EeseDharmaSanātana Library
←
Manusmṛti · Adhyay 1

Adhyay 1

अध्याय 1

119 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Manusmṛti 1.1◌ EeseDharma mein verified

manum ekāgram āsīnam abhigamya maharṣayaḥ |

pratipūjya yathānyāyam idaṃ vacanam abruvan || 1 ||

Roman reading

manum ekāgram āsīnam abhigamya maharṣayaḥ | pratipūjya yathānyāyam idaṃ vacanam abruvan || 1 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.2◌ EeseDharma mein verified

bhagavan sarvavarṇānāṃ yathāvad anupūrvaśaḥ |

antaraprabhavānāṃ ca dharmān no vaktum arhasi || 2 ||

Roman reading

bhagavan sarvavarṇānāṃ yathāvad anupūrvaśaḥ | antaraprabhavānāṃ ca dharmān no vaktum arhasi || 2 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.3◌ EeseDharma mein verified

tvam eko hy asya sarvasya vidhānasya svayambhuvaḥ |

acintyasya-aprameyasya kāryatattvārthavit prabho || 3 ||

Roman reading

tvam eko hy asya sarvasya vidhānasya svayambhuvaḥ | acintyasya-aprameyasya kāryatattvārthavit prabho || 3 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.4◌ EeseDharma mein verified

sa taiḥ pṛṣṭas tathā samyag amita.ojā mahātmabhiḥ |

pratyuvāca-arcya tān sarvān maharṣīn-śrūyatām iti || 4 ||

Roman reading

sa taiḥ pṛṣṭas tathā samyag amita.ojā mahātmabhiḥ | pratyuvāca-arcya tān sarvān maharṣīn-śrūyatām iti || 4 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.5◌ EeseDharma mein verified

āsīd idam tamobhūtam a.prajñātam a.lakṣaṇam |

a.pratarkyam a.vijñeyaṃ prasuptam iva sarvataḥ || 5 ||

Roman reading

āsīd idam tamobhūtam a.prajñātam a.lakṣaṇam | a.pratarkyam a.vijñeyaṃ prasuptam iva sarvataḥ || 5 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.6◌ EeseDharma mein verified

tataḥ svayambhūr bhagavān avyakto vyañjayann idam |

mahābhūtādi vṛtta.ojāḥ prādur āsīt tamonudaḥ || 6 ||

Roman reading

tataḥ svayambhūr bhagavān avyakto vyañjayann idam | mahābhūtādi vṛtta.ojāḥ prādur āsīt tamonudaḥ || 6 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.7◌ EeseDharma mein verified

yo 'sāv atīndriyagrāhyaḥ sūkṣmo 'vyaktaḥ sanātanaḥ |

sarvabhūtamayo 'cintyaḥ sa eva svayam udbabhau || 7 ||

Roman reading

yo 'sāv atīndriyagrāhyaḥ sūkṣmo 'vyaktaḥ sanātanaḥ | sarvabhūtamayo 'cintyaḥ sa eva svayam udbabhau || 7 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.8◌ EeseDharma mein verified

so 'bhidhyāya śarīrāt svāt sisṛkṣur vividhāḥ prajāḥ |

apa eva sasarja-ādau tāsu vīryam avāsṛjat || 8 ||

Roman reading

so 'bhidhyāya śarīrāt svāt sisṛkṣur vividhāḥ prajāḥ | apa eva sasarja-ādau tāsu vīryam avāsṛjat || 8 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.9◌ EeseDharma mein verified

tad aṇḍam abhavadd haimaṃ sahasrāṃśusama.prabham |

tasmiñ jajñe svayaṃ brahmā sarvalokapitāmahaḥ || 9 ||

Roman reading

tad aṇḍam abhavadd haimaṃ sahasrāṃśusama.prabham | tasmiñ jajñe svayaṃ brahmā sarvalokapitāmahaḥ || 9 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.10◌ EeseDharma mein verified

āpo narā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ |

tā yad asyāyanaṃ pūrvaṃ tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ || 10 ||

Roman reading

āpo narā iti proktā āpo vai narasūnavaḥ | tā yad asyāyanaṃ pūrvaṃ tena nārāyaṇaḥ smṛtaḥ || 10 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.11◌ EeseDharma mein verified

yat tat kāraṇam avyaktaṃ nityaṃ sad.asad.ātmakaṃ |

tad.visṛṣṭaḥ sa puruṣo loke brahmā-iti kīrtyate || 11 ||

Roman reading

yat tat kāraṇam avyaktaṃ nityaṃ sad.asad.ātmakaṃ | tad.visṛṣṭaḥ sa puruṣo loke brahmā-iti kīrtyate || 11 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.12◌ EeseDharma mein verified

tasminn aṇḍe sa bhagavān uṣitvā parivatsaram |

svayam evātmano dhyānāt tad aṇḍam akarod dvidhā || 12 ||

Roman reading

tasminn aṇḍe sa bhagavān uṣitvā parivatsaram | svayam evātmano dhyānāt tad aṇḍam akarod dvidhā || 12 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.13◌ EeseDharma mein verified

tābhyāṃ sa śakalābhyāṃ ca divaṃ bhūmiṃ ca nirmame |

madhye vyoma diśaś ca-aṣṭāv apāṃ sthānaṃ ca śāśvataṃ || 13 ||

Roman reading

tābhyāṃ sa śakalābhyāṃ ca divaṃ bhūmiṃ ca nirmame | madhye vyoma diśaś ca-aṣṭāv apāṃ sthānaṃ ca śāśvataṃ || 13 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.14◌ EeseDharma mein verified

udbabarha-ātmanaś ca-eva manaḥ sad.asad.ātmakam |

manasaś ca-apy ahaṅkāram abhimantāram īśvaram || 14 ||

Roman reading

udbabarha-ātmanaś ca-eva manaḥ sad.asad.ātmakam | manasaś ca-apy ahaṅkāram abhimantāram īśvaram || 14 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.15◌ EeseDharma mein verified

mahāntam eva ca-ātmānaṃ sarvāṇi tri.guṇāni ca |

viṣayāṇāṃ grahītṝṇi śanaiḥ pañca.indriyāṇi ca || 15 ||

Roman reading

mahāntam eva ca-ātmānaṃ sarvāṇi tri.guṇāni ca | viṣayāṇāṃ grahītṝṇi śanaiḥ pañca.indriyāṇi ca || 15 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.16◌ EeseDharma mein verified

teṣāṃ tv avayavān sūkṣmān ṣaṇṇām apy amita.ojasām |

sanniveśya-ātmamātrāsu sarvabhūtāni nirmame || 16 ||

Roman reading

teṣāṃ tv avayavān sūkṣmān ṣaṇṇām apy amita.ojasām | sanniveśya-ātmamātrāsu sarvabhūtāni nirmame || 16 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.17◌ EeseDharma mein verified

yan mūrti.avayavāḥ sūkṣmās tāni-imāny āśrayanti ṣaṭ |

tasmāt-śarīram ity āhus tasya mūrtiṃ manīṣiṇaḥ || 17 ||

Roman reading

yan mūrti.avayavāḥ sūkṣmās tāni-imāny āśrayanti ṣaṭ | tasmāt-śarīram ity āhus tasya mūrtiṃ manīṣiṇaḥ || 17 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.18◌ EeseDharma mein verified

tad āviśanti bhūtāni mahānti saha karmabhiḥ |

manaś ca-avayavaiḥ sūkṣmaiḥ sarvabhūtakṛd avyayam || 18 ||

Roman reading

tad āviśanti bhūtāni mahānti saha karmabhiḥ | manaś ca-avayavaiḥ sūkṣmaiḥ sarvabhūtakṛd avyayam || 18 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.19◌ EeseDharma mein verified

teṣām idaṃ tu saptānāṃ puruṣāṇāṃ mahā.ojasām |

sūkṣmābhyo mūrtimātrābhyaḥ sambhavaty avyayād vyayam || 19 ||

Roman reading

teṣām idaṃ tu saptānāṃ puruṣāṇāṃ mahā.ojasām | sūkṣmābhyo mūrtimātrābhyaḥ sambhavaty avyayād vyayam || 19 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.20◌ EeseDharma mein verified

ādyādyasya guṇaṃ tv eṣām avāpnoti paraḥ paraḥ |

yo yo yāvatithaś ca-eṣāṃ sa sa tāvad guṇaḥ smṛtaḥ || 20 ||

Roman reading

ādyādyasya guṇaṃ tv eṣām avāpnoti paraḥ paraḥ | yo yo yāvatithaś ca-eṣāṃ sa sa tāvad guṇaḥ smṛtaḥ || 20 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.21◌ EeseDharma mein verified

sarveṣāṃ tu sa nāmāni karmāṇi ca pṛthak pṛthak |

vedaśabdebhya eva-ādau pṛthak saṃsthāś ca nirmame || 21 ||

Roman reading

sarveṣāṃ tu sa nāmāni karmāṇi ca pṛthak pṛthak | vedaśabdebhya eva-ādau pṛthak saṃsthāś ca nirmame || 21 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.22◌ EeseDharma mein verified

karmātmanāṃ ca devānāṃ so 'sṛjat prāṇināṃ prabhuḥ |

sādhyānāṃ ca gaṇaṃ sūkṣmaṃ yajñaṃ ca-eva sanātanam || 22 ||

Roman reading

karmātmanāṃ ca devānāṃ so 'sṛjat prāṇināṃ prabhuḥ | sādhyānāṃ ca gaṇaṃ sūkṣmaṃ yajñaṃ ca-eva sanātanam || 22 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.23◌ EeseDharma mein verified

agni.vāyu.ravibhyas tu trayaṃ brahma sanātanam |

dudoha yajñasiddhi.artham ṛc.yajus.sāma.lakṣaṇam || 23 ||

Roman reading

agni.vāyu.ravibhyas tu trayaṃ brahma sanātanam | dudoha yajñasiddhi.artham ṛc.yajus.sāma.lakṣaṇam || 23 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.24◌ EeseDharma mein verified

kālaṃ kālavibhaktīś ca nakṣatrāṇi grahāṃs tathā |

saritaḥ sāgarān-śailān samāni viṣamāni ca || 24 ||

Roman reading

kālaṃ kālavibhaktīś ca nakṣatrāṇi grahāṃs tathā | saritaḥ sāgarān-śailān samāni viṣamāni ca || 24 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.25◌ EeseDharma mein verified

tapo vācaṃ ratiṃ ca-eva kāmaṃ ca krodham eva ca |

sṛṣṭiṃ sasarja ca-eva-imāṃ sraṣṭum icchann imāḥ prajāḥ || 25 ||

Roman reading

tapo vācaṃ ratiṃ ca-eva kāmaṃ ca krodham eva ca | sṛṣṭiṃ sasarja ca-eva-imāṃ sraṣṭum icchann imāḥ prajāḥ || 25 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.26◌ EeseDharma mein verified

karmaṇāṃ ca vivekārthaṃ dharma.adharmau vyavecayat |

dvandvair ayojayac ca-imāḥ sukha.duḥkhādibhiḥ prajāḥ || 26 ||

Roman reading

karmaṇāṃ ca vivekārthaṃ dharma.adharmau vyavecayat | dvandvair ayojayac ca-imāḥ sukha.duḥkhādibhiḥ prajāḥ || 26 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.27◌ EeseDharma mein verified

aṇvyo mātrā vināśinyo daśārdhānāṃ tu yāḥ smṛtāḥ |

tābhiḥ sārdham idaṃ sarvaṃ sambhavaty anupūrvaśaḥ || 27 ||

Roman reading

aṇvyo mātrā vināśinyo daśārdhānāṃ tu yāḥ smṛtāḥ | tābhiḥ sārdham idaṃ sarvaṃ sambhavaty anupūrvaśaḥ || 27 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.28◌ EeseDharma mein verified

yaṃ tu karmaṇi yasmin sa nyayuṅkta prathamaṃ prabhuḥ |

sa tad eva svayaṃ bheje sṛjyamānaḥ punaḥ punaḥ || 28 ||

Roman reading

yaṃ tu karmaṇi yasmin sa nyayuṅkta prathamaṃ prabhuḥ | sa tad eva svayaṃ bheje sṛjyamānaḥ punaḥ punaḥ || 28 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.29◌ EeseDharma mein verified

hiṃsra.ahiṃsre mṛdu.krūre dharma.adharmāv ṛta.an.ṛte |

yad yasya so 'dadhāt sarge tat tasya svayam āviśat || 29 ||

Roman reading

hiṃsra.ahiṃsre mṛdu.krūre dharma.adharmāv ṛta.an.ṛte | yad yasya so 'dadhāt sarge tat tasya svayam āviśat || 29 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.30◌ EeseDharma mein verified

yathā-ṛtu.liṅgāny ṛtavaḥ svayam eva-ṛtuparyaye |

svāni svāny abhipadyante tathā karmāṇi dehinaḥ || 30 ||

Roman reading

yathā-ṛtu.liṅgāny ṛtavaḥ svayam eva-ṛtuparyaye | svāni svāny abhipadyante tathā karmāṇi dehinaḥ || 30 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.31◌ EeseDharma mein verified

lokānāṃ tu vivṛddhi.arthaṃ mukha.bāhu.ūru.pādataḥ |

brāhmaṇaṃ kṣatriyaṃ vaiśyaṃ śūdraṃ ca niravartayat || 31 ||

Roman reading

lokānāṃ tu vivṛddhi.arthaṃ mukha.bāhu.ūru.pādataḥ | brāhmaṇaṃ kṣatriyaṃ vaiśyaṃ śūdraṃ ca niravartayat || 31 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.32◌ EeseDharma mein verified

dvidhā kṛtvā-ātmano deham ardhena puruṣo 'bhavat |

ardhena nārī tasyāṃ sa virājam asṛjat prabhuḥ || 32 ||

Roman reading

dvidhā kṛtvā-ātmano deham ardhena puruṣo 'bhavat | ardhena nārī tasyāṃ sa virājam asṛjat prabhuḥ || 32 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.33◌ EeseDharma mein verified

tapas taptvā-asṛjad yaṃ tu sa svayaṃ puruṣo virāṭ |

taṃ māṃ vitta-asya sarvasya sraṣṭāraṃ dvijasattamāḥ || 33 ||

Roman reading

tapas taptvā-asṛjad yaṃ tu sa svayaṃ puruṣo virāṭ | taṃ māṃ vitta-asya sarvasya sraṣṭāraṃ dvijasattamāḥ || 33 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.34◌ EeseDharma mein verified

ahaṃ prajāḥ sisṛkṣus tu tapas taptvā su.duścaram |

patīn prajānām asṛjaṃ maharṣīn ādito daśa || 34 ||

Roman reading

ahaṃ prajāḥ sisṛkṣus tu tapas taptvā su.duścaram | patīn prajānām asṛjaṃ maharṣīn ādito daśa || 34 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.35◌ EeseDharma mein verified

marīcim atri.aṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum |

pracetasaṃ vasiṣṭhaṃ ca bhṛguṃ nāradam eva ca || 35 ||

Roman reading

marīcim atri.aṅgirasau pulastyaṃ pulahaṃ kratum | pracetasaṃ vasiṣṭhaṃ ca bhṛguṃ nāradam eva ca || 35 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.36◌ EeseDharma mein verified

ete manūṃs tu saptān yān asṛjan bhūritejasaḥ |

devān devanikāyāṃś ca maharṣīṃś ca-amita.ojasaḥ || 36 ||

Roman reading

ete manūṃs tu saptān yān asṛjan bhūritejasaḥ | devān devanikāyāṃś ca maharṣīṃś ca-amita.ojasaḥ || 36 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.37◌ EeseDharma mein verified

yakṣa.rakṣas.piśācāṃś ca gandharva.apsaraso 'surān |

nāgān sarpān suparṇāṃś ca pitṝṇāṃś ca pṛthaggaṇam || 37 ||

Roman reading

yakṣa.rakṣas.piśācāṃś ca gandharva.apsaraso 'surān | nāgān sarpān suparṇāṃś ca pitṝṇāṃś ca pṛthaggaṇam || 37 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.38◌ EeseDharma mein verified

vidyuto 'śani.meghāṃś ca rohita.indradhanūṃṣi ca |

ulkā.nirghāta.ketūṃś ca jyotīṃṣy uccāvacāni ca || 38 ||

Roman reading

vidyuto 'śani.meghāṃś ca rohita.indradhanūṃṣi ca | ulkā.nirghāta.ketūṃś ca jyotīṃṣy uccāvacāni ca || 38 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.39◌ EeseDharma mein verified

kinnarān vānarān matsyān vividhāṃś ca vihaṅgamān |

paśūn mṛgān manuṣyāṃś ca vyālāṃś ca-ubhayatodataḥ || 39 ||

Roman reading

kinnarān vānarān matsyān vividhāṃś ca vihaṅgamān | paśūn mṛgān manuṣyāṃś ca vyālāṃś ca-ubhayatodataḥ || 39 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.40◌ EeseDharma mein verified

kṛmi.kīṭa.pataṅgāṃś ca yūkā.makṣika.matkuṇam |

sarvaṃ ca daṃśa.maśakaṃ sthāvaraṃ ca pṛthagvidham || 40 ||

Roman reading

kṛmi.kīṭa.pataṅgāṃś ca yūkā.makṣika.matkuṇam | sarvaṃ ca daṃśa.maśakaṃ sthāvaraṃ ca pṛthagvidham || 40 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.41◌ EeseDharma mein verified

evam etair idaṃ sarvaṃ mad.niyogān mahātmabhiḥ |

yathākarma tapoyogāt sṛṣṭaṃ sthāvara.jaṅgamam || 41 ||

Roman reading

evam etair idaṃ sarvaṃ mad.niyogān mahātmabhiḥ | yathākarma tapoyogāt sṛṣṭaṃ sthāvara.jaṅgamam || 41 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.42◌ EeseDharma mein verified

yeṣāṃ tu yādṛṣaṃ karma bhūtānām iha kīrtitam |

tat tathā vo 'bhidhāsyāmi kramayogaṃ ca janmani || 42 ||

Roman reading

yeṣāṃ tu yādṛṣaṃ karma bhūtānām iha kīrtitam | tat tathā vo 'bhidhāsyāmi kramayogaṃ ca janmani || 42 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.43◌ EeseDharma mein verified

paśavaś ca mṛgāś ca-eva vyālāś ca-ubhayatodataḥ |

rakṣāṃsi ca piśācāś ca manuṣyāś ca jarāyujāḥ || 43 ||

Roman reading

paśavaś ca mṛgāś ca-eva vyālāś ca-ubhayatodataḥ | rakṣāṃsi ca piśācāś ca manuṣyāś ca jarāyujāḥ || 43 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.44◌ EeseDharma mein verified

aṇḍājāḥ pakṣiṇaḥ sarpā nakrā matsyāś ca kacchapāḥ |

yāni ca-evaṃ.prakārāṇi sthalajāny audakāni ca || 44 ||

Roman reading

aṇḍājāḥ pakṣiṇaḥ sarpā nakrā matsyāś ca kacchapāḥ | yāni ca-evaṃ.prakārāṇi sthalajāny audakāni ca || 44 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.45◌ EeseDharma mein verified

svedajaṃ daṃśa.maśakaṃ yūkā.makṣika.matkuṇam |

ūṣmaṇaś ca-upajāyante yac ca-anyat kiṃ cid īdṛṣam || 45 ||

Roman reading

svedajaṃ daṃśa.maśakaṃ yūkā.makṣika.matkuṇam | ūṣmaṇaś ca-upajāyante yac ca-anyat kiṃ cid īdṛṣam || 45 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.46◌ EeseDharma mein verified

udbhijjāḥ sthāvarāḥ sarve bīja.kāṇḍaprarohiṇaḥ |

oṣadhyaḥ phalapākāntā bahu.puṣpa.phala.upagāḥ || 46 ||

Roman reading

udbhijjāḥ sthāvarāḥ sarve bīja.kāṇḍaprarohiṇaḥ | oṣadhyaḥ phalapākāntā bahu.puṣpa.phala.upagāḥ || 46 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.47◌ EeseDharma mein verified

apuṣpāḥ phalavanto ye te vanaspatayaḥ smṛtāḥ |

puṣpiṇaḥ phalinaś ca-eva vṛkṣās tu-ubhayataḥ smṛtāḥ || 47 ||

Roman reading

apuṣpāḥ phalavanto ye te vanaspatayaḥ smṛtāḥ | puṣpiṇaḥ phalinaś ca-eva vṛkṣās tu-ubhayataḥ smṛtāḥ || 47 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.48◌ EeseDharma mein verified

guccha.gulmaṃ tu vividhaṃ tathā-eva tṛṇajātayaḥ |

bīja.kāṇḍaruhāṇy eva pratānā vallya eva ca || 48 ||

Roman reading

guccha.gulmaṃ tu vividhaṃ tathā-eva tṛṇajātayaḥ | bīja.kāṇḍaruhāṇy eva pratānā vallya eva ca || 48 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.49◌ EeseDharma mein verified

tamasā bahu.rūpeṇa veṣṭitāḥ karmahetunā |

antaḥ.sañjñā bhavanty ete sukha.duḥkha.samanvitāḥ || 49 ||

Roman reading

tamasā bahu.rūpeṇa veṣṭitāḥ karmahetunā | antaḥ.sañjñā bhavanty ete sukha.duḥkha.samanvitāḥ || 49 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.50◌ EeseDharma mein verified

etad.antās tu gatayo brahmādyāḥ samudāhṛtāḥ |

ghore 'smin bhūtasaṃsāre nityaṃ satatayāyini || 50 ||

Roman reading

etad.antās tu gatayo brahmādyāḥ samudāhṛtāḥ | ghore 'smin bhūtasaṃsāre nityaṃ satatayāyini || 50 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.51◌ EeseDharma mein verified

evaṃ sarvaṃ sa sṛṣṭvā-idaṃ māṃ ca-acintya.parākramaḥ |

ātmany antardadhe bhūyaḥ kālaṃ kālena pīḍayan || 51 ||

Roman reading

evaṃ sarvaṃ sa sṛṣṭvā-idaṃ māṃ ca-acintya.parākramaḥ | ātmany antardadhe bhūyaḥ kālaṃ kālena pīḍayan || 51 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.52◌ EeseDharma mein verified

yadā sa devo jāgarti tad evaṃ ceṣṭate jagat |

yadā svapiti śānta.ātmā tadā sarvaṃ nimīlati || 52 ||

Roman reading

yadā sa devo jāgarti tad evaṃ ceṣṭate jagat | yadā svapiti śānta.ātmā tadā sarvaṃ nimīlati || 52 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.53◌ EeseDharma mein verified

tasmin svapiti tu svasthe karma.ātmānaḥ śarīriṇaḥ |

svakarmabhyo nivartante manaś ca glānim ṛcchati || 53 ||

Roman reading

tasmin svapiti tu svasthe karma.ātmānaḥ śarīriṇaḥ | svakarmabhyo nivartante manaś ca glānim ṛcchati || 53 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.54◌ EeseDharma mein verified

yugapat tu pralīyante yadā tasmin mahātmani |

tadā-ayaṃ sarvabhūtātmā sukhaṃ svapiti nirvṛtaḥ || 54 ||

Roman reading

yugapat tu pralīyante yadā tasmin mahātmani | tadā-ayaṃ sarvabhūtātmā sukhaṃ svapiti nirvṛtaḥ || 54 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.55◌ EeseDharma mein verified

tamo 'yaṃ tu samāśritya ciraṃ tiṣṭhati sa.indriyaḥ |

na ca svaṃ kurute karma tadā-utkrāmati mūrtitaḥ || 55 ||

Roman reading

tamo 'yaṃ tu samāśritya ciraṃ tiṣṭhati sa.indriyaḥ | na ca svaṃ kurute karma tadā-utkrāmati mūrtitaḥ || 55 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.56◌ EeseDharma mein verified

yadā-aṇumātriko bhūtvā bījaṃ sthāsnu cariṣṇu ca |

samāviśati saṃsṛṣṭas tadā mūrtiṃ vimuñcati || 56 ||

Roman reading

yadā-aṇumātriko bhūtvā bījaṃ sthāsnu cariṣṇu ca | samāviśati saṃsṛṣṭas tadā mūrtiṃ vimuñcati || 56 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.57◌ EeseDharma mein verified

evaṃ sa jāgrat.svapnābhyām idaṃ sarvaṃ cara.acaram |

sañjīvayati ca-ajasraṃ pramāpayati ca-avyayaḥ || 57 ||

Roman reading

evaṃ sa jāgrat.svapnābhyām idaṃ sarvaṃ cara.acaram | sañjīvayati ca-ajasraṃ pramāpayati ca-avyayaḥ || 57 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.58◌ EeseDharma mein verified

idaṃ śāstraṃ tu kṛtvā-asau mām eva svayam āditaḥ |

vidhivad grāhayām āsa marīci.ādīṃs tv ahaṃ munīn || 58 ||

Roman reading

idaṃ śāstraṃ tu kṛtvā-asau mām eva svayam āditaḥ | vidhivad grāhayām āsa marīci.ādīṃs tv ahaṃ munīn || 58 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.59◌ EeseDharma mein verified

etad vo 'yaṃ bhṛguḥ śāstraṃ śrāvayiṣyaty aśesataḥ |

etadd hi matto 'dhijage sarvam eṣo 'khilaṃ muniḥ || 59 ||

Roman reading

etad vo 'yaṃ bhṛguḥ śāstraṃ śrāvayiṣyaty aśesataḥ | etadd hi matto 'dhijage sarvam eṣo 'khilaṃ muniḥ || 59 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.60◌ EeseDharma mein verified

tatas tathā sa tena-ukto maharṣi.manunā bhṛguḥ |

tān abravīd ṛṣīn sarvān prītātmā śrūyatām iti || 60 ||

Roman reading

tatas tathā sa tena-ukto maharṣi.manunā bhṛguḥ | tān abravīd ṛṣīn sarvān prītātmā śrūyatām iti || 60 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.61◌ EeseDharma mein verified

svāyambhuvasya-asya manoḥ ṣaḍvaṃśyā manavo 'pare |

sṛṣṭavantaḥ prajāḥ svāḥ svā mahātmāno mahā.ojasaḥ || 61 ||

Roman reading

svāyambhuvasya-asya manoḥ ṣaḍvaṃśyā manavo 'pare | sṛṣṭavantaḥ prajāḥ svāḥ svā mahātmāno mahā.ojasaḥ || 61 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.62◌ EeseDharma mein verified

svārociṣaś ca-uttamaś ca tāmaso raivatas tathā |

cākṣuṣaś ca mahātejā vivasvat.suta eva ca || 62 ||

Roman reading

svārociṣaś ca-uttamaś ca tāmaso raivatas tathā | cākṣuṣaś ca mahātejā vivasvat.suta eva ca || 62 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.63◌ EeseDharma mein verified

svāyambhuva.ādyāḥ sapta-ete manavo bhūritejasaḥ |

sve sve 'ntare sarvam idam utpādya-āpuś cara.acaram || 63 ||

Roman reading

svāyambhuva.ādyāḥ sapta-ete manavo bhūritejasaḥ | sve sve 'ntare sarvam idam utpādya-āpuś cara.acaram || 63 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.64◌ EeseDharma mein verified

nimeṣā daśa ca-aṣṭau ca kāṣṭhā triṃśat tu tāḥ kalā |

triṃśat kalā muhūrtaḥ syād ahorātraṃ tu tāvataḥ || 64 ||

Roman reading

nimeṣā daśa ca-aṣṭau ca kāṣṭhā triṃśat tu tāḥ kalā | triṃśat kalā muhūrtaḥ syād ahorātraṃ tu tāvataḥ || 64 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.65◌ EeseDharma mein verified

ahorātre vibhajate sūryo mānuṣa.daivike |

rātriḥ svapnāya bhūtānāṃ ceṣṭāyai karmaṇām ahaḥ || 65 ||

Roman reading

ahorātre vibhajate sūryo mānuṣa.daivike | rātriḥ svapnāya bhūtānāṃ ceṣṭāyai karmaṇām ahaḥ || 65 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.66◌ EeseDharma mein verified

pitrye rātri.ahanī māsaḥ pravibhāgas tu pakṣayoḥ |

karma.ceṣṭāsv ahaḥ kṛṣṇaḥ śuklaḥ svapnāya śarvarī || 66 ||

Roman reading

pitrye rātri.ahanī māsaḥ pravibhāgas tu pakṣayoḥ | karma.ceṣṭāsv ahaḥ kṛṣṇaḥ śuklaḥ svapnāya śarvarī || 66 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.67◌ EeseDharma mein verified

daive rātri.ahanī varṣaṃ pravibhāgas tayoḥ punaḥ |

ahas tatra-udagayanaṃ rātriḥ syād dakṣiṇāyanam || 67 ||

Roman reading

daive rātri.ahanī varṣaṃ pravibhāgas tayoḥ punaḥ | ahas tatra-udagayanaṃ rātriḥ syād dakṣiṇāyanam || 67 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.68◌ EeseDharma mein verified

brāhmasya tu kṣapāhasya yat pramāṇaṃ samāsataḥ |

ekaikaśo yugānāṃ tu kramaśas tan nibodhata || 68 ||

Roman reading

brāhmasya tu kṣapāhasya yat pramāṇaṃ samāsataḥ | ekaikaśo yugānāṃ tu kramaśas tan nibodhata || 68 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.69◌ EeseDharma mein verified

catvāry āhuḥ sahasrāṇi varsāṇāṃ tat kṛtaṃ yugam |

tasya tāvat-śatī sandhyā sandhyāṃśaś ca tathāvidhaḥ || 69 ||

Roman reading

catvāry āhuḥ sahasrāṇi varsāṇāṃ tat kṛtaṃ yugam | tasya tāvat-śatī sandhyā sandhyāṃśaś ca tathāvidhaḥ || 69 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.70◌ EeseDharma mein verified

itareṣu sa.sandhyeṣu sa.sandhyāṃśeṣu ca triṣu |

ekāpāyena vartante sahasrāṇi śatāni ca || 70 ||

Roman reading

itareṣu sa.sandhyeṣu sa.sandhyāṃśeṣu ca triṣu | ekāpāyena vartante sahasrāṇi śatāni ca || 70 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.71◌ EeseDharma mein verified

yad etat parisaṅkhyātam ādāv eva caturyugam |

etad dvādaśasāhasraṃ devānāṃ yugam ucyate || 71 ||

Roman reading

yad etat parisaṅkhyātam ādāv eva caturyugam | etad dvādaśasāhasraṃ devānāṃ yugam ucyate || 71 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.72◌ EeseDharma mein verified

daivikānāṃ yugānāṃ tu sahasraṃ parisaṅkhyayā |

brāhmam ekam ahar jñeyaṃ tāvatīṃ rātrim eva ca || 72 ||

Roman reading

daivikānāṃ yugānāṃ tu sahasraṃ parisaṅkhyayā | brāhmam ekam ahar jñeyaṃ tāvatīṃ rātrim eva ca || 72 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.73◌ EeseDharma mein verified

tad vai yugasahasrāntaṃ brāhmaṃ puṇyam ahar viduḥ |

rātriṃ ca tāvatīm eva te 'horātravido janāḥ || 73 ||

Roman reading

tad vai yugasahasrāntaṃ brāhmaṃ puṇyam ahar viduḥ | rātriṃ ca tāvatīm eva te 'horātravido janāḥ || 73 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.74◌ EeseDharma mein verified

tasya so 'har.niśasya-ante prasuptaḥ pratibudhyate |

pratibuddhaś ca sṛjati manaḥ sad.asad.ātmakam || 74 ||

Roman reading

tasya so 'har.niśasya-ante prasuptaḥ pratibudhyate | pratibuddhaś ca sṛjati manaḥ sad.asad.ātmakam || 74 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.75◌ EeseDharma mein verified

manaḥ sṛṣṭiṃ vikurute codyamānaṃ sisṛkṣayā |

ākāśaṃ jāyate tasmāt tasya śabdaṃ guṇaṃ viduḥ || 75 ||

Roman reading

manaḥ sṛṣṭiṃ vikurute codyamānaṃ sisṛkṣayā | ākāśaṃ jāyate tasmāt tasya śabdaṃ guṇaṃ viduḥ || 75 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.76◌ EeseDharma mein verified

ākāśāt tu vikurvāṇāt sarvagandhavahaḥ śuciḥ |

balavāñ jāyate vāyuḥ sa vai sparśa.guṇo mataḥ || 76 ||

Roman reading

ākāśāt tu vikurvāṇāt sarvagandhavahaḥ śuciḥ | balavāñ jāyate vāyuḥ sa vai sparśa.guṇo mataḥ || 76 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.77◌ EeseDharma mein verified

vāyor api vikurvāṇād virociṣṇu tamonudam |

jyotir utpadyate bhāsvat tad rūpa.guṇam ucyate || 77 ||

Roman reading

vāyor api vikurvāṇād virociṣṇu tamonudam | jyotir utpadyate bhāsvat tad rūpa.guṇam ucyate || 77 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.78◌ EeseDharma mein verified

jyotiṣaś ca vikurvāṇād āpo rasa.guṇāḥ smṛtāḥ |

adbhyo gandha.guṇā bhūmir ity eṣā sṛṣṭir āditaḥ || 78 ||

Roman reading

jyotiṣaś ca vikurvāṇād āpo rasa.guṇāḥ smṛtāḥ | adbhyo gandha.guṇā bhūmir ity eṣā sṛṣṭir āditaḥ || 78 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.79◌ EeseDharma mein verified

yad prāg dvādaśasāhasram uditaṃ daivikaṃ yugam |

tad ekasaptati.guṇaṃ manvantaram iha-ucyate || 79 ||

Roman reading

yad prāg dvādaśasāhasram uditaṃ daivikaṃ yugam | tad ekasaptati.guṇaṃ manvantaram iha-ucyate || 79 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.80◌ EeseDharma mein verified

manvantarāṇy asaṅkhyāni sargaḥ saṃhāra eva ca |

krīḍann iva-etat kurute parameṣṭhī punaḥ punaḥ || 80 ||

Roman reading

manvantarāṇy asaṅkhyāni sargaḥ saṃhāra eva ca | krīḍann iva-etat kurute parameṣṭhī punaḥ punaḥ || 80 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.81◌ EeseDharma mein verified

catuṣpāt sakalo dharmaḥ satyaṃ ca-eva kṛte yuge |

na-adharmeṇa-āgamaḥ kaś cin manuṣyān prati vartate || 81 ||

Roman reading

catuṣpāt sakalo dharmaḥ satyaṃ ca-eva kṛte yuge | na-adharmeṇa-āgamaḥ kaś cin manuṣyān prati vartate || 81 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.82◌ EeseDharma mein verified

itareṣv āgamād dharmaḥ pādaśas tv avaropitaḥ |

caurika.anṛta.māyābhir dharmaś ca-apaiti pādaśaḥ || 82 ||

Roman reading

itareṣv āgamād dharmaḥ pādaśas tv avaropitaḥ | caurika.anṛta.māyābhir dharmaś ca-apaiti pādaśaḥ || 82 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.83◌ EeseDharma mein verified

a.rogāḥ sarvasiddhārthāś caturvarṣaśata.āyuṣaḥ |

kṛte tretādiṣu hy eṣāṃ āyur hrasati pādaśaḥ || 83 ||

Roman reading

a.rogāḥ sarvasiddhārthāś caturvarṣaśata.āyuṣaḥ | kṛte tretādiṣu hy eṣāṃ āyur hrasati pādaśaḥ || 83 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.84◌ EeseDharma mein verified

veda.uktam āyur martyānām āśiṣaś ca-eva karmaṇām |

phalanty anuyugaṃ loke prabhāvaś ca śarīriṇām || 84 ||

Roman reading

veda.uktam āyur martyānām āśiṣaś ca-eva karmaṇām | phalanty anuyugaṃ loke prabhāvaś ca śarīriṇām || 84 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.85◌ EeseDharma mein verified

anye kṛtayuge dharmās tretāyāṃ dvāpare 'pare |

anye kaliyuge nṝṇāṃ yugahrāsānurūpataḥ || 85 ||

Roman reading

anye kṛtayuge dharmās tretāyāṃ dvāpare 'pare | anye kaliyuge nṝṇāṃ yugahrāsānurūpataḥ || 85 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.86◌ EeseDharma mein verified

tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ jñānam ucyate |

dvāpare yajñam evāhur dānam ekaṃ kalau yuge || 86 ||

Roman reading

tapaḥ paraṃ kṛtayuge tretāyāṃ jñānam ucyate | dvāpare yajñam evāhur dānam ekaṃ kalau yuge || 86 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.87◌ EeseDharma mein verified

sarvasya-asya tu sargasya gupti.arthaṃ sa mahā.dyutiḥ |

mukha.bāhu.ūru.pajjānāṃ pṛthakkarmāṇy akalpayat || 87 ||

Roman reading

sarvasya-asya tu sargasya gupti.arthaṃ sa mahā.dyutiḥ | mukha.bāhu.ūru.pajjānāṃ pṛthakkarmāṇy akalpayat || 87 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.88◌ EeseDharma mein verified

adhyāpanam adhyayanaṃ yajanaṃ yājanaṃ tathā |

dānaṃ pratigrahaṃ ca-eva brāhmaṇānām akalpayat || 88 ||

Roman reading

adhyāpanam adhyayanaṃ yajanaṃ yājanaṃ tathā | dānaṃ pratigrahaṃ ca-eva brāhmaṇānām akalpayat || 88 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.89◌ EeseDharma mein verified

prajānāṃ rakṣaṇaṃ dānam ijyā.adhyayanam eva ca |

viṣayeṣv a.prasaktiś ca kṣatriyasya samāsataḥ || 89 ||

Roman reading

prajānāṃ rakṣaṇaṃ dānam ijyā.adhyayanam eva ca | viṣayeṣv a.prasaktiś ca kṣatriyasya samāsataḥ || 89 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.90◌ EeseDharma mein verified

paśūnāṃ rakṣaṇaṃ dānam ijyā.adhyayanam eva ca |

vaṇikpathaṃ kusīdaṃ ca vaiśyasya kṛṣim eva ca || 90 ||

Roman reading

paśūnāṃ rakṣaṇaṃ dānam ijyā.adhyayanam eva ca | vaṇikpathaṃ kusīdaṃ ca vaiśyasya kṛṣim eva ca || 90 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.91◌ EeseDharma mein verified

ekam eva tu śūdrasya prabhuḥ karma samādiśat |

eteṣām eva varṇānāṃ śuśrūṣām anasūyayā || 91 ||

Roman reading

ekam eva tu śūdrasya prabhuḥ karma samādiśat | eteṣām eva varṇānāṃ śuśrūṣām anasūyayā || 91 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.92◌ EeseDharma mein verified

ūrdhvaṃ nābher medhyataraḥ puruṣaḥ parikīrtitaḥ |

tasmān medhyatamaṃ tv asya mukham uktaṃ svayambhuvā || 92 ||

Roman reading

ūrdhvaṃ nābher medhyataraḥ puruṣaḥ parikīrtitaḥ | tasmān medhyatamaṃ tv asya mukham uktaṃ svayambhuvā || 92 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.93◌ EeseDharma mein verified

uttamāṅga.udbhavāj jyeṣṭhyād brahmaṇaś ca-eva dhāraṇāt |

sarvasya-eva-asya sargasya dharmato brāhmaṇaḥ prabhuḥ || 93 ||

Roman reading

uttamāṅga.udbhavāj jyeṣṭhyād brahmaṇaś ca-eva dhāraṇāt | sarvasya-eva-asya sargasya dharmato brāhmaṇaḥ prabhuḥ || 93 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.94◌ EeseDharma mein verified

taṃ hi svayambhūḥ svād āsyāt tapas taptvā-ādito 'sṛjat |

havya.kavyābhivāhyāya sarvasya-asya ca guptaye || 94 ||

Roman reading

taṃ hi svayambhūḥ svād āsyāt tapas taptvā-ādito 'sṛjat | havya.kavyābhivāhyāya sarvasya-asya ca guptaye || 94 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.95◌ EeseDharma mein verified

yasya-āsyena sadā-aśnanti havyāni tridiva.okasaḥ |

kavyāni ca-eva pitaraḥ kiṃ bhūtam adhikaṃ tataḥ || 95 ||

Roman reading

yasya-āsyena sadā-aśnanti havyāni tridiva.okasaḥ | kavyāni ca-eva pitaraḥ kiṃ bhūtam adhikaṃ tataḥ || 95 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.96◌ EeseDharma mein verified

bhūtānāṃ prāṇinaḥ śreṣṭhāḥ prāṇināṃ buddhijīvinaḥ |

buddhimatsu narāḥ śreṣṭhā nareṣu brāhmaṇāḥ smṛtāḥ || 96 ||

Roman reading

bhūtānāṃ prāṇinaḥ śreṣṭhāḥ prāṇināṃ buddhijīvinaḥ | buddhimatsu narāḥ śreṣṭhā nareṣu brāhmaṇāḥ smṛtāḥ || 96 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.97◌ EeseDharma mein verified

brāhmaṇeṣu ca vidvāṃso vidvatsu kṛta.buddhayaḥ |

kṛta.buddhiṣu kartāraḥ kartṛṣu brahmavedinaḥ || 97 ||

Roman reading

brāhmaṇeṣu ca vidvāṃso vidvatsu kṛta.buddhayaḥ | kṛta.buddhiṣu kartāraḥ kartṛṣu brahmavedinaḥ || 97 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.98◌ EeseDharma mein verified

utpattir eva viprasya mūrtir dharmasya śāśvatī |

sa hi dharmārtham utpanno brahmabhūyāya kalpate || 98 ||

Roman reading

utpattir eva viprasya mūrtir dharmasya śāśvatī | sa hi dharmārtham utpanno brahmabhūyāya kalpate || 98 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.99◌ EeseDharma mein verified

brāhmaṇo jāyamāno hi pṛthivyām adhijāyate |

īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ dharmakośasya guptaye || 99 ||

Roman reading

brāhmaṇo jāyamāno hi pṛthivyām adhijāyate | īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ dharmakośasya guptaye || 99 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.100◌ EeseDharma mein verified

sarvaṃ svaṃ brāhmaṇasya-idaṃ yat kiṃ cit-jagatīgataṃ |

śraiṣṭhyena-abhijanena-idaṃ sarvaṃ vai brāhmaṇo 'rhati || 100 ||

Roman reading

sarvaṃ svaṃ brāhmaṇasya-idaṃ yat kiṃ cit-jagatīgataṃ | śraiṣṭhyena-abhijanena-idaṃ sarvaṃ vai brāhmaṇo 'rhati || 100 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.101◌ EeseDharma mein verified

svam eva brāhmaṇo bhuṅkte svaṃ vaste svaṃ dadāti ca |

ānṛśaṃsyād brāhmaṇasya bhuñjate hi-itare janāḥ || 101 ||

Roman reading

svam eva brāhmaṇo bhuṅkte svaṃ vaste svaṃ dadāti ca | ānṛśaṃsyād brāhmaṇasya bhuñjate hi-itare janāḥ || 101 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.102◌ EeseDharma mein verified

tasya karmaviveka.arthaṃ śeṣāṇām anupūrvaśaḥ |

svāyambhuvo manur dhīmān idaṃ śāstram akalpayat || 102 ||

Roman reading

tasya karmaviveka.arthaṃ śeṣāṇām anupūrvaśaḥ | svāyambhuvo manur dhīmān idaṃ śāstram akalpayat || 102 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.103◌ EeseDharma mein verified

viduṣā brāhmaṇena-idam adhyetavyaṃ prayatnataḥ |

śiśyebhyaś ca pravaktavyaṃ samyaṅ na-anyena kena cit || 103 ||

Roman reading

viduṣā brāhmaṇena-idam adhyetavyaṃ prayatnataḥ | śiśyebhyaś ca pravaktavyaṃ samyaṅ na-anyena kena cit || 103 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.104◌ EeseDharma mein verified

idaṃ śāstram adhīyāno brāhmaṇaḥ śaṃsita.vrataḥ |

manas.vāc.dehajair nityaṃ karmadoṣair na lipyate || 104 ||

Roman reading

idaṃ śāstram adhīyāno brāhmaṇaḥ śaṃsita.vrataḥ | manas.vāc.dehajair nityaṃ karmadoṣair na lipyate || 104 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.105◌ EeseDharma mein verified

punāti paṅktiṃ vaṃśyāṃś ca sapta.sapta para.avarān |

pṛthivīm api ca-eva-imāṃ kṛtsnām eko 'pi so 'rhati || 105 ||

Roman reading

punāti paṅktiṃ vaṃśyāṃś ca sapta.sapta para.avarān | pṛthivīm api ca-eva-imāṃ kṛtsnām eko 'pi so 'rhati || 105 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.106◌ EeseDharma mein verified

idaṃ svastyayanaṃ śreṣṭham idaṃ buddhivivardhanam |

idaṃ yaśasyam āyuṣyam idaṃ niḥśreyasaṃ param || 106 ||

Roman reading

idaṃ svastyayanaṃ śreṣṭham idaṃ buddhivivardhanam | idaṃ yaśasyam āyuṣyam idaṃ niḥśreyasaṃ param || 106 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.107◌ EeseDharma mein verified

asmin dharmo 'khilena-ukto guṇa.doṣau ca karmaṇām |

caturṇām api varṇānām ācāraś ca-eva śāśvataḥ || 107 ||

Roman reading

asmin dharmo 'khilena-ukto guṇa.doṣau ca karmaṇām | caturṇām api varṇānām ācāraś ca-eva śāśvataḥ || 107 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.108◌ EeseDharma mein verified

ācāraḥ paramo dharmaḥ śruti.uktaḥ smārta eva ca |

tasmād asmin sadā yukto nityaṃ syād ātmavān dvijaḥ || 108 ||

Roman reading

ācāraḥ paramo dharmaḥ śruti.uktaḥ smārta eva ca | tasmād asmin sadā yukto nityaṃ syād ātmavān dvijaḥ || 108 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.109◌ EeseDharma mein verified

ācārād vicyuto vipro na vedaphalam aśnute |

ācāreṇa tu saṃyuktaḥ sampūrṇaphalabhāj bhavet || 109 ||

Roman reading

ācārād vicyuto vipro na vedaphalam aśnute | ācāreṇa tu saṃyuktaḥ sampūrṇaphalabhāj bhavet || 109 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.110◌ EeseDharma mein verified

evam ācārato dṛṣṭvā dharmasya munayo gatiṃ |

sarvasya tapaso mūlam ācāraṃ jagṛhuḥ param || 110 ||

Roman reading

evam ācārato dṛṣṭvā dharmasya munayo gatiṃ | sarvasya tapaso mūlam ācāraṃ jagṛhuḥ param || 110 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.111◌ EeseDharma mein verified

jagataś ca samutpattiṃ saṃskāravidhim eva ca |

vratacaryā.upacāraṃ ca snānasya ca paraṃ vidhim || 111 ||

Roman reading

jagataś ca samutpattiṃ saṃskāravidhim eva ca | vratacaryā.upacāraṃ ca snānasya ca paraṃ vidhim || 111 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.112◌ EeseDharma mein verified

dārādhigamanaṃ ca-eva vivāhānāṃ ca lakṣaṇam |

mahāyajñavidhānaṃ ca śrāddhakalpaṃ ca śāśvatam || 112 ||

Roman reading

dārādhigamanaṃ ca-eva vivāhānāṃ ca lakṣaṇam | mahāyajñavidhānaṃ ca śrāddhakalpaṃ ca śāśvatam || 112 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.113◌ EeseDharma mein verified

vṛttīnāṃ lakṣaṇaṃ ca-eva snātakasya vratāni ca |

bhakṣya.abhakṣyaṃ ca śaucaṃ ca dravyāṇāṃ śuddhim eva ca || 113 ||

Roman reading

vṛttīnāṃ lakṣaṇaṃ ca-eva snātakasya vratāni ca | bhakṣya.abhakṣyaṃ ca śaucaṃ ca dravyāṇāṃ śuddhim eva ca || 113 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.114◌ EeseDharma mein verified

strīdharma.yogaṃ tāpasyaṃ mokṣaṃ sannyāsam eva ca |

rājñaś ca dharmam akhilaṃ kāryāṇāṃ ca vinirṇayam || 114 ||

Roman reading

strīdharma.yogaṃ tāpasyaṃ mokṣaṃ sannyāsam eva ca | rājñaś ca dharmam akhilaṃ kāryāṇāṃ ca vinirṇayam || 114 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.115◌ EeseDharma mein verified

sākṣipraśna.vidhānaṃ ca dharmaṃ strī.puṃsayor api |

vibhāgadharmaṃ dyūtaṃ ca kaṇṭakānāṃ ca śodhanam || 115 ||

Roman reading

sākṣipraśna.vidhānaṃ ca dharmaṃ strī.puṃsayor api | vibhāgadharmaṃ dyūtaṃ ca kaṇṭakānāṃ ca śodhanam || 115 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.116◌ EeseDharma mein verified

vaiśya.śūdra.upacāraṃ ca saṅkīrṇānāṃ ca sambhavam |

āpad.dharmaṃ ca varṇānāṃ prāyaścitta.vidhiṃ tathā || 116 ||

Roman reading

vaiśya.śūdra.upacāraṃ ca saṅkīrṇānāṃ ca sambhavam | āpad.dharmaṃ ca varṇānāṃ prāyaścitta.vidhiṃ tathā || 116 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.117◌ EeseDharma mein verified

saṃsāragamanaṃ ca-eva trividhaṃ karma.sambhavam |

niḥśreyasaṃ karmaṇāṃ ca guṇa.doṣaparīkṣaṇam || 117 ||

Roman reading

saṃsāragamanaṃ ca-eva trividhaṃ karma.sambhavam | niḥśreyasaṃ karmaṇāṃ ca guṇa.doṣaparīkṣaṇam || 117 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.118◌ EeseDharma mein verified

deśadharmān-jātidharmān kuladharmāṃś ca śāśvatān |

pāṣaṇḍa.gaṇadharmāṃś ca śāstre 'sminn uktavān manuḥ || 118 ||

Roman reading

deśadharmān-jātidharmān kuladharmāṃś ca śāśvatān | pāṣaṇḍa.gaṇadharmāṃś ca śāstre 'sminn uktavān manuḥ || 118 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Manusmṛti 1.119◌ EeseDharma mein verified

yathā-idam uktavān-śāstraṃ purā pṛṣṭo manur mayā |

tathā-idaṃ yūyam apy adya mat.sakāśāt-nibodhata || 119 ||

Roman reading

yathā-idam uktavān-śāstraṃ purā pṛṣṭo manur mayā | tathā-idaṃ yūyam apy adya mat.sakāśāt-nibodhata || 119 ||

Project-owned meaning abhi available nahi hai.