dūṣyebhyaḥ śatrubhyaś ca dvividhā śuddhā | 1 |
dūṣyebhyaḥ śatrubhyaś ca dvividhā śuddhā | 1 |
EeseDharmaSanātana Library
127Book 9 · Chapter 6
72 shlokdūṣyebhyaḥ śatrubhyaś ca dvividhā śuddhā | 1 |
dūṣyebhyaḥ śatrubhyaś ca dvividhā śuddhā | 1 |
dūṣya.śuddhāyāṃ paureṣu jānapadeṣu vā daṇḍa.varjān upāyān prayuñjīta | 2 |
dūṣya.śuddhāyāṃ paureṣu jānapadeṣu vā daṇḍa.varjān upāyān prayuñjīta | 2 |
daṇḍo hi mahā.jane kṣeptum aśakyaḥ | 3 |
daṇḍo hi mahā.jane kṣeptum aśakyaḥ | 3 |
kṣipto vā taṃ ca-arthaṃ na kuryāt, anyaṃ ca-anartham utpādayet | 4 |
kṣipto vā taṃ ca-arthaṃ na kuryāt, anyaṃ ca-anartham utpādayet | 4 |
mukhyeṣu tv eṣāṃ dāṇḍa.karmikavac ceṣṭeta | 5 |
mukhyeṣu tv eṣāṃ dāṇḍa.karmikavac ceṣṭeta | 5 |
śatru.śuddhāyāṃ yataḥ śatruḥ pradhānaḥ kāryo vā tataḥ sāma.ādibhiḥ siddhiṃ lipseta | 6 |
śatru.śuddhāyāṃ yataḥ śatruḥ pradhānaḥ kāryo vā tataḥ sāma.ādibhiḥ siddhiṃ lipseta | 6 |
svāminy āyattā pradhāna.siddhiḥ, mantriṣv āyattā-āyatta.siddhiḥ, ubhaya.āyattā pradhāna.āyatta.siddhiḥ | 7 |
svāminy āyattā pradhāna.siddhiḥ, mantriṣv āyattā-āyatta.siddhiḥ, ubhaya.āyattā pradhāna.āyatta.siddhiḥ | 7 |
dūṣya.adūṣyāṇām āmiśritatvād āmiśrā | 8 |
dūṣya.adūṣyāṇām āmiśritatvād āmiśrā | 8 |
āmiśrāyām adūṣyataḥ siddhiḥ | 9 |
āmiśrāyām adūṣyataḥ siddhiḥ | 9 |
ālambana.abhāve hy ālambitā na vidyante | 10 |
ālambana.abhāve hy ālambitā na vidyante | 10 |
mitra.amitrāṇām ekī.bhāvāt para.miśrā | 11 |
mitra.amitrāṇām ekī.bhāvāt para.miśrā | 11 |
para.miśrāyāṃ mitrataḥ siddhiḥ | 12 |
para.miśrāyāṃ mitrataḥ siddhiḥ | 12 |
sukaro hi mitreṇa sandhiḥ, na-amitreṇa-iti | 13 |
sukaro hi mitreṇa sandhiḥ, na-amitreṇa-iti | 13 |
mitraṃ cen na sandhim icched abhīkṣṇam upajapet | 14 |
mitraṃ cen na sandhim icched abhīkṣṇam upajapet | 14 |
tataḥ sattribhir amitrād bhedayitvā mitraṃ labheta | 15 |
tataḥ sattribhir amitrād bhedayitvā mitraṃ labheta | 15 |
mitra.saṅghasya vā yo 'nta.sthāyī taṃ labheta | 16 |
mitra.saṅghasya vā yo 'nta.sthāyī taṃ labheta | 16 |
anta.sthāyini labdhe madhya.sthāyino bhidyante | 17 |
anta.sthāyini labdhe madhya.sthāyino bhidyante | 17 |
madhya.sthāyinaṃ vā labheta | 18 |
madhya.sthāyinaṃ vā labheta | 18 |
madhya.sthāyini labdhe na-anta.sthāyinaḥ saṃhanyante | 19 |
madhya.sthāyini labdhe na-anta.sthāyinaḥ saṃhanyante | 19 |
yathā ca-eṣām āśraya.bhedas tān upāyān prayuñjīta | 20 |
yathā ca-eṣām āśraya.bhedas tān upāyān prayuñjīta | 20 |
dhārmikaṃ jāti.kula.śruta.vṛtta.stavena sambandhena pūrveṣāṃ traikālya.upakārān apakārābhyāṃ vā sāntvayet | 21 |
dhārmikaṃ jāti.kula.śruta.vṛtta.stavena sambandhena pūrveṣāṃ traikālya.upakārān apakārābhyāṃ vā sāntvayet | 21 |
nivṛtta.utsāhaṃ vigraha.śrāntaṃ pratihata.upāyaṃ kṣaya.vyayābhyāṃ pravāsena ca-upataptaṃ śaucena-anyaṃ lipsamānam anyasmād vā śaṅkamānaṃ maitrī.pradhānaṃ vā kalyāṇa.buddhiṃ sāmnā sādhayet | 22 |
nivṛtta.utsāhaṃ vigraha.śrāntaṃ pratihata.upāyaṃ kṣaya.vyayābhyāṃ pravāsena ca-upataptaṃ śaucena-anyaṃ lipsamānam anyasmād vā śaṅkamānaṃ maitrī.pradhānaṃ vā kalyāṇa.buddhiṃ sāmnā sādhayet | 22 |
lubdhaṃ kṣīṇaṃ vā tapasvi.mukhya.avasthāpanā.pūrvaṃ dānena sādhayet | 23 |
lubdhaṃ kṣīṇaṃ vā tapasvi.mukhya.avasthāpanā.pūrvaṃ dānena sādhayet | 23 |
tat pañca.vidhaṃ - deya.visargo gṛhīta.anuvartanam ātta.pratidānaṃ sva.dravya.dānam apūrvaṃ para.sveṣu svayaṃ.grāha.dānaṃ ca | 24 |
tat pañca.vidhaṃ - deya.visargo gṛhīta.anuvartanam ātta.pratidānaṃ sva.dravya.dānam apūrvaṃ para.sveṣu svayaṃ.grāha.dānaṃ ca | 24 |
iti dāna.karma | 25 |
iti dāna.karma | 25 |
paraspara.dveṣa.vaira.bhūmi.haraṇa.śaṅkitam ato 'nyatamena bhedayet | 26 |
paraspara.dveṣa.vaira.bhūmi.haraṇa.śaṅkitam ato 'nyatamena bhedayet | 26 |
bhīruṃ vā pratighātena "kṛta.sandhir eṣa tvayi karma.kariṣyati, mitram asya nisṛṣṭam, sandhau vā na-abhyantaraḥ" iti | 27 |
bhīruṃ vā pratighātena "kṛta.sandhir eṣa tvayi karma.kariṣyati, mitram asya nisṛṣṭam, sandhau vā na-abhyantaraḥ" iti | 27 |
yasya vā sva.deśād anya.deśād vā paṇyāni paṇya.agāratayā-āgaccheyuḥ tāni asya "yātavyāl labdhāni" iti sattriṇaś cārayeyuḥ | 28 |
yasya vā sva.deśād anya.deśād vā paṇyāni paṇya.agāratayā-āgaccheyuḥ tāni asya "yātavyāl labdhāni" iti sattriṇaś cārayeyuḥ | 28 |
bahulī.bhūte śāsanam abhityaktena preṣayet "etat te paṇyaṃ paṇya.agāraṃ vā mayā te preṣitam, sāmavāyikeṣu vikramasva, apagaccha vā, tataḥ paṇa.śeṣam avāpsyasi" iti | 29 |
bahulī.bhūte śāsanam abhityaktena preṣayet "etat te paṇyaṃ paṇya.agāraṃ vā mayā te preṣitam, sāmavāyikeṣu vikramasva, apagaccha vā, tataḥ paṇa.śeṣam avāpsyasi" iti | 29 |
tataḥ sattriṇaḥ pareṣu grāhayeyuḥ "etad ari.pradattam" iti | 30 |
tataḥ sattriṇaḥ pareṣu grāhayeyuḥ "etad ari.pradattam" iti | 30 |
śatru.prakhyātaṃ vā paṇyam avijñātaṃ vijigīṣuṃ gacchet | 31 |
śatru.prakhyātaṃ vā paṇyam avijñātaṃ vijigīṣuṃ gacchet | 31 |
tad asya vaidehaka.vyañjanāḥ śatru.mukhyeṣu vikrīṇīran | 32 |
tad asya vaidehaka.vyañjanāḥ śatru.mukhyeṣu vikrīṇīran | 32 |
tataḥ sattriṇaḥ pareṣu grāhayeyuḥ "etat paṇyam ari.pradattam" iti | 33 |
tataḥ sattriṇaḥ pareṣu grāhayeyuḥ "etat paṇyam ari.pradattam" iti | 33 |
mahā.aparādhān artha.mānābhyām upagṛhya vā śastra.rasa.agnibhir amitre praṇidadhyāt | 34 |
mahā.aparādhān artha.mānābhyām upagṛhya vā śastra.rasa.agnibhir amitre praṇidadhyāt | 34 |
atha-ekam amātyaṃ niṣpātayet | 35 |
atha-ekam amātyaṃ niṣpātayet | 35 |
tasya putra.dāram upagṛhya rātrau hatam iti khyāpayet | 36 |
tasya putra.dāram upagṛhya rātrau hatam iti khyāpayet | 36 |
atha-amātyaḥ śatros tān eka.ekaśaḥ prarūpayet | 37 |
atha-amātyaḥ śatros tān eka.ekaśaḥ prarūpayet | 37 |
te ced yathā.uktaṃ kuryur na ca-enān grāhayet | 38 |
te ced yathā.uktaṃ kuryur na ca-enān grāhayet | 38 |
aśaktimato vā grāhayet | 39 |
aśaktimato vā grāhayet | 39 |
āpta.bhāva.upagato mukhyād asya-ātmānaṃ rakṣaṇīyaṃ kathayet | 40 |
āpta.bhāva.upagato mukhyād asya-ātmānaṃ rakṣaṇīyaṃ kathayet | 40 |
atha-amitra.śāsanaṃ mukhya.upaghātāya preṣitam ubhaya.vetano grāhayet | 41 |
atha-amitra.śāsanaṃ mukhya.upaghātāya preṣitam ubhaya.vetano grāhayet | 41 |
utsāha.śaktimato vā preṣayet "amuṣya rājyaṃ gṛhāṇa, yathā.asthito naḥ sandhiḥ" iti | 42 |
utsāha.śaktimato vā preṣayet "amuṣya rājyaṃ gṛhāṇa, yathā.asthito naḥ sandhiḥ" iti | 42 |
tataḥ sattriṇaḥ pareṣu grāhayeyuḥ | 43 |
tataḥ sattriṇaḥ pareṣu grāhayeyuḥ | 43 |
ekasya skandha.āvāraṃ vīvadham āsāraṃ vā ghātayeyuḥ | 44 |
ekasya skandha.āvāraṃ vīvadham āsāraṃ vā ghātayeyuḥ | 44 |
itareṣu maitrīṃ bruvāṇāḥ "tvam eteṣāṃ ghātayitavyaḥ" ity upajapeyuḥ | 45 |
itareṣu maitrīṃ bruvāṇāḥ "tvam eteṣāṃ ghātayitavyaḥ" ity upajapeyuḥ | 45 |
yasya vā pravīra.puruṣo hastī hayo vā mriyeta gūḍha.puruṣair hanyeta hriyeta vā sattriṇaḥ paraspara.upahataṃ brūyuḥ | 46 |
yasya vā pravīra.puruṣo hastī hayo vā mriyeta gūḍha.puruṣair hanyeta hriyeta vā sattriṇaḥ paraspara.upahataṃ brūyuḥ | 46 |
tataḥ śāsanam abhiśastasya preṣayet "bhūyaḥ kuru tataḥ paṇa.śeeṣam avāpsyasi" iti | 47 |
tataḥ śāsanam abhiśastasya preṣayet "bhūyaḥ kuru tataḥ paṇa.śeeṣam avāpsyasi" iti | 47 |
tad ubhaya.vetanā grāhayeyuḥ | 48 |
tad ubhaya.vetanā grāhayeyuḥ | 48 |
bhinneṣv anyatamaṃ labheta | 49 |
bhinneṣv anyatamaṃ labheta | 49 |
tena senā.pati.kumāra.daṇḍa.cāriṇo vyākhyātāḥ | 50 |
tena senā.pati.kumāra.daṇḍa.cāriṇo vyākhyātāḥ | 50 |
sāndhikaṃ ca bhedaṃ prayuñjīta | 51 |
sāndhikaṃ ca bhedaṃ prayuñjīta | 51 |
iti bheda.karma | 52 |
iti bheda.karma | 52 |
tīkṣṇam utsāhinaṃ vyasaninaṃ sthita.śatruṃ vā gūḍha.puruṣāḥ śastra.agni.rasa.ādibhiḥ sādhayeyuḥ, saukaryato vā teṣām anyatamaḥ | 53 |
tīkṣṇam utsāhinaṃ vyasaninaṃ sthita.śatruṃ vā gūḍha.puruṣāḥ śastra.agni.rasa.ādibhiḥ sādhayeyuḥ, saukaryato vā teṣām anyatamaḥ | 53 |
tīkṣṇo hy ekaḥ śastra.rasa.agnibhiḥ sādhayet | 54 |
tīkṣṇo hy ekaḥ śastra.rasa.agnibhiḥ sādhayet | 54 |
ayaṃ sarva.sandoha.karma viśiṣṭaṃ vā karoti | 55 |
ayaṃ sarva.sandoha.karma viśiṣṭaṃ vā karoti | 55 |
ity upāya.catur.vargaḥ | 56 |
ity upāya.catur.vargaḥ | 56 |
pūrvaḥ pūrvaś ca-asya laghiṣṭhaḥ | 57 |
pūrvaḥ pūrvaś ca-asya laghiṣṭhaḥ | 57 |
sāntvam eka.guṇam | 58 |
sāntvam eka.guṇam | 58 |
dānaṃ dvi.guṇaṃ sāntva.pūrvam | 59 |
dānaṃ dvi.guṇaṃ sāntva.pūrvam | 59 |
bhedas tri.guṇaḥ sāntva.dāna.pūrvaḥ | 60 |
bhedas tri.guṇaḥ sāntva.dāna.pūrvaḥ | 60 |
daṇḍaś catur.guṇaḥ sāntva.dāna.bheda.pūrvaḥ | 61 |
daṇḍaś catur.guṇaḥ sāntva.dāna.bheda.pūrvaḥ | 61 |
ity abhiyuñjāneṣu-uktam | 62 |
ity abhiyuñjāneṣu-uktam | 62 |
sva.bhūmiṣṭheṣu tu ta eva-upāyāḥ | 63 |
sva.bhūmiṣṭheṣu tu ta eva-upāyāḥ | 63 |
viśeṣas tu | 64 |
viśeṣas tu | 64 |
sva.bhūmiṣṭhānām anyatamasya paṇya.agārair abhijñātān dūta.mukhyān abhīkṣṇaṃ preṣayet | 65 |
sva.bhūmiṣṭhānām anyatamasya paṇya.agārair abhijñātān dūta.mukhyān abhīkṣṇaṃ preṣayet | 65 |
ta enaṃ sandhau para.hiṃsāyāṃ vā yojayeyuḥ | 66 |
ta enaṃ sandhau para.hiṃsāyāṃ vā yojayeyuḥ | 66 |
apratipadyamānaṃ "kṛto naḥ sandhiḥ" ity āvedayeyuḥ | 67 |
apratipadyamānaṃ "kṛto naḥ sandhiḥ" ity āvedayeyuḥ | 67 |
tam itareṣām ubhaya.vetanāḥ saṅkrāmayeyuḥ "ayaṃ vo rājā duṣṭaḥ" iti | 68 |
tam itareṣām ubhaya.vetanāḥ saṅkrāmayeyuḥ "ayaṃ vo rājā duṣṭaḥ" iti | 68 |
yasya vā yasmād bhayaṃ vairaṃ dveṣo vā taṃ tasmād bhedayeyuḥ "ayaṃ te śatruṇā sandhatte, purā tvām atisandhatte, kṣiprataraṃ sandhīyasva, nigrahe ca-asya prayatasva" iti | 69 |
yasya vā yasmād bhayaṃ vairaṃ dveṣo vā taṃ tasmād bhedayeyuḥ "ayaṃ te śatruṇā sandhatte, purā tvām atisandhatte, kṣiprataraṃ sandhīyasva, nigrahe ca-asya prayatasva" iti | 69 |
āvāha.vivāhābhyāṃ vā kṛtvā samyogam asamyuktān bhedayet | 70 |
āvāha.vivāhābhyāṃ vā kṛtvā samyogam asamyuktān bhedayet | 70 |
sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhaiś ca-eṣāṃ rājyāni ghātayet, sārtha.vraja.aṭavīr vā, daṇḍaṃ vā-abhisṛtam | 71 |
sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhaiś ca-eṣāṃ rājyāni ghātayet, sārtha.vraja.aṭavīr vā, daṇḍaṃ vā-abhisṛtam | 71 |
paraspara.apāśrayāś ca-eṣāṃ jāti.saṅghāś chidreṣu prahareyuḥ, gūḍhāś ca-agni.rasa.śastreṇa | 72 |
paraspara.apāśrayāś ca-eṣāṃ jāti.saṅghāś chidreṣu prahareyuḥ, gūḍhāś ca-agni.rasa.śastreṇa | 72 |