EeseDharmaSanātana Library
←
Muṇḍaka Upaniṣad · Adhyay 12

Muṇḍaka Upaniṣad · Section 12

मुण्डकोपनिषद् · खण्ड 12

13 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.1◌ EeseDharma mein verified

॥ इति मुण्डकोपनिषदि प्रथममुण्डके प्रथमः खण्डः ॥

॥ प्रथममुण्डके द्वितीयः खण्डः ॥

तदेतत् सत्यं मन्त्रेषु कर्माणि कवयो

यान्यपश्यंस्तानि त्रेतायां बहुधा संततानि ।

तान्याचरथ नियतं सत्यकामा एष वः

पन्थाः सुकृतस्य लोके ॥ १.२.१ ॥

Roman reading

|| iti muṇḍakopaniṣadi prathamamuṇḍake prathamaḥ khaṇḍaḥ || || prathamamuṇḍake dvitīyaḥ khaṇḍaḥ || tadetat satyaṃ mantreṣu karmāṇi kavayo yānyapaśyaṃstāni tretāyāṃ bahudhā saṃtatāni | tānyācaratha niyataṃ satyakāmā eṣa vaḥ panthāḥ sukṛtasya loke || १.२.१ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.2◌ EeseDharma mein verified

यदा लेलायते ह्यर्चिः समिद्धे हव्यवाहने ।

तदाऽऽज्यभागावन्तरेणाऽऽहुतीः प्रतिपादयेत् ॥ १.२.२ ॥

Roman reading

yadā lelāyate hyarciḥ samiddhe havyavāhane | tadā’’jyabhāgāvantareṇā’’hutīḥ pratipādayet || १.२.२ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.3◌ EeseDharma mein verified

यस्याग्निहोत्रमदर्शमपौर्णमास-

मचातुर्मास्यमनाग्रयणमतिथिवर्जितं च ।

अहुतमवैश्वदेवमविधिना हुत-

मासप्तमांस्तस्य लोकान् हिनस्ति ॥ १.२.३ ॥

Roman reading

yasyāgnihotramadarśamapaurṇamāsa- macāturmāsyamanāgrayaṇamatithivarjitaṃ ca | ahutamavaiśvadevamavidhinā huta- māsaptamāṃstasya lokān hinasti || १.२.३ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.4◌ EeseDharma mein verified

काली कराली च मनोजवा च

सुलोहिता या च सुधूम्रवर्णा ।

स्फुलिङ्गिनी विश्वरुची च देवी

लेलायमाना इति सप्त जिह्वाः ॥ १.२.४ ॥

Roman reading

kālī karālī ca manojavā ca sulohitā yā ca sudhūmravarṇā | sphuliṅginī viśvarucī ca devī lelāyamānā iti sapta jihvāḥ || १.२.४ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.5◌ EeseDharma mein verified

एतेषु यश्चरते भ्राजमानेषु यथाकालं

चाहुतयो ह्याददायन् ।

तं नयन्त्येताः सूर्यस्य रश्मयो यत्र

देवानां पतिरेकोऽधिवासः ॥ १.२.५ ॥

Roman reading

eteṣu yaścarate bhrājamāneṣu yathākālaṃ cāhutayo hyādadāyan | taṃ nayantyetāḥ sūryasya raśmayo yatra devānāṃ patireko’dhivāsaḥ || १.२.५ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.6◌ EeseDharma mein verified

एह्येहीति तमाहुतयः सुवर्चसः

सूर्यस्य रश्मिभिर्यजमानं वहन्ति ।

प्रियां वाचमभिवदन्त्योऽर्चयन्त्य

एष वः पुण्यः सुकृतो ब्रह्मलोकः ॥ १.२.६ ॥

Roman reading

ehyehīti tamāhutayaḥ suvarcasaḥ sūryasya raśmibhiryajamānaṃ vahanti | priyāṃ vācamabhivadantyo’rcayantya eṣa vaḥ puṇyaḥ sukṛto brahmalokaḥ || १.२.६ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.7◌ EeseDharma mein verified

प्लवा ह्येते अदृढा यज्ञरूपा

अष्टादशोक्तमवरं येषु कर्म ।

एतच्छ्रेयो येऽभिनन्दन्ति मूढा

जरामृत्युं ते पुनरेवापि यन्ति ॥ १.२.७ ॥

Roman reading

plavā hyete adṛḍhā yajñarūpā aṣṭādaśoktamavaraṃ yeṣu karma | etacchreyo ye’bhinandanti mūḍhā jarāmṛtyuṃ te punarevāpi yanti || १.२.७ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.8◌ EeseDharma mein verified

अविद्यायामन्तरे वर्तमानाः

स्वयं धीराः पण्डितं मन्यमानाः ।

जङ्घन्यमानाः परियन्ति मूढा

अन्धेनैव नीयमाना यथान्धाः ॥ १.२.८ ॥

Roman reading

avidyāyāmantare vartamānāḥ svayaṃ dhīrāḥ paṇḍitaṃ manyamānāḥ | jaṅghanyamānāḥ pariyanti mūḍhā andhenaiva nīyamānā yathāndhāḥ || १.२.८ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.9◌ EeseDharma mein verified

अविद्यायां बहुधा वर्तमाना वयं

कृतार्था इत्यभिमन्यन्ति बालाः ।

यत् कर्मिणो न प्रवेदयन्ति रागात्

तेनातुराः क्षीणलोकाश्च्यवन्ते ॥ १.२.९ ॥

Roman reading

avidyāyāṃ bahudhā vartamānā vayaṃ kṛtārthā ityabhimanyanti bālāḥ | yat karmiṇo na pravedayanti rāgāt tenāturāḥ kṣīṇalokāścyavante || १.२.९ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.10◌ EeseDharma mein verified

इष्टापूर्तं मन्यमाना वरिष्ठं

नान्यच्छ्रेयो वेदयन्ते प्रमूढाः ।

नाकस्य पृष्ठे ते सुकृतेऽनुभूत्वेमं

लोकं हीनतरं वा विशन्ति ॥ १.२.१० ॥

Roman reading

iṣṭāpūrtaṃ manyamānā variṣṭhaṃ nānyacchreyo vedayante pramūḍhāḥ | nākasya pṛṣṭhe te sukṛte’nubhūtvemaṃ lokaṃ hīnataraṃ vā viśanti || १.२.१० ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.11◌ EeseDharma mein verified

तपःश्रद्धे ये ह्युपवसन्त्यरण्ये

शान्ता विद्वांसो भैक्ष्यचर्यां चरन्तः ।

सूर्यद्वारेण ते विरजाः प्रयान्ति

यत्रामृतः स पुरुषो ह्यव्ययात्मा ॥ १.२.११ ॥

Roman reading

tapaḥśraddhe ye hyupavasantyaraṇye śāntā vidvāṃso bhaikṣyacaryāṃ carantaḥ | sūryadvāreṇa te virajāḥ prayānti yatrāmṛtaḥ sa puruṣo hyavyayātmā || १.२.११ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.12◌ EeseDharma mein verified

परीक्ष्य लोकान् कर्मचितान् ब्राह्मणो

निर्वेदमायान्नास्त्यकृतः कृतेन ।

तद्विज्ञानार्थं स गुरुमेवाभिगच्छेत्

समित्पाणिः श्रोत्रियं ब्रह्मनिष्ठम् ॥ १.२.१२ ॥

Roman reading

parīkṣya lokān karmacitān brāhmaṇo nirvedamāyānnāstyakṛtaḥ kṛtena | tadvijñānārthaṃ sa gurumevābhigacchet samitpāṇiḥ śrotriyaṃ brahmaniṣṭham || १.२.१२ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Muṇḍaka Upaniṣad 1.2.13◌ EeseDharma mein verified

तस्मै स विद्वानुपसन्नाय सम्यक्

प्रशान्तचित्ताय शमान्विताय ।

येनाक्षरं पुरुषं वेद सत्यं प्रोवाच

तां तत्वतो ब्रह्मविद्याम् ॥ १.२.१३ ॥

Roman reading

tasmai sa vidvānupasannāya samyak praśāntacittāya śamānvitāya | yenākṣaraṃ puruṣaṃ veda satyaṃ provāca tāṃ tatvato brahmavidyām || १.२.१३ ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.