EeseDharmaSanātana Library
←
Manusmṛti · Adhyay 2

Adhyay 2

अध्याय 2

249 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Manusmṛti 2.1◌ EeseDharma mein verified

vidvadbhiḥ sevitaḥ sadbhir nityam a.dveṣa.rāgibhiḥ |

hṛdayena-abhyanujñāto yo dharmas taṃ nibodhata || 1 ||

Roman reading

vidvadbhiḥ sevitaḥ sadbhir nityam a.dveṣa.rāgibhiḥ | hṛdayena-abhyanujñāto yo dharmas taṃ nibodhata || 1 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.2◌ EeseDharma mein verified

kāmātmatā na praśastā na ca-eva-iha-asty akāmatā |

kāmyo hi vedādhigamaḥ karmayogaś ca vaidikaḥ || 2 ||

Roman reading

kāmātmatā na praśastā na ca-eva-iha-asty akāmatā | kāmyo hi vedādhigamaḥ karmayogaś ca vaidikaḥ || 2 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.3◌ EeseDharma mein verified

saṅkalpa.mūlaḥ kāmo vai yajñāḥ saṅkalpa.sambhavāḥ |

vratāni yamadharmāś ca sarve saṅkalpajāḥ smṛtāḥ || 3 ||

Roman reading

saṅkalpa.mūlaḥ kāmo vai yajñāḥ saṅkalpa.sambhavāḥ | vratāni yamadharmāś ca sarve saṅkalpajāḥ smṛtāḥ || 3 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.4◌ EeseDharma mein verified

a.kāmasya kriyā kā cid dṛśyate na-iha karhi cit |

yad yadd hi kurute kiṃ cit tat tat kāmasya ceṣṭitam || 4 ||

Roman reading

a.kāmasya kriyā kā cid dṛśyate na-iha karhi cit | yad yadd hi kurute kiṃ cit tat tat kāmasya ceṣṭitam || 4 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.5◌ EeseDharma mein verified

teṣu samyag vartamāno gacchaty amaralokatām |

yathā saṅkalpitāṃś ca-iha sarvān kāmān samaśnute || 5 ||

Roman reading

teṣu samyag vartamāno gacchaty amaralokatām | yathā saṅkalpitāṃś ca-iha sarvān kāmān samaśnute || 5 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.6◌ EeseDharma mein verified

vedo 'khilo dharmamūlaṃ smṛti.śīle ca tadvidām |

ācāraś ca-eva sādhūnām ātmanas tuṣṭir eva ca || 6 ||

Roman reading

vedo 'khilo dharmamūlaṃ smṛti.śīle ca tadvidām | ācāraś ca-eva sādhūnām ātmanas tuṣṭir eva ca || 6 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.7◌ EeseDharma mein verified

yaḥ kaś cit kasya cid dharmo manunā parikīrtitaḥ |

sa sarvo 'bhihito vede sarvajñānamayo hi saḥ || 7 ||

Roman reading

yaḥ kaś cit kasya cid dharmo manunā parikīrtitaḥ | sa sarvo 'bhihito vede sarvajñānamayo hi saḥ || 7 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.8◌ EeseDharma mein verified

sarvaṃ tu samavekṣya-idaṃ nikhilaṃ jñānacakṣuṣā |

śrutiprāmāṇyato vidvān svadharme niviśeta vai || 8 ||

Roman reading

sarvaṃ tu samavekṣya-idaṃ nikhilaṃ jñānacakṣuṣā | śrutiprāmāṇyato vidvān svadharme niviśeta vai || 8 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.9◌ EeseDharma mein verified

śruti.smṛti.uditaṃ dharmam anutiṣṭhan hi mānavaḥ |

iha kīrtim avāpnoti pretya ca-anuttamaṃ sukham || 9 ||

Roman reading

śruti.smṛti.uditaṃ dharmam anutiṣṭhan hi mānavaḥ | iha kīrtim avāpnoti pretya ca-anuttamaṃ sukham || 9 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.10◌ EeseDharma mein verified

śrutis tu vedo vijñeyo dharmaśāstraṃ tu vai smṛtiḥ |

te sarvārtheṣv a.mīmāṃsye tābhyāṃ dharmo hi nirbabhau || 10 ||

Roman reading

śrutis tu vedo vijñeyo dharmaśāstraṃ tu vai smṛtiḥ | te sarvārtheṣv a.mīmāṃsye tābhyāṃ dharmo hi nirbabhau || 10 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.11◌ EeseDharma mein verified

yo 'vamanyeta te mūle hetuśāstrāśrayād dvijaḥ |

sa sādhubhir bahiṣkāryo nāstiko vedanindakaḥ || 11 ||

Roman reading

yo 'vamanyeta te mūle hetuśāstrāśrayād dvijaḥ | sa sādhubhir bahiṣkāryo nāstiko vedanindakaḥ || 11 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.12◌ EeseDharma mein verified

vedaḥ smṛtiḥ sadācāraḥ svasya ca priyam ātmanaḥ |

etac caturvidhaṃ prāhuḥ sākṣād dharmasya lakṣaṇam || 12 ||

Roman reading

vedaḥ smṛtiḥ sadācāraḥ svasya ca priyam ātmanaḥ | etac caturvidhaṃ prāhuḥ sākṣād dharmasya lakṣaṇam || 12 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.13◌ EeseDharma mein verified

artha.kāmeṣv a.saktānāṃ dharmajñānaṃ vidhīyate |

dharmaṃ jijñāsamānānāṃ pramāṇaṃ paramaṃ śrutiḥ || 13 ||

Roman reading

artha.kāmeṣv a.saktānāṃ dharmajñānaṃ vidhīyate | dharmaṃ jijñāsamānānāṃ pramāṇaṃ paramaṃ śrutiḥ || 13 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.14◌ EeseDharma mein verified

śrutidvaidhaṃ tu yatra syāt tatra dharmāv ubhau smṛtau |

ubhāv api hi tau dharmau samyag uktau manīṣibhiḥ || 14 ||

Roman reading

śrutidvaidhaṃ tu yatra syāt tatra dharmāv ubhau smṛtau | ubhāv api hi tau dharmau samyag uktau manīṣibhiḥ || 14 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.15◌ EeseDharma mein verified

udite 'nudite ca-eva samayādhyuṣite tathā |

sarvathā vartate yajña iti-iyaṃ vaidikī śrutiḥ || 15 ||

Roman reading

udite 'nudite ca-eva samayādhyuṣite tathā | sarvathā vartate yajña iti-iyaṃ vaidikī śrutiḥ || 15 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.16◌ EeseDharma mein verified

niṣeka.ādi.śmaśāna.anto mantrair yasya-udito vidhiḥ |

tasya śāstre 'dhikāro 'smiñ jñeyo na-anyasya kasya cit || 16 ||

Roman reading

niṣeka.ādi.śmaśāna.anto mantrair yasya-udito vidhiḥ | tasya śāstre 'dhikāro 'smiñ jñeyo na-anyasya kasya cit || 16 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.17◌ EeseDharma mein verified

sarasvatī.dṛśadvatyor devanadyor yad antaram |

taṃ devanirmitaṃ deśaṃ brahmāvartaṃ pracakṣate || 17 ||

Roman reading

sarasvatī.dṛśadvatyor devanadyor yad antaram | taṃ devanirmitaṃ deśaṃ brahmāvartaṃ pracakṣate || 17 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.18◌ EeseDharma mein verified

tasmin deśe ya ācāraḥ pāramparyakramāgataḥ |

varṇānāṃ sa.antarālānāṃ sa sadācāra ucyate || 18 ||

Roman reading

tasmin deśe ya ācāraḥ pāramparyakramāgataḥ | varṇānāṃ sa.antarālānāṃ sa sadācāra ucyate || 18 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.19◌ EeseDharma mein verified

kurukṣetraṃ ca matsyāś ca pañcālāḥ śūrasenakāḥ |

eṣa brahmarṣideśo vai brahmāvartād anantaraḥ || 19 ||

Roman reading

kurukṣetraṃ ca matsyāś ca pañcālāḥ śūrasenakāḥ | eṣa brahmarṣideśo vai brahmāvartād anantaraḥ || 19 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.20◌ EeseDharma mein verified

etad deśaprasūtasya sakāśād agrajanmanaḥ |

svaṃ svaṃ caritraṃ śikṣeran pṛthivyāṃ sarvamānavāḥ || 20 ||

Roman reading

etad deśaprasūtasya sakāśād agrajanmanaḥ | svaṃ svaṃ caritraṃ śikṣeran pṛthivyāṃ sarvamānavāḥ || 20 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.21◌ EeseDharma mein verified

himavad.vindhyayor madhyaṃ yat prāg vinaśanād api |

pratyag eva prayāgāc ca madhyadeśaḥ prakīrtitaḥ || 21 ||

Roman reading

himavad.vindhyayor madhyaṃ yat prāg vinaśanād api | pratyag eva prayāgāc ca madhyadeśaḥ prakīrtitaḥ || 21 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.22◌ EeseDharma mein verified

ā samudrāt tu vai pūrvād ā samudrāc ca paścimāt |

tayor eva-antaraṃ giryor āryāvartaṃ vidur budhāḥ || 22 ||

Roman reading

ā samudrāt tu vai pūrvād ā samudrāc ca paścimāt | tayor eva-antaraṃ giryor āryāvartaṃ vidur budhāḥ || 22 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.23◌ EeseDharma mein verified

kṛṣṇasāras tu carati mṛgo yatra svabhāvataḥ |

sa jñeyo yajñiyo deśo mlecchadeśas tv ataḥ paraḥ || 23 ||

Roman reading

kṛṣṇasāras tu carati mṛgo yatra svabhāvataḥ | sa jñeyo yajñiyo deśo mlecchadeśas tv ataḥ paraḥ || 23 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.24◌ EeseDharma mein verified

etāṇ dvijātayo deśān saṃśrayeran prayatnataḥ |

śūdras tu yasmin kasmin vā nivased vṛttikarśitaḥ || 24 ||

Roman reading

etāṇ dvijātayo deśān saṃśrayeran prayatnataḥ | śūdras tu yasmin kasmin vā nivased vṛttikarśitaḥ || 24 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.25◌ EeseDharma mein verified

eṣā dharmasya vo yoniḥ samāsena prakīrtitā |

sambhavaś ca-asya sarvasya varṇadharmān nibodhata || 25 ||

Roman reading

eṣā dharmasya vo yoniḥ samāsena prakīrtitā | sambhavaś ca-asya sarvasya varṇadharmān nibodhata || 25 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.26◌ EeseDharma mein verified

vaidikaiḥ karmabhiḥ puṇyair niṣekādir dvijanmanām |

kāryaḥ śarīrasaṃskāraḥ pāvanaḥ pretya ca-iha ca || 26 ||

Roman reading

vaidikaiḥ karmabhiḥ puṇyair niṣekādir dvijanmanām | kāryaḥ śarīrasaṃskāraḥ pāvanaḥ pretya ca-iha ca || 26 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.27◌ EeseDharma mein verified

gārbhair homair jātakarma.cauḍa.mauñjī.nibandhanaiḥ |

baijikaṃ gārbhikaṃ ca-eno dvijānām apamṛjyate || 27 ||

Roman reading

gārbhair homair jātakarma.cauḍa.mauñjī.nibandhanaiḥ | baijikaṃ gārbhikaṃ ca-eno dvijānām apamṛjyate || 27 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.28◌ EeseDharma mein verified

svādhyāyena vratair homais traividyena-ijyayā sutaiḥ |

mahāyajñaiś ca yajñaiś ca brāhmī-iyaṃ kriyate tanuḥ || 28 ||

Roman reading

svādhyāyena vratair homais traividyena-ijyayā sutaiḥ | mahāyajñaiś ca yajñaiś ca brāhmī-iyaṃ kriyate tanuḥ || 28 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.29◌ EeseDharma mein verified

prāṅ nābhivardhanāt puṃso jātakarma vidhīyate |

mantravat prāśanaṃ ca-asya hiraṇya.madhu.sarpiṣām || 29 ||

Roman reading

prāṅ nābhivardhanāt puṃso jātakarma vidhīyate | mantravat prāśanaṃ ca-asya hiraṇya.madhu.sarpiṣām || 29 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.30◌ EeseDharma mein verified

nāmadheyaṃ daśamyāṃ tu dvādaśyāṃ vā-asya kārayet |

puṇye tithau muhūrte vā nakṣatre vā guṇānvite || 30 ||

Roman reading

nāmadheyaṃ daśamyāṃ tu dvādaśyāṃ vā-asya kārayet | puṇye tithau muhūrte vā nakṣatre vā guṇānvite || 30 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.31◌ EeseDharma mein verified

maṅgalyaṃ brāhmaṇasya syāt kṣatriyasya balānvitam |

vaiśyasya dhanasaṃyuktaṃ śūdrasya tu jugupsitam || 31 ||

Roman reading

maṅgalyaṃ brāhmaṇasya syāt kṣatriyasya balānvitam | vaiśyasya dhanasaṃyuktaṃ śūdrasya tu jugupsitam || 31 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.32◌ EeseDharma mein verified

śarmavad brāhmaṇasya syād rājño rakṣāsamanvitam |

vaiśyasya puṣṭi.saṃyuktaṃ śūdrasya preṣyasaṃyutam || 32 ||

Roman reading

śarmavad brāhmaṇasya syād rājño rakṣāsamanvitam | vaiśyasya puṣṭi.saṃyuktaṃ śūdrasya preṣyasaṃyutam || 32 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.33◌ EeseDharma mein verified

strīṇāṃ sukha.udyam a.krūraṃ vispaṣṭa.arthaṃ manoharam |

maṅgalyaṃ dīrghavarṇa.antam āśīrvāda.abhidhānavat || 33 ||

Roman reading

strīṇāṃ sukha.udyam a.krūraṃ vispaṣṭa.arthaṃ manoharam | maṅgalyaṃ dīrghavarṇa.antam āśīrvāda.abhidhānavat || 33 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.34◌ EeseDharma mein verified

caturthe māsi kartavyaṃ śiśor niṣkramaṇaṃ gṛhāt |

ṣaṣṭhe 'nnaprāśanaṃ māsi yad vā-iṣṭaṃ maṅgalaṃ kule || 34 ||

Roman reading

caturthe māsi kartavyaṃ śiśor niṣkramaṇaṃ gṛhāt | ṣaṣṭhe 'nnaprāśanaṃ māsi yad vā-iṣṭaṃ maṅgalaṃ kule || 34 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.35◌ EeseDharma mein verified

cūḍākarma dvijātīnāṃ sarveṣām eva dharmataḥ |

prathame 'bde tṛtīye vā kartavyaṃ śruticodanāt || 35 ||

Roman reading

cūḍākarma dvijātīnāṃ sarveṣām eva dharmataḥ | prathame 'bde tṛtīye vā kartavyaṃ śruticodanāt || 35 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.36◌ EeseDharma mein verified

garbhāṣṭame 'bde kurvīta brāhmaṇasya-upanāyanam |

garbhād ekādaśe rājño garbhāt tu dvādaśe viśaḥ || 36 ||

Roman reading

garbhāṣṭame 'bde kurvīta brāhmaṇasya-upanāyanam | garbhād ekādaśe rājño garbhāt tu dvādaśe viśaḥ || 36 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.37◌ EeseDharma mein verified

brahmavarcasa.kāmasya kāryo viprasya pañcame |

rājño bala.arthinaḥ ṣaṣṭhe vaiśyasya-iha-arthino 'ṣṭame || 37 ||

Roman reading

brahmavarcasa.kāmasya kāryo viprasya pañcame | rājño bala.arthinaḥ ṣaṣṭhe vaiśyasya-iha-arthino 'ṣṭame || 37 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.38◌ EeseDharma mein verified

ā ṣodaśād brāhmaṇasya sāvitrī na-ativartate |

ā dvāviṃśāt kṣatrabandhor ā caturviṃśater viśaḥ || 38 ||

Roman reading

ā ṣodaśād brāhmaṇasya sāvitrī na-ativartate | ā dvāviṃśāt kṣatrabandhor ā caturviṃśater viśaḥ || 38 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.39◌ EeseDharma mein verified

ata ūrdhvaṃ trayo 'py ete yathākālam a.saṃskṛtāḥ |

sāvitrīpatitā vrātyā bhavanty āryavigarhitāḥ || 39 ||

Roman reading

ata ūrdhvaṃ trayo 'py ete yathākālam a.saṃskṛtāḥ | sāvitrīpatitā vrātyā bhavanty āryavigarhitāḥ || 39 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.40◌ EeseDharma mein verified

na-etair a.pūtair vidhivad āpady api hi karhi cit |

brāhmān yaunāṃś ca sambandhān na-ācared brāhmaṇaḥ saha || 40 ||

Roman reading

na-etair a.pūtair vidhivad āpady api hi karhi cit | brāhmān yaunāṃś ca sambandhān na-ācared brāhmaṇaḥ saha || 40 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.41◌ EeseDharma mein verified

kārṣṇa.raurava.bāstāni carmāṇi brahmacāriṇaḥ |

vasīrann ānupūrvyeṇa śāṇa.kṣauma.āvikāni ca || 41 ||

Roman reading

kārṣṇa.raurava.bāstāni carmāṇi brahmacāriṇaḥ | vasīrann ānupūrvyeṇa śāṇa.kṣauma.āvikāni ca || 41 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.42◌ EeseDharma mein verified

mauñjī trivṛt samā ślakṣṇā kāryā viprasya mekhalā |

kṣatriyasya tu maurvī jyā vaiśyasya śaṇatāntavī || 42 ||

Roman reading

mauñjī trivṛt samā ślakṣṇā kāryā viprasya mekhalā | kṣatriyasya tu maurvī jyā vaiśyasya śaṇatāntavī || 42 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.43◌ EeseDharma mein verified

muñjālābhe tu kartavyāḥ kuśa.aśmantaka.balvajaiḥ |

trivṛtā granthinā-ekena tribhiḥ pañcabhir eva vā || 43 ||

Roman reading

muñjālābhe tu kartavyāḥ kuśa.aśmantaka.balvajaiḥ | trivṛtā granthinā-ekena tribhiḥ pañcabhir eva vā || 43 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.44◌ EeseDharma mein verified

kārpāsam upavītaṃ syād viprasya-ūrdhvavṛtaṃ trivṛt |

śaṇa.sūtramayaṃ rājño vaiśyasya-āvikasautrikam || 44 ||

Roman reading

kārpāsam upavītaṃ syād viprasya-ūrdhvavṛtaṃ trivṛt | śaṇa.sūtramayaṃ rājño vaiśyasya-āvikasautrikam || 44 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.45◌ EeseDharma mein verified

brāhmaṇo bailva.pālāśau kṣatriyo vāṭa.khādirau |

pailava.audumbarau vaiśyo daṇḍān arhanti dharmataḥ || 45 ||

Roman reading

brāhmaṇo bailva.pālāśau kṣatriyo vāṭa.khādirau | pailava.audumbarau vaiśyo daṇḍān arhanti dharmataḥ || 45 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.46◌ EeseDharma mein verified

keśāntiko brāhmaṇasya daṇḍaḥ kāryaḥ pramāṇataḥ |

lalāṭasammito rājñaḥ syāt tu nāsāntiko viśaḥ || 46 ||

Roman reading

keśāntiko brāhmaṇasya daṇḍaḥ kāryaḥ pramāṇataḥ | lalāṭasammito rājñaḥ syāt tu nāsāntiko viśaḥ || 46 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.47◌ EeseDharma mein verified

ṛjavas te tu sarve syur a.vraṇāḥ saumya.darśanāḥ |

an.udvegakarā nṝṇāṃ sa.tvaco 'nagnidūṣitāḥ || 47 ||

Roman reading

ṛjavas te tu sarve syur a.vraṇāḥ saumya.darśanāḥ | an.udvegakarā nṝṇāṃ sa.tvaco 'nagnidūṣitāḥ || 47 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.48◌ EeseDharma mein verified

pratigṛhya-īpsitaṃ daṇḍam upasthāya ca bhāskaram |

pradakṣiṇaṃ parītya-agniṃ cared bhaikṣaṃ yathāvidhi || 48 ||

Roman reading

pratigṛhya-īpsitaṃ daṇḍam upasthāya ca bhāskaram | pradakṣiṇaṃ parītya-agniṃ cared bhaikṣaṃ yathāvidhi || 48 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.49◌ EeseDharma mein verified

bhavat.pūrvaṃ cared bhaikṣam upanīto dvijottamaḥ |

bhavan.madhyaṃ tu rājanyo vaiśyas tu bhavad.uttaram || 49 ||

Roman reading

bhavat.pūrvaṃ cared bhaikṣam upanīto dvijottamaḥ | bhavan.madhyaṃ tu rājanyo vaiśyas tu bhavad.uttaram || 49 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.50◌ EeseDharma mein verified

mātaraṃ vā svasāraṃ vā mātur vā bhaginīṃ nijām |

bhikṣeta bhikṣām prathamaṃ yā ca-enaṃ na-avamānayet || 50 ||

Roman reading

mātaraṃ vā svasāraṃ vā mātur vā bhaginīṃ nijām | bhikṣeta bhikṣām prathamaṃ yā ca-enaṃ na-avamānayet || 50 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.51◌ EeseDharma mein verified

samāhṛtya tu tad bhaikṣaṃ yāvadannam a.māyayā |

nivedya gurave 'śnīyād ācamya prāṅmukhaḥ śuciḥ || 51 ||

Roman reading

samāhṛtya tu tad bhaikṣaṃ yāvadannam a.māyayā | nivedya gurave 'śnīyād ācamya prāṅmukhaḥ śuciḥ || 51 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.52◌ EeseDharma mein verified

āyuṣyaṃ prāṅ.mukho bhuṅkte yaśasyaṃ dakṣiṇā.mukhaḥ |

śriyaṃ pratyaṅ.mukho bhuṅkte ṛtaṃ bhuṅkte hy udaṅ.mukhaḥ || 52 ||

Roman reading

āyuṣyaṃ prāṅ.mukho bhuṅkte yaśasyaṃ dakṣiṇā.mukhaḥ | śriyaṃ pratyaṅ.mukho bhuṅkte ṛtaṃ bhuṅkte hy udaṅ.mukhaḥ || 52 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.53◌ EeseDharma mein verified

upaspṛśya dvijo nityam annam adyāt samāhitaḥ |

bhuktvā ca-upaspṛśet samyag adbhiḥ khāni ca saṃspṛśet || 53 ||

Roman reading

upaspṛśya dvijo nityam annam adyāt samāhitaḥ | bhuktvā ca-upaspṛśet samyag adbhiḥ khāni ca saṃspṛśet || 53 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.54◌ EeseDharma mein verified

pūjayed aśanaṃ nityam adyāc ca-etad a.kutsayan |

dṛṣṭvā hṛṣyet prasīdec ca pratinandec ca sarvaśaḥ || 54 ||

Roman reading

pūjayed aśanaṃ nityam adyāc ca-etad a.kutsayan | dṛṣṭvā hṛṣyet prasīdec ca pratinandec ca sarvaśaḥ || 54 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.55◌ EeseDharma mein verified

pūjitaṃ hy aśanaṃ nityaṃ balam ūrjaṃ ca yacchati |

a.pūjitaṃ tu tad bhuktam ubhayaṃ nāśayed idam || 55 ||

Roman reading

pūjitaṃ hy aśanaṃ nityaṃ balam ūrjaṃ ca yacchati | a.pūjitaṃ tu tad bhuktam ubhayaṃ nāśayed idam || 55 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.56◌ EeseDharma mein verified

na-ucchiṣṭaṃ kasya cid dadyān na-adyād etat tathā-antarā |

na ca-eva-atyaśanaṃ kuryān na ca-ucchiṣṭaḥ kva cid vrajet || 56 ||

Roman reading

na-ucchiṣṭaṃ kasya cid dadyān na-adyād etat tathā-antarā | na ca-eva-atyaśanaṃ kuryān na ca-ucchiṣṭaḥ kva cid vrajet || 56 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.57◌ EeseDharma mein verified

an.ārogyam an.āyuṣyam a.svargyaṃ ca-atibhojanam |

apuṇyaṃ lokavidviṣṭaṃ tasmāt tat parivarjayet || 57 ||

Roman reading

an.ārogyam an.āyuṣyam a.svargyaṃ ca-atibhojanam | apuṇyaṃ lokavidviṣṭaṃ tasmāt tat parivarjayet || 57 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.58◌ EeseDharma mein verified

brāhmeṇa vipras tīrthena nityakālam upaspṛśet |

kāya.traidaśikābhyāṃ vā na pitryeṇa kadā cana || 58 ||

Roman reading

brāhmeṇa vipras tīrthena nityakālam upaspṛśet | kāya.traidaśikābhyāṃ vā na pitryeṇa kadā cana || 58 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.59◌ EeseDharma mein verified

aṅguṣṭhamūlasya tale brāhmaṃ tīrthaṃ pracakṣate |

kāyam aṅgulimūle 'gre devaṃ pitryaṃ tayor adhaḥ || 59 ||

Roman reading

aṅguṣṭhamūlasya tale brāhmaṃ tīrthaṃ pracakṣate | kāyam aṅgulimūle 'gre devaṃ pitryaṃ tayor adhaḥ || 59 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.60◌ EeseDharma mein verified

trir ācāmed apaḥ pūrvaṃ dviḥ pramṛjyāt tato mukham |

khāni ca-eva spṛśed adbhir ātmānaṃ śira eva ca || 60 ||

Roman reading

trir ācāmed apaḥ pūrvaṃ dviḥ pramṛjyāt tato mukham | khāni ca-eva spṛśed adbhir ātmānaṃ śira eva ca || 60 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.61◌ EeseDharma mein verified

an.uṣṇābhir a.phenābhir adbhis tīrthena dharmavit |

śauca.īpsuḥ sarvadā-ācāmed ekānte prāg.udaṅ.mukhaḥ || 61 ||

Roman reading

an.uṣṇābhir a.phenābhir adbhis tīrthena dharmavit | śauca.īpsuḥ sarvadā-ācāmed ekānte prāg.udaṅ.mukhaḥ || 61 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.62◌ EeseDharma mein verified

hṛdgābhiḥ pūyate vipraḥ kaṇṭhagābhis tu bhūmipaḥ |

vaiśyo 'dbhiḥ prāśitābhis tu śūdraḥ spṛṣṭābhir antataḥ || 62 ||

Roman reading

hṛdgābhiḥ pūyate vipraḥ kaṇṭhagābhis tu bhūmipaḥ | vaiśyo 'dbhiḥ prāśitābhis tu śūdraḥ spṛṣṭābhir antataḥ || 62 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.63◌ EeseDharma mein verified

uddhṛte dakṣine pāṇāv upavītī-ucyate dvijaḥ |

savye prācīnāvītī nivītī kaṇṭhasajjane || 63 ||

Roman reading

uddhṛte dakṣine pāṇāv upavītī-ucyate dvijaḥ | savye prācīnāvītī nivītī kaṇṭhasajjane || 63 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.64◌ EeseDharma mein verified

mekhalām ajinaṃ daṇḍam upavītaṃ kamaṇḍalum |

apsu prāsya vinaṣṭāni gṛhṇīta-anyāni mantravat || 64 ||

Roman reading

mekhalām ajinaṃ daṇḍam upavītaṃ kamaṇḍalum | apsu prāsya vinaṣṭāni gṛhṇīta-anyāni mantravat || 64 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.65◌ EeseDharma mein verified

keśāntaḥ ṣoḍaśe varṣe brāhmaṇasya vidhīyate |

rājanyabandhor dvāviṃśe vaiśyasya dvyadhike mataḥ || 65 ||

Roman reading

keśāntaḥ ṣoḍaśe varṣe brāhmaṇasya vidhīyate | rājanyabandhor dvāviṃśe vaiśyasya dvyadhike mataḥ || 65 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.66◌ EeseDharma mein verified

a.mantrikā tu kāryā-iyaṃ strīṇām āvṛd aśeṣataḥ |

saṃskārārthaṃ śarīrasya yathākālaṃ yathākramam || 66 ||

Roman reading

a.mantrikā tu kāryā-iyaṃ strīṇām āvṛd aśeṣataḥ | saṃskārārthaṃ śarīrasya yathākālaṃ yathākramam || 66 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.67◌ EeseDharma mein verified

vaivāhiko vidhiḥ strīṇāṃ saṃskāro vaidikaḥ smṛtaḥ |

patisevā gurau vāso gṛhārtho 'gni.parikriyā || 67 ||

Roman reading

vaivāhiko vidhiḥ strīṇāṃ saṃskāro vaidikaḥ smṛtaḥ | patisevā gurau vāso gṛhārtho 'gni.parikriyā || 67 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.68◌ EeseDharma mein verified

eṣa prokto dvijātīnām aupanāyaniko vidhiḥ |

utpatti.vyañjakaḥ puṇyaḥ karmayogaṃ nibodhata || 68 ||

Roman reading

eṣa prokto dvijātīnām aupanāyaniko vidhiḥ | utpatti.vyañjakaḥ puṇyaḥ karmayogaṃ nibodhata || 68 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.69◌ EeseDharma mein verified

upanīya guruḥ śiṣyaṃ śikṣayet-śaucam āditaḥ |

ācāram agnikāryaṃ ca sandhyā.upāsanam eva ca || 69 ||

Roman reading

upanīya guruḥ śiṣyaṃ śikṣayet-śaucam āditaḥ | ācāram agnikāryaṃ ca sandhyā.upāsanam eva ca || 69 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.70◌ EeseDharma mein verified

adhyeṣyamāṇas tv ācānto yathāśāstram udaṅ.mukhaḥ |

brahmāñjali.kṛto 'dhyāpyo laghu.vāsā jita.indriyaḥ || 70 ||

Roman reading

adhyeṣyamāṇas tv ācānto yathāśāstram udaṅ.mukhaḥ | brahmāñjali.kṛto 'dhyāpyo laghu.vāsā jita.indriyaḥ || 70 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.71◌ EeseDharma mein verified

brahmārambhe 'vasāne ca pādau grāhyau guroḥ sadā |

saṃhatya hastāv adhyeyaṃ sa hi brahmāñjaliḥ smṛtaḥ || 71 ||

Roman reading

brahmārambhe 'vasāne ca pādau grāhyau guroḥ sadā | saṃhatya hastāv adhyeyaṃ sa hi brahmāñjaliḥ smṛtaḥ || 71 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.72◌ EeseDharma mein verified

vyatyasta.pāṇinā kāryam upasaṅgrahaṇaṃ guroḥ |

savyena savyaḥ spraṣṭavyo dakṣiṇena ca dakṣiṇaḥ || 72 ||

Roman reading

vyatyasta.pāṇinā kāryam upasaṅgrahaṇaṃ guroḥ | savyena savyaḥ spraṣṭavyo dakṣiṇena ca dakṣiṇaḥ || 72 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.73◌ EeseDharma mein verified

adhyeṣyamāṇaṃ tu gurur nityakālam a.tandritaḥ |

adhīṣva bho iti brūyād virāmo 'stv iti ca-āramet || 73 ||

Roman reading

adhyeṣyamāṇaṃ tu gurur nityakālam a.tandritaḥ | adhīṣva bho iti brūyād virāmo 'stv iti ca-āramet || 73 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.74◌ EeseDharma mein verified

brahmanaḥ praṇavaṃ kuryād ādāv ante ca sarvadā |

sravaty an.oṅkṛtaṃ pūrvaṃ parastāc ca viśīryati || 74 ||

Roman reading

brahmanaḥ praṇavaṃ kuryād ādāv ante ca sarvadā | sravaty an.oṅkṛtaṃ pūrvaṃ parastāc ca viśīryati || 74 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.75◌ EeseDharma mein verified

prāk.kūlān paryupāsīnaḥ pavitraiś ca-eva pāvitaḥ |

prāṇāyāmais tribhiḥ pūtas tata oṃ.kāram arhati || 75 ||

Roman reading

prāk.kūlān paryupāsīnaḥ pavitraiś ca-eva pāvitaḥ | prāṇāyāmais tribhiḥ pūtas tata oṃ.kāram arhati || 75 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.76◌ EeseDharma mein verified

a.kāraṃ ca-apy u.kāraṃ ca ma.kāraṃ ca prajāpatiḥ |

vedatrayāt-niraduhad bhūr bhuvaḥ svar iti-iti ca || 76 ||

Roman reading

a.kāraṃ ca-apy u.kāraṃ ca ma.kāraṃ ca prajāpatiḥ | vedatrayāt-niraduhad bhūr bhuvaḥ svar iti-iti ca || 76 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.77◌ EeseDharma mein verified

tribhya eva tu vedebhyaḥ pādaṃ pādam adūduhat |

tad ity ṛco 'syāḥ sāvitryāḥ parameṣṭhī prajāpatiḥ || 77 ||

Roman reading

tribhya eva tu vedebhyaḥ pādaṃ pādam adūduhat | tad ity ṛco 'syāḥ sāvitryāḥ parameṣṭhī prajāpatiḥ || 77 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.78◌ EeseDharma mein verified

etad akṣaram etāṃ ca japan vyāhṛti.pūrvikām |

sandhyayor vedavid vipro vedapuṇyena yujyate || 78 ||

Roman reading

etad akṣaram etāṃ ca japan vyāhṛti.pūrvikām | sandhyayor vedavid vipro vedapuṇyena yujyate || 78 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.79◌ EeseDharma mein verified

sahasrakṛtvas tv abhyasya bahir etat trikaṃ dvijaḥ |

mahato 'py enaso māsāt tvacā-iva-ahir vimucyate || 79 ||

Roman reading

sahasrakṛtvas tv abhyasya bahir etat trikaṃ dvijaḥ | mahato 'py enaso māsāt tvacā-iva-ahir vimucyate || 79 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.80◌ EeseDharma mein verified

etayā-ṛcā visaṃyuktaḥ kāle ca kriyayā svayā |

brahma.kṣatriya.viś.yonir garhaṇāṃ yāti sādhuṣu || 80 ||

Roman reading

etayā-ṛcā visaṃyuktaḥ kāle ca kriyayā svayā | brahma.kṣatriya.viś.yonir garhaṇāṃ yāti sādhuṣu || 80 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.81◌ EeseDharma mein verified

oṃ.kāra.pūrvikās tisro mahāvyāhṛtayo 'vyayāḥ |

tri.padā ca-eva sāvitrī vijñeyaṃ brahmaṇo mukham || 81 ||

Roman reading

oṃ.kāra.pūrvikās tisro mahāvyāhṛtayo 'vyayāḥ | tri.padā ca-eva sāvitrī vijñeyaṃ brahmaṇo mukham || 81 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.82◌ EeseDharma mein verified

yo 'dhīte 'hany ahany etāṃ trīṇi varṣāṇy a.tandritaḥ |

sa brahma param abhyeti vāyubhūtaḥ kha.mūrtimān || 82 ||

Roman reading

yo 'dhīte 'hany ahany etāṃ trīṇi varṣāṇy a.tandritaḥ | sa brahma param abhyeti vāyubhūtaḥ kha.mūrtimān || 82 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.83◌ EeseDharma mein verified

ekākṣaraṃ paraṃ brahma prāṇāyāmaḥ paraṃ tapaḥ |

sāvitryās tu paraṃ na-asti maunāt satyaṃ viśiṣyate || 83 ||

Roman reading

ekākṣaraṃ paraṃ brahma prāṇāyāmaḥ paraṃ tapaḥ | sāvitryās tu paraṃ na-asti maunāt satyaṃ viśiṣyate || 83 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.84◌ EeseDharma mein verified

kṣaranti sarvā vaidikyo juhoti.yajati.kriyāḥ |

akṣaraṃ duṣkaraṃ jñeyaṃ brahma ca-eva prajāpatiḥ || 84 ||

Roman reading

kṣaranti sarvā vaidikyo juhoti.yajati.kriyāḥ | akṣaraṃ duṣkaraṃ jñeyaṃ brahma ca-eva prajāpatiḥ || 84 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.85◌ EeseDharma mein verified

vidhiyajñāj japayajño viśiṣṭo daśabhir guṇaiḥ |

upāṃśuḥ syāt-śataguṇaḥ sāhasro mānasaḥ smṛtaḥ || 85 ||

Roman reading

vidhiyajñāj japayajño viśiṣṭo daśabhir guṇaiḥ | upāṃśuḥ syāt-śataguṇaḥ sāhasro mānasaḥ smṛtaḥ || 85 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.86◌ EeseDharma mein verified

ye pākayajñās catvāro vidhiyajñasamanvitāḥ |

sarve te japayajñasya kalāṃ na-arhanti ṣoḍaśīm || 86 ||

Roman reading

ye pākayajñās catvāro vidhiyajñasamanvitāḥ | sarve te japayajñasya kalāṃ na-arhanti ṣoḍaśīm || 86 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.87◌ EeseDharma mein verified

japyena-eva tu saṃsidhyed brāhmaṇo na-atra saṃśayaḥ |

kuryād anyan na vā kuryān maitro brāhmaṇa ucyate || 87 ||

Roman reading

japyena-eva tu saṃsidhyed brāhmaṇo na-atra saṃśayaḥ | kuryād anyan na vā kuryān maitro brāhmaṇa ucyate || 87 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.88◌ EeseDharma mein verified

indriyāṇāṃ vicaratāṃ viṣayeṣv apahāriṣu |

saṃyame yatnam ātiṣṭhed vidvān yantā-iva vājinām || 88 ||

Roman reading

indriyāṇāṃ vicaratāṃ viṣayeṣv apahāriṣu | saṃyame yatnam ātiṣṭhed vidvān yantā-iva vājinām || 88 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.89◌ EeseDharma mein verified

ekādaśa-indriyāṇy āhur yāni pūrve manīṣiṇaḥ |

tāni samyak pravakṣyāmi yathāvad anupūrvaśaḥ || 89 ||

Roman reading

ekādaśa-indriyāṇy āhur yāni pūrve manīṣiṇaḥ | tāni samyak pravakṣyāmi yathāvad anupūrvaśaḥ || 89 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.90◌ EeseDharma mein verified

śrotraṃ tvak cakṣuṣī jihvā nāsikā ca-eva pañcamī |

pāyu.upasthaṃ hasta.pādaṃ vāk ca-eva daśamī smṛtā || 90 ||

Roman reading

śrotraṃ tvak cakṣuṣī jihvā nāsikā ca-eva pañcamī | pāyu.upasthaṃ hasta.pādaṃ vāk ca-eva daśamī smṛtā || 90 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.91◌ EeseDharma mein verified

buddhīndriyāṇi pañca-eṣāṃ śrotrādīny anupūrvaśaḥ |

karma.indriyāṇi pañca-eṣāṃ pāyu.ādīni pracakṣate || 91 ||

Roman reading

buddhīndriyāṇi pañca-eṣāṃ śrotrādīny anupūrvaśaḥ | karma.indriyāṇi pañca-eṣāṃ pāyu.ādīni pracakṣate || 91 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.92◌ EeseDharma mein verified

ekādaśaṃ mano jñeyaṃ svaguṇena-ubhaya.ātmakam |

yasmin jite jitāv etau bhavataḥ pañcakau gaṇau || 92 ||

Roman reading

ekādaśaṃ mano jñeyaṃ svaguṇena-ubhaya.ātmakam | yasmin jite jitāv etau bhavataḥ pañcakau gaṇau || 92 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.93◌ EeseDharma mein verified

indriyāṇāṃ prasaṅgena doṣam ṛcchaty a.saṃśayam |

sanniyamya tu tāny eva tataḥ siddhiṃ nigacchati || 93 ||

Roman reading

indriyāṇāṃ prasaṅgena doṣam ṛcchaty a.saṃśayam | sanniyamya tu tāny eva tataḥ siddhiṃ nigacchati || 93 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.94◌ EeseDharma mein verified

na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati |

haviṣā kṛṣṇavartmā-iva bhūya eva-abhivardhate || 94 ||

Roman reading

na jātu kāmaḥ kāmānām upabhogena śāmyati | haviṣā kṛṣṇavartmā-iva bhūya eva-abhivardhate || 94 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.95◌ EeseDharma mein verified

yaś ca-etān prāpnuyāt sarvān yaś ca-etān kevalāṃs tyajet |

prāpaṇāt sarvakāmānāṃ parityāgo viśiṣyate || 95 ||

Roman reading

yaś ca-etān prāpnuyāt sarvān yaś ca-etān kevalāṃs tyajet | prāpaṇāt sarvakāmānāṃ parityāgo viśiṣyate || 95 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.96◌ EeseDharma mein verified

na tathā-etāni śakyante sanniyantum asevayā |

viṣayeṣu prajuṣṭāni yathā jñānena nityaśaḥ || 96 ||

Roman reading

na tathā-etāni śakyante sanniyantum asevayā | viṣayeṣu prajuṣṭāni yathā jñānena nityaśaḥ || 96 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.97◌ EeseDharma mein verified

vedās tyāgaś ca yajñāś ca niyamāś ca tapāṃsi ca |

na vipraduṣṭa.bhāvasya siddhiṃ gacchati karhi cit || 97 ||

Roman reading

vedās tyāgaś ca yajñāś ca niyamāś ca tapāṃsi ca | na vipraduṣṭa.bhāvasya siddhiṃ gacchati karhi cit || 97 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.98◌ EeseDharma mein verified

śrutvā spṛṣṭvā ca dṛṣṭvā ca bhuktvā ghrātvā ca yo naraḥ |

na hṛṣyati glāyati vā sa vijñeyo jita.indriyaḥ || 98 ||

Roman reading

śrutvā spṛṣṭvā ca dṛṣṭvā ca bhuktvā ghrātvā ca yo naraḥ | na hṛṣyati glāyati vā sa vijñeyo jita.indriyaḥ || 98 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.99◌ EeseDharma mein verified

indriyāṇāṃ tu sarveṣāṃ yady ekaṃ kṣarati-indriyam |

tena-asya kṣarati prajñā dṛteḥ pādād iva-udakam || 99 ||

Roman reading

indriyāṇāṃ tu sarveṣāṃ yady ekaṃ kṣarati-indriyam | tena-asya kṣarati prajñā dṛteḥ pādād iva-udakam || 99 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.100◌ EeseDharma mein verified

vaśe kṛtvā-indriyagrāmaṃ saṃyamya ca manas tathā |

sarvān saṃsādhayed arthān a.kṣiṇvan yogatas tanum || 100 ||

Roman reading

vaśe kṛtvā-indriyagrāmaṃ saṃyamya ca manas tathā | sarvān saṃsādhayed arthān a.kṣiṇvan yogatas tanum || 100 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.101◌ EeseDharma mein verified

pūrvāṃ sandhyāṃ japāṃs tiṣṭhet sāvitrīm ā.arkadarśanāt |

paścimāṃ tu samāsīnaḥ samyag ṛkṣavibhāvanāt || 101 ||

Roman reading

pūrvāṃ sandhyāṃ japāṃs tiṣṭhet sāvitrīm ā.arkadarśanāt | paścimāṃ tu samāsīnaḥ samyag ṛkṣavibhāvanāt || 101 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.102◌ EeseDharma mein verified

pūrvāṃ sandhyāṃ japaṃs tiṣṭhan naiśam eno vyapohati |

paścimām tu samāsīno malaṃ hanti divākṛtam || 102 ||

Roman reading

pūrvāṃ sandhyāṃ japaṃs tiṣṭhan naiśam eno vyapohati | paścimām tu samāsīno malaṃ hanti divākṛtam || 102 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.103◌ EeseDharma mein verified

na tiṣṭhati tu yaḥ pūrvāṃ na-upāste yaś ca paścimām |

sa śūdravad bahiṣkāryaḥ sarvasmād dvijakarmaṇaḥ || 103 ||

Roman reading

na tiṣṭhati tu yaḥ pūrvāṃ na-upāste yaś ca paścimām | sa śūdravad bahiṣkāryaḥ sarvasmād dvijakarmaṇaḥ || 103 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.104◌ EeseDharma mein verified

apāṃ samīpe niyato naityakaṃ vidhim āsthitaḥ |

sāvitrīm apy adhīyīta gatvā-araṇyaṃ samāhitaḥ || 104 ||

Roman reading

apāṃ samīpe niyato naityakaṃ vidhim āsthitaḥ | sāvitrīm apy adhīyīta gatvā-araṇyaṃ samāhitaḥ || 104 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.105◌ EeseDharma mein verified

veda.upakaraṇe ca-eva svādhyāye ca-eva naityake |

na-anurodho 'sty anadhyāye homamantreṣu ca-eva hi || 105 ||

Roman reading

veda.upakaraṇe ca-eva svādhyāye ca-eva naityake | na-anurodho 'sty anadhyāye homamantreṣu ca-eva hi || 105 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.106◌ EeseDharma mein verified

naityake na-asty anadhyāyo brahmasattraṃ hi tat smṛtam |

brahmāhuti.hutaṃ puṇyam an.adhyāya.vaṣaṭkṛtam || 106 ||

Roman reading

naityake na-asty anadhyāyo brahmasattraṃ hi tat smṛtam | brahmāhuti.hutaṃ puṇyam an.adhyāya.vaṣaṭkṛtam || 106 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.107◌ EeseDharma mein verified

yaḥ svādhyāyam adhīte 'bdaṃ vidhinā niyataḥ śuciḥ |

tasya nityaṃ kṣaraty eṣa payo dadhi ghṛtaṃ madhu || 107 ||

Roman reading

yaḥ svādhyāyam adhīte 'bdaṃ vidhinā niyataḥ śuciḥ | tasya nityaṃ kṣaraty eṣa payo dadhi ghṛtaṃ madhu || 107 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.108◌ EeseDharma mein verified

agnīndhanaṃ bhaikṣacaryām adhaḥśayyāṃ guror hitam |

ā samāvartanāt kuryāt kṛta.upanayano dvijaḥ || 108 ||

Roman reading

agnīndhanaṃ bhaikṣacaryām adhaḥśayyāṃ guror hitam | ā samāvartanāt kuryāt kṛta.upanayano dvijaḥ || 108 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.109◌ EeseDharma mein verified

ācāryaputraḥ śuśrūṣur jñānado dhārmikaḥ śuciḥ |

āptaḥ śakto 'rthadaḥ sādhuḥ svo 'dhyāpyā daśa dharmataḥ || 109 ||

Roman reading

ācāryaputraḥ śuśrūṣur jñānado dhārmikaḥ śuciḥ | āptaḥ śakto 'rthadaḥ sādhuḥ svo 'dhyāpyā daśa dharmataḥ || 109 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.110◌ EeseDharma mein verified

na-apṛṣṭaḥ kasya cid brūyān na ca-anyāyena pṛcchataḥ |

jānann api hi medhāvī jaḍaval loka ācaret || 110 ||

Roman reading

na-apṛṣṭaḥ kasya cid brūyān na ca-anyāyena pṛcchataḥ | jānann api hi medhāvī jaḍaval loka ācaret || 110 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.111◌ EeseDharma mein verified

adharmeṇa ca yaḥ prāha yaś ca-adharmeṇa pṛcchati |

tayor anyataraḥ praiti vidveṣaṃ vā-adhigacchati || 111 ||

Roman reading

adharmeṇa ca yaḥ prāha yaś ca-adharmeṇa pṛcchati | tayor anyataraḥ praiti vidveṣaṃ vā-adhigacchati || 111 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.112◌ EeseDharma mein verified

dharma.arthau yatra na syātāṃ śuśrūṣā vā-api tadvidhā |

tatra vidyā na vaptavyā śubhaṃ bījam iva-ūṣare || 112 ||

Roman reading

dharma.arthau yatra na syātāṃ śuśrūṣā vā-api tadvidhā | tatra vidyā na vaptavyā śubhaṃ bījam iva-ūṣare || 112 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.113◌ EeseDharma mein verified

vidyayā-eva samaṃ kāmaṃ martavyaṃ brahmavādinā |

āpady api hi ghorāyāṃ na tv enām iriṇe vapet || 113 ||

Roman reading

vidyayā-eva samaṃ kāmaṃ martavyaṃ brahmavādinā | āpady api hi ghorāyāṃ na tv enām iriṇe vapet || 113 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.114◌ EeseDharma mein verified

vidyā brāhmaṇam etya-āha śevadhis te 'smi rakṣa mām |

asūyakāya māṃ mādās tathā syāṃ vīryavattamā || 114 ||

Roman reading

vidyā brāhmaṇam etya-āha śevadhis te 'smi rakṣa mām | asūyakāya māṃ mādās tathā syāṃ vīryavattamā || 114 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.115◌ EeseDharma mein verified

yam eva tu śuciṃ vidyān niyata.brahmacāriṇam |

tasmai māṃ brūhi viprāya nidhipāya-a.pramādine || 115 ||

Roman reading

yam eva tu śuciṃ vidyān niyata.brahmacāriṇam | tasmai māṃ brūhi viprāya nidhipāya-a.pramādine || 115 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.116◌ EeseDharma mein verified

brahma yas tv ananujñātam adhīyānād avāpnuyāt |

sa brahmasteyasaṃyukto narakaṃ pratipadyate || 116 ||

Roman reading

brahma yas tv ananujñātam adhīyānād avāpnuyāt | sa brahmasteyasaṃyukto narakaṃ pratipadyate || 116 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.117◌ EeseDharma mein verified

laukikaṃ vaidikaṃ vā-api tathā-adhyātmikam eva vā |

ādadīta yato jñānaṃ taṃ pūrvam abhivādayet || 117 ||

Roman reading

laukikaṃ vaidikaṃ vā-api tathā-adhyātmikam eva vā | ādadīta yato jñānaṃ taṃ pūrvam abhivādayet || 117 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.118◌ EeseDharma mein verified

sāvitrīmātra.sāro 'pi varaṃ vipraḥ suyantritaḥ |

na-a.yantritas trivedo 'pi sarvāśī sarvavikrayī || 118 ||

Roman reading

sāvitrīmātra.sāro 'pi varaṃ vipraḥ suyantritaḥ | na-a.yantritas trivedo 'pi sarvāśī sarvavikrayī || 118 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.119◌ EeseDharma mein verified

śayyā.āsane 'dhyācarite śreyasā na samāviśet |

śayyā.āsanasthaś ca-eva-enaṃ pratyutthāya-abhivādayet || 119 ||

Roman reading

śayyā.āsane 'dhyācarite śreyasā na samāviśet | śayyā.āsanasthaś ca-eva-enaṃ pratyutthāya-abhivādayet || 119 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.120◌ EeseDharma mein verified

ūrdhvaṃ prāṇā hy utkrāmanti yūnaḥ sthavira āyati |

pratyutthāna.abhivādābhyāṃ punas tān pratipadyate || 120 ||

Roman reading

ūrdhvaṃ prāṇā hy utkrāmanti yūnaḥ sthavira āyati | pratyutthāna.abhivādābhyāṃ punas tān pratipadyate || 120 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.121◌ EeseDharma mein verified

abhivādana.śīlasya nityaṃ vṛddha.upasevinaḥ |

catvāri tasya vardhante āyur dharmo yaśo balam || 121 ||

Roman reading

abhivādana.śīlasya nityaṃ vṛddha.upasevinaḥ | catvāri tasya vardhante āyur dharmo yaśo balam || 121 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.122◌ EeseDharma mein verified

abhivādāt paraṃ vipro jyāyāṃsam abhivādayan |

asau nāma-aham asmi-iti svaṃ nāma parikīrtayet || 122 ||

Roman reading

abhivādāt paraṃ vipro jyāyāṃsam abhivādayan | asau nāma-aham asmi-iti svaṃ nāma parikīrtayet || 122 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.123◌ EeseDharma mein verified

nāmadheyasya ye ke cid abhivādaṃ na jānate |

tān prājño 'ham iti brūyāt striyaḥ sarvās tathā-eva ca || 123 ||

Roman reading

nāmadheyasya ye ke cid abhivādaṃ na jānate | tān prājño 'ham iti brūyāt striyaḥ sarvās tathā-eva ca || 123 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.124◌ EeseDharma mein verified

bhoḥśabdaṃ kīrtayed ante svasya nāmno 'bhivādane |

nāmnām svarūpa.bhāvo hi bho.bhāva ṛṣibhiḥ smṛtaḥ || 124 ||

Roman reading

bhoḥśabdaṃ kīrtayed ante svasya nāmno 'bhivādane | nāmnām svarūpa.bhāvo hi bho.bhāva ṛṣibhiḥ smṛtaḥ || 124 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.125◌ EeseDharma mein verified

āyuṣmān bhava saumya-iti vācyo vipro 'bhivādane |

a.kāraś ca-asya nāmno 'nte vācyaḥ pūrvākṣaraḥ plutaḥ || 125 ||

Roman reading

āyuṣmān bhava saumya-iti vācyo vipro 'bhivādane | a.kāraś ca-asya nāmno 'nte vācyaḥ pūrvākṣaraḥ plutaḥ || 125 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.126◌ EeseDharma mein verified

yo na vetty abhivādasya vipraḥ pratyabhivādanam |

na-abhivādyaḥ sa viduṣā yathā śūdras tathā-eva saḥ || 126 ||

Roman reading

yo na vetty abhivādasya vipraḥ pratyabhivādanam | na-abhivādyaḥ sa viduṣā yathā śūdras tathā-eva saḥ || 126 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.127◌ EeseDharma mein verified

brāhmaṇaṃ kuśalaṃ pṛcchet kṣatrabandhum an.āmayam |

vaiśyaṃ kṣemaṃ samāgamya śūdram ārogyam eva ca || 127 ||

Roman reading

brāhmaṇaṃ kuśalaṃ pṛcchet kṣatrabandhum an.āmayam | vaiśyaṃ kṣemaṃ samāgamya śūdram ārogyam eva ca || 127 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.128◌ EeseDharma mein verified

a.vācyo dīkṣito nāmnā yavīyān api yo bhavet |

bho.bhavat.pūrvakaṃ tv enam abhibhāṣeta dharmavit || 128 ||

Roman reading

a.vācyo dīkṣito nāmnā yavīyān api yo bhavet | bho.bhavat.pūrvakaṃ tv enam abhibhāṣeta dharmavit || 128 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.129◌ EeseDharma mein verified

parapatnī tu yā strī syād a.sambandhā ca yonitaḥ |

tāṃ brūyād bhavati-ity evaṃ subhage bhagini-iti ca || 129 ||

Roman reading

parapatnī tu yā strī syād a.sambandhā ca yonitaḥ | tāṃ brūyād bhavati-ity evaṃ subhage bhagini-iti ca || 129 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.130◌ EeseDharma mein verified

mātulāṃś ca pitṛvyāṃś ca śvaśurān ṛtvijo gurūn |

asāv aham iti brūyāt pratyutthāya yavīyasaḥ || 130 ||

Roman reading

mātulāṃś ca pitṛvyāṃś ca śvaśurān ṛtvijo gurūn | asāv aham iti brūyāt pratyutthāya yavīyasaḥ || 130 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.131◌ EeseDharma mein verified

mātṛśvasā mātulānī śvaśrūr atha pitṛśvasā |

sampūjyā gurupatnīvat samās tā gurubhāryayā || 131 ||

Roman reading

mātṛśvasā mātulānī śvaśrūr atha pitṛśvasā | sampūjyā gurupatnīvat samās tā gurubhāryayā || 131 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.132◌ EeseDharma mein verified

bhrātur bhāryā-upasaṅgrāhyā sa.varṇā-ahany ahany api |

viproṣya tu-upasaṅgrāhyā jñāti.sambandhi.yoṣitaḥ || 132 ||

Roman reading

bhrātur bhāryā-upasaṅgrāhyā sa.varṇā-ahany ahany api | viproṣya tu-upasaṅgrāhyā jñāti.sambandhi.yoṣitaḥ || 132 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.133◌ EeseDharma mein verified

pitur bhaginyāṃ mātuś ca jyāyasyāṃ ca svasary api |

mātṛvad vṛttim ātiṣṭhen mātā tābhyo garīyasī || 133 ||

Roman reading

pitur bhaginyāṃ mātuś ca jyāyasyāṃ ca svasary api | mātṛvad vṛttim ātiṣṭhen mātā tābhyo garīyasī || 133 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.134◌ EeseDharma mein verified

daśābda.ākhyaṃ paurasakhyaṃ pañcābda.ākhyaṃ kalābhṛtām |

tryabdapūrvaṃ śrotriyāṇāṃ svalpena-api svayoniṣu || 134 ||

Roman reading

daśābda.ākhyaṃ paurasakhyaṃ pañcābda.ākhyaṃ kalābhṛtām | tryabdapūrvaṃ śrotriyāṇāṃ svalpena-api svayoniṣu || 134 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.135◌ EeseDharma mein verified

brāhmaṇaṃ daśavarṣaṃ tu śatavarṣaṃ tu bhūmipam |

pitā.putrau vijānīyād brāhmaṇas tu tayoḥ pitā || 135 ||

Roman reading

brāhmaṇaṃ daśavarṣaṃ tu śatavarṣaṃ tu bhūmipam | pitā.putrau vijānīyād brāhmaṇas tu tayoḥ pitā || 135 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.136◌ EeseDharma mein verified

vittaṃ bandhur vayaḥ karma vidyā bhavati pañcamī |

etāni mānyasthānāni garīyo yad yad uttaram || 136 ||

Roman reading

vittaṃ bandhur vayaḥ karma vidyā bhavati pañcamī | etāni mānyasthānāni garīyo yad yad uttaram || 136 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.137◌ EeseDharma mein verified

pañcānāṃ triṣu varṇeṣu bhūyāṃsi guṇavanti ca |

yatra syuḥ so 'tra māna.arhaḥ śūdro 'pi daśamīṃ gataḥ || 137 ||

Roman reading

pañcānāṃ triṣu varṇeṣu bhūyāṃsi guṇavanti ca | yatra syuḥ so 'tra māna.arhaḥ śūdro 'pi daśamīṃ gataḥ || 137 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.138◌ EeseDharma mein verified

cakriṇo daśamīsthasya rogiṇo bhāriṇaḥ striyāḥ |

snātakasya ca rājñaś ca panthā deyo varasya ca || 138 ||

Roman reading

cakriṇo daśamīsthasya rogiṇo bhāriṇaḥ striyāḥ | snātakasya ca rājñaś ca panthā deyo varasya ca || 138 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.139◌ EeseDharma mein verified

teṣāṃ tu samāvetānāṃ mānyau snātaka.pārthivau |

rāja.snātakayoś ca-eva snātako nṛpamānabhāk || 139 ||

Roman reading

teṣāṃ tu samāvetānāṃ mānyau snātaka.pārthivau | rāja.snātakayoś ca-eva snātako nṛpamānabhāk || 139 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.140◌ EeseDharma mein verified

upanīya tu yaḥ śiṣyaṃ vedam adhyāpayed dvijaḥ |

sa.kalpaṃ sa.rahasyaṃ ca tam ācāryaṃ pracakṣate || 140 ||

Roman reading

upanīya tu yaḥ śiṣyaṃ vedam adhyāpayed dvijaḥ | sa.kalpaṃ sa.rahasyaṃ ca tam ācāryaṃ pracakṣate || 140 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.141◌ EeseDharma mein verified

ekadeśaṃ tu vedasya vedāṅgāny api vā punaḥ |

yo 'dhyāpayati vṛttyartham upādhyāyaḥ sa ucyate || 141 ||

Roman reading

ekadeśaṃ tu vedasya vedāṅgāny api vā punaḥ | yo 'dhyāpayati vṛttyartham upādhyāyaḥ sa ucyate || 141 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.142◌ EeseDharma mein verified

niṣeka.ādīni karmāṇi yaḥ karoti yathāvidhi |

sambhāvayati ca-annena sa vipro gurur ucyate || 142 ||

Roman reading

niṣeka.ādīni karmāṇi yaḥ karoti yathāvidhi | sambhāvayati ca-annena sa vipro gurur ucyate || 142 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.143◌ EeseDharma mein verified

agnyādheyaṃ pākayajñān agniṣṭoma.ādikān makhān |

yaḥ karoti vṛto yasya sa tasya-ṛtvig iha-ucyate || 143 ||

Roman reading

agnyādheyaṃ pākayajñān agniṣṭoma.ādikān makhān | yaḥ karoti vṛto yasya sa tasya-ṛtvig iha-ucyate || 143 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.144◌ EeseDharma mein verified

ya āvṛṇoty a.vitathaṃ brahmaṇā śravaṇāv ubhau |

sa mātā sa pitā jñeyas taṃ na druhyet kadā cana || 144 ||

Roman reading

ya āvṛṇoty a.vitathaṃ brahmaṇā śravaṇāv ubhau | sa mātā sa pitā jñeyas taṃ na druhyet kadā cana || 144 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.145◌ EeseDharma mein verified

upādhyāyān daśa-ācārya ācāryāṇāṃ śataṃ pitā |

sahasraṃ tu pitṝn mātā gauraveṇa-atiricyate || 145 ||

Roman reading

upādhyāyān daśa-ācārya ācāryāṇāṃ śataṃ pitā | sahasraṃ tu pitṝn mātā gauraveṇa-atiricyate || 145 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.146◌ EeseDharma mein verified

utpādaka.brahmadātror garīyān brahmadaḥ pitā |

brahmajanma hi viprasya pretya ca-iha ca śāśvatam || 146 ||

Roman reading

utpādaka.brahmadātror garīyān brahmadaḥ pitā | brahmajanma hi viprasya pretya ca-iha ca śāśvatam || 146 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.147◌ EeseDharma mein verified

kāmān mātā pitā ca-enaṃ yad utpādayato mithaḥ |

sambhūtiṃ tasya tāṃ vidyād yad yonāv abhijāyate || 147 ||

Roman reading

kāmān mātā pitā ca-enaṃ yad utpādayato mithaḥ | sambhūtiṃ tasya tāṃ vidyād yad yonāv abhijāyate || 147 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.148◌ EeseDharma mein verified

ācāryas tv asya yāṃ jātiṃ vidhivad vedapāragaḥ |

utpādayati sāvitryā sā satyā sā-ajarā-amarā || 148 ||

Roman reading

ācāryas tv asya yāṃ jātiṃ vidhivad vedapāragaḥ | utpādayati sāvitryā sā satyā sā-ajarā-amarā || 148 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.149◌ EeseDharma mein verified

alpaṃ vā bahu vā yasya śrutasya-upakaroti yaḥ |

tam apīha guruṃ vidyāt-śruta.upakriyayā tayā || 149 ||

Roman reading

alpaṃ vā bahu vā yasya śrutasya-upakaroti yaḥ | tam apīha guruṃ vidyāt-śruta.upakriyayā tayā || 149 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.150◌ EeseDharma mein verified

brāhmasya janmanaḥ kartā svadharmasya ca śāsitā |

bālo 'pi vipro vṛddhasya pitā bhavati dharmataḥ || 150 ||

Roman reading

brāhmasya janmanaḥ kartā svadharmasya ca śāsitā | bālo 'pi vipro vṛddhasya pitā bhavati dharmataḥ || 150 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.151◌ EeseDharma mein verified

adhyāpayām āsa pitṝn śiśur āṅgirasaḥ kaviḥ |

putrakā iti ha-uvāca jñānena parigṛhya tān || 151 ||

Roman reading

adhyāpayām āsa pitṝn śiśur āṅgirasaḥ kaviḥ | putrakā iti ha-uvāca jñānena parigṛhya tān || 151 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.152◌ EeseDharma mein verified

te tam artham apṛcchanta devān āgata.manyavaḥ |

devāś ca-etān sametya-ūcur nyāyyaṃ vaḥ śiśur uktavān || 152 ||

Roman reading

te tam artham apṛcchanta devān āgata.manyavaḥ | devāś ca-etān sametya-ūcur nyāyyaṃ vaḥ śiśur uktavān || 152 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.153◌ EeseDharma mein verified

ajño bhavati vai bālaḥ pitā bhavati mantradaḥ |

ajñaṃ hi bālam ity āhuḥ pitā-ity eva tu mantradam || 153 ||

Roman reading

ajño bhavati vai bālaḥ pitā bhavati mantradaḥ | ajñaṃ hi bālam ity āhuḥ pitā-ity eva tu mantradam || 153 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.154◌ EeseDharma mein verified

na hāyanair na palitair na vittena na bandhubhiḥ |

ṛṣayaś cakrire dharmaṃ yo 'nūcānaḥ sa no mahān || 154 ||

Roman reading

na hāyanair na palitair na vittena na bandhubhiḥ | ṛṣayaś cakrire dharmaṃ yo 'nūcānaḥ sa no mahān || 154 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.155◌ EeseDharma mein verified

viprāṇāṃ jñānato jyaiṣṭhyaṃ kṣatriyāṇāṃ tu vīryataḥ |

vaiśyānāṃ dhānyadhanataḥ śūdrāṇām eva janmataḥ || 155 ||

Roman reading

viprāṇāṃ jñānato jyaiṣṭhyaṃ kṣatriyāṇāṃ tu vīryataḥ | vaiśyānāṃ dhānyadhanataḥ śūdrāṇām eva janmataḥ || 155 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.156◌ EeseDharma mein verified

na tena vṛddho bhavati yenāsya palitaṃ śiraḥ |

yo vai yuvā-apy adhīyānas taṃ devāḥ sthaviraṃ viduḥ || 156 ||

Roman reading

na tena vṛddho bhavati yenāsya palitaṃ śiraḥ | yo vai yuvā-apy adhīyānas taṃ devāḥ sthaviraṃ viduḥ || 156 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.157◌ EeseDharma mein verified

yathā kāṣṭhamayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ |

yaś ca vipro 'n.adhīyānas trayas te nāma bibhrati || 157 ||

Roman reading

yathā kāṣṭhamayo hastī yathā carmamayo mṛgaḥ | yaś ca vipro 'n.adhīyānas trayas te nāma bibhrati || 157 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.158◌ EeseDharma mein verified

yathā ṣaṇḍho '.phalaḥ strīṣu yathā gaur gavi ca-a.phalā |

yathā ca-ajñe '.phalaṃ dānaṃ tathā vipro 'n.ṛco '.phalaḥ || 158 ||

Roman reading

yathā ṣaṇḍho '.phalaḥ strīṣu yathā gaur gavi ca-a.phalā | yathā ca-ajñe '.phalaṃ dānaṃ tathā vipro 'n.ṛco '.phalaḥ || 158 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.159◌ EeseDharma mein verified

ahiṃsayā-eva bhūtānāṃ kāryaṃ śreyo 'nuśāsanam |

vāk ca-eva madhurā ślakṣṇā prayojyā dharmam icchatā || 159 ||

Roman reading

ahiṃsayā-eva bhūtānāṃ kāryaṃ śreyo 'nuśāsanam | vāk ca-eva madhurā ślakṣṇā prayojyā dharmam icchatā || 159 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.160◌ EeseDharma mein verified

yasya vāc.manasī śuddhe samyaggupte ca sarvadā |

sa vai sarvam avāpnoti vedānta.upagataṃ phalam || 160 ||

Roman reading

yasya vāc.manasī śuddhe samyaggupte ca sarvadā | sa vai sarvam avāpnoti vedānta.upagataṃ phalam || 160 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.161◌ EeseDharma mein verified

na-aruntudaḥ syād ārto 'pi na paradroha.karma.dhīḥ |

yayā-asya-udvijate vācā na-alokyāṃ tām udīrayet || 161 ||

Roman reading

na-aruntudaḥ syād ārto 'pi na paradroha.karma.dhīḥ | yayā-asya-udvijate vācā na-alokyāṃ tām udīrayet || 161 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.162◌ EeseDharma mein verified

sammānād brāhmaṇo nityam udvijeta viṣād iva |

amṛtasya-iva ca-ākāṅkṣed avamānasya sarvadā || 162 ||

Roman reading

sammānād brāhmaṇo nityam udvijeta viṣād iva | amṛtasya-iva ca-ākāṅkṣed avamānasya sarvadā || 162 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.163◌ EeseDharma mein verified

sukhaṃ hy avamataḥ śete sukhaṃ ca pratibudhyate |

sukhaṃ carati loke 'sminn avamantā vinaśyati || 163 ||

Roman reading

sukhaṃ hy avamataḥ śete sukhaṃ ca pratibudhyate | sukhaṃ carati loke 'sminn avamantā vinaśyati || 163 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.164◌ EeseDharma mein verified

anena kramayogena saṃskṛta.ātmā dvijaḥ śanaiḥ |

gurau vasan sañcinuyād brahmādhigamikaṃ tapaḥ || 164 ||

Roman reading

anena kramayogena saṃskṛta.ātmā dvijaḥ śanaiḥ | gurau vasan sañcinuyād brahmādhigamikaṃ tapaḥ || 164 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.165◌ EeseDharma mein verified

tapo.viśeṣair vividhair vrataiś ca vidhicoditaiḥ |

vedaḥ kṛtsno 'dhigantavyaḥ sa.rahasyo dvijanmanā || 165 ||

Roman reading

tapo.viśeṣair vividhair vrataiś ca vidhicoditaiḥ | vedaḥ kṛtsno 'dhigantavyaḥ sa.rahasyo dvijanmanā || 165 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.166◌ EeseDharma mein verified

vedam eva sadā-abhyasyet tapas tapsyan dvijottamaḥ |

vedābhyāso hi viprasya tapaḥ param iha-ucyate || 166 ||

Roman reading

vedam eva sadā-abhyasyet tapas tapsyan dvijottamaḥ | vedābhyāso hi viprasya tapaḥ param iha-ucyate || 166 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.167◌ EeseDharma mein verified

ā ha-eva sa nakhāgrebhyaḥ paramaṃ tapyate tapaḥ |

yaḥ sragvy api dvijo 'dhīte svādhyāyaṃ śaktito 'nvaham || 167 ||

Roman reading

ā ha-eva sa nakhāgrebhyaḥ paramaṃ tapyate tapaḥ | yaḥ sragvy api dvijo 'dhīte svādhyāyaṃ śaktito 'nvaham || 167 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.168◌ EeseDharma mein verified

yo 'n.adhītya dvijo vedam anyatra kurute śramam |

sa jīvann eva śūdratvam āśu gacchati sa.anvayaḥ || 168 ||

Roman reading

yo 'n.adhītya dvijo vedam anyatra kurute śramam | sa jīvann eva śūdratvam āśu gacchati sa.anvayaḥ || 168 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.169◌ EeseDharma mein verified

mātur agre 'dhijananaṃ dvitīyaṃ mauñjibandhane |

tṛtīyaṃ yajñadīkṣāyāṃ dvijasya śruticodanāt || 169 ||

Roman reading

mātur agre 'dhijananaṃ dvitīyaṃ mauñjibandhane | tṛtīyaṃ yajñadīkṣāyāṃ dvijasya śruticodanāt || 169 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.170◌ EeseDharma mein verified

tatra yad brahmajanma-asya mauñjībandhanacihnitam |

tatra-asya mātā sāvitrī pitā tv ācārya ucyate || 170 ||

Roman reading

tatra yad brahmajanma-asya mauñjībandhanacihnitam | tatra-asya mātā sāvitrī pitā tv ācārya ucyate || 170 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.171◌ EeseDharma mein verified

vedapradānād ācāryaṃ pitaraṃ paricakṣate |

na hy asmin yujyate karma kiñ cid ā mauñjibandhanāt || 171 ||

Roman reading

vedapradānād ācāryaṃ pitaraṃ paricakṣate | na hy asmin yujyate karma kiñ cid ā mauñjibandhanāt || 171 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.172◌ EeseDharma mein verified

na-abhivyāhārayed brahma svadhāninayanād ṛte |

śūdreṇa hi samas tāvad yāvad vede na jāyate || 172 ||

Roman reading

na-abhivyāhārayed brahma svadhāninayanād ṛte | śūdreṇa hi samas tāvad yāvad vede na jāyate || 172 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.173◌ EeseDharma mein verified

kṛta.upanayanasya-asya vratādeśanam iṣyate |

brahmaṇo grahaṇaṃ ca-eva krameṇa vidhi.pūrvakam || 173 ||

Roman reading

kṛta.upanayanasya-asya vratādeśanam iṣyate | brahmaṇo grahaṇaṃ ca-eva krameṇa vidhi.pūrvakam || 173 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.174◌ EeseDharma mein verified

yady asya vihitaṃ carma yat sūtraṃ yā ca mekhalā |

yo daṇḍo yat-ca vasanaṃ tat tad asya vrateṣv api || 174 ||

Roman reading

yady asya vihitaṃ carma yat sūtraṃ yā ca mekhalā | yo daṇḍo yat-ca vasanaṃ tat tad asya vrateṣv api || 174 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.175◌ EeseDharma mein verified

seveta-imāṃs tu niyamān brahmacārī gurau vasan |

sanniyamya-indriyagrāmaṃ tapovṛddhi.artham ātmanaḥ || 175 ||

Roman reading

seveta-imāṃs tu niyamān brahmacārī gurau vasan | sanniyamya-indriyagrāmaṃ tapovṛddhi.artham ātmanaḥ || 175 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.176◌ EeseDharma mein verified

nityaṃ snātvā śuciḥ kuryād deva.ṛṣi.pitṛtarpaṇam |

devatābhyarcanaṃ ca-eva samidādhānam eva ca || 176 ||

Roman reading

nityaṃ snātvā śuciḥ kuryād deva.ṛṣi.pitṛtarpaṇam | devatābhyarcanaṃ ca-eva samidādhānam eva ca || 176 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.177◌ EeseDharma mein verified

varjayen madhu māṃsaṃ ca gandhaṃ mālyaṃ rasān striyaḥ |

śuktāni yāni sarvāṇi prāṇināṃ ca-eva hiṃsanam || 177 ||

Roman reading

varjayen madhu māṃsaṃ ca gandhaṃ mālyaṃ rasān striyaḥ | śuktāni yāni sarvāṇi prāṇināṃ ca-eva hiṃsanam || 177 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.178◌ EeseDharma mein verified

abhyaṅgam añjanaṃ cākṣṇor upānah.chatradhāraṇam |

kāmaṃ krodhaṃ ca lobhaṃ ca nartanaṃ gītavādanam || 178 ||

Roman reading

abhyaṅgam añjanaṃ cākṣṇor upānah.chatradhāraṇam | kāmaṃ krodhaṃ ca lobhaṃ ca nartanaṃ gītavādanam || 178 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.179◌ EeseDharma mein verified

dyūtaṃ ca janavādaṃ ca parivādaṃ tathā-anṛtam |

strīṇāṃ ca prekṣaṇālambham upaghātaṃ parasya ca || 179 ||

Roman reading

dyūtaṃ ca janavādaṃ ca parivādaṃ tathā-anṛtam | strīṇāṃ ca prekṣaṇālambham upaghātaṃ parasya ca || 179 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.180◌ EeseDharma mein verified

ekaḥ śayīta sarvatra na retaḥ skandayet kva cit |

kāmādd hi skandayan reto hinasti vratam ātmanaḥ || 180 ||

Roman reading

ekaḥ śayīta sarvatra na retaḥ skandayet kva cit | kāmādd hi skandayan reto hinasti vratam ātmanaḥ || 180 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.181◌ EeseDharma mein verified

svapne siktvā brahmacārī dvijaḥ śukram a.kāmataḥ |

snātvā-arkam arcayitvā triḥ punar mām ity ṛcaṃ japet || 181 ||

Roman reading

svapne siktvā brahmacārī dvijaḥ śukram a.kāmataḥ | snātvā-arkam arcayitvā triḥ punar mām ity ṛcaṃ japet || 181 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.182◌ EeseDharma mein verified

udakumbhaṃ sumanaso gośakṛt.mṛttikā.kuśān |

āhared yāvad arthāni bhaikṣaṃ ca-ahar.ahaś caret || 182 ||

Roman reading

udakumbhaṃ sumanaso gośakṛt.mṛttikā.kuśān | āhared yāvad arthāni bhaikṣaṃ ca-ahar.ahaś caret || 182 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.183◌ EeseDharma mein verified

veda.yajñair ahīnānāṃ praśastānāṃ svakarmasu |

brahmacāry āhared bhaikṣaṃ gṛhebhyaḥ prayato 'nvaham || 183 ||

Roman reading

veda.yajñair ahīnānāṃ praśastānāṃ svakarmasu | brahmacāry āhared bhaikṣaṃ gṛhebhyaḥ prayato 'nvaham || 183 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.184◌ EeseDharma mein verified

guroḥ kule na bhikṣeta na jñāti.kula.bandhuṣu |

a.lābhe tv anyagehānāṃ pūrvaṃ pūrvaṃ vivarjayet || 184 ||

Roman reading

guroḥ kule na bhikṣeta na jñāti.kula.bandhuṣu | a.lābhe tv anyagehānāṃ pūrvaṃ pūrvaṃ vivarjayet || 184 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.185◌ EeseDharma mein verified

sarvaṃ vāpi cared grāmaṃ pūrva.uktānām a.sambhave |

niyamya prayato vācam abhiśastāṃs tu varjayet || 185 ||

Roman reading

sarvaṃ vāpi cared grāmaṃ pūrva.uktānām a.sambhave | niyamya prayato vācam abhiśastāṃs tu varjayet || 185 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.186◌ EeseDharma mein verified

dūrād āhṛtya samidhaḥ sannidadhyād vihāyasi |

sāyaṃ.prātaś ca juhuyāt tābhir agnim atandritaḥ || 186 ||

Roman reading

dūrād āhṛtya samidhaḥ sannidadhyād vihāyasi | sāyaṃ.prātaś ca juhuyāt tābhir agnim atandritaḥ || 186 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.187◌ EeseDharma mein verified

a.kṛtvā bhaikṣacaraṇam a.samidhya ca pāvakaṃ |

an.āturaḥ saptarātram avakīrṇivrataṃ caret || 187 ||

Roman reading

a.kṛtvā bhaikṣacaraṇam a.samidhya ca pāvakaṃ | an.āturaḥ saptarātram avakīrṇivrataṃ caret || 187 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.188◌ EeseDharma mein verified

bhaikṣeṇa vartayen nityaṃ na-ekānna.adī bhaved vratī |

bhaikṣeṇa vratino vṛttir upavāsa.samā smṛtā || 188 ||

Roman reading

bhaikṣeṇa vartayen nityaṃ na-ekānna.adī bhaved vratī | bhaikṣeṇa vratino vṛttir upavāsa.samā smṛtā || 188 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.189◌ EeseDharma mein verified

vratavad deva.daivatye pitrye karmaṇy atha-ṛṣivat |

kāmam abhyarthito 'śnīyād vratam asya na lupyate || 189 ||

Roman reading

vratavad deva.daivatye pitrye karmaṇy atha-ṛṣivat | kāmam abhyarthito 'śnīyād vratam asya na lupyate || 189 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.190◌ EeseDharma mein verified

brāhmaṇasya-eva karma-etad upadiṣṭaṃ manīṣibhiḥ |

rājanya.vaiśyayos tv evaṃ na-etat karma vidhīyate || 190 ||

Roman reading

brāhmaṇasya-eva karma-etad upadiṣṭaṃ manīṣibhiḥ | rājanya.vaiśyayos tv evaṃ na-etat karma vidhīyate || 190 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.191◌ EeseDharma mein verified

codito guruṇā nityam a.pracodita eva vā |

kuryād adhyayane yatnam ācāryasya hiteṣu ca || 191 ||

Roman reading

codito guruṇā nityam a.pracodita eva vā | kuryād adhyayane yatnam ācāryasya hiteṣu ca || 191 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.192◌ EeseDharma mein verified

śarīraṃ ca-eva vācaṃ ca buddhīndriya.manāṃsi ca |

niyamya prāñjalis tiṣṭhed vīkṣamāṇo guror mukham || 192 ||

Roman reading

śarīraṃ ca-eva vācaṃ ca buddhīndriya.manāṃsi ca | niyamya prāñjalis tiṣṭhed vīkṣamāṇo guror mukham || 192 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.193◌ EeseDharma mein verified

nityam uddhṛta.pāṇiḥ syāt sādhu.ācāraḥ su.saṃvṛtaḥ |

āsyatām iti ca-uktaḥ sann āsīta-abhimukhaṃ guroḥ || 193 ||

Roman reading

nityam uddhṛta.pāṇiḥ syāt sādhu.ācāraḥ su.saṃvṛtaḥ | āsyatām iti ca-uktaḥ sann āsīta-abhimukhaṃ guroḥ || 193 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.194◌ EeseDharma mein verified

hīna.anna.vastra.veṣaḥ syāt sarvadā gurusannidhau |

uttiṣṭhet prathamaṃ cāsya caramaṃ ca-eva saṃviśet || 194 ||

Roman reading

hīna.anna.vastra.veṣaḥ syāt sarvadā gurusannidhau | uttiṣṭhet prathamaṃ cāsya caramaṃ ca-eva saṃviśet || 194 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.195◌ EeseDharma mein verified

pratiśrāvaṇa.sambhāṣe śayāno na samācaret |

na-āsīno na ca bhuñjāno na tiṣṭhan na parāṅ.mukhaḥ || 195 ||

Roman reading

pratiśrāvaṇa.sambhāṣe śayāno na samācaret | na-āsīno na ca bhuñjāno na tiṣṭhan na parāṅ.mukhaḥ || 195 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.196◌ EeseDharma mein verified

āsīnasya sthitaḥ kuryād abhigacchaṃs tu tiṣṭhataḥ |

pratyudgamya tv āvrajataḥ paścād dhāvaṃs tu dhāvataḥ || 196 ||

Roman reading

āsīnasya sthitaḥ kuryād abhigacchaṃs tu tiṣṭhataḥ | pratyudgamya tv āvrajataḥ paścād dhāvaṃs tu dhāvataḥ || 196 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.197◌ EeseDharma mein verified

parāṅ.mukhasya-abhimukho dūrasthasya-etya ca.antikam |

praṇamya tu śayānasya nideśe ca-eva tiṣṭhataḥ || 197 ||

Roman reading

parāṅ.mukhasya-abhimukho dūrasthasya-etya ca.antikam | praṇamya tu śayānasya nideśe ca-eva tiṣṭhataḥ || 197 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.198◌ EeseDharma mein verified

nīcaṃ śayyā.āsanaṃ ca.asya nityaṃ syād gurusannidhau |

guros tu cakṣurviṣaye na yathā.iṣṭa.āsano bhavet || 198 ||

Roman reading

nīcaṃ śayyā.āsanaṃ ca.asya nityaṃ syād gurusannidhau | guros tu cakṣurviṣaye na yathā.iṣṭa.āsano bhavet || 198 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.199◌ EeseDharma mein verified

na-udāhared asya nāma parokṣam api kevalam |

na ca-eva-asya.anukurvīta gati.bhāṣita.ceṣṭitam || 199 ||

Roman reading

na-udāhared asya nāma parokṣam api kevalam | na ca-eva-asya.anukurvīta gati.bhāṣita.ceṣṭitam || 199 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.200◌ EeseDharma mein verified

guror yatra parivādo nindā vā.api pravartate |

karṇau tatra pidhātavyau gantavyaṃ vā tato 'nyataḥ || 200 ||

Roman reading

guror yatra parivādo nindā vā.api pravartate | karṇau tatra pidhātavyau gantavyaṃ vā tato 'nyataḥ || 200 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.201◌ EeseDharma mein verified

parīvādāt kharo bhavati śvā vai bhavati nindakaḥ |

paribhoktā kṛmir bhavati kīṭo bhavati matsarī || 201 ||

Roman reading

parīvādāt kharo bhavati śvā vai bhavati nindakaḥ | paribhoktā kṛmir bhavati kīṭo bhavati matsarī || 201 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.202◌ EeseDharma mein verified

dūrastho na-arcayed enaṃ na kruddho na-antike striyāḥ |

yāna.āsanasthaś ca-eva-enam avaruhya-abhivādayet || 202 ||

Roman reading

dūrastho na-arcayed enaṃ na kruddho na-antike striyāḥ | yāna.āsanasthaś ca-eva-enam avaruhya-abhivādayet || 202 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.203◌ EeseDharma mein verified

prativāte 'nuvāte ca na-āsīta guruṇā saha |

a.saṃśrave ca-eva guror na kiṃ cid api kīrtayet || 203 ||

Roman reading

prativāte 'nuvāte ca na-āsīta guruṇā saha | a.saṃśrave ca-eva guror na kiṃ cid api kīrtayet || 203 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.204◌ EeseDharma mein verified

go.'śva.uṣṭra.yāna.prāsāda.prastareṣu kaṭeṣu ca |

āsīta guruṇā sārdhaṃ śilā.phalaka.nauṣu ca || 204 ||

Roman reading

go.'śva.uṣṭra.yāna.prāsāda.prastareṣu kaṭeṣu ca | āsīta guruṇā sārdhaṃ śilā.phalaka.nauṣu ca || 204 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.205◌ EeseDharma mein verified

guror gurau sannihite guruvad vṛttim ācaret |

na ca-a.nisṛṣṭo guruṇā svān gurūn abhivādayet || 205 ||

Roman reading

guror gurau sannihite guruvad vṛttim ācaret | na ca-a.nisṛṣṭo guruṇā svān gurūn abhivādayet || 205 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.206◌ EeseDharma mein verified

vidyāguruṣv evam eva nityā vṛttiḥ svayoniṣu |

pratiṣedhatsu ca-adharmādd hitaṃ ca-upadiśatsv api || 206 ||

Roman reading

vidyāguruṣv evam eva nityā vṛttiḥ svayoniṣu | pratiṣedhatsu ca-adharmādd hitaṃ ca-upadiśatsv api || 206 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.207◌ EeseDharma mein verified

śreyaḥsu guruvad vṛttiṃ nityam eva samācaret |

guruputreṣu ca-āryeṣu guroś ca-eva svabandhuṣu || 207 ||

Roman reading

śreyaḥsu guruvad vṛttiṃ nityam eva samācaret | guruputreṣu ca-āryeṣu guroś ca-eva svabandhuṣu || 207 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.208◌ EeseDharma mein verified

bālaḥ samāna.janmā vā śiṣyo vā yajñakarmaṇi |

adhyāpayan gurusuto guruvat-mānam arhati || 208 ||

Roman reading

bālaḥ samāna.janmā vā śiṣyo vā yajñakarmaṇi | adhyāpayan gurusuto guruvat-mānam arhati || 208 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.209◌ EeseDharma mein verified

utsādanaṃ ca gātrāṇāṃ snāpana.ucchiṣṭabhojane |

na kuryād guruputrasya pādayoś ca-avanejanam || 209 ||

Roman reading

utsādanaṃ ca gātrāṇāṃ snāpana.ucchiṣṭabhojane | na kuryād guruputrasya pādayoś ca-avanejanam || 209 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.210◌ EeseDharma mein verified

guruvat pratipūjyāḥ syuḥ sa.varṇā guruyoṣitaḥ |

a.savarṇās tu sampūjyāḥ pratyutthāna.abhivādanaiḥ || 210 ||

Roman reading

guruvat pratipūjyāḥ syuḥ sa.varṇā guruyoṣitaḥ | a.savarṇās tu sampūjyāḥ pratyutthāna.abhivādanaiḥ || 210 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.211◌ EeseDharma mein verified

abhyañjanaṃ snāpanaṃ ca gātra.utsādanam eva ca |

gurupatnyā na kāryāṇi keśānāṃ ca prasādhanam || 211 ||

Roman reading

abhyañjanaṃ snāpanaṃ ca gātra.utsādanam eva ca | gurupatnyā na kāryāṇi keśānāṃ ca prasādhanam || 211 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.212◌ EeseDharma mein verified

gurupatnī tu yuvatir na-abhivādyā-iha pādayoḥ |

pūrṇaviṃśativarṣeṇa guṇa.doṣau vijānatā || 212 ||

Roman reading

gurupatnī tu yuvatir na-abhivādyā-iha pādayoḥ | pūrṇaviṃśativarṣeṇa guṇa.doṣau vijānatā || 212 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.213◌ EeseDharma mein verified

svabhāva eṣa nārīṇāṃ narāṇām iha dūṣaṇam |

ato 'rthān na pramādyanti pramadāsu vipaścitaḥ || 213 ||

Roman reading

svabhāva eṣa nārīṇāṃ narāṇām iha dūṣaṇam | ato 'rthān na pramādyanti pramadāsu vipaścitaḥ || 213 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.214◌ EeseDharma mein verified

a.vidvāṃsam alaṃ loke vidvāṃsam api vā punaḥ |

pramadā hy utpathaṃ netuṃ kāma.krodhavaśānugam || 214 ||

Roman reading

a.vidvāṃsam alaṃ loke vidvāṃsam api vā punaḥ | pramadā hy utpathaṃ netuṃ kāma.krodhavaśānugam || 214 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.215◌ EeseDharma mein verified

mātrā svasrā duhitrā vā na viviktāsano bhavet |

balavān indriyagrāmo vidvāṃsam api karṣati || 215 ||

Roman reading

mātrā svasrā duhitrā vā na viviktāsano bhavet | balavān indriyagrāmo vidvāṃsam api karṣati || 215 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.216◌ EeseDharma mein verified

kāmaṃ tu gurupatnīnāṃ yuvatīnāṃ yuvā bhuvi |

vidhivad vandanaṃ kuryād asāv aham iti bruvan || 216 ||

Roman reading

kāmaṃ tu gurupatnīnāṃ yuvatīnāṃ yuvā bhuvi | vidhivad vandanaṃ kuryād asāv aham iti bruvan || 216 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.217◌ EeseDharma mein verified

viproṣya pādagrahaṇam anvahaṃ ca-abhivādanam |

gurudāreṣu kurvīta satāṃ dharmam anusmaran || 217 ||

Roman reading

viproṣya pādagrahaṇam anvahaṃ ca-abhivādanam | gurudāreṣu kurvīta satāṃ dharmam anusmaran || 217 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.218◌ EeseDharma mein verified

yathā khanan khanitreṇa naro vāry adhigacchati |

tathā gurugatāṃ vidyāṃ śuśrūṣur adhigacchati || 218 ||

Roman reading

yathā khanan khanitreṇa naro vāry adhigacchati | tathā gurugatāṃ vidyāṃ śuśrūṣur adhigacchati || 218 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.219◌ EeseDharma mein verified

muṇḍo vā jaṭilo vā syād atha vā syāt-śikhā.jaṭaḥ |

na-enaṃ grāme 'bhinimlocet sūryo na-abhyudiyāt kva cit || 219 ||

Roman reading

muṇḍo vā jaṭilo vā syād atha vā syāt-śikhā.jaṭaḥ | na-enaṃ grāme 'bhinimlocet sūryo na-abhyudiyāt kva cit || 219 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.220◌ EeseDharma mein verified

taṃ ced abhyudiyāt sūryaḥ śayānaṃ kāmacārataḥ |

nimloced vā-apy a.vijñānāj japann upavased dinam || 220 ||

Roman reading

taṃ ced abhyudiyāt sūryaḥ śayānaṃ kāmacārataḥ | nimloced vā-apy a.vijñānāj japann upavased dinam || 220 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.221◌ EeseDharma mein verified

sūryeṇa hy abhinirmuktaḥ śayāno 'bhyuditaś ca yaḥ |

prāyaścittam a.kurvāṇo yuktaḥ syān mahatā-enasā || 221 ||

Roman reading

sūryeṇa hy abhinirmuktaḥ śayāno 'bhyuditaś ca yaḥ | prāyaścittam a.kurvāṇo yuktaḥ syān mahatā-enasā || 221 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.222◌ EeseDharma mein verified

ācamya prayato nityam ubhe sandhye samāhitaḥ |

śucau deśe japañ japyam upāsīta yathāvidhi || 222 ||

Roman reading

ācamya prayato nityam ubhe sandhye samāhitaḥ | śucau deśe japañ japyam upāsīta yathāvidhi || 222 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.223◌ EeseDharma mein verified

yadi strī yady avarajaḥ śreyaḥ kiṃ cit samācaret |

tat sarvam ācared yukto yatra ca-asya ramen manaḥ || 223 ||

Roman reading

yadi strī yady avarajaḥ śreyaḥ kiṃ cit samācaret | tat sarvam ācared yukto yatra ca-asya ramen manaḥ || 223 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.224◌ EeseDharma mein verified

dharma.arthāv ucyate śreyaḥ kāma.arthau dharma eva ca |

artha eva-iha vā śreyas trivarga iti tu sthitiḥ || 224 ||

Roman reading

dharma.arthāv ucyate śreyaḥ kāma.arthau dharma eva ca | artha eva-iha vā śreyas trivarga iti tu sthitiḥ || 224 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.225◌ EeseDharma mein verified

ācāryaś ca pitā ca-eva mātā bhrātā ca pūrvajaḥ |

na-ārtena-apy avamantavyā brāhmaṇena viśeṣataḥ || 225 ||

Roman reading

ācāryaś ca pitā ca-eva mātā bhrātā ca pūrvajaḥ | na-ārtena-apy avamantavyā brāhmaṇena viśeṣataḥ || 225 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.226◌ EeseDharma mein verified

ācāryo brahmaṇo mūrtiḥ pitā mūrtiḥ prajāpateḥ |

mātā pṛthivyā mūrtis tu bhrātā svo mūrtir ātmanaḥ || 226 ||

Roman reading

ācāryo brahmaṇo mūrtiḥ pitā mūrtiḥ prajāpateḥ | mātā pṛthivyā mūrtis tu bhrātā svo mūrtir ātmanaḥ || 226 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.227◌ EeseDharma mein verified

yaṃ mātā.pitarau kleśaṃ sahete sambhave nṛṇām |

na tasya niṣkṛtiḥ śakyā kartuṃ varṣaśatair api || 227 ||

Roman reading

yaṃ mātā.pitarau kleśaṃ sahete sambhave nṛṇām | na tasya niṣkṛtiḥ śakyā kartuṃ varṣaśatair api || 227 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.228◌ EeseDharma mein verified

tayor nityaṃ priyaṃ kuryād ācāryasya ca sarvadā |

teṣv eva triṣu tuṣṭeṣu tapaḥ sarvaṃ samāpyate || 228 ||

Roman reading

tayor nityaṃ priyaṃ kuryād ācāryasya ca sarvadā | teṣv eva triṣu tuṣṭeṣu tapaḥ sarvaṃ samāpyate || 228 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.229◌ EeseDharma mein verified

teṣāṃ trayāṇāṃ śuśrūṣā paramaṃ tapa ucyate |

na tair an.abhyanujñāto dharmam anyaṃ samācaret || 229 ||

Roman reading

teṣāṃ trayāṇāṃ śuśrūṣā paramaṃ tapa ucyate | na tair an.abhyanujñāto dharmam anyaṃ samācaret || 229 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.230◌ EeseDharma mein verified

ta eva hi trayo lokās ta eva traya āśramāḥ |

ta eva hi trayo vedās ta eva-uktās trayo 'gnayaḥ || 230 ||

Roman reading

ta eva hi trayo lokās ta eva traya āśramāḥ | ta eva hi trayo vedās ta eva-uktās trayo 'gnayaḥ || 230 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.231◌ EeseDharma mein verified

pitā vai gārhapatyo 'gnir mātā-agnir dakṣiṇaḥ smṛtaḥ |

gurur āhavanīyas tu sā-agnitretā garīyasī || 231 ||

Roman reading

pitā vai gārhapatyo 'gnir mātā-agnir dakṣiṇaḥ smṛtaḥ | gurur āhavanīyas tu sā-agnitretā garīyasī || 231 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.232◌ EeseDharma mein verified

triṣv a.pramādyann eteṣu trīn lokān vijayed gṛhī |

dīpyamānaḥ svavapuṣā devavad divi modate || 232 ||

Roman reading

triṣv a.pramādyann eteṣu trīn lokān vijayed gṛhī | dīpyamānaḥ svavapuṣā devavad divi modate || 232 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.233◌ EeseDharma mein verified

imaṃ lokaṃ mātṛbhaktyā pitṛbhaktyā tu madhyamam |

guruśuśrūṣayā tv evaṃ brahmalokaṃ samaśnute || 233 ||

Roman reading

imaṃ lokaṃ mātṛbhaktyā pitṛbhaktyā tu madhyamam | guruśuśrūṣayā tv evaṃ brahmalokaṃ samaśnute || 233 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.234◌ EeseDharma mein verified

sarve tasya-ādṛtā dharmā yasya-ete traya ādṛtāḥ |

an.ādṛtās tu yasya-ete sarvās tasya-a.phalāḥ kriyāḥ || 234 ||

Roman reading

sarve tasya-ādṛtā dharmā yasya-ete traya ādṛtāḥ | an.ādṛtās tu yasya-ete sarvās tasya-a.phalāḥ kriyāḥ || 234 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.235◌ EeseDharma mein verified

yāvat trayas te jīveyus tāvat-na-anyaṃ samācaret |

teṣv eva nityaṃ śuśrūṣāṃ kuryāt priyahite rataḥ || 235 ||

Roman reading

yāvat trayas te jīveyus tāvat-na-anyaṃ samācaret | teṣv eva nityaṃ śuśrūṣāṃ kuryāt priyahite rataḥ || 235 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.236◌ EeseDharma mein verified

teṣām an.uparodhena pāratryaṃ yad yad ācaret |

tat tan nivedayet tebhyo mano.vacana.karmabhiḥ || 236 ||

Roman reading

teṣām an.uparodhena pāratryaṃ yad yad ācaret | tat tan nivedayet tebhyo mano.vacana.karmabhiḥ || 236 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.237◌ EeseDharma mein verified

triṣv eteṣv itikṛtyaṃ hi puruṣasya samāpyate |

eṣa dharmaḥ paraḥ sākṣād upadharmo 'nya ucyate || 237 ||

Roman reading

triṣv eteṣv itikṛtyaṃ hi puruṣasya samāpyate | eṣa dharmaḥ paraḥ sākṣād upadharmo 'nya ucyate || 237 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.238◌ EeseDharma mein verified

śraddadhānaḥ śubhāṃ vidyām ādadīta-avarād api |

anyād api paraṃ dharmaṃ strīratnaṃ duṣkulād api || 238 ||

Roman reading

śraddadhānaḥ śubhāṃ vidyām ādadīta-avarād api | anyād api paraṃ dharmaṃ strīratnaṃ duṣkulād api || 238 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.239◌ EeseDharma mein verified

viṣād apy amṛtaṃ grāhyaṃ bālād api subhāṣitam |

amitrād api sadvṛttam amedhyād api kāñcanam || 239 ||

Roman reading

viṣād apy amṛtaṃ grāhyaṃ bālād api subhāṣitam | amitrād api sadvṛttam amedhyād api kāñcanam || 239 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.240◌ EeseDharma mein verified

striyo ratnāny atho vidyā dharmaḥ śaucaṃ subhāṣitam |

vividhāni ca śīlpāni samādeyāni sarvataḥ || 240 ||

Roman reading

striyo ratnāny atho vidyā dharmaḥ śaucaṃ subhāṣitam | vividhāni ca śīlpāni samādeyāni sarvataḥ || 240 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.241◌ EeseDharma mein verified

a.brāhmaṇād adhyāyanam āpatkāle vidhīyate |

anuvrajyā ca śuśrūṣā yāvad adhyāyanaṃ guroḥ || 241 ||

Roman reading

a.brāhmaṇād adhyāyanam āpatkāle vidhīyate | anuvrajyā ca śuśrūṣā yāvad adhyāyanaṃ guroḥ || 241 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.242◌ EeseDharma mein verified

na-a.brāhmaṇe gurau śiṣyo vāsam ātyantikaṃ vaset |

brāhmaṇe vā-an.anūcāne kāṅkṣan gatim an.uttamām || 242 ||

Roman reading

na-a.brāhmaṇe gurau śiṣyo vāsam ātyantikaṃ vaset | brāhmaṇe vā-an.anūcāne kāṅkṣan gatim an.uttamām || 242 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.243◌ EeseDharma mein verified

yadi tv ātyantikaṃ vāsaṃ rocayeta guroḥ kule |

yuktaḥ paricared enam ā śarīravimokṣaṇāt || 243 ||

Roman reading

yadi tv ātyantikaṃ vāsaṃ rocayeta guroḥ kule | yuktaḥ paricared enam ā śarīravimokṣaṇāt || 243 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.244◌ EeseDharma mein verified

ā samāpteḥ śarīrasya yas tu śuśrūṣate gurum |

sa gacchaty añjasā vipro brahmaṇaḥ sadma śāśvatam || 244 ||

Roman reading

ā samāpteḥ śarīrasya yas tu śuśrūṣate gurum | sa gacchaty añjasā vipro brahmaṇaḥ sadma śāśvatam || 244 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.245◌ EeseDharma mein verified

na pūrvaṃ gurave kiṃ cid upakurvīta dharmavit |

snāsyaṃs tu guruṇā-ājñaptaḥ śaktyā guru.artham āharet || 245 ||

Roman reading

na pūrvaṃ gurave kiṃ cid upakurvīta dharmavit | snāsyaṃs tu guruṇā-ājñaptaḥ śaktyā guru.artham āharet || 245 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.246◌ EeseDharma mein verified

kṣetraṃ hiraṇyaṃ gām aśvaṃ chatra.upānaham āsanam |

dhānyaṃ śākaṃ ca vāsāṃsi gurave prītim āvahet || 246 ||

Roman reading

kṣetraṃ hiraṇyaṃ gām aśvaṃ chatra.upānaham āsanam | dhānyaṃ śākaṃ ca vāsāṃsi gurave prītim āvahet || 246 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.247◌ EeseDharma mein verified

ācārye tu khalu prete guruputre guṇānvite |

gurudāre sapiṇḍe vā guruvad vṛttim ācaret || 247 ||

Roman reading

ācārye tu khalu prete guruputre guṇānvite | gurudāre sapiṇḍe vā guruvad vṛttim ācaret || 247 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.248◌ EeseDharma mein verified

eteṣv a.vidyamāneṣu sthāna.āsana.vihāravān |

prayuñjāno 'gniśuśrūṣāṃ sādhayed deham ātmanaḥ || 248 ||

Roman reading

eteṣv a.vidyamāneṣu sthāna.āsana.vihāravān | prayuñjāno 'gniśuśrūṣāṃ sādhayed deham ātmanaḥ || 248 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 2.249◌ EeseDharma mein verified

evaṃ carati yo vipro brahmacaryam a.viplutaḥ |

sa gacchaty uttamasthānaṃ na ca-iha jāyate punaḥ || 249 ||

Roman reading

evaṃ carati yo vipro brahmacaryam a.viplutaḥ | sa gacchaty uttamasthānaṃ na ca-iha jāyate punaḥ || 249 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.