EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 52

Mandala 1 · Sukta 52

मण्डल 1 · सूक्त 52

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 1.52 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

१५ सव्य आङ्गिरसः। इन्द्रः। जगती, १३-१५ त्रिष्टुप्।

त्यं सु मे॒षं म॑हया स्व॒र्विदं॑ श॒तं यस्य॑ सु॒भ्व॑: सा॒कमीर॑ते ।

अत्यं॒ न वाजं॑ हवन॒स्यदं॒ रथ॒मेन्द्रं॑ ववृत्या॒मव॑से सुवृ॒क्तिभि॑: ॥१॥

स पर्व॑तो॒ न ध॒रुणे॒ष्वच्यु॑तः स॒हस्र॑मूति॒स्तवि॑षीषु वावृधे ।

इन्द्रो॒ यद् वृत्रमव॑धीन्नदी॒वृत॑मु॒ब्जन्नर्णां॑सि॒ जर्हृ॑षाणो॒ अन्ध॑सा ॥२॥

स हि द्व॒रो द्व॒रिषु॑ व॒व्र ऊध॑नि च॒न्द्रबु॑ध्नो॒ मद॑वृद्धो मनी॒षिभि॑: ।

इन्द्रं॒ तम॑ह्वे स्वप॒स्यया॑ धि॒या मंहि॑ष्ठरातिं॒ स हि पप्रि॒रन्ध॑सः ॥३॥

आ यं पृ॒णन्ति॑ दि॒वि सद्म॑बर्हिषः समु॒द्रं न सु॒भ्व१: स्वा अ॒भिष्ट॑यः ।

तं वृ॑त्र॒हत्ये॒ अनु॑ तस्थुरू॒तय॒: शुष्मा॒ इन्द्र॑मवा॒ता अह्रु॑तप्सवः ॥४॥

अ॒भि स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑तो र॒घ्वीरि॑व प्रव॒णे स॑स्रुरू॒तय॑: ।

इन्द्रो॒ यद् व॒ज्री धृ॒षमा॑णो॒ अन्ध॑सा भि॒नद् व॒लस्य॑ परि॒धीँरि॑व त्रि॒तः ॥५॥

परीं॑ घृ॒णा च॑रति तित्वि॒षे शवो॒ ऽपो वृ॒त्वी रज॑सो बु॒ध्नमाश॑यत् ।

वृ॒त्रस्य॒ यत् प्र॑व॒णे दु॒र्गृभि॑श्वनो निज॒घन्थ॒ हन्वो॑रिन्द्र तन्य॒तुम् ॥६॥

ह्र॒दं न हि त्वा॑ न्यृ॒षन्त्यू॒र्मयो॒ ब्रह्मा॑णीन्द्र॒ तव॒ यानि॒ वर्ध॑ना ।

त्वष्टा॑ चित्ते॒ युज्यं॑ वावृधे॒ शव॑स्त॒तक्ष॒ वज्र॑म॒भिभू॑त्योजसम् ॥७॥

ज॒घ॒न्वाँ उ॒ हरि॑भिः सम्भृतक्रत॒विन्द्र॑ वृ॒त्रं मनु॑षे गातु॒यन्न॒पः ।

अय॑च्छथा बा॒ह्वोर्वज्र॑माय॒समधा॑रयो दि॒व्या सूर्यं॑ दृ॒शे ॥८॥

बृ॒हत् स्वश्च॑न्द्र॒मम॑व॒द् यदु॒क्थ्य १ मकृ॑ण्वत भि॒यसा॒ रोह॑णं दि॒वः ।

यन्मानु॑षप्रधना॒ इन्द्र॑मू॒तय॒: स्व॑र्नृ॒षाचो॑ म॒रुतोऽम॑द॒न्ननु॑ ॥९॥

द्यौश्चि॑द॒स्याम॑वाँ॒ अहे॑: स्व॒नादयो॑यवीद् भि॒यसा॒ वज्र॑ इन्द्र ते ।

वृ॒त्रस्य॒ यद् ब॑द्बधा॒नस्य॑ रोदसी॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ शव॒साभि॑न॒च्छिर॑: ॥१०॥

यदिन्न्वि॑न्द्र पृथि॒वी दश॑भुजि॒रहा॑नि॒ विश्वा॑ त॒तन॑न्त कृ॒ष्टय॑: ।

अत्राह॑ ते मघव॒न् विश्रु॑तं॒ सहो॒ द्यामनु॒ शव॑सा ब॒र्हणा॑ भुवत् ॥११॥

त्वम॒स्य पा॒रे रज॑सो॒ व्यो॑मन॒: स्वभू॑त्योजा॒ अव॑से धृषन्मनः ।

च॒कृ॒षे भूमिं॑ प्रति॒मान॒मोज॑सो॒ ऽपः स्व॑: परि॒भूरे॒ष्या दिव॑म् ॥१२॥

त्वं भु॑वः प्रति॒मानं॑ पृथि॒व्या ऋ॒ष्ववी॑रस्य बृह॒तः पति॑र्भूः ।

विश्व॒माप्रा॑ अ॒न्तरि॑क्षं महि॒त्वा स॒त्यम॒द्धा नकि॑र॒न्यस्त्वावा॑न् ॥१३॥

न यस्य॒ द्यावा॑पृथि॒वी अनु॒ व्यचो॒ न सिन्ध॑वो॒ रज॑सो॒ अन्त॑मान॒शुः ।

नोत स्ववृ॑ष्टिं॒ मदे॑ अस्य॒ युध्य॑त॒ एको॑ अ॒न्यच्च॑कृषे॒ विश्व॑मानु॒षक् ॥१४॥

आर्च॒न्नत्र॑ म॒रुत॒: सस्मि॑न्ना॒जौ विश्वे॑ दे॒वासो॑ अमद॒न्ननु॑ त्वा ।

वृ॒त्रस्य॒ यद् भृ॑ष्टि॒मता॑ व॒धेन॒ नि त्वमि॑न्द्र॒ प्रत्या॒नं ज॒घन्थ॑ ॥१५॥

Roman reading

१५ savya āṅgirasaḥ | indraḥ | jagatī, १३-१५ triṣṭup | tyaṃ su me॒ṣaṃ ma॑hayā sva॒rvidaṃ॑ śa॒taṃ yasya॑ su॒bhva॑: sā॒kamīra॑te | atyaṃ॒ na vājaṃ॑ havana॒syadaṃ॒ ratha॒mendraṃ॑ vavṛtyā॒mava॑se suvṛ॒ktibhi॑: || १ || sa parva॑to॒ na dha॒ruṇe॒ṣvacyu॑taḥ sa॒hasra॑mūti॒stavi॑ṣīṣu vāvṛdhe | indro॒ yad vṛtramava॑dhīnnadī॒vṛta॑mu॒bjannarṇāṃ॑si॒ jarhṛ॑ṣāṇo॒ andha॑sā || २ || sa hi dva॒ro dva॒riṣu॑ va॒vra ūdha॑ni ca॒ndrabu॑dhno॒ mada॑vṛddho manī॒ṣibhi॑: | indraṃ॒ tama॑hve svapa॒syayā॑ dhi॒yā maṃhi॑ṣṭharātiṃ॒ sa hi papri॒randha॑saḥ || ३ || ā yaṃ pṛ॒ṇanti॑ di॒vi sadma॑barhiṣaḥ samu॒draṃ na su॒bhva१: svā a॒bhiṣṭa॑yaḥ | taṃ vṛ॑tra॒hatye॒ anu॑ tasthurū॒taya॒: śuṣmā॒ indra॑mavā॒tā ahru॑tapsavaḥ || ४ || a॒bhi svavṛ॑ṣṭiṃ॒ made॑ asya॒ yudhya॑to ra॒ghvīri॑va prava॒ṇe sa॑srurū॒taya॑: | indro॒ yad va॒jrī dhṛ॒ṣamā॑ṇo॒ andha॑sā bhi॒nad va॒lasya॑ pari॒dhīm̐ri॑va tri॒taḥ || ५ || parīṃ॑ ghṛ॒ṇā ca॑rati titvi॒ṣe śavo॒ ’po vṛ॒tvī raja॑so bu॒dhnamāśa॑yat | vṛ॒trasya॒ yat pra॑va॒ṇe du॒rgṛbhi॑śvano nija॒ghantha॒ hanvo॑rindra tanya॒tum || ६ || hra॒daṃ na hi tvā॑ nyṛ॒ṣantyū॒rmayo॒ brahmā॑ṇīndra॒ tava॒ yāni॒ vardha॑nā | tvaṣṭā॑ citte॒ yujyaṃ॑ vāvṛdhe॒ śava॑sta॒takṣa॒ vajra॑ma॒bhibhū॑tyojasam || ७ || ja॒gha॒nvām̐ u॒ hari॑bhiḥ sambhṛtakrata॒vindra॑ vṛ॒traṃ manu॑ṣe gātu॒yanna॒paḥ | aya॑cchathā bā॒hvorvajra॑māya॒samadhā॑rayo di॒vyā sūryaṃ॑ dṛ॒śe || ८ || bṛ॒hat svaśca॑ndra॒mama॑va॒d yadu॒kthya १ makṛ॑ṇvata bhi॒yasā॒ roha॑ṇaṃ di॒vaḥ | yanmānu॑ṣapradhanā॒ indra॑mū॒taya॒: sva॑rnṛ॒ṣāco॑ ma॒ruto’ma॑da॒nnanu॑ || ९ || dyauści॑da॒syāma॑vām॒̐ ahe॑: sva॒nādayo॑yavīd bhi॒yasā॒ vajra॑ indra te | vṛ॒trasya॒ yad ba॑dbadhā॒nasya॑ rodasī॒ made॑ su॒tasya॒ śava॒sābhi॑na॒cchira॑: || १० || yadinnvi॑ndra pṛthi॒vī daśa॑bhuji॒rahā॑ni॒ viśvā॑ ta॒tana॑nta kṛ॒ṣṭaya॑: | atrāha॑ te maghava॒n viśru॑taṃ॒ saho॒ dyāmanu॒ śava॑sā ba॒rhaṇā॑ bhuvat || ११ || tvama॒sya pā॒re raja॑so॒ vyo॑mana॒: svabhū॑tyojā॒ ava॑se dhṛṣanmanaḥ | ca॒kṛ॒ṣe bhūmiṃ॑ prati॒māna॒moja॑so॒ ’paḥ sva॑: pari॒bhūre॒ṣyā diva॑m || १२ || tvaṃ bhu॑vaḥ prati॒mānaṃ॑ pṛthi॒vyā ṛ॒ṣvavī॑rasya bṛha॒taḥ pati॑rbhūḥ | viśva॒māprā॑ a॒ntari॑kṣaṃ mahi॒tvā sa॒tyama॒ddhā naki॑ra॒nyastvāvā॑n || १३ || na yasya॒ dyāvā॑pṛthi॒vī anu॒ vyaco॒ na sindha॑vo॒ raja॑so॒ anta॑māna॒śuḥ | nota svavṛ॑ṣṭiṃ॒ made॑ asya॒ yudhya॑ta॒ eko॑ a॒nyacca॑kṛṣe॒ viśva॑mānu॒ṣak || १४ || ārca॒nnatra॑ ma॒ruta॒: sasmi॑nnā॒jau viśve॑ de॒vāso॑ amada॒nnanu॑ tvā | vṛ॒trasya॒ yad bhṛ॑ṣṭi॒matā॑ va॒dhena॒ ni tvami॑ndra॒ pratyā॒naṃ ja॒ghantha॑ || १५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.