EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 64

Mandala 1 · Sukta 64

मण्डल 1 · सूक्त 64

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 1.64 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

१५ नेधा गौतमः। मरुतः। जगती, १५ त्रिष्टुप्।

वृष्णे॒ शर्धा॑य॒ सुम॑खाय वे॒धसे॒ नोध॑: सुवृ॒क्तिं प्र भ॑रा म॒रुद्भ्य॑: ।

अ॒पो न धीरो॒ मन॑सा सु॒हस्त्यो॒ गिर॒: सम॑ञ्जे वि॒दथे॑ष्वा॒भुव॑: ॥१॥

ते ज॑ज्ञिरे दि॒व ऋ॒ष्वास॑ उ॒क्षणो॑ रु॒द्रस्य॒ मर्या॒ असु॑रा अरे॒पस॑: ।

पा॒व॒कास॒: शुच॑य॒: सूर्या॑ इव॒ सत्वा॑नो॒ न द्र॒प्सिनो॑ घो॒रव॑र्पसः ॥२॥

युवा॑नो रु॒द्रा अ॒जरा॑ अभो॒ग्घनो॑ वव॒क्षुरध्रि॑गाव॒: पर्व॑ता इव ।

दृ॒ह्ला चि॒द् विश्वा॒ भुव॑नानि॒ पार्थि॑वा॒ प्र च्या॑वयन्ति दि॒व्यानि॑ म॒ज्मना॑ ॥३॥

चि॒त्रैर॒ञ्जिभि॒र्वपु॑षे॒ व्य॑ञ्जते॒ वक्षः॑सु रु॒क्माँ अधि॑ येतिरे शु॒भे ।

अंसे॑ष्वेषां॒ नि मि॑मृक्षृर्ऋ॒ष्टय॑: सा॒कं ज॑ज्ञिरे स्व॒धया॑ दि॒वो नर॑: ॥४॥

ई॒शा॒न॒कृतो॒ धुन॑यो रि॒शाद॑सो॒ वाता॑न् वि॒द्युत॒स्तवि॑षीभिरक्रत ।

दु॒हन्त्यूध॑र्दि॒व्यानि॒ धूत॑यो॒ भूमिं॑ पिन्वन्ति॒ पय॑सा॒ परि॑ज्रयः ॥५॥

पिन्व॑न्त्य॒पो म॒रुत॑: सु॒दान॑व॒: पयो॑ घृ॒तव॑द् विदथे॑ष्वा॒भुव॑: ।

अत्यं॒ न मि॒हे वि न॑यन्ति वा॒जिन॒मुत्सं॑ दुहन्ति स्त॒नय॑न्त॒मक्षि॑तम् ॥६॥

म॒हि॒षासो॑ मा॒यिन॑श्चि॒त्रभा॑नवो गि॒रयो॒ न स्वत॑वसो रघु॒ष्यद॑: ।

मृ॒गा इ॑व ह॒स्तिन॑: खादथा॒ वना॒ यदारु॑णीषु॒ तवि॑षी॒रयु॑ग्ध्वम् ॥७॥

सिं॒हा इ॑व नानदति॒ प्रचे॑तसः पि॒शा इ॑व सु॒पिशो॑ वि॒श्ववे॑दसः ।

क्षपो॒ जिन्व॑न्त॒: पृष॑तीभिर्ऋ॒ष्टिभि॒: समित्स॒बाध॒: शव॒साहि॑मन्यवः ॥८॥

रोद॑सी॒ आ व॑दता गणश्रियो॒ नृषा॑चः शूरा॒: शव॒साहि॑मन्यवः ।

आ व॒न्धुरे॑ष्व॒मति॒र्न द॑र्श॒ता वि॒द्युन्न त॑स्थौ मरुतो॒ रथे॑षु वः ॥९॥

वि॒श्ववे॑दसो र॒यिभि॒: समो॑कस॒: संमि॑श्लास॒स्तवि॑षीभिर्विर॒प्शिन॑: ।

अस्ता॑र॒ इषं॑ दधिरे॒ गभ॑स्त्योरन॒न्तशु॑ष्मा॒ वृष॑खादयो॒ नर॑: ॥१०॥

हि॒र॒ण्यये॑भिः प॒विभि॑: पयो॒वृध॒ उज्जि॑घ्नन्त आप॒थ्यो॒ ३ न पर्व॑तान् ।

म॒खा अ॒यास॑: स्व॒सृतो॑ ध्रुव॒च्युतो॑ दुध्र॒कृतो॑ म॒रुतो॒ भ्राज॑दृष्टयः ॥११॥

घृषुं॑ पाव॒कं व॒निनं॒ विच॑र्षणिं रु॒द्रस्य॑ सू॒नुं ह॒वसा॑ गृणीमसि ।

र॒ज॒स्तुरं॑ त॒वसं॒ मारु॑तं ग॒णमृ॑जी॒षिणं॒ वृष॑णं सश्चत श्रि॒ये ॥१२॥

प्र नू स मर्त॒: शव॑सा॒ जनाँ॒ अति॑ त॒स्थौ व॑ ऊ॒ती म॑रुतो॒ यमाव॑त ।

अर्व॑द्भि॒र्वाजं॑ भरते॒ धना॒ नृभि॑रा॒पृच्छ्यं॒ क्रतु॒मा क्षे॑ति॒ पुष्य॑ति ॥१३॥

च॒र्कृत्यं॑ मरुतः पृ॒त्सु दु॒ष्टरं॑ द्यु॒मन्तं॒ शुष्मं॑ म॒घव॑त्सु धत्तन ।

ध॒न॒स्पृत॑मु॒क्थ्यं॑ वि॒श्वच॑र्षणिं तो॒कं पु॑ष्येम॒ तन॑यं श॒तं हिमा॑: ॥१४॥

नू ष्ठि॒रं म॑रुतो वी॒रव॑न्तमृती॒षाहं॑ र॒यिम॒स्मासु॑ धत्त ।

स॒ह॒स्रिणं॑ श॒तिनं॑ शूशु॒वांसं॑ प्रा॒तर्म॒क्षू धि॒याव॑सुर्जगम्यात् ॥१५॥

Roman reading

१५ nedhā gautamaḥ | marutaḥ | jagatī, १५ triṣṭup | vṛṣṇe॒ śardhā॑ya॒ suma॑khāya ve॒dhase॒ nodha॑: suvṛ॒ktiṃ pra bha॑rā ma॒rudbhya॑: | a॒po na dhīro॒ mana॑sā su॒hastyo॒ gira॒: sama॑ñje vi॒dathe॑ṣvā॒bhuva॑: || १ || te ja॑jñire di॒va ṛ॒ṣvāsa॑ u॒kṣaṇo॑ ru॒drasya॒ maryā॒ asu॑rā are॒pasa॑: | pā॒va॒kāsa॒: śuca॑ya॒: sūryā॑ iva॒ satvā॑no॒ na dra॒psino॑ gho॒rava॑rpasaḥ || २ || yuvā॑no ru॒drā a॒jarā॑ abho॒gghano॑ vava॒kṣuradhri॑gāva॒: parva॑tā iva | dṛ॒hlā ci॒d viśvā॒ bhuva॑nāni॒ pārthi॑vā॒ pra cyā॑vayanti di॒vyāni॑ ma॒jmanā॑ || ३ || ci॒traira॒ñjibhi॒rvapu॑ṣe॒ vya॑ñjate॒ vakṣaḥ॑su ru॒kmām̐ adhi॑ yetire śu॒bhe | aṃse॑ṣveṣāṃ॒ ni mi॑mṛkṣṛrṛ॒ṣṭaya॑: sā॒kaṃ ja॑jñire sva॒dhayā॑ di॒vo nara॑: || ४ || ī॒śā॒na॒kṛto॒ dhuna॑yo ri॒śāda॑so॒ vātā॑n vi॒dyuta॒stavi॑ṣībhirakrata | du॒hantyūdha॑rdi॒vyāni॒ dhūta॑yo॒ bhūmiṃ॑ pinvanti॒ paya॑sā॒ pari॑jrayaḥ || ५ || pinva॑ntya॒po ma॒ruta॑: su॒dāna॑va॒: payo॑ ghṛ॒tava॑d vidathe॑ṣvā॒bhuva॑: | atyaṃ॒ na mi॒he vi na॑yanti vā॒jina॒mutsaṃ॑ duhanti sta॒naya॑nta॒makṣi॑tam || ६ || ma॒hi॒ṣāso॑ mā॒yina॑ści॒trabhā॑navo gi॒rayo॒ na svata॑vaso raghu॒ṣyada॑: | mṛ॒gā i॑va ha॒stina॑: khādathā॒ vanā॒ yadāru॑ṇīṣu॒ tavi॑ṣī॒rayu॑gdhvam || ७ || siṃ॒hā i॑va nānadati॒ prace॑tasaḥ pi॒śā i॑va su॒piśo॑ vi॒śvave॑dasaḥ | kṣapo॒ jinva॑nta॒: pṛṣa॑tībhirṛ॒ṣṭibhi॒: samitsa॒bādha॒: śava॒sāhi॑manyavaḥ || ८ || roda॑sī॒ ā va॑datā gaṇaśriyo॒ nṛṣā॑caḥ śūrā॒: śava॒sāhi॑manyavaḥ | ā va॒ndhure॑ṣva॒mati॒rna da॑rśa॒tā vi॒dyunna ta॑sthau maruto॒ rathe॑ṣu vaḥ || ९ || vi॒śvave॑daso ra॒yibhi॒: samo॑kasa॒: saṃmi॑ślāsa॒stavi॑ṣībhirvira॒pśina॑: | astā॑ra॒ iṣaṃ॑ dadhire॒ gabha॑styorana॒ntaśu॑ṣmā॒ vṛṣa॑khādayo॒ nara॑: || १० || hi॒ra॒ṇyaye॑bhiḥ pa॒vibhi॑: payo॒vṛdha॒ ujji॑ghnanta āpa॒thyo॒ ३ na parva॑tān | ma॒khā a॒yāsa॑: sva॒sṛto॑ dhruva॒cyuto॑ dudhra॒kṛto॑ ma॒ruto॒ bhrāja॑dṛṣṭayaḥ || ११ || ghṛṣuṃ॑ pāva॒kaṃ va॒ninaṃ॒ vica॑rṣaṇiṃ ru॒drasya॑ sū॒nuṃ ha॒vasā॑ gṛṇīmasi | ra॒ja॒sturaṃ॑ ta॒vasaṃ॒ māru॑taṃ ga॒ṇamṛ॑jī॒ṣiṇaṃ॒ vṛṣa॑ṇaṃ saścata śri॒ye || १२ || pra nū sa marta॒: śava॑sā॒ janām॒̐ ati॑ ta॒sthau va॑ ū॒tī ma॑ruto॒ yamāva॑ta | arva॑dbhi॒rvājaṃ॑ bharate॒ dhanā॒ nṛbhi॑rā॒pṛcchyaṃ॒ kratu॒mā kṣe॑ti॒ puṣya॑ti || १३ || ca॒rkṛtyaṃ॑ marutaḥ pṛ॒tsu du॒ṣṭaraṃ॑ dyu॒mantaṃ॒ śuṣmaṃ॑ ma॒ghava॑tsu dhattana | dha॒na॒spṛta॑mu॒kthyaṃ॑ vi॒śvaca॑rṣaṇiṃ to॒kaṃ pu॑ṣyema॒ tana॑yaṃ śa॒taṃ himā॑: || १४ || nū ṣṭhi॒raṃ ma॑ruto vī॒rava॑ntamṛtī॒ṣāhaṃ॑ ra॒yima॒smāsu॑ dhatta | sa॒ha॒sriṇaṃ॑ śa॒tinaṃ॑ śūśu॒vāṃsaṃ॑ prā॒tarma॒kṣū dhi॒yāva॑surjagamyāt || १५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.