EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 166

Mandala 1 · Sukta 166

मण्डल 1 · सूक्त 166

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 1.166 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

१५ अगस्त्यो मैत्रावरुणिः । मरुतः। जगती, १४-१५ त्रिष्टुप्।

तन्नु वो॑चाम रभ॒साय॒ जन्म॑ने॒ पूर्वं॑ महि॒त्वं वृ॑ष॒भस्य॑ के॒तवे॑ ।

ऐ॒धेव॒ याम॑न् मरुतस्तुविष्वणो यु॒धेव॑ शक्रास्तवि॒षाणि॑ कर्तन ॥१॥

नित्यं॒ न सू॒नुं मधु॒ बिभ्र॑त॒ उप॒ क्रीळ॑न्ति क्री॒ळा वि॒दथे॑षु॒ घृष्व॑यः ।

नक्ष॑न्ति रु॒द्रा अव॑सा नम॒स्विनं॒ न म॑र्धन्ति॒ स्वत॑वसो हवि॒ष्कृत॑म् ॥२॥

यस्मा॒ ऊमा॑सो अ॒मृता॒ अरा॑सत रा॒यस्पोषं॑ च ह॒विषा॑ ददा॒शुषे॑ ।

उ॒क्षन्त्य॑स्मै म॒रुतो॑ हि॒ता इ॑व पु॒रू रजां॑सि॒ पय॑सा मयो॒भुव॑: ॥३॥

आ ये रजां॑सि॒ तवि॑षीभि॒रव्य॑त॒ प्र व॒ एवा॑स॒: स्वय॑तासो अध्रजन् ।

भय॑न्ते॒ विश्वा॒ भुव॑नानि ह॒र्म्या चि॒त्रो वो॒ याम॒: प्रय॑तास्वृ॒ष्टिषु॑ ॥४॥

यत् त्वे॒षया॑मा न॒दय॑न्त॒ पर्व॑तान् दि॒वो वा॑ पृ॒ष्ठं नर्या॒ अचु॑च्यवुः ।

विश्वो॑ वो॒ अज्म॑न् भयते॒ वन॒स्पती॑ रथी॒यन्ती॑व॒ प्र जि॑हीत॒ ओष॑धिः ॥५॥

यू॒यं न॑ उग्रा मरुतः सुचे॒तुना ऽरि॑ष्टग्रामाः सुम॒तिं पि॑पर्तन ।

यत्रा॑ वो दि॒द्युद् रद॑ति॒ क्रिवि॑र्दती रि॒णाति॑ प॒श्वः सुधि॑तेव ब॒र्हणा॑ ॥६॥

प्र स्क॒म्भदे॑ष्णा अनव॒भ्ररा॑धसो ऽलातृ॒णासो॑ वि॒दथे॑षु॒ सुष्टु॑ताः ।

अर्च॑न्त्य॒र्कं म॑दि॒रस्य॑ पी॒तये॑ वि॒दुर्वी॒रस्य॑ प्रथ॒मानि॒ पौंस्या॑ ॥७॥

श॒तभु॑जिभि॒स्तम॒भिह्रु॑तेर॒घात् पू॒र्भी र॑क्षता मरुतो॒ यमाव॑त ।

जनं॒ यमु॑ग्रास्तवसो विरप्शिनः पा॒थना॒ शंसा॒त् तन॑यस्य पु॒ष्टिषु॑ ॥८॥

विश्वा॑नि भ॒द्रा म॑रुतो॒ रथे॑षु वो मिथ॒स्पृध्ये॑व तवि॒षाण्याहि॑ता ।

अंसे॒ष्वा व॒: प्रप॑थेषु खा॒दयो ऽक्षो॑ वश्च॒क्रा स॒मया॒ वि वा॑वृते ॥९॥

भूरी॑णि भ॒द्रा नर्ये॑षु बा॒हुषु॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा र॑भ॒सासो॑ अ॒ञ्जय॑: ।

अंसे॒ष्वेता॑: प॒विषु॑ क्षु॒रा अधि॒ वयो॒ न प॒क्षान् व्यनु॒ श्रियो॑ धिरे ॥१०॥

म॒हान्तो॑ म॒ह्ना वि॒भ्वो॒३ विभू॑तयो दूरे॒दृशो॒ ये दि॒व्या इ॑व॒ स्तृभि॑: ।

म॒न्द्राः सु॑जि॒ह्वाः स्वरि॑तार आ॒सभि॒: सम्मि॑श्ला॒ इन्द्रे॑ म॒रुत॑: परि॒ष्टुभ॑: ॥११॥

तद् वः॑ सुजाता मरुतो महित्व॒नं दी॒र्घं वो॑ दा॒त्रमदि॑तेरिव व्र॒तम् ।

इन्द्र॑श्च॒न त्यज॑सा॒ वि ह्रु॑णाति॒ तज्जना॑य॒ यस्मै॑ सु॒कृते॒ अरा॑ध्वम् ॥१२॥

तद् वो॑ जामि॒त्वं म॑रुत॒: परे॑ यु॒गे पु॒रू यच्छंस॑ममृतास॒ आव॑त ।

अ॒या धि॒या मन॑वे श्रु॒ष्टिमाव्या॑ सा॒कं नरो॑ दं॒सनै॒रा चि॑कित्रिरे ॥१३॥

येन॑ दी॒र्घं म॑रुतः शू॒शवा॑म यु॒ष्माके॑न॒ परी॑णसा तुरासः ।

आ यत् त॒तन॑न् वृ॒जने॒ जना॑स ए॒भिर्य॒ज्ञेभि॒स्तद॒भीष्टि॑मश्याम् ॥१४॥

ए॒ष व॒: स्तोमो॑ मरुत इ॒यं गीर्मा॑न्दा॒र्यस्य॑ मा॒न्यस्य॑ का॒रोः ।

एषा या॑सीष्ट त॒न्वे॑ व॒यां वि॒द्यामे॒षं वृ॒जनं॑ जी॒रदा॑नुम् ॥१५॥

Roman reading

१५ agastyo maitrāvaruṇiḥ | marutaḥ | jagatī, १४-१५ triṣṭup | tannu vo॑cāma rabha॒sāya॒ janma॑ne॒ pūrvaṃ॑ mahi॒tvaṃ vṛ॑ṣa॒bhasya॑ ke॒tave॑ | ai॒dheva॒ yāma॑n marutastuviṣvaṇo yu॒dheva॑ śakrāstavi॒ṣāṇi॑ kartana || १ || nityaṃ॒ na sū॒nuṃ madhu॒ bibhra॑ta॒ upa॒ krīḷa॑nti krī॒ḷā vi॒dathe॑ṣu॒ ghṛṣva॑yaḥ | nakṣa॑nti ru॒drā ava॑sā nama॒svinaṃ॒ na ma॑rdhanti॒ svata॑vaso havi॒ṣkṛta॑m || २ || yasmā॒ ūmā॑so a॒mṛtā॒ arā॑sata rā॒yaspoṣaṃ॑ ca ha॒viṣā॑ dadā॒śuṣe॑ | u॒kṣantya॑smai ma॒ruto॑ hi॒tā i॑va pu॒rū rajāṃ॑si॒ paya॑sā mayo॒bhuva॑: || ३ || ā ye rajāṃ॑si॒ tavi॑ṣībhi॒ravya॑ta॒ pra va॒ evā॑sa॒: svaya॑tāso adhrajan | bhaya॑nte॒ viśvā॒ bhuva॑nāni ha॒rmyā ci॒tro vo॒ yāma॒: praya॑tāsvṛ॒ṣṭiṣu॑ || ४ || yat tve॒ṣayā॑mā na॒daya॑nta॒ parva॑tān di॒vo vā॑ pṛ॒ṣṭhaṃ naryā॒ acu॑cyavuḥ | viśvo॑ vo॒ ajma॑n bhayate॒ vana॒spatī॑ rathī॒yantī॑va॒ pra ji॑hīta॒ oṣa॑dhiḥ || ५ || yū॒yaṃ na॑ ugrā marutaḥ suce॒tunā ’ri॑ṣṭagrāmāḥ suma॒tiṃ pi॑partana | yatrā॑ vo di॒dyud rada॑ti॒ krivi॑rdatī ri॒ṇāti॑ pa॒śvaḥ sudhi॑teva ba॒rhaṇā॑ || ६ || pra ska॒mbhade॑ṣṇā anava॒bhrarā॑dhaso ’lātṛ॒ṇāso॑ vi॒dathe॑ṣu॒ suṣṭu॑tāḥ | arca॑ntya॒rkaṃ ma॑di॒rasya॑ pī॒taye॑ vi॒durvī॒rasya॑ pratha॒māni॒ pauṃsyā॑ || ७ || śa॒tabhu॑jibhi॒stama॒bhihru॑tera॒ghāt pū॒rbhī ra॑kṣatā maruto॒ yamāva॑ta | janaṃ॒ yamu॑grāstavaso virapśinaḥ pā॒thanā॒ śaṃsā॒t tana॑yasya pu॒ṣṭiṣu॑ || ८ || viśvā॑ni bha॒drā ma॑ruto॒ rathe॑ṣu vo mitha॒spṛdhye॑va tavi॒ṣāṇyāhi॑tā | aṃse॒ṣvā va॒: prapa॑theṣu khā॒dayo ’kṣo॑ vaśca॒krā sa॒mayā॒ vi vā॑vṛte || ९ || bhūrī॑ṇi bha॒drā narye॑ṣu bā॒huṣu॒ vakṣa॑ssu ru॒kmā ra॑bha॒sāso॑ a॒ñjaya॑: | aṃse॒ṣvetā॑: pa॒viṣu॑ kṣu॒rā adhi॒ vayo॒ na pa॒kṣān vyanu॒ śriyo॑ dhire || १० || ma॒hānto॑ ma॒hnā vi॒bhvo॒३ vibhū॑tayo dūre॒dṛśo॒ ye di॒vyā i॑va॒ stṛbhi॑: | ma॒ndrāḥ su॑ji॒hvāḥ svari॑tāra ā॒sabhi॒: sammi॑ślā॒ indre॑ ma॒ruta॑: pari॒ṣṭubha॑: || ११ || tad vaḥ॑ sujātā maruto mahitva॒naṃ dī॒rghaṃ vo॑ dā॒tramadi॑teriva vra॒tam | indra॑śca॒na tyaja॑sā॒ vi hru॑ṇāti॒ tajjanā॑ya॒ yasmai॑ su॒kṛte॒ arā॑dhvam || १२ || tad vo॑ jāmi॒tvaṃ ma॑ruta॒: pare॑ yu॒ge pu॒rū yacchaṃsa॑mamṛtāsa॒ āva॑ta | a॒yā dhi॒yā mana॑ve śru॒ṣṭimāvyā॑ sā॒kaṃ naro॑ daṃ॒sanai॒rā ci॑kitrire || १३ || yena॑ dī॒rghaṃ ma॑rutaḥ śū॒śavā॑ma yu॒ṣmāke॑na॒ parī॑ṇasā turāsaḥ | ā yat ta॒tana॑n vṛ॒jane॒ janā॑sa e॒bhirya॒jñebhi॒stada॒bhīṣṭi॑maśyām || १४ || e॒ṣa va॒: stomo॑ maruta i॒yaṃ gīrmā॑ndā॒ryasya॑ mā॒nyasya॑ kā॒roḥ | eṣā yā॑sīṣṭa ta॒nve॑ va॒yāṃ vi॒dyāme॒ṣaṃ vṛ॒janaṃ॑ jī॒radā॑num || १५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.