EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 163

Mandala 1 · Sukta 163

मण्डल 1 · सूक्त 163

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 1.163 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

१३ दीर्घतमा औचथ्यः। अश्वः। त्रिष्टुप्।

यदक्र॑न्दः प्रथ॒मं जाय॑मान उ॒द्यन् त्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् ।

श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उ॑प॒स्तुत्यं॒ महि॑ जा॒तं ते॑ अर्वन् ॥१॥

य॒मेन॑ द॒त्तं त्रि॒त ए॑नमायुन॒गिन्द्र॑ एणं प्रथ॒मो अध्य॑तिष्ठत् ।

ग॒न्ध॒र्वो अ॑स्य रश॒नाम॑गृभ्णा॒त् सूरा॒दश्वं॑ वसवो॒ निर॑तष्ट ॥२॥

असि॑ य॒मो अस्या॑दि॒त्यो अ॑र्व॒न्नसि॑ त्रि॒तो गुह्ये॑न व्र॒तेन॑ ।

असि॒ सोमे॑न स॒मया॒ विपृ॑क्त आ॒हुस्ते॒ त्रीणि॑ दि॒वि बन्ध॑नानि ॥३॥

त्रीणि॑ त आहुर्दि॒वि बन्ध॑नानि॒ त्रीण्य॒प्सु त्रीण्य॒न्तः स॑मु॒द्रे ।

उ॒तेव॑ मे॒ वरु॑णश्छन्त्स्यर्व॒न् यत्रा॑ त आ॒हुः प॑र॒मं ज॒नित्र॑म् ॥४॥

इ॒मा ते॑ वाजिन्नव॒मार्ज॑नानी॒मा श॒फानां॑ सनि॒तुर्नि॒धाना॑ ।

अत्रा॑ ते भ॒द्रा र॑श॒ना अ॑पश्यमृ॒तस्य॒ या अ॑भि॒रक्ष॑न्ति गो॒पाः ॥५॥

आ॒त्मानं॑ ते॒ मन॑सा॒राद॑जानाम॒वो दि॒वा प॒तय॑न्तं पतं॒गम् ।

शिरो॑ अपश्यं प॒थिभि॑: सु॒गेभि॑ररे॒णुभि॒र्जेह॑मानं पत॒त्रि ॥६॥

अत्रा॑ ते रू॒पमु॑त्त॒मम॑पश्यं॒ जिगी॑षमाणमि॒ष आ प॒दे गोः ।

य॒दा ते॒ मर्तो॒ अनु॒ भोग॒मान॒ळादिद् ग्रसि॑ष्ठ॒ ओष॑धीरजीगः ॥७॥

अनु॑ त्वा॒ रथो॒ अनु॒ मर्यो॑ अर्व॒न्ननु॒ गावोऽनु॒ भग॑: क॒नीना॑म् ।

अनु॒ व्राता॑स॒स्तव॑ स॒ख्यमी॑यु॒रनु॑ दे॒वा म॑मिरे वी॒र्यं॑ ते ॥८॥

हिर॑ण्यशृ॒ङ्गोऽयो॑ अस्य॒ पादा॒ मनो॑जवा॒ अव॑र॒ इन्द्र॑ आसीत् ।

दे॒वा इद॑स्य हवि॒रद्य॑माय॒न् यो अर्व॑न्तं प्रथ॒मो अ॒ध्यति॑ष्ठत् ॥९॥

ई॒र्मान्ता॑स॒: सिलि॑कमध्यमास॒: सं शूर॑णासो दि॒व्यासो॒ अत्या॑: ।

हं॒सा इ॑व श्रेणि॒शो य॑तन्ते॒ यदाक्षि॑षुर्दि॒व्यमज्म॒मश्वा॑: ॥१०॥

तव॒ शरी॑रं पतयि॒ष्ण्व॑र्व॒न् तव॑ चि॒त्तं वात॑ इव॒ ध्रजी॑मान् ।

तव॒ शृङ्गा॑णि॒ विष्ठि॑ता पुरु॒त्रार॑ण्येष॒ज जर्भु॑राणा चरन्ति ॥११॥

उप॒ प्रागा॒च्छस॑नं वा॒ज्यर्वा॑ देव॒द्रीचा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नः ।

अ॒जः पु॒रो नी॑यते॒ नाभि॑र॒स्यानु॑ प॒श्चात् क॒वयो॑ यन्ति रे॒भाः ॥१२॥

उप॒ प्रागा॑त् पर॒मं यत् स॒धस्थ॒मर्वाँ॒ अच्छा॑ पि॒तरं॑ मा॒तरं॑ च ।

अ॒द्या दे॒वाञ्जुष्ट॑तमो॒ हि ग॒म्या अथा शा॑स्ते दा॒शुषे॒ वार्या॑णि ॥१३॥

Roman reading

१३ dīrghatamā aucathyaḥ | aśvaḥ | triṣṭup | yadakra॑ndaḥ pratha॒maṃ jāya॑māna u॒dyan tsa॑mu॒drādu॒ta vā॒ purī॑ṣāt | śye॒nasya॑ pa॒kṣā ha॑ri॒ṇasya॑ bā॒hū u॑pa॒stutyaṃ॒ mahi॑ jā॒taṃ te॑ arvan || १ || ya॒mena॑ da॒ttaṃ tri॒ta e॑namāyuna॒gindra॑ eṇaṃ pratha॒mo adhya॑tiṣṭhat | ga॒ndha॒rvo a॑sya raśa॒nāma॑gṛbhṇā॒t sūrā॒daśvaṃ॑ vasavo॒ nira॑taṣṭa || २ || asi॑ ya॒mo asyā॑di॒tyo a॑rva॒nnasi॑ tri॒to guhye॑na vra॒tena॑ | asi॒ some॑na sa॒mayā॒ vipṛ॑kta ā॒huste॒ trīṇi॑ di॒vi bandha॑nāni || ३ || trīṇi॑ ta āhurdi॒vi bandha॑nāni॒ trīṇya॒psu trīṇya॒ntaḥ sa॑mu॒dre | u॒teva॑ me॒ varu॑ṇaśchantsyarva॒n yatrā॑ ta ā॒huḥ pa॑ra॒maṃ ja॒nitra॑m || ४ || i॒mā te॑ vājinnava॒mārja॑nānī॒mā śa॒phānāṃ॑ sani॒turni॒dhānā॑ | atrā॑ te bha॒drā ra॑śa॒nā a॑paśyamṛ॒tasya॒ yā a॑bhi॒rakṣa॑nti go॒pāḥ || ५ || ā॒tmānaṃ॑ te॒ mana॑sā॒rāda॑jānāma॒vo di॒vā pa॒taya॑ntaṃ pataṃ॒gam | śiro॑ apaśyaṃ pa॒thibhi॑: su॒gebhi॑rare॒ṇubhi॒rjeha॑mānaṃ pata॒tri || ६ || atrā॑ te rū॒pamu॑tta॒mama॑paśyaṃ॒ jigī॑ṣamāṇami॒ṣa ā pa॒de goḥ | ya॒dā te॒ marto॒ anu॒ bhoga॒māna॒ḷādid grasi॑ṣṭha॒ oṣa॑dhīrajīgaḥ || ७ || anu॑ tvā॒ ratho॒ anu॒ maryo॑ arva॒nnanu॒ gāvo’nu॒ bhaga॑: ka॒nīnā॑m | anu॒ vrātā॑sa॒stava॑ sa॒khyamī॑yu॒ranu॑ de॒vā ma॑mire vī॒ryaṃ॑ te || ८ || hira॑ṇyaśṛ॒ṅgo’yo॑ asya॒ pādā॒ mano॑javā॒ ava॑ra॒ indra॑ āsīt | de॒vā ida॑sya havi॒radya॑māya॒n yo arva॑ntaṃ pratha॒mo a॒dhyati॑ṣṭhat || ९ || ī॒rmāntā॑sa॒: sili॑kamadhyamāsa॒: saṃ śūra॑ṇāso di॒vyāso॒ atyā॑: | haṃ॒sā i॑va śreṇi॒śo ya॑tante॒ yadākṣi॑ṣurdi॒vyamajma॒maśvā॑: || १० || tava॒ śarī॑raṃ patayi॒ṣṇva॑rva॒n tava॑ ci॒ttaṃ vāta॑ iva॒ dhrajī॑mān | tava॒ śṛṅgā॑ṇi॒ viṣṭhi॑tā puru॒trāra॑ṇyeṣa॒ja jarbhu॑rāṇā caranti || ११ || upa॒ prāgā॒cchasa॑naṃ vā॒jyarvā॑ deva॒drīcā॒ mana॑sā॒ dīdhyā॑naḥ | a॒jaḥ pu॒ro nī॑yate॒ nābhi॑ra॒syānu॑ pa॒ścāt ka॒vayo॑ yanti re॒bhāḥ || १२ || upa॒ prāgā॑t para॒maṃ yat sa॒dhastha॒marvām॒̐ acchā॑ pi॒taraṃ॑ mā॒taraṃ॑ ca | a॒dyā de॒vāñjuṣṭa॑tamo॒ hi ga॒myā athā śā॑ste dā॒śuṣe॒ vāryā॑ṇi || १३ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.