१६ प्रस्कण्वः काण्वः। उषाः। प्रगाथः – विषमा बृहत्यः, समाः सतोबृहत्यः।
स॒ह वा॒मेन॑ न उषो॒ व्यु॑च्छा दुहितर्दिवः ।
स॒ह द्यु॒म्नेन॑ बृह॒ता वि॑भावरि रा॒या दे॑वि॒ दास्व॑ती ॥१॥
अश्वा॑वती॒र्गोम॑तीर्विश्वसु॒विदो॒ भूरि॑ च्यवन्त॒ वस्त॑वे ।
उदी॑रय॒ प्रति॑ मा सू॒नृता॑ उष॒श् चोद॒ राधो॑ म॒घोना॑म् ॥२॥
उ॒वासो॒षा उ॒च्छाच्च॒ नु दे॒वी जी॒रा रथा॑नाम् ।
ये अ॑स्या आ॒चर॑णेषु दध्रि॒रे स॑मु॒द्रे न श्र॑व॒स्यव॑: ॥३॥
उषो॒ ये ते॒ प्र यामे॑षु यु॒ञ्जते॒ मनो॑ दा॒नाय॑ सू॒रय॑: ।
अत्राह॒ तत्कण्व॑ एषां॒ कण्व॑तमो॒ नाम॑ गृणाति नृ॒णाम् ॥४॥
आ घा॒ योषे॑व सू॒नर्यु॒षा या॑ति प्रभुञ्ज॒ती ।
ज॒रय॑न्ती॒ वृज॑नं प॒द्वदी॑यत॒ उत्पा॑तयति प॒क्षिण॑: ॥५॥
वि या सृ॒जति॒ सम॑नं॒ व्य१र्थिन॑: प॒दं न वे॒त्योद॑ती ।
वयो॒ नकि॑ष्टे पप्ति॒वांस॑ आसते॒ व्यु॑ष्टौ वाजिनीवति ॥६॥
ए॒षायु॑क्त परा॒वत॒: सूर्य॑स्यो॒दय॑ना॒दधि॑ ।
श॒तं रथे॑भिः सु॒भगो॒षा इ॒यं वि या॑त्य॒भि मानु॑षान् ॥७॥
विश्व॑मस्या नानाम॒ चक्ष॑से॒ जग॒ज् ज्योति॑ष्कृणोति सू॒नरी॑ ।
अप॒ द्वेषो॑ म॒घोनी॑ दुहि॒ता दि॒व उ॒षा उ॑च्छ॒दप॒ स्रिध॑: ॥८॥
उष॒ आ भा॑हि भा॒नुना॑ च॒न्द्रेण॑ दुहितर्दिवः ।
आ॒वह॑न्ती॒ भूर्य॒स्मभ्यं॒ सौभ॑गं व्यु॒च्छन्ती॒ दिवि॑ष्टिषु ॥९॥
विश्व॑स्य॒ हि प्राण॑नं॒ जीव॑नं॒ त्वे वि यदु॒च्छसि॑ सूनरि ।
सा नो॒ रथे॑न बृह॒ता वि॑भावरि श्रु॒धि चि॑त्रामघे॒ हव॑म् ॥१०॥
उषो॒ वाजं॒ हि वंस्व॒ यश्चि॒त्रो मानु॑षे॒ जने॑ ।
तेना व॑ह सु॒कृतो॑ अध्व॒राँ उप॒ ये त्वा॑ गृ॒णन्ति॒ वह्न॑यः ॥११॥
विश्वा॑न् दे॒वाँ आ व॑ह॒ सोम॑पीतये॒ ऽन्तरि॑क्षादुष॒स्त्वम् ।
सास्मासु॑ धा॒ गोम॒दश्वा॑वदु॒क्थ्य१मुषो॒ वाजं॑ सु॒वीर्य॑म् ॥१२॥
यस्या॒ रुश॑न्तो अ॒र्चय॒: प्रति॑ भ॒द्रा अदृ॑क्षत ।
सा नो॑ र॒यिं वि॒श्ववा॑रं सु॒पेश॑समु॒षा द॑दातु॒ सुग्म्य॑म् ॥१३॥
ये चि॒द्धि त्वामृष॑य॒: पूर्व॑ ऊ॒तये॑ जुहू॒रेऽव॑से महि ।
सा न॒: स्तोमाँ॑ अ॒भि गृ॑णीहि॒ राध॒सोष॑: शु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॑ ॥१४॥
उषो॒ यद॒द्य भा॒नुना॒ वि द्वारा॑वृ॒णवो॑ दि॒वः ।
प्र नो॑ यच्छतादवृ॒कं पृ॒थु च्छ॒र्दिः प्र दे॑वि॒ गोम॑ती॒रिष॑: ॥१५॥
सं नो॑ रा॒या बृ॑ह॒ता वि॒श्वपे॑शसा मिमि॒क्ष्वा समिळा॑भि॒रा ।
सं द्यु॒म्नेन॑ विश्व॒तुरो॑षो महि॒ सं वाजै॑र्वाजिनीवति ॥१६॥
१६ praskaṇvaḥ kāṇvaḥ | uṣāḥ | pragāthaḥ – viṣamā bṛhatyaḥ, samāḥ satobṛhatyaḥ | sa॒ha vā॒mena॑ na uṣo॒ vyu॑cchā duhitardivaḥ | sa॒ha dyu॒mnena॑ bṛha॒tā vi॑bhāvari rā॒yā de॑vi॒ dāsva॑tī || १ || aśvā॑vatī॒rgoma॑tīrviśvasu॒vido॒ bhūri॑ cyavanta॒ vasta॑ve | udī॑raya॒ prati॑ mā sū॒nṛtā॑ uṣa॒ś coda॒ rādho॑ ma॒ghonā॑m || २ || u॒vāso॒ṣā u॒cchācca॒ nu de॒vī jī॒rā rathā॑nām | ye a॑syā ā॒cara॑ṇeṣu dadhri॒re sa॑mu॒dre na śra॑va॒syava॑: || ३ || uṣo॒ ye te॒ pra yāme॑ṣu yu॒ñjate॒ mano॑ dā॒nāya॑ sū॒raya॑: | atrāha॒ tatkaṇva॑ eṣāṃ॒ kaṇva॑tamo॒ nāma॑ gṛṇāti nṛ॒ṇām || ४ || ā ghā॒ yoṣe॑va sū॒naryu॒ṣā yā॑ti prabhuñja॒tī | ja॒raya॑ntī॒ vṛja॑naṃ pa॒dvadī॑yata॒ utpā॑tayati pa॒kṣiṇa॑: || ५ || vi yā sṛ॒jati॒ sama॑naṃ॒ vya१rthina॑: pa॒daṃ na ve॒tyoda॑tī | vayo॒ naki॑ṣṭe papti॒vāṃsa॑ āsate॒ vyu॑ṣṭau vājinīvati || ६ || e॒ṣāyu॑kta parā॒vata॒: sūrya॑syo॒daya॑nā॒dadhi॑ | śa॒taṃ rathe॑bhiḥ su॒bhago॒ṣā i॒yaṃ vi yā॑tya॒bhi mānu॑ṣān || ७ || viśva॑masyā nānāma॒ cakṣa॑se॒ jaga॒j jyoti॑ṣkṛṇoti sū॒narī॑ | apa॒ dveṣo॑ ma॒ghonī॑ duhi॒tā di॒va u॒ṣā u॑ccha॒dapa॒ sridha॑: || ८ || uṣa॒ ā bhā॑hi bhā॒nunā॑ ca॒ndreṇa॑ duhitardivaḥ | ā॒vaha॑ntī॒ bhūrya॒smabhyaṃ॒ saubha॑gaṃ vyu॒cchantī॒ divi॑ṣṭiṣu || ९ || viśva॑sya॒ hi prāṇa॑naṃ॒ jīva॑naṃ॒ tve vi yadu॒cchasi॑ sūnari | sā no॒ rathe॑na bṛha॒tā vi॑bhāvari śru॒dhi ci॑trāmaghe॒ hava॑m || १० || uṣo॒ vājaṃ॒ hi vaṃsva॒ yaści॒tro mānu॑ṣe॒ jane॑ | tenā va॑ha su॒kṛto॑ adhva॒rām̐ upa॒ ye tvā॑ gṛ॒ṇanti॒ vahna॑yaḥ || ११ || viśvā॑n de॒vām̐ ā va॑ha॒ soma॑pītaye॒ ’ntari॑kṣāduṣa॒stvam | sāsmāsu॑ dhā॒ goma॒daśvā॑vadu॒kthya१muṣo॒ vājaṃ॑ su॒vīrya॑m || १२ || yasyā॒ ruśa॑nto a॒rcaya॒: prati॑ bha॒drā adṛ॑kṣata | sā no॑ ra॒yiṃ vi॒śvavā॑raṃ su॒peśa॑samu॒ṣā da॑dātu॒ sugmya॑m || १३ || ye ci॒ddhi tvāmṛṣa॑ya॒: pūrva॑ ū॒taye॑ juhū॒re’va॑se mahi | sā na॒: stomām̐॑ a॒bhi gṛ॑ṇīhi॒ rādha॒soṣa॑: śu॒kreṇa॑ śo॒ciṣā॑ || १४ || uṣo॒ yada॒dya bhā॒nunā॒ vi dvārā॑vṛ॒ṇavo॑ di॒vaḥ | pra no॑ yacchatādavṛ॒kaṃ pṛ॒thu ccha॒rdiḥ pra de॑vi॒ goma॑tī॒riṣa॑: || १५ || saṃ no॑ rā॒yā bṛ॑ha॒tā vi॒śvape॑śasā mimi॒kṣvā samiḷā॑bhi॒rā | saṃ dyu॒mnena॑ viśva॒turo॑ṣo mahi॒ saṃ vājai॑rvājinīvati || १६ ||