९ मधुच्छन्दा वैश्वामित्रः । अग्निः। गायत्री।
१६ अग्स्त्यो मैत्रावरुणिः । (विषघ्नोपनिषद्)। अनुष्टुप्, १०-१२ महा पंक्तिः, १३ महबृहती।
कङ्क॑तो॒ न कङ्क॒तो ऽथो॑ सती॒नक॑ङ्कतः ।
द्वाविति॒ प्लुषी॒ इति॒ न्य१दृष्टा॑ अलिप्सत ॥१
अ॒दृष्टा॑न् हन्त्याय॒त्यथो॑ हन्ति पराय॒ती ।
अथो॑ अवघ्न॒ती ह॒न्त्यथो॑ पिनष्टि पिंष॒ती ॥२
श॒रास॒: कुश॑रासो द॒र्भास॑: सै॒र्या उ॒त ।
मौ॒ञ्जा अ॒दृष्टा॑ वैरि॒णाः सर्वे॑ सा॒कं न्य॑लिप्सत ॥३
नि गावो॑ गो॒ष्ठे अ॑सद॒न् नि मृ॒गासो॑ अविक्षत ।
नि के॒तवो॒ जना॑नां॒ न्य१दृष्टा॑ अलिप्सत ॥४
ए॒त उ॒ त्ये प्रत्य॑दृश्रन् प्रदो॒षं तस्क॑रा इव ।
अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टा॒: प्रति॑बुद्धा अभूतन ॥५
द्यौर्व॑: पि॒ता पृ॑थि॒वी मा॒ता सोमो॒ भ्रातादि॑ति॒: स्वसा॑ ।
अदृ॑ष्टा॒ विश्व॑दृष्टा॒स्तिष्ठ॑ते॒लय॑ता॒ सु क॑म् ॥६
ये अंस्या॒ ये अङ्ग्या॑: सू॒चीका॒ ये प्र॑कङ्क॒ताः ।
अदृ॑ष्टा॒: किं च॒नेह व॒: सर्वे॑ सा॒कं नि ज॑स्यत ॥७
उत् पु॒रस्ता॒त् सूर्य॑ एति वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा ।
अ॒दृष्टा॒न् त्सर्वा॑ञ्ज॒म्भय॒न् त्सर्वा॑श्च यातुधा॒न्य॑: ॥८
उद॑पप्तद॒सौ सूर्य॑: पु॒रु विश्वा॑नि॒ जूर्व॑न् ।
आ॒दि॒त्यः पर्व॑तेभ्यो वि॒श्वदृ॑ष्टो अदृष्ट॒हा ॥९
सूर्ये॑ वि॒षमा स॑जामि॒ दृतिं॒ सुरा॑वतो गृ॒हे ।
सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒ऽऽरे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥१०
इ॒य॒त्ति॒का श॑कुन्ति॒का स॒का ज॑घास ते वि॒षम् ।
सो चि॒न्नु न म॑राति॒ नो व॒यं म॑रामा॒ऽऽरे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥११
त्रिः स॒प्त वि॑ष्पुलिङ्ग॒का वि॒षस्य॒ पुष्य॑मक्षन् ।
ताश्चि॒न्नु न म॑रन्ति॒ नो व॒यं म॑रामा॒ऽऽरे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥१२
न॒वा॒नां न॑वती॒नां वि॒षस्य॒ रोपु॑षीणाम् ।
सर्वा॑सामग्रभं॒ नामा॒ऽऽरे अ॑स्य॒ योज॑नं हरि॒ष्ठा मधु॑ त्वा मधु॒ला च॑कार ॥१३
त्रिः स॒प्त म॑यू॒र्य॑: स॒प्त स्वसा॑रो अ॒ग्रुव॑: ।
तास्ते॑ वि॒षं वि ज॑भ्रिर उद॒कं कु॒म्भिनी॑रिव ॥१४
इ॒य॒त्त॒कः कु॑षुम्भ॒कस्त॒कं भि॑न॒द्म्यश्म॑ना ।
ततो॑ वि॒षं प्र वा॑वृते॒ परा॑ची॒रनु॑ सं॒वत॑: ॥१५
कु॒षु॒म्भ॒कस्तद॑ब्रवीद् गि॒रेः प्र॑वर्तमान॒कः ।
वृश्चि॑कस्यार॒सं वि॒षम॑र॒सं वृ॑श्चिक ते वि॒षम् ॥१६
॥इति प्रथमं मण्डलं समाप्तम्॥
९ madhucchandā vaiśvāmitraḥ | agniḥ | gāyatrī | १६ agstyo maitrāvaruṇiḥ | (viṣaghnopaniṣad) | anuṣṭup, १०-१२ mahā paṃktiḥ, १३ mahabṛhatī | kaṅka॑to॒ na kaṅka॒to ’tho॑ satī॒naka॑ṅkataḥ | dvāviti॒ pluṣī॒ iti॒ nya१dṛṣṭā॑ alipsata || १ a॒dṛṣṭā॑n hantyāya॒tyatho॑ hanti parāya॒tī | atho॑ avaghna॒tī ha॒ntyatho॑ pinaṣṭi piṃṣa॒tī || २ śa॒rāsa॒: kuśa॑rāso da॒rbhāsa॑: sai॒ryā u॒ta | mau॒ñjā a॒dṛṣṭā॑ vairi॒ṇāḥ sarve॑ sā॒kaṃ nya॑lipsata || ३ ni gāvo॑ go॒ṣṭhe a॑sada॒n ni mṛ॒gāso॑ avikṣata | ni ke॒tavo॒ janā॑nāṃ॒ nya१dṛṣṭā॑ alipsata || ४ e॒ta u॒ tye pratya॑dṛśran prado॒ṣaṃ taska॑rā iva | adṛ॑ṣṭā॒ viśva॑dṛṣṭā॒: prati॑buddhā abhūtana || ५ dyaurva॑: pi॒tā pṛ॑thi॒vī mā॒tā somo॒ bhrātādi॑ti॒: svasā॑ | adṛ॑ṣṭā॒ viśva॑dṛṣṭā॒stiṣṭha॑te॒laya॑tā॒ su ka॑m || ६ ye aṃsyā॒ ye aṅgyā॑: sū॒cīkā॒ ye pra॑kaṅka॒tāḥ | adṛ॑ṣṭā॒: kiṃ ca॒neha va॒: sarve॑ sā॒kaṃ ni ja॑syata || ७ ut pu॒rastā॒t sūrya॑ eti vi॒śvadṛ॑ṣṭo adṛṣṭa॒hā | a॒dṛṣṭā॒n tsarvā॑ñja॒mbhaya॒n tsarvā॑śca yātudhā॒nya॑: || ८ uda॑paptada॒sau sūrya॑: pu॒ru viśvā॑ni॒ jūrva॑n | ā॒di॒tyaḥ parva॑tebhyo vi॒śvadṛ॑ṣṭo adṛṣṭa॒hā || ९ sūrye॑ vi॒ṣamā sa॑jāmi॒ dṛtiṃ॒ surā॑vato gṛ॒he | so ci॒nnu na ma॑rāti॒ no va॒yaṃ ma॑rāmā॒’’re a॑sya॒ yoja॑naṃ hari॒ṣṭhā madhu॑ tvā madhu॒lā ca॑kāra || १० i॒ya॒tti॒kā śa॑kunti॒kā sa॒kā ja॑ghāsa te vi॒ṣam | so ci॒nnu na ma॑rāti॒ no va॒yaṃ ma॑rāmā॒’’re a॑sya॒ yoja॑naṃ hari॒ṣṭhā madhu॑ tvā madhu॒lā ca॑kāra || ११ triḥ sa॒pta vi॑ṣpuliṅga॒kā vi॒ṣasya॒ puṣya॑makṣan | tāści॒nnu na ma॑ranti॒ no va॒yaṃ ma॑rāmā॒’’re a॑sya॒ yoja॑naṃ hari॒ṣṭhā madhu॑ tvā madhu॒lā ca॑kāra || १२ na॒vā॒nāṃ na॑vatī॒nāṃ vi॒ṣasya॒ ropu॑ṣīṇām | sarvā॑sāmagrabhaṃ॒ nāmā॒’’re a॑sya॒ yoja॑naṃ hari॒ṣṭhā madhu॑ tvā madhu॒lā ca॑kāra || १३ triḥ sa॒pta ma॑yū॒rya॑: sa॒pta svasā॑ro a॒gruva॑: | tāste॑ vi॒ṣaṃ vi ja॑bhrira uda॒kaṃ ku॒mbhinī॑riva || १४ i॒ya॒tta॒kaḥ ku॑ṣumbha॒kasta॒kaṃ bhi॑na॒dmyaśma॑nā | tato॑ vi॒ṣaṃ pra vā॑vṛte॒ parā॑cī॒ranu॑ saṃ॒vata॑: || १५ ku॒ṣu॒mbha॒kastada॑bravīd gi॒reḥ pra॑vartamāna॒kaḥ | vṛści॑kasyāra॒saṃ vi॒ṣama॑ra॒saṃ vṛ॑ścika te vi॒ṣam || १६ || iti prathamaṃ maṇḍalaṃ samāptam ||