EeseDharmaSanātana Library
←
Ṛgveda Saṁhitā · Adhyay 141

Mandala 1 · Sukta 141

मण्डल 1 · सूक्त 141

1 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Ṛgveda 1.141 · Complete Sūkta◌ EeseDharma mein verified

१३ दीर्घतमा औचथ्यः। अग्निः। जगती, १२-१३ त्रिष्टुप्।

बळि॒त्था तद् वपु॑षे धायि दर्श॒तं दे॒वस्य॒ भर्ग॒: सह॑सो॒ यतो॒ जनि॑ ।

यदी॒मुप॒ ह्वर॑ते॒ साध॑ते म॒तिर्ऋ॒तस्य॒ धेना॑ अनयन्त स॒स्रुत॑: ॥१॥

पृ॒क्षो वपु॑: पितु॒मान् नित्य॒ आ श॑ये द्वि॒तीय॒मा स॒प्तशि॑वासु मा॒तृषु॑ ।

तृ॒तीय॑मस्य वृष॒भस्य॑ दो॒हसे॒ दश॑प्रमतिं जनयन्त॒ योष॑णः ॥२॥

निर्यदीं॑ बु॒ध्नान्म॑हि॒षस्य॒ वर्प॑स ईशा॒नास॒: शव॑सा॒ क्रन्त॑ सू॒रय॑: ।

यदी॒मनु॑ प्र॒दिवो॒ मध्व॑ आध॒वे गुहा॒ सन्तं॑ मात॒रिश्वा॑ मथा॒यति॑ ॥३॥

प्र यत् पि॒तुः प॑र॒मान्नी॒यते॒ पर्या पृ॒क्षुधो॑ वी॒रुधो॒ दंसु॑ रोहति ।

उ॒भा यद॑स्य ज॒नुषं॒ यदिन्व॑त॒ आदिद् यवि॑ष्ठो अभवद् घृ॒णा शुचि॑: ॥४॥

आदिन्मा॒तॄरावि॑श॒द् यास्वा शुचि॒रहिं॑स्यमान उर्वि॒या वि वा॑वृधे ।

अनु॒ यत् पूर्वा॒ अरु॑हत् सना॒जुवो॒ नि नव्य॑सी॒ष्वव॑रासु धावते ॥५॥

आदिद्धोता॑रं वृणते॒ दिवि॑ष्टिषु॒ भग॑मिव पपृचा॒नास॑ ऋञ्जते ।

दे॒वान् यत् क्रत्वा॑ म॒ज्मना॑ पुरुष्टु॒तो मर्तं॒ शंसं॑ वि॒श्वधा॒ वेति॒ धाय॑से ॥६॥

वि यदस्था॑द् यज॒तो वात॑चोदितो ह्वा॒रो न वक्वा॑ ज॒रणा॒ अना॑कृतः ।

तस्य॒ पत्म॑न् द॒क्षुष॑: कृ॒ष्णजं॑हस॒: शुचि॑जन्मनो॒ रज॒ आ व्य॑ध्वनः ॥७॥

रथो॒ न या॒तः शिक्व॑भिः कृ॒तो द्यामङ्गे॑भिररु॒षेभि॑रीयते ।

आद॑स्य॒ ते कृ॒ष्णासो॑ दक्षि सू॒रय॒: शूर॑स्येव त्वे॒षथा॑दीषते॒ वय॑: ॥८॥

त्वया॒ ह्य॑ग्ने॒ वरु॑णो धृ॒तव्र॑तो मि॒त्रः शा॑श॒द्रे अ॑र्य॒मा सु॒दान॑वः ।

यत् सी॒मनु॒ क्रतु॑ना वि॒श्वथा॑ वि॒भुर॒रान्न ने॒मिः प॑रि॒भूरजा॑यथाः ॥९॥

त्वम॑ग्ने शशमा॒नाय॑ सुन्व॒ते रत्नं॑ यविष्ठ दे॒वता॑तिमिन्वसि ।

तं त्वा॒ नु नव्यं॑ सहसो युवन् व॒यं भगं॒ न का॒रे म॑हिरत्न धीमहि ॥१०॥

अ॒स्मे र॒यिं न स्वर्थं॒ दमू॑नसं॒ भगं॒ दक्षं॒ न प॑पृचासि धर्ण॒सिम् ।

र॒श्मीँरि॑व॒ यो यम॑ति॒ जन्म॑नी उ॒भे दे॒वानां॒ शंस॑मृ॒त आ च॑ सु॒क्रतु॑: ॥११॥

उ॒त न॑: सु॒द्योत्मा॑ जी॒राश्वो॒ होता॑ म॒न्द्रः शृ॑णवच्च॒न्द्रर॑थः ।

स नो॑ नेष॒न्नेष॑तमै॒रमू॑रो॒ ऽग्निर्वा॒मं सु॑वि॒तं वस्यो॒ अच्छ॑ ॥१२॥

अस्ता॑व्य॒ग्निः शिमी॑वद्भिर॒र्कैः साम्रा॑ज्याय प्रत॒रं दधा॑नः ।

अ॒मी च॒ ये म॒घवा॑नो व॒यं च॒ मिहं॒ न सूरो॒ अति॒ निष्ट॑तन्युः ॥१३॥

Roman reading

१३ dīrghatamā aucathyaḥ | agniḥ | jagatī, १२-१३ triṣṭup | baḷi॒tthā tad vapu॑ṣe dhāyi darśa॒taṃ de॒vasya॒ bharga॒: saha॑so॒ yato॒ jani॑ | yadī॒mupa॒ hvara॑te॒ sādha॑te ma॒tirṛ॒tasya॒ dhenā॑ anayanta sa॒sruta॑: || १ || pṛ॒kṣo vapu॑: pitu॒mān nitya॒ ā śa॑ye dvi॒tīya॒mā sa॒ptaśi॑vāsu mā॒tṛṣu॑ | tṛ॒tīya॑masya vṛṣa॒bhasya॑ do॒hase॒ daśa॑pramatiṃ janayanta॒ yoṣa॑ṇaḥ || २ || niryadīṃ॑ bu॒dhnānma॑hi॒ṣasya॒ varpa॑sa īśā॒nāsa॒: śava॑sā॒ kranta॑ sū॒raya॑: | yadī॒manu॑ pra॒divo॒ madhva॑ ādha॒ve guhā॒ santaṃ॑ māta॒riśvā॑ mathā॒yati॑ || ३ || pra yat pi॒tuḥ pa॑ra॒mānnī॒yate॒ paryā pṛ॒kṣudho॑ vī॒rudho॒ daṃsu॑ rohati | u॒bhā yada॑sya ja॒nuṣaṃ॒ yadinva॑ta॒ ādid yavi॑ṣṭho abhavad ghṛ॒ṇā śuci॑: || ४ || ādinmā॒tṝrāvi॑śa॒d yāsvā śuci॒rahiṃ॑syamāna urvi॒yā vi vā॑vṛdhe | anu॒ yat pūrvā॒ aru॑hat sanā॒juvo॒ ni navya॑sī॒ṣvava॑rāsu dhāvate || ५ || ādiddhotā॑raṃ vṛṇate॒ divi॑ṣṭiṣu॒ bhaga॑miva papṛcā॒nāsa॑ ṛñjate | de॒vān yat kratvā॑ ma॒jmanā॑ puruṣṭu॒to martaṃ॒ śaṃsaṃ॑ vi॒śvadhā॒ veti॒ dhāya॑se || ६ || vi yadasthā॑d yaja॒to vāta॑codito hvā॒ro na vakvā॑ ja॒raṇā॒ anā॑kṛtaḥ | tasya॒ patma॑n da॒kṣuṣa॑: kṛ॒ṣṇajaṃ॑hasa॒: śuci॑janmano॒ raja॒ ā vya॑dhvanaḥ || ७ || ratho॒ na yā॒taḥ śikva॑bhiḥ kṛ॒to dyāmaṅge॑bhiraru॒ṣebhi॑rīyate | āda॑sya॒ te kṛ॒ṣṇāso॑ dakṣi sū॒raya॒: śūra॑syeva tve॒ṣathā॑dīṣate॒ vaya॑: || ८ || tvayā॒ hya॑gne॒ varu॑ṇo dhṛ॒tavra॑to mi॒traḥ śā॑śa॒dre a॑rya॒mā su॒dāna॑vaḥ | yat sī॒manu॒ kratu॑nā vi॒śvathā॑ vi॒bhura॒rānna ne॒miḥ pa॑ri॒bhūrajā॑yathāḥ || ९ || tvama॑gne śaśamā॒nāya॑ sunva॒te ratnaṃ॑ yaviṣṭha de॒vatā॑timinvasi | taṃ tvā॒ nu navyaṃ॑ sahaso yuvan va॒yaṃ bhagaṃ॒ na kā॒re ma॑hiratna dhīmahi || १० || a॒sme ra॒yiṃ na svarthaṃ॒ damū॑nasaṃ॒ bhagaṃ॒ dakṣaṃ॒ na pa॑pṛcāsi dharṇa॒sim | ra॒śmīm̐ri॑va॒ yo yama॑ti॒ janma॑nī u॒bhe de॒vānāṃ॒ śaṃsa॑mṛ॒ta ā ca॑ su॒kratu॑: || ११ || u॒ta na॑: su॒dyotmā॑ jī॒rāśvo॒ hotā॑ ma॒ndraḥ śṛ॑ṇavacca॒ndrara॑thaḥ | sa no॑ neṣa॒nneṣa॑tamai॒ramū॑ro॒ ’gnirvā॒maṃ su॑vi॒taṃ vasyo॒ accha॑ || १२ || astā॑vya॒gniḥ śimī॑vadbhira॒rkaiḥ sāmrā॑jyāya prata॒raṃ dadhā॑naḥ | a॒mī ca॒ ye ma॒ghavā॑no va॒yaṃ ca॒ mihaṃ॒ na sūro॒ ati॒ niṣṭa॑tanyuḥ || १३ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.