EeseDharmaSanātana Library
←
Praśna Upaniṣad · Adhyay 6

Praśna Upaniṣad · Section 6

प्रश्नोपनिषत् · खण्ड 6

8 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Praśna Upaniṣad 6.1◌ EeseDharma mein verified

इति प्रश्नोपनिषदि पञ्चमः प्रश्नः ॥

अथ हैनं सुकेशा भारद्वाजः पप्रच्छ ।

भगवन्

हिरण्यनाभः

कौसल्यो राजपुत्रो मामुपेत्यैतं प्रश्नमपृच्छत ।

षोडशकलं

भारद्वाज पुरुषं वेत्थ ।

तमहं कुमारम्ब्रुवं नाहमिमं

वेद ।

यध्यहमिममवेदिषं कथं ते नावक्ष्यमिति ।

समूलो वा

एष परिशुष्यति योऽनृतमभिवदति तस्मान्नार्हम्यनृतं वक्तुम् ।

स तूष्णीं रथमारुह्य प्रवव्राज ।

तं त्वा पृच्छामि क्वासौ

पुरुष इति ॥ १ ॥

Roman reading

iti praśnopaniṣadi pañcamaḥ praśnaḥ || atha hainaṃ sukeśā bhāradvājaḥ papraccha | bhagavan hiraṇyanābhaḥ kausalyo rājaputro māmupetyaitaṃ praśnamapṛcchata | ṣoḍaśakalaṃ bhāradvāja puruṣaṃ vettha | tamahaṃ kumārambruvaṃ nāhamimaṃ veda | yadhyahamimamavediṣaṃ kathaṃ te nāvakṣyamiti | samūlo vā eṣa pariśuṣyati yo’nṛtamabhivadati tasmānnārhamyanṛtaṃ vaktum | sa tūṣṇīṃ rathamāruhya pravavrāja | taṃ tvā pṛcchāmi kvāsau puruṣa iti || १ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 6.2◌ EeseDharma mein verified

तस्मै स होवाच ।

इहैइवान्तःशरीरे सोभ्य स पुरुषो

यस्मिन्नताः षोडशकलाः प्रभवन्तीति ॥ २ ॥

Roman reading

tasmai sa hovāca | ihaiivāntaḥśarīre sobhya sa puruṣo yasminnatāḥ ṣoḍaśakalāḥ prabhavantīti || २ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 6.3◌ EeseDharma mein verified

स ईक्षाचक्रे ।

कस्मिन्नहमुत्क्रान्त उत्क्रान्तो भविष्यामि

कस्मिन्वा प्रतिष्टिते प्रतिष्टस्यामीति ॥ ३ ॥

Roman reading

sa īkṣācakre | kasminnahamutkrānta utkrānto bhaviṣyāmi kasminvā pratiṣṭite pratiṣṭasyāmīti || ३ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 6.4◌ EeseDharma mein verified

स प्राणमसृजत प्राणाच्छ्रद्धां खं वायुर्ज्योतिरापः

पृथिवीन्द्रियं मनः ।

अन्नमन्नाद्वीर्यं तपो मन्त्राः कर्म

लोका

लोकेषु च नाम च ॥ ४ ॥

Roman reading

sa prāṇamasṛjata prāṇācchraddhāṃ khaṃ vāyurjyotirāpaḥ pṛthivīndriyaṃ manaḥ | annamannādvīryaṃ tapo mantrāḥ karma lokā lokeṣu ca nāma ca || ४ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 6.5◌ EeseDharma mein verified

स यथेमा नध्यः स्यन्दमानाः समुद्रायणाः समुद्रं

प्राप्यास्तं

गच्छन्ति भिध्येते तासां नामरुपे समुद्र इत्येवं प्रोच्यते ।

एवमेवास्य परिद्रष्टुरिमाः षोडशकलाः पुरुषायणाः

पुरुषं

प्राप्यास्तं गच्छन्ति भिध्येते चासां नामरुपे पुरुष इत्येवं

प्रोच्यते स एषोऽकलोऽमृतो भवति तदेष श्लोकः ॥ ५ ॥

Roman reading

sa yathemā nadhyaḥ syandamānāḥ samudrāyaṇāḥ samudraṃ prāpyāstaṃ gacchanti bhidhyete tāsāṃ nāmarupe samudra ityevaṃ procyate | evamevāsya paridraṣṭurimāḥ ṣoḍaśakalāḥ puruṣāyaṇāḥ puruṣaṃ prāpyāstaṃ gacchanti bhidhyete cāsāṃ nāmarupe puruṣa ityevaṃ procyate sa eṣo’kalo’mṛto bhavati tadeṣa ślokaḥ || ५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 6.6◌ EeseDharma mein verified

अरा इव रथनाभौ कला यस्मिन्प्रतिष्टिताः ।

तं वेध्यं पुरुषं वेद यथ मा वो मृत्युः परिव्यथा इति ॥ ६ ॥

Roman reading

arā iva rathanābhau kalā yasminpratiṣṭitāḥ | taṃ vedhyaṃ puruṣaṃ veda yatha mā vo mṛtyuḥ parivyathā iti || ६ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 6.7◌ EeseDharma mein verified

तान् होवाचैतावदेवाहमेतत् परं ब्रह्म वेद ।

नातः

परमस्तीति ॥ ७ ॥

Roman reading

tān hovācaitāvadevāhametat paraṃ brahma veda | nātaḥ paramastīti || ७ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 6.8◌ EeseDharma mein verified

ते तमर्चयन्तस्त्वं हि नः पिता योऽस्माकमविध्यायाः

परं परं तारयसीति ।

नमः परमऋषिभ्यो नमः

परमऋषिभ्यः ॥ ८ ॥

Roman reading

te tamarcayantastvaṃ hi naḥ pitā yo’smākamavidhyāyāḥ paraṃ paraṃ tārayasīti | namaḥ paramaṛṣibhyo namaḥ paramaṛṣibhyaḥ || ८ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.