EeseDharmaSanātana Library
←
Muṇḍaka Upaniṣad · Adhyay 22

Muṇḍaka Upaniṣad · Section 22

मुण्डकोपनिषद् · खण्ड 22

11 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.1◌ EeseDharma mein verified

॥ इति मुण्डकोपनिषदि द्वितीयमुण्डके प्रथमः खण्डः ॥

॥ द्वितीय मुण्डके द्वितीयः खण्डः ॥

आविः संनिहितं गुहाचरं नाम

महत्पदमत्रैतत् समर्पितम् ।

एजत्प्राणन्निमिषच्च यदेतज्जानथ

सदसद्वरेण्यं परं विज्ञानाद्यद्वरिष्ठं प्रजानाम् ॥ २.२.१ ॥

Roman reading

|| iti muṇḍakopaniṣadi dvitīyamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ || || dvitīya muṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ || āviḥ saṃnihitaṃ guhācaraṃ nāma mahatpadamatraitat samarpitam | ejatprāṇannimiṣacca yadetajjānatha sadasadvareṇyaṃ paraṃ vijñānādyadvariṣṭhaṃ prajānām || २.२.१ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.2◌ EeseDharma mein verified

यदर्चिमद्यदणुभ्योऽणु च

यस्मिँल्लोका निहिता लोकिनश्च ।

तदेतदक्षरं ब्रह्म स प्राणस्तदु वाङ्मनः

तदेतत्सत्यं तदमृतं तद्वेद्धव्यं सोम्य विद्धि ॥ २.२.२ ॥

Roman reading

yadarcimadyadaṇubhyo’ṇu ca yasmim̐llokā nihitā lokinaśca | tadetadakṣaraṃ brahma sa prāṇastadu vāṅmanaḥ tadetatsatyaṃ tadamṛtaṃ tadveddhavyaṃ somya viddhi || २.२.२ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.3◌ EeseDharma mein verified

धनुर्गृहीत्वौपनिषदं महास्त्रं

शरं ह्युपासा निशितं सन्धयीत ।

आयम्य तद्भावगतेन चेतसा

लक्ष्यं तदेवाक्षरं सोम्य विद्धि ॥ २.२.३ ॥

Roman reading

dhanurgṛhītvaupaniṣadaṃ mahāstraṃ śaraṃ hyupāsā niśitaṃ sandhayīta | āyamya tadbhāvagatena cetasā lakṣyaṃ tadevākṣaraṃ somya viddhi || २.२.३ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.4◌ EeseDharma mein verified

प्रणवो धनुः शारो ह्यात्मा ब्रह्म तल्लक्ष्यमुच्यते ।

अप्रमत्तेन वेद्धव्यं शरवत् तन्मयो भवेत् ॥ २.२.४ ॥

Roman reading

praṇavo dhanuḥ śāro hyātmā brahma tallakṣyamucyate | apramattena veddhavyaṃ śaravat tanmayo bhavet || २.२.४ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.5◌ EeseDharma mein verified

यस्मिन् द्यौः पृथिवी चान्तरिक्षमोतं

मनः सह प्राणैश्च सर्वैः ।

तमेवैकं जानथ आत्मानमन्या वाचो

विमुञ्चथामृतस्यैष सेतुः ॥ २.२.५ ॥

Roman reading

yasmin dyauḥ pṛthivī cāntarikṣamotaṃ manaḥ saha prāṇaiśca sarvaiḥ | tamevaikaṃ jānatha ātmānamanyā vāco vimuñcathāmṛtasyaiṣa setuḥ || २.२.५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.6◌ EeseDharma mein verified

अरा इव रथनाभौ संहता यत्र नाड्यः ।

स एषोऽन्तश्चरते बहुधा जायमानः ।

ओमित्येवं ध्यायथ आत्मानं स्वस्ति वः

पाराय तमसः परस्तात् ॥ २.२.६ ॥

Roman reading

arā iva rathanābhau saṃhatā yatra nāḍyaḥ | sa eṣo’ntaścarate bahudhā jāyamānaḥ | omityevaṃ dhyāyatha ātmānaṃ svasti vaḥ pārāya tamasaḥ parastāt || २.२.६ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.7◌ EeseDharma mein verified

यः सर्वज्ञः सर्वविद् यस्यैष महिमा भुवि ।

दिव्ये ब्रह्मपुरे ह्येष व्योम्न्यात्मा प्रतिष्ठितः ॥

मनोमयः प्राणशरीरनेता

प्रतिष्ठितोऽन्ने हृदयं सन्निधाय ।

तद् विज्ञानेन परिपश्यन्ति धीरा

आनन्दरूपममृतं यद् विभाति ॥ २.२.७ ॥

Roman reading

yaḥ sarvajñaḥ sarvavid yasyaiṣa mahimā bhuvi | divye brahmapure hyeṣa vyomnyātmā pratiṣṭhitaḥ || manomayaḥ prāṇaśarīranetā pratiṣṭhito’nne hṛdayaṃ sannidhāya | tad vijñānena paripaśyanti dhīrā ānandarūpamamṛtaṃ yad vibhāti || २.२.७ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.8◌ EeseDharma mein verified

भिद्यते हृदयग्रन्थिश्छिद्यन्ते सर्वसंशयाः ।

क्षीयन्ते चास्य कर्माणि तस्मिन् दृष्टे परावरे ॥ २.२.८ ॥

Roman reading

bhidyate hṛdayagranthiśchidyante sarvasaṃśayāḥ | kṣīyante cāsya karmāṇi tasmin dṛṣṭe parāvare || २.२.८ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.9◌ EeseDharma mein verified

हिरण्मये परे कोशे विरजं ब्रह्म निष्कलम् ।

तच्छुभ्रं ज्योतिषं ज्योतिस्तद् यदात्मविदो विदुः ॥ २.२.९ ॥

Roman reading

hiraṇmaye pare kośe virajaṃ brahma niṣkalam | tacchubhraṃ jyotiṣaṃ jyotistad yadātmavido viduḥ || २.२.९ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.10◌ EeseDharma mein verified

न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं

नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।

तमेव भान्तमनुभाति सर्वं

तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ २.२.१० ॥

Roman reading

na tatra sūryo bhāti na candratārakaṃ nemā vidyuto bhānti kuto’yamagniḥ | tameva bhāntamanubhāti sarvaṃ tasya bhāsā sarvamidaṃ vibhāti || २.२.१० ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 2.2.11◌ EeseDharma mein verified

ब्रह्मैवेदममृतं पुरस्ताद् ब्रह्म पश्चाद् ब्रह्म दक्षिणतश्चोत्तरेण ।

अधश्चोर्ध्वं च प्रसृतं ब्रह्मैवेदं विश्वमिदं वरिष्ठम् ॥ २.२.११ ॥

Roman reading

brahmaivedamamṛtaṃ purastād brahma paścād brahma dakṣiṇataścottareṇa | adhaścordhvaṃ ca prasṛtaṃ brahmaivedaṃ viśvamidaṃ variṣṭham || २.२.११ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.