१४ दीर्घतमा औचथ्यः। ऋभवः।जगती, १४ त्रिष्टुप्।
किमु॒ श्रेष्ठ॒: किं यवि॑ष्ठो न॒ आज॑ग॒न् किमी॑यते दू॒त्यं १ कद् यदू॑चि॒म ।
न नि॑न्दिम चम॒सं यो म॑हाकु॒लो ऽग्ने॑ भ्रात॒र्द्रुण॒ इद् भू॒तिमू॑दिम ॥१॥
एकं॑ चम॒सं च॒तुर॑: कृणोतन॒ तद्वो॑ दे॒वा अ॑ब्रुव॒न् तद्व॒ आग॑मम् ।
सौध॑न्वना॒ यद्ये॒वा क॑रि॒ष्यथ॑ सा॒कं दे॒वैर्य॒ज्ञिया॑सो भविष्यथ ॥२॥
अ॒ग्निं दू॒तं प्रति॒ यदब्र॑वीत॒नाश्व॒: कर्त्वो॒ रथ॑ उ॒तेह कर्त्व॑: ।
धे॒नुः कर्त्वा॑ युव॒शा कर्त्वा॒ द्वा तानि॑ भ्रात॒रनु॑ वः कृ॒त्व्येम॑सि ॥३॥
च॒कृ॒वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छत॒ क्वेद॑भू॒द् यः स्य दू॒तो न॒ आज॑गन् ।
य॒दावाख्य॑च्चम॒साञ्च॒तुर॑: कृ॒तानादित् त्वष्टा॒ ग्नास्व॒न्तर्न्या॑नजे ॥४॥
हना॑मैनाँ॒ इति॒ त्वष्टा॒ यदब्र॑वीच्चम॒सं ये दे॑व॒पान॒मनि॑न्दिषुः ।
अ॒न्या नामा॑नि कृण्वते सु॒ते सचाँ॑ अ॒न्यैरे॑नान्क॒न्या॒ ३ नाम॑भिः स्परत् ॥५॥
इन्द्रो॒ हरी॑ युयु॒जे अ॒श्विना॒ रथं॒ बृह॒स्पति॑र्वि॒श्वरू॑पा॒मुपा॑जत ।
ऋ॒भुर्विभ्वा॒ वाजो॑ दे॒वाँ अ॑गच्छत॒ स्वप॑सो य॒ज्ञियं॑ भा॒गमै॑तन ॥६॥
निश्चर्म॑णो॒ गाम॑रिणीत धी॒तिभि॒र्या जर॑न्ता युव॒शा ताकृ॑णोतन ।
सौध॑न्वना॒ अश्वा॒दश्व॑मतक्षत यु॒क्त्वा रथ॒मुप॑ दे॒वाँ अ॑यातन ॥७॥
इ॒दमु॑द॒कं पि॑ब॒तेत्य॑ब्रवीतने॒दं वा॑ घा पिबता मुञ्ज॒नेज॑नम् ।
सौध॑न्वना॒ यदि॒ तन्नेव॒ हर्य॑थ तृ॒तीये॑ घा॒ सव॑ने मादयाध्वै ॥८॥
आपो॒ भूयि॑ष्ठा॒ इत्येको॑ अब्रवीद॒ग्निर्भूयि॑ष्ठ॒ इत्य॒न्यो अ॑ब्रवीत् ।
व॒ध॒र्यन्तीं॑ ब॒हुभ्य॒: प्रैको॑ अब्रवीदृ॒ता वद॑न्तश्चम॒साँ अ॑पिंशत ॥९॥
श्रो॒णामेक॑ उद॒कं गामवा॑जति मां॒समेक॑: पिंशति सू॒नयाभृ॑तम् ।
आ नि॒म्रुच॒: शकृ॒देको॒ अपा॑भर॒त् किं स्वि॑त् पु॒त्रेभ्य॑: पि॒तरा॒ उपा॑वतुः ॥१०॥
उ॒द्वत्स्व॑स्मा अकृणोतना॒ तृणं॑ नि॒वत्स्व॒पः स्व॑प॒स्यया॑ नरः ।
अगो॑ह्यस्य॒ यदस॑स्तना गृ॒हे तद॒द्येदमृ॑भवो॒ नानु॑ गच्छथ ॥११॥
स॒म्मील्य॒ यद् भुव॑ना प॒र्यस॑र्पत॒ क्व॑ स्वित् ता॒त्या पि॒तरा॑ व आसतुः ।
अश॑पत॒ यः क॒रस्नं॑ व आद॒दे यः प्राब्र॑वी॒त् प्रो तस्मा॑ अब्रवीतन ॥१२॥
सु॒षु॒प्वांस॑ ऋभव॒स्तद॑पृच्छ॒तागो॑ह्य॒ क इ॒दं नो॑ अबूबुधत् ।
श्वानं॑ ब॒स्तो बो॑धयि॒तार॑मब्रवीत् संवत्स॒र इ॒दम॒द्या व्य॑ख्यत ॥१३॥
दि॒वा या॑न्ति म॒रुतो॒ भूम्या॒ग्निर॒यं वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षेण याति ।
अ॒द्भिर्या॑ति॒ वरु॑णः समु॒द्रैर्यु॒ष्माँ इ॒च्छन्त॑: शवसो नपातः ॥१४॥
१४ dīrghatamā aucathyaḥ | ṛbhavaḥ | jagatī, १४ triṣṭup | kimu॒ śreṣṭha॒: kiṃ yavi॑ṣṭho na॒ āja॑ga॒n kimī॑yate dū॒tyaṃ १ kad yadū॑ci॒ma | na ni॑ndima cama॒saṃ yo ma॑hāku॒lo ’gne॑ bhrāta॒rdruṇa॒ id bhū॒timū॑dima || १ || ekaṃ॑ cama॒saṃ ca॒tura॑: kṛṇotana॒ tadvo॑ de॒vā a॑bruva॒n tadva॒ āga॑mam | saudha॑nvanā॒ yadye॒vā ka॑ri॒ṣyatha॑ sā॒kaṃ de॒vairya॒jñiyā॑so bhaviṣyatha || २ || a॒gniṃ dū॒taṃ prati॒ yadabra॑vīta॒nāśva॒: kartvo॒ ratha॑ u॒teha kartva॑: | dhe॒nuḥ kartvā॑ yuva॒śā kartvā॒ dvā tāni॑ bhrāta॒ranu॑ vaḥ kṛ॒tvyema॑si || ३ || ca॒kṛ॒vāṃsa॑ ṛbhava॒stada॑pṛcchata॒ kveda॑bhū॒d yaḥ sya dū॒to na॒ āja॑gan | ya॒dāvākhya॑ccama॒sāñca॒tura॑: kṛ॒tānādit tvaṣṭā॒ gnāsva॒ntarnyā॑naje || ४ || hanā॑mainām॒̐ iti॒ tvaṣṭā॒ yadabra॑vīccama॒saṃ ye de॑va॒pāna॒mani॑ndiṣuḥ | a॒nyā nāmā॑ni kṛṇvate su॒te sacām̐॑ a॒nyaire॑nānka॒nyā॒ ३ nāma॑bhiḥ sparat || ५ || indro॒ harī॑ yuyu॒je a॒śvinā॒ rathaṃ॒ bṛha॒spati॑rvi॒śvarū॑pā॒mupā॑jata | ṛ॒bhurvibhvā॒ vājo॑ de॒vām̐ a॑gacchata॒ svapa॑so ya॒jñiyaṃ॑ bhā॒gamai॑tana || ६ || niścarma॑ṇo॒ gāma॑riṇīta dhī॒tibhi॒ryā jara॑ntā yuva॒śā tākṛ॑ṇotana | saudha॑nvanā॒ aśvā॒daśva॑matakṣata yu॒ktvā ratha॒mupa॑ de॒vām̐ a॑yātana || ७ || i॒damu॑da॒kaṃ pi॑ba॒tetya॑bravītane॒daṃ vā॑ ghā pibatā muñja॒neja॑nam | saudha॑nvanā॒ yadi॒ tanneva॒ harya॑tha tṛ॒tīye॑ ghā॒ sava॑ne mādayādhvai || ८ || āpo॒ bhūyi॑ṣṭhā॒ ityeko॑ abravīda॒gnirbhūyi॑ṣṭha॒ itya॒nyo a॑bravīt | va॒dha॒ryantīṃ॑ ba॒hubhya॒: praiko॑ abravīdṛ॒tā vada॑ntaścama॒sām̐ a॑piṃśata || ९ || śro॒ṇāmeka॑ uda॒kaṃ gāmavā॑jati māṃ॒sameka॑: piṃśati sū॒nayābhṛ॑tam | ā ni॒mruca॒: śakṛ॒deko॒ apā॑bhara॒t kiṃ svi॑t pu॒trebhya॑: pi॒tarā॒ upā॑vatuḥ || १० || u॒dvatsva॑smā akṛṇotanā॒ tṛṇaṃ॑ ni॒vatsva॒paḥ sva॑pa॒syayā॑ naraḥ | ago॑hyasya॒ yadasa॑stanā gṛ॒he tada॒dyedamṛ॑bhavo॒ nānu॑ gacchatha || ११ || sa॒mmīlya॒ yad bhuva॑nā pa॒ryasa॑rpata॒ kva॑ svit tā॒tyā pi॒tarā॑ va āsatuḥ | aśa॑pata॒ yaḥ ka॒rasnaṃ॑ va āda॒de yaḥ prābra॑vī॒t pro tasmā॑ abravītana || १२ || su॒ṣu॒pvāṃsa॑ ṛbhava॒stada॑pṛccha॒tāgo॑hya॒ ka i॒daṃ no॑ abūbudhat | śvānaṃ॑ ba॒sto bo॑dhayi॒tāra॑mabravīt saṃvatsa॒ra i॒dama॒dyā vya॑khyata || १३ || di॒vā yā॑nti ma॒ruto॒ bhūmyā॒gnira॒yaṃ vāto॑ a॒ntari॑kṣeṇa yāti | a॒dbhiryā॑ti॒ varu॑ṇaḥ samu॒drairyu॒ṣmām̐ i॒cchanta॑: śavaso napātaḥ || १४ ||