EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 84

Mandala 1 · Sukta 84

मण्डल 1 · सूक्त 84

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 1.84 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

२० गोतमो राहूगणः। इन्द्रः। १-६ अनुष्टप्, ७-९ उष्णिक्, १०-१२ पंक्तिः, १३-१५गायत्री, १६-१८ त्रिष्टुप्(प्रगा थः-) १९ बृहती, २० सतोबृहती।

असा॑वि॒ सोम॑ इन्द्र ते॒ शवि॑ष्ठ धृष्ण॒वा ग॑हि ।

आ त्वा॑ पृणक्त्विन्द्रि॒यं रज॒: सूर्यो॒ न र॒श्मिभि॑: ॥१॥

इन्द्र॒मिद्धरी॑ वह॒तो ऽप्र॑तिधृष्टशवसम् ।

ऋषी॑णां च स्तु॒तीरुप॑ य॒ज्ञं च॒ मानु॑षाणाम् ॥२॥

आ ति॑ष्ठ वृत्रह॒न् रथं॑ यु॒क्ता ते॒ ब्रह्म॑णा॒ हरी॑ ।

अ॒र्वा॒चीनं॒ सु ते॒ मनो॒ ग्रावा॑ कृणोतु व॒ग्नुना॑ ॥३॥

इ॒ममि॑न्द्र सु॒तं पि॑ब॒ ज्येष्ठ॒मम॑र्त्यं॒ मद॑म् ।

शु॒क्रस्य॑ त्वा॒भ्य॑क्षर॒न् धारा॑ ऋ॒तस्य॒ साद॑ने ॥४॥

इन्द्रा॑य नू॒नम॑र्चतो॒क्थानि॑ च ब्रवीतन ।

सु॒ता अ॑मत्सु॒रिन्द॑वो॒ ज्येष्ठं॑ नमस्यता॒ सह॑: ॥५॥

नकि॒ष्ट्वद् र॒थीत॑रो॒ हरी॒ यदि॑न्द्र॒ यच्छ॑से ।

नकि॒ष्ट्वानु॑ म॒ज्मना॒ नकि॒: स्वश्व॑ आनशे ॥६॥

य एक॒ इद् वि॒दय॑ते॒ वसु॒ मर्ता॑य दा॒शुषे॑ ।

ईशा॑नो॒ अप्र॑तिष्कुत॒ इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग ॥७॥

क॒दा मर्त॑मरा॒धसं॑ प॒दा क्षुम्प॑मिव स्फुरत् ।

क॒दा न॑: शुश्रव॒द् गिर॒ इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग ॥८॥

यश्चि॒द्धि त्वा॑ ब॒हुभ्य॒ आ सु॒तावाँ॑ आ॒विवा॑सति ।

उ॒ग्रं तत् प॑त्यते॒ शव॒ इन्द्रो॑ अ॒ङ्ग ॥९॥

स्वा॒दोरि॒त्था वि॑षू॒वतो॒ मध्व॑: पिबन्ति गौ॒र्य॑: ।

या इन्द्रे॑ण स॒याव॑री॒र्वृष्णा॒ मद॑न्ति शो॒भसे॒ वस्वी॒रनु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥१०॥

ता अ॑स्य पृशना॒युव॒: सोमं॑ श्रीणन्ति॒ पृश्न॑यः ।

प्रि॒या इन्द्र॑स्य धे॒नवो॒ वज्रं॑ हिन्वन्ति॒ साय॑कं॒ वस्वी॒रनु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥११॥

ता अ॑स्य॒ नम॑सा॒ सह॑: सप॒र्यन्ति॒ प्रचे॑तसः ।

व्र॒तान्य॑स्य सश्चिरे पु॒रूणि॑ पू॒र्वचि॑त्तये॒ वस्वी॒रनु॑ स्व॒राज्य॑म् ॥१२॥

इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभि॑र्वृ॒त्राण्यप्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒तीर्नव॑ ॥१३॥

इ॒च्छन्नश्व॑स्य॒ यच्छिर॒: पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितम् । तद् वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ॥१४॥

अत्राह॒ गोर॑मन्वत॒ नाम॒ त्वष्टु॑रपी॒च्य॑म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ॥१५॥

को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते धु॒रि गा ऋ॒तस्य॒ शिमी॑वतो भा॒मिनो॑ दुर्हृणा॒यून् ।

आ॒सन्नि॑षून् हृ॒त्स्वसो॑ मयो॒भून् य ए॑षां भृ॒त्यामृ॒णध॒त् स जी॑वात् ॥१६॥

क ई॑षते तु॒ज्यते॒ को बि॑भाय॒ को मं॑सते॒ सन्त॒मिन्द्रं॒ को अन्ति॑ ।

कस्तो॒काय॒ क इभा॑यो॒त रा॒ये ऽधि॑ ब्रवत् त॒न्वे॒ ३ को जना॑य ॥१७॥

को अ॒ग्निमी॑ट्टे ह॒विषा॑ घृ॒तेन॑ स्रु॒चा य॑जाता ऋ॒तुभि॑र्ध्रु॒वेभि॑: ।

कस्मै॑ दे॒वा आ व॑हाना॒शु होम॒ को मं॑सते वी॒तिहो॑त्रः सुदे॒वः ॥१८॥

त्वम॒ङ्ग प्र शं॑सिषो दे॒वः श॑विष्ठ॒ मर्त्य॑म् ।

न त्वद॒न्यो म॑घवन्नस्ति मर्डि॒तेन्द्र॒ ब्रवी॑मि ते॒ वच॑: ॥१९॥

मा ते॒ राधां॑सि॒ मा त॑ ऊ॒तयो॑ वसो॒ ऽस्मान् कदा॑ च॒ना द॑भन् ।

विश्वा॑ च न उपमिमी॒हि मा॑नुष॒ वसू॑नि चर्ष॒णिभ्य॒ आ ॥२०॥

Roman reading

२० gotamo rāhūgaṇaḥ | indraḥ | १-६ anuṣṭap, ७-९ uṣṇik, १०-१२ paṃktiḥ, १३-१५gāyatrī, १६-१८ triṣṭup(pragā thaḥ-) १९ bṛhatī, २० satobṛhatī | asā॑vi॒ soma॑ indra te॒ śavi॑ṣṭha dhṛṣṇa॒vā ga॑hi | ā tvā॑ pṛṇaktvindri॒yaṃ raja॒: sūryo॒ na ra॒śmibhi॑: || १ || indra॒middharī॑ vaha॒to ’pra॑tidhṛṣṭaśavasam | ṛṣī॑ṇāṃ ca stu॒tīrupa॑ ya॒jñaṃ ca॒ mānu॑ṣāṇām || २ || ā ti॑ṣṭha vṛtraha॒n rathaṃ॑ yu॒ktā te॒ brahma॑ṇā॒ harī॑ | a॒rvā॒cīnaṃ॒ su te॒ mano॒ grāvā॑ kṛṇotu va॒gnunā॑ || ३ || i॒mami॑ndra su॒taṃ pi॑ba॒ jyeṣṭha॒mama॑rtyaṃ॒ mada॑m | śu॒krasya॑ tvā॒bhya॑kṣara॒n dhārā॑ ṛ॒tasya॒ sāda॑ne || ४ || indrā॑ya nū॒nama॑rcato॒kthāni॑ ca bravītana | su॒tā a॑matsu॒rinda॑vo॒ jyeṣṭhaṃ॑ namasyatā॒ saha॑: || ५ || naki॒ṣṭvad ra॒thīta॑ro॒ harī॒ yadi॑ndra॒ yaccha॑se | naki॒ṣṭvānu॑ ma॒jmanā॒ naki॒: svaśva॑ ānaśe || ६ || ya eka॒ id vi॒daya॑te॒ vasu॒ martā॑ya dā॒śuṣe॑ | īśā॑no॒ apra॑tiṣkuta॒ indro॑ a॒ṅga || ७ || ka॒dā marta॑marā॒dhasaṃ॑ pa॒dā kṣumpa॑miva sphurat | ka॒dā na॑: śuśrava॒d gira॒ indro॑ a॒ṅga || ८ || yaści॒ddhi tvā॑ ba॒hubhya॒ ā su॒tāvām̐॑ ā॒vivā॑sati | u॒graṃ tat pa॑tyate॒ śava॒ indro॑ a॒ṅga || ९ || svā॒dori॒tthā vi॑ṣū॒vato॒ madhva॑: pibanti gau॒rya॑: | yā indre॑ṇa sa॒yāva॑rī॒rvṛṣṇā॒ mada॑nti śo॒bhase॒ vasvī॒ranu॑ sva॒rājya॑m || १० || tā a॑sya pṛśanā॒yuva॒: somaṃ॑ śrīṇanti॒ pṛśna॑yaḥ | pri॒yā indra॑sya dhe॒navo॒ vajraṃ॑ hinvanti॒ sāya॑kaṃ॒ vasvī॒ranu॑ sva॒rājya॑m || ११ || tā a॑sya॒ nama॑sā॒ saha॑: sapa॒ryanti॒ prace॑tasaḥ | vra॒tānya॑sya saścire pu॒rūṇi॑ pū॒rvaci॑ttaye॒ vasvī॒ranu॑ sva॒rājya॑m || १२ || indro॑ dadhī॒co a॒sthabhi॑rvṛ॒trāṇyapra॑tiṣkutaḥ | ja॒ghāna॑ nava॒tīrnava॑ || १३ || i॒cchannaśva॑sya॒ yacchira॒: parva॑te॒ṣvapa॑śritam | tad vi॑daccharya॒ṇāva॑ti || १४ || atrāha॒ gora॑manvata॒ nāma॒ tvaṣṭu॑rapī॒cya॑m | i॒tthā ca॒ndrama॑so gṛ॒he || १५ || ko a॒dya yu॑ṅkte dhu॒ri gā ṛ॒tasya॒ śimī॑vato bhā॒mino॑ durhṛṇā॒yūn | ā॒sanni॑ṣūn hṛ॒tsvaso॑ mayo॒bhūn ya e॑ṣāṃ bhṛ॒tyāmṛ॒ṇadha॒t sa jī॑vāt || १६ || ka ī॑ṣate tu॒jyate॒ ko bi॑bhāya॒ ko maṃ॑sate॒ santa॒mindraṃ॒ ko anti॑ | kasto॒kāya॒ ka ibhā॑yo॒ta rā॒ye ’dhi॑ bravat ta॒nve॒ ३ ko janā॑ya || १७ || ko a॒gnimī॑ṭṭe ha॒viṣā॑ ghṛ॒tena॑ sru॒cā ya॑jātā ṛ॒tubhi॑rdhru॒vebhi॑: | kasmai॑ de॒vā ā va॑hānā॒śu homa॒ ko maṃ॑sate vī॒tiho॑traḥ sude॒vaḥ || १८ || tvama॒ṅga pra śaṃ॑siṣo de॒vaḥ śa॑viṣṭha॒ martya॑m | na tvada॒nyo ma॑ghavannasti marḍi॒tendra॒ bravī॑mi te॒ vaca॑: || १९ || mā te॒ rādhāṃ॑si॒ mā ta॑ ū॒tayo॑ vaso॒ ’smān kadā॑ ca॒nā da॑bhan | viśvā॑ ca na upamimī॒hi mā॑nuṣa॒ vasū॑ni carṣa॒ṇibhya॒ ā || २० ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.