Praśna Upaniṣad 3.1◌ EeseDharma mein verified
इति प्रश्नोपनिषदि द्वितीयः प्रश्नः ॥
अथ हैनं कौशल्यष्चाश्वलायनः पप्रच्छ ।
भगवन् कुत
एष प्राणो जायते कथमायात्यस्मिञ्शरीर आत्मानं वा
प्रविभज्य कथं प्रतिष्ठते केनोत्क्रमते कथं बह्यमभिधते
कथमध्यात्ममिति ॥ १ ॥
Roman readingiti praśnopaniṣadi dvitīyaḥ praśnaḥ || atha hainaṃ kauśalyaṣcāśvalāyanaḥ papraccha | bhagavan kuta
eṣa prāṇo jāyate kathamāyātyasmiñśarīra ātmānaṃ vā
pravibhajya kathaṃ pratiṣṭhate kenotkramate kathaṃ bahyamabhidhate
kathamadhyātmamiti || १ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.2◌ EeseDharma mein verified
तस्मै स होउवाचातिप्रष्चान् पृच्छसि ब्रह्मिष्ठोऽसीति
तस्मात्तेऽहं ब्रवीमि ॥ २ ॥
Roman readingtasmai sa houvācātipraṣcān pṛcchasi brahmiṣṭho’sīti
tasmātte’haṃ bravīmi || २ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.3◌ EeseDharma mein verified
आत्मन एष प्राणो जायते ।
यथैषा पुरुषे
छायैतस्मिन्नेतदाततं
मनोकृतेनायात्यस्मिञ्शरीरे ॥ ३ ॥
Roman readingātmana eṣa prāṇo jāyate | yathaiṣā puruṣe
chāyaitasminnetadātataṃ
manokṛtenāyātyasmiñśarīre || ३ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.5◌ EeseDharma mein verified
यथा सम्रादेवाधिकृतान् विनियुङ्क्ते ।
एतन् ग्रामानोतान्
ग्रामानधितिष्टस्वेत्येवमेवैष प्राण इतरान् प्राणान् पृथक्
पृथगेव सन्निधत्ते
पायूपस्थेऽपानं चक्षुःश्रोत्रे मुखनासिकाभ्यां प्राणः
स्वयं
प्रातिष्टते मध्ये तु समानः ।
एष ह्येतद्धुतमन्नं समं
नयति
तस्मादेताः सप्तार्चिषो भवन्ति ॥ ५ ॥
Roman readingyathā samrādevādhikṛtān viniyuṅkte | etan grāmānotān
grāmānadhitiṣṭasvetyevamevaiṣa prāṇa itarān prāṇān pṛthak
pṛthageva sannidhatte
pāyūpasthe’pānaṃ cakṣuḥśrotre mukhanāsikābhyāṃ prāṇaḥ
svayaṃ
prātiṣṭate madhye tu samānaḥ | eṣa hyetaddhutamannaṃ samaṃ
nayati
tasmādetāḥ saptārciṣo bhavanti || ५ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.6◌ EeseDharma mein verified
हृदि ह्येष आत्मा ।
अत्रैतदेकशतं नाडीनं तासां शतं
शतमेकैकस्या द्वासप्ततिर्द्वासप्ततिः
प्रतिशाखानाडीसहस्राणि
भवन्त्यासु व्यानश्चरति ॥ ६ ॥
Roman readinghṛdi hyeṣa ātmā | atraitadekaśataṃ nāḍīnaṃ tāsāṃ śataṃ
śatamekaikasyā dvāsaptatirdvāsaptatiḥ
pratiśākhānāḍīsahasrāṇi
bhavantyāsu vyānaścarati || ६ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.7◌ EeseDharma mein verified
अथैकयोर्ध्व उदानः पुण्येन पुण्यं लोकं नयति पापेन
पापमुभाभ्यामेव मनुष्यलोकम् ॥ ७ ॥
Roman readingathaikayordhva udānaḥ puṇyena puṇyaṃ lokaṃ nayati pāpena
pāpamubhābhyāmeva manuṣyalokam || ७ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.8◌ EeseDharma mein verified
आदित्यो ह वै बाह्यः प्राण उदयत्येष ह्येनं चाक्षुषं
प्राणमनुगृह्णानः ।
पृथिव्यां या देवता सैषा पुरुषस्य
अपानमवष्टभ्यान्तरा यदाकाशः स समानो वायुर्व्यानः ॥ ८ ॥
Roman readingādityo ha vai bāhyaḥ prāṇa udayatyeṣa hyenaṃ cākṣuṣaṃ
prāṇamanugṛhṇānaḥ | pṛthivyāṃ yā devatā saiṣā puruṣasya
apānamavaṣṭabhyāntarā yadākāśaḥ sa samāno vāyurvyānaḥ || ८ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.9◌ EeseDharma mein verified
तेजो ह वा उदानस्तस्मादुपशान्ततेजाः ।
पुनर्भवमिन्द्रियैर्मनसि सम्पध्यमानैः ॥ ९ ॥
Roman readingtejo ha vā udānastasmādupaśāntatejāḥ | punarbhavamindriyairmanasi sampadhyamānaiḥ || ९ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.10◌ EeseDharma mein verified
यच्चित्तस्तेनैष प्राणमायाति ।
प्राणस्तेजसा युक्तः सहात्मना
तथासङ्कल्पितं लोकं नयति ॥ १० ॥
Roman readingyaccittastenaiṣa prāṇamāyāti | prāṇastejasā yuktaḥ sahātmanā
tathāsaṅkalpitaṃ lokaṃ nayati || १० ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.11◌ EeseDharma mein verified
य एवं विद्वान् प्राणं वेद न हास्य प्रजा हीयतेऽमृतो
भवति तदेषः श्लोकः ॥ ११ ॥
Roman readingya evaṃ vidvān prāṇaṃ veda na hāsya prajā hīyate’mṛto
bhavati tadeṣaḥ ślokaḥ || ११ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Praśna Upaniṣad 3.12◌ EeseDharma mein verified
उत्पत्तिमायतिं स्थानं विभुत्वं चैव पञ्चधा ।
अध्यात्मं चैव प्राणस्य विज्ञायामृतमश्नुते
विज्ञायामृतमश्नुत इति ॥ १२ ॥
Roman readingutpattimāyatiṃ sthānaṃ vibhutvaṃ caiva pañcadhā | adhyātmaṃ caiva prāṇasya vijñāyāmṛtamaśnute
vijñāyāmṛtamaśnuta iti || १२ ||
Project-owned meaning abhi available nahi hai.
