EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 125

Book 9 · Adhyay 4

Book 9 · Chapter 4

25 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ09.4.01◌ EeseDharma mein verified

yugya.puruṣa.apacayaḥ kṣayaḥ | 1 |

Roman reading

yugya.puruṣa.apacayaḥ kṣayaḥ | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.02◌ EeseDharma mein verified

hiraṇya.dhānya.apacayo vyayaḥ | 2 |

Roman reading

hiraṇya.dhānya.apacayo vyayaḥ | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.03◌ EeseDharma mein verified

tābhyāṃ bahu.guṇa.viśiṣṭe lābhe yāyāt | 3 |

Roman reading

tābhyāṃ bahu.guṇa.viśiṣṭe lābhe yāyāt | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.04◌ EeseDharma mein verified

ādeyaḥ pratyādeyaḥ prasādakaḥ prakopako hrasva.kālas tanu.kṣayo 'lpa.vyayo mahān vṛddhy.udayaḥ kalyo dharmyaḥ purogaś ca-iti lābha.sampat | 4 |

Roman reading

ādeyaḥ pratyādeyaḥ prasādakaḥ prakopako hrasva.kālas tanu.kṣayo 'lpa.vyayo mahān vṛddhy.udayaḥ kalyo dharmyaḥ purogaś ca-iti lābha.sampat | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.05◌ EeseDharma mein verified

suprāpya.anupālyaḥ pareṣām apratyādeya ity ādeyaḥ | 5 |

Roman reading

suprāpya.anupālyaḥ pareṣām apratyādeya ity ādeyaḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.06◌ EeseDharma mein verified

viparyaye pratyādeyaḥ | 6 |

Roman reading

viparyaye pratyādeyaḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.07◌ EeseDharma mein verified

tam ādadānas tatrastho vā vināśaṃ prāpnoti | 7 |

Roman reading

tam ādadānas tatrastho vā vināśaṃ prāpnoti | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.08◌ EeseDharma mein verified

yadi vā paśyet "pratyādeyam ādāya kośa.daṇḍa.nicaya.rakṣā.vidhānāny avasrāvayiṣyāmi, khani.dravya.hasti.vana.setu.bandha.vaṇik.pathān uddhṛta.sārān kariṣyāmi, prakṛtīr asya karśayiṣyāmi, apavāhayiṣyāmi, āyogena-ārādhayiṣyāmi vā, tāḥ paraṃ pratiyogena kopayiṣyati, pratipakṣe vā-asya paṇyam enaṃ kariṣyāmi, mitram aparuddhaṃ vā-asya pratipādayiṣyāmi, mitrasya svasya vā deśasya pīḍām atrasthas taskarebhyaḥ parebhyaś ca pratikariṣyāmi, mitram āśrayaṃ vā-asya vaiguṇyaṃ grāhayiṣyāmi, tad amitra.viraktaṃ tat.kulīnaṃ pratipatsyate, satkṛtya vā-asmai bhūmiṃ dāsyāmi iti saṃhita.samutthitaṃ mitraṃ me cirāya bhaviṣyati" iti pratyādeyam api lābham ādadīta | 8 |

Roman reading

yadi vā paśyet "pratyādeyam ādāya kośa.daṇḍa.nicaya.rakṣā.vidhānāny avasrāvayiṣyāmi, khani.dravya.hasti.vana.setu.bandha.vaṇik.pathān uddhṛta.sārān kariṣyāmi, prakṛtīr asya karśayiṣyāmi, apavāhayiṣyāmi, āyogena-ārādhayiṣyāmi vā, tāḥ paraṃ pratiyogena kopayiṣyati, pratipakṣe vā-asya paṇyam enaṃ kariṣyāmi, mitram aparuddhaṃ vā-asya pratipādayiṣyāmi, mitrasya svasya vā deśasya pīḍām atrasthas taskarebhyaḥ parebhyaś ca pratikariṣyāmi, mitram āśrayaṃ vā-asya vaiguṇyaṃ grāhayiṣyāmi, tad amitra.viraktaṃ tat.kulīnaṃ pratipatsyate, satkṛtya vā-asmai bhūmiṃ dāsyāmi iti saṃhita.samutthitaṃ mitraṃ me cirāya bhaviṣyati" iti pratyādeyam api lābham ādadīta | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.09◌ EeseDharma mein verified

ity ādeya.pratyādeyau vyākhyātau | 9 |

Roman reading

ity ādeya.pratyādeyau vyākhyātau | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.10◌ EeseDharma mein verified

adhārmikād dhārmikasya lābho labhyamānaḥ sveṣāṃ pareṣāṃ ca prasādako bhavati | 10 |

Roman reading

adhārmikād dhārmikasya lābho labhyamānaḥ sveṣāṃ pareṣāṃ ca prasādako bhavati | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.11◌ EeseDharma mein verified

viparītaḥ prakopaka iti | 11 |

Roman reading

viparītaḥ prakopaka iti | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.12◌ EeseDharma mein verified

mantriṇām upadeśāl lābho 'labhyamānaḥ kopako bhavati "ayam asmābhiḥ kṣaya.vyayau grāhitaḥ" iti | 12 |

Roman reading

mantriṇām upadeśāl lābho 'labhyamānaḥ kopako bhavati "ayam asmābhiḥ kṣaya.vyayau grāhitaḥ" iti | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.13◌ EeseDharma mein verified

dūṣya.mantriṇām anādarāl lābho labhyamānaḥ kopako bhavati "siddha.artho 'yam asmān vināśayiṣyati" iti | 13 |

Roman reading

dūṣya.mantriṇām anādarāl lābho labhyamānaḥ kopako bhavati "siddha.artho 'yam asmān vināśayiṣyati" iti | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.14◌ EeseDharma mein verified

viparītaḥ prasādakaḥ | 14 |

Roman reading

viparītaḥ prasādakaḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.15◌ EeseDharma mein verified

iti prasādaka.kopakau vyākhyātau | 15 |

Roman reading

iti prasādaka.kopakau vyākhyātau | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.16◌ EeseDharma mein verified

gamana.mātra.sādhyatvād hrasva.kālah | 16 |

Roman reading

gamana.mātra.sādhyatvād hrasva.kālah | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.17◌ EeseDharma mein verified

mantra.sādhyatvāt tanu.kṣayaḥ | 17 |

Roman reading

mantra.sādhyatvāt tanu.kṣayaḥ | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.18◌ EeseDharma mein verified

bhakta.mātra.vyayatvād alpa.vyayah

Roman reading

bhakta.mātra.vyayatvād alpa.vyayah

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.19◌ EeseDharma mein verified

tadātva.vaipulyān mahān | 19 |

Roman reading

tadātva.vaipulyān mahān | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.20◌ EeseDharma mein verified

artha.anubandhakatvād vṛddhy.udayaḥ | 20 |

Roman reading

artha.anubandhakatvād vṛddhy.udayaḥ | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.21◌ EeseDharma mein verified

nirābādhakatvāt kalyaḥ | 21 |

Roman reading

nirābādhakatvāt kalyaḥ | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.22◌ EeseDharma mein verified

praśasta.upādānād dharmyaḥ | 22 |

Roman reading

praśasta.upādānād dharmyaḥ | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.23◌ EeseDharma mein verified

sāmavāyikānām anirbandha.gāmitvāt purogaḥ | iti | 23 |

Roman reading

sāmavāyikānām anirbandha.gāmitvāt purogaḥ | iti | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.24◌ EeseDharma mein verified

tulye lābhe deśa.kālau śakty.upāyau priya.apriyau java.ajavau sāmīpya.viprakarṣau tadātva.anubandhau sāratva.sātatye bāhulya.bāhu.guṇye ca vimṛśya bahu.guṇa.yuktaṃ lābham ādadīta | 24 |

Roman reading

tulye lābhe deśa.kālau śakty.upāyau priya.apriyau java.ajavau sāmīpya.viprakarṣau tadātva.anubandhau sāratva.sātatye bāhulya.bāhu.guṇye ca vimṛśya bahu.guṇa.yuktaṃ lābham ādadīta | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ09.4.25◌ EeseDharma mein verified

lābha.vighnāḥ - kāmaḥ kopaḥ sādhvasaṃ kāruṇyaṃ hrīr anārya.bhāvo mānaḥ sānukrośatā para.loka.apekṣā dhārmikatvam atyāgitvaṃ dainyam asūyā hasta.gata.avamāno daurātmyam aviśvāso bhayam apratīkāraḥ śīta.uṣṇa.varṣāṇām ākṣamyaṃ maṅgala.tithi.nakṣatra.iṣṭitvam iti | 25 |

Roman reading

lābha.vighnāḥ - kāmaḥ kopaḥ sādhvasaṃ kāruṇyaṃ hrīr anārya.bhāvo mānaḥ sānukrośatā para.loka.apekṣā dhārmikatvam atyāgitvaṃ dainyam asūyā hasta.gata.avamāno daurātmyam aviśvāso bhayam apratīkāraḥ śīta.uṣṇa.varṣāṇām ākṣamyaṃ maṅgala.tithi.nakṣatra.iṣṭitvam iti | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.