ ||
द्यावा॑पृथि॒वी ज॑नयन्न॒भि व्र॒ताऽऽप॒ ओष॑धीर्व॒निना॑नि य॒ज्ञिया॑ ।
अ॒न्तरि॑क्षं॒ स्व१रा प॑प्रुरू॒तये॒ वशं॑ दे॒वास॑स्त॒न्वी॒३ नि मा॑मृजुः ॥९॥
dyāvā॑pṛthi॒vī ja॑nayanna॒bhi vra॒tā’’pa॒ oṣa॑dhīrva॒ninā॑ni ya॒jñiyā॑ | a॒ntari॑kṣaṃ॒ sva१rā pa॑prurū॒taye॒ vaśaṃ॑ de॒vāsa॑sta॒nvī॒३ ni mā॑mṛjuḥ || ९ ||
ध॒र्तारो॑ दि॒व ऋ॒भव॑: सु॒हस्ता॑ वातापर्ज॒न्या म॑हि॒षस्य॑ तन्य॒तोः ।
आप॒ ओष॑धी॒: प्र ति॑रन्तु नो॒ गिरो॒ भगो॑ रा॒तिर्वा॒जिनो॑ यन्तु मे॒ हव॑म् ॥१०॥
dha॒rtāro॑ di॒va ṛ॒bhava॑: su॒hastā॑ vātāparja॒nyā ma॑hi॒ṣasya॑ tanya॒toḥ | āpa॒ oṣa॑dhī॒: pra ti॑rantu no॒ giro॒ bhago॑ rā॒tirvā॒jino॑ yantu me॒ hava॑m || १० ||
स॒मु॒द्रः सिन्धू॒ रजो॑ अ॒न्तरि॑क्षम॒ज एक॑पात्तनयि॒त्नुर॑र्ण॒वः ।
अहि॑र्बु॒ध्न्य॑: शृणव॒द्वचां॑सि मे॒ विश्वे॑ दे॒वास॑ उ॒त सू॒रयो॒ मम॑ ॥११॥
sa॒mu॒draḥ sindhū॒ rajo॑ a॒ntari॑kṣama॒ja eka॑pāttanayi॒tnura॑rṇa॒vaḥ | ahi॑rbu॒dhnya॑: śṛṇava॒dvacāṃ॑si me॒ viśve॑ de॒vāsa॑ u॒ta sū॒rayo॒ mama॑ || ११ ||
स्याम॑ वो॒ मन॑वो दे॒ववी॑तये॒ प्राञ्चं॑ नो य॒ज्ञं प्र ण॑यत साधु॒या ।
आदि॑त्या॒ रुद्रा॒ वस॑व॒: सुदा॑नव इ॒मा ब्रह्म॑ श॒स्यमा॑नानि जिन्वत ॥१२॥
syāma॑ vo॒ mana॑vo de॒vavī॑taye॒ prāñcaṃ॑ no ya॒jñaṃ pra ṇa॑yata sādhu॒yā | ādi॑tyā॒ rudrā॒ vasa॑va॒: sudā॑nava i॒mā brahma॑ śa॒syamā॑nāni jinvata || १२ ||
दैव्या॒ होता॑रा प्रथ॒मा पु॒रोहि॑त ऋ॒तस्य॒ पन्था॒मन्वे॑मि साधु॒या ।
क्षेत्र॑स्य॒ पतिं॒ प्रति॑वेशमीमहे॒ विश्वा॑न्दे॒वाँ अ॒मृताँ॒ अप्र॑युच्छतः ॥१३॥
daivyā॒ hotā॑rā pratha॒mā pu॒rohi॑ta ṛ॒tasya॒ panthā॒manve॑mi sādhu॒yā | kṣetra॑sya॒ patiṃ॒ prati॑veśamīmahe॒ viśvā॑nde॒vām̐ a॒mṛtām॒̐ apra॑yucchataḥ || १३ ||
वसि॑ष्ठासः पितृ॒वद्वाच॑मक्रत दे॒वाँ ईळा॑ना ऋषि॒वत्स्व॒स्तये॑ ।
प्री॒ता इ॑व ज्ञा॒तय॒: काम॒मेत्या॒ऽस्मे दे॑वा॒सोऽव॑ धूनुता॒ वसु॑ ॥१४॥
vasi॑ṣṭhāsaḥ pitṛ॒vadvāca॑makrata de॒vām̐ īḷā॑nā ṛṣi॒vatsva॒staye॑ | prī॒tā i॑va jñā॒taya॒: kāma॒metyā॒’sme de॑vā॒so’va॑ dhūnutā॒ vasu॑ || १४ ||
दे॒वान्वसि॑ष्ठो अ॒मृता॑न्ववन्दे॒ ये विश्वा॒ भुव॑ना॒भि प्र॑त॒स्थुः ।
ते नो॑ रासन्तामुरुगा॒यम॒द्य यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभि॒: सदा॑ नः ॥१५॥
de॒vānvasi॑ṣṭho a॒mṛtā॑nvavande॒ ye viśvā॒ bhuva॑nā॒bhi pra॑ta॒sthuḥ | te no॑ rāsantāmurugā॒yama॒dya yū॒yaṃ pā॑ta sva॒stibhi॒: sadā॑ naḥ || १५ ||