EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 107

Book 7 · Adhyay 9

Book 7 · Chapter 9

40 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ07.9.01◌ EeseDharma mein verified

saṃhita.prayāṇe mitra.hiraṇya.bhūmi.lābhānām uttara.uttaro lābhaḥ śreyān | 1 |

Roman reading

saṃhita.prayāṇe mitra.hiraṇya.bhūmi.lābhānām uttara.uttaro lābhaḥ śreyān | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.02◌ EeseDharma mein verified

mitra.hiraṇye hi bhūmi.lābhād bhavataḥ, mitraṃ hiraṇya.lābhāt | 2 |

Roman reading

mitra.hiraṇye hi bhūmi.lābhād bhavataḥ, mitraṃ hiraṇya.lābhāt | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.03◌ EeseDharma mein verified

yo vā lābhaḥ siddhaḥ śeṣayor anyataraṃ sādhayati | 3 |

Roman reading

yo vā lābhaḥ siddhaḥ śeṣayor anyataraṃ sādhayati | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.04◌ EeseDharma mein verified

"tvaṃ ca-ahaṃ ca mitraṃ labhāvahe" ity evaṃ.ādidh sama.sandhiḥ | 4 |

Roman reading

"tvaṃ ca-ahaṃ ca mitraṃ labhāvahe" ity evaṃ.ādidh sama.sandhiḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.05◌ EeseDharma mein verified

"tvaṃ mitram" ity evaṃ.ādir viṣama.sandhiḥ | 5 |

Roman reading

"tvaṃ mitram" ity evaṃ.ādir viṣama.sandhiḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.06◌ EeseDharma mein verified

tayor viśeṣa.lābhād atisandhiḥ | 6 |

Roman reading

tayor viśeṣa.lābhād atisandhiḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.07◌ EeseDharma mein verified

sama.sandhau tu yaḥ sampannaṃ mitraṃ mitra.kṛcchre vā mitram avāpnoti so 'tisandhatte | 7 |

Roman reading

sama.sandhau tu yaḥ sampannaṃ mitraṃ mitra.kṛcchre vā mitram avāpnoti so 'tisandhatte | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.08◌ EeseDharma mein verified

āpadd hi sauhṛda.sthairyam utpādayati | 8 |

Roman reading

āpadd hi sauhṛda.sthairyam utpādayati | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.09◌ EeseDharma mein verified

mitra.kṛcchre 'pi nityam avaśyam anityaṃ vaśyaṃ vā-iti "nityam avaśyaṃ śreyaḥ, tadd hi anupakurvad api na-apakaroti" ity ācāryāḥ | 9 |

Roman reading

mitra.kṛcchre 'pi nityam avaśyam anityaṃ vaśyaṃ vā-iti "nityam avaśyaṃ śreyaḥ, tadd hi anupakurvad api na-apakaroti" ity ācāryāḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.10◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 10 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.11◌ EeseDharma mein verified

vaśyam anityaṃ śreyaḥ | 11 |

Roman reading

vaśyam anityaṃ śreyaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.12◌ EeseDharma mein verified

yāvad upakaroti tāvan mitraṃ bhavati, upakāra.lakṣaṇaṃ mitram iti | 12 |

Roman reading

yāvad upakaroti tāvan mitraṃ bhavati, upakāra.lakṣaṇaṃ mitram iti | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.13◌ EeseDharma mein verified

vaśyayor api mahā.bhogam anityam alpa.bhogaṃ vā nityam iti "mahā.bhogam anityaṃ śreyaḥ, mahā.bhogam anityam alpa.kālena mahad.upakurvan mahānti vyaya.sthānāni pratikaroti" ity ācāryāḥ | 13 |

Roman reading

vaśyayor api mahā.bhogam anityam alpa.bhogaṃ vā nityam iti "mahā.bhogam anityaṃ śreyaḥ, mahā.bhogam anityam alpa.kālena mahad.upakurvan mahānti vyaya.sthānāni pratikaroti" ity ācāryāḥ | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.14◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 14 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.15◌ EeseDharma mein verified

nityam alpa.bhogaṃ śreyaḥ | 15 |

Roman reading

nityam alpa.bhogaṃ śreyaḥ | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.16◌ EeseDharma mein verified

mahā.bhogam anityam upakāra.bhayād apakrāmati, upakṛtya vā pratyādātum īhate | 16 |

Roman reading

mahā.bhogam anityam upakāra.bhayād apakrāmati, upakṛtya vā pratyādātum īhate | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.17◌ EeseDharma mein verified

nityam alpa.bhogaṃ sātatyād alpam upakurvan mahatā kālena mahad upakaroti | 17 |

Roman reading

nityam alpa.bhogaṃ sātatyād alpam upakurvan mahatā kālena mahad upakaroti | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.18◌ EeseDharma mein verified

guru.samutthaṃ mahan mitraṃ laghu.samuttham alpaṃ vā-iti "guru.samutthaṃ mahan mitraṃ pratāpa.karaṃ bhavati, yadā ca-uttiṣṭhate tadā kāryaṃ sādhayati" ity ācāryāḥ | 18 |

Roman reading

guru.samutthaṃ mahan mitraṃ laghu.samuttham alpaṃ vā-iti "guru.samutthaṃ mahan mitraṃ pratāpa.karaṃ bhavati, yadā ca-uttiṣṭhate tadā kāryaṃ sādhayati" ity ācāryāḥ | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.19◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 19 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.20◌ EeseDharma mein verified

laghu.samuttham alpaṃ śreyaḥ | 20 |

Roman reading

laghu.samuttham alpaṃ śreyaḥ | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.21◌ EeseDharma mein verified

lagu.samuttham alpaṃ mitraṃ kārya.kālaṃ na-atipātayati daurbalyāc ca yathā.iṣṭa.bhogyaṃ bhavati, na-itarat prakṛṣṭa.bhaumam | 21 |

Roman reading

lagu.samuttham alpaṃ mitraṃ kārya.kālaṃ na-atipātayati daurbalyāc ca yathā.iṣṭa.bhogyaṃ bhavati, na-itarat prakṛṣṭa.bhaumam | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.22◌ EeseDharma mein verified

vikṣipta.sainyam avaśya.sainyaṃ vā-iti "vikṣiptaṃ sainyaṃ śakyaṃ pratisaṃhartuṃ vaśyatvād" ity ācāryāḥ | 22 |

Roman reading

vikṣipta.sainyam avaśya.sainyaṃ vā-iti "vikṣiptaṃ sainyaṃ śakyaṃ pratisaṃhartuṃ vaśyatvād" ity ācāryāḥ | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.23◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 23 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.24◌ EeseDharma mein verified

avaśya.sainyaṃ śreyaḥ | 24 |

Roman reading

avaśya.sainyaṃ śreyaḥ | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.25◌ EeseDharma mein verified

avaśyaṃ hi śakyaṃ sāma.ādibhir vaśyaṃ kartum, na-itarat kārya.vyāsaktaṃ pratisaṃhartum | 25 |

Roman reading

avaśyaṃ hi śakyaṃ sāma.ādibhir vaśyaṃ kartum, na-itarat kārya.vyāsaktaṃ pratisaṃhartum | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.26◌ EeseDharma mein verified

puruṣa.bhogaṃ hiraṇya.bhogaṃ vā mitram iti "puruṣa.bhogaṃ mitraṃ śreyaḥ, pruṣa.bhogaṃ mitraṃ pratāpa.karaṃ bhavati, yadā ca-uttiṣṭhate tadā kāryaṃ sādhayati" ity ācāryāḥ | 26 |

Roman reading

puruṣa.bhogaṃ hiraṇya.bhogaṃ vā mitram iti "puruṣa.bhogaṃ mitraṃ śreyaḥ, pruṣa.bhogaṃ mitraṃ pratāpa.karaṃ bhavati, yadā ca-uttiṣṭhate tadā kāryaṃ sādhayati" ity ācāryāḥ | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.27◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 27 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.28◌ EeseDharma mein verified

hiraṇya.bhogaṃ mitraṃ śreyaḥ | 28 |

Roman reading

hiraṇya.bhogaṃ mitraṃ śreyaḥ | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.29◌ EeseDharma mein verified

nityo hi hiraṇyena yogaḥ kadācid daṇḍena | 29 |

Roman reading

nityo hi hiraṇyena yogaḥ kadācid daṇḍena | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.30◌ EeseDharma mein verified

daṇḍaś ca hiraṇyena-anye ca kāmāḥ prāpyanta iti | 30 |

Roman reading

daṇḍaś ca hiraṇyena-anye ca kāmāḥ prāpyanta iti | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.31◌ EeseDharma mein verified

hiraṇya.bhogaṃ bhūmi.bhogaṃ vā mitram iti "hiraṇya.bhogaṃ gatimattvāt sarva.vyaya.pratīkāra.karam" ity ācāryāḥ | 31 |

Roman reading

hiraṇya.bhogaṃ bhūmi.bhogaṃ vā mitram iti "hiraṇya.bhogaṃ gatimattvāt sarva.vyaya.pratīkāra.karam" ity ācāryāḥ | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.32◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 32 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.33◌ EeseDharma mein verified

mitra.hiraṇye hi bhūmi.lābhād bhavata ity uktaṃ purastād | 33 |

Roman reading

mitra.hiraṇye hi bhūmi.lābhād bhavata ity uktaṃ purastād | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.34◌ EeseDharma mein verified

tasmād bhūmi.bhogaṃ mitraṃ śreya iti | 34 |

Roman reading

tasmād bhūmi.bhogaṃ mitraṃ śreya iti | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.35◌ EeseDharma mein verified

tulye puruṣa.bhoge vikramaḥ kleśa.sahatvam anurāgaḥ sarva.bala.lābho vā mitra.kulād viśeṣaḥ | 35 |

Roman reading

tulye puruṣa.bhoge vikramaḥ kleśa.sahatvam anurāgaḥ sarva.bala.lābho vā mitra.kulād viśeṣaḥ | 35 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.36◌ EeseDharma mein verified

tulye hiraṇya.bhoge prārthita.arthatā prābhūtyam alpa.prayasatā sātatyaṃ ca viśeṣaḥ | 36 |

Roman reading

tulye hiraṇya.bhoge prārthita.arthatā prābhūtyam alpa.prayasatā sātatyaṃ ca viśeṣaḥ | 36 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.37◌ EeseDharma mein verified

tatra-etad bhavati | 37 |

Roman reading

tatra-etad bhavati | 37 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.50◌ EeseDharma mein verified

kṣipram alpo lābhaś cirān mahān iti vā "kṣipram alpo lābhaḥ kārya.deśa.kāla.saṃvādakaḥ śreyān" ity ācāryāḥ | 50 |

Roman reading

kṣipram alpo lābhaś cirān mahān iti vā "kṣipram alpo lābhaḥ kārya.deśa.kāla.saṃvādakaḥ śreyān" ity ācāryāḥ | 50 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.51◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 51 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 51 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.9.52◌ EeseDharma mein verified

cirād avinipātī bīja.sadharmā mahāml lābhaḥ śreyān, viparyaye pūrvaḥ | 52 |

Roman reading

cirād avinipātī bīja.sadharmā mahāml lābhaḥ śreyān, viparyaye pūrvaḥ | 52 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.