EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 106

Book 7 · Adhyay 8

Book 7 · Chapter 8

33 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ07.8.01◌ EeseDharma mein verified

yātavyo 'bhiyāsyamānaḥ sandhi.kāraṇam ādātu.kāmo vihantu.kāmo vā sāmavāyikānām anyatamaṃ lābha.dvaiguṇyena paṇeta | 1 |

Roman reading

yātavyo 'bhiyāsyamānaḥ sandhi.kāraṇam ādātu.kāmo vihantu.kāmo vā sāmavāyikānām anyatamaṃ lābha.dvaiguṇyena paṇeta | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.02◌ EeseDharma mein verified

paṇamānaḥ kṣaya.vyaya.pravāsa.pratyavāya.para.upakāra.śarīra.ābādhāṃś ca-asya varṇayet | 2 |

Roman reading

paṇamānaḥ kṣaya.vyaya.pravāsa.pratyavāya.para.upakāra.śarīra.ābādhāṃś ca-asya varṇayet | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.03◌ EeseDharma mein verified

pratipannam arthena yojayet | 3 |

Roman reading

pratipannam arthena yojayet | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.04◌ EeseDharma mein verified

vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet | 4 |

Roman reading

vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.05◌ EeseDharma mein verified

durārabdha.karmāṇaṃ bhūyaḥ kṣaya.vyayābhyāṃ yoktu.kāmaḥ sv.ārabdhāṃ vā yātrā.siddhiṃ vighātayitu.kāmo mūle yātrāyāṃ vā prahartu.kāmo yātavya.saṃhitaḥ punar yācitu.kāmaḥ pratyutpanna.artha.kṛcchras tasminn aviśvasto vā tadātve lābham alpam icchet, āyatyāṃ prabhūtam | 5 |

Roman reading

durārabdha.karmāṇaṃ bhūyaḥ kṣaya.vyayābhyāṃ yoktu.kāmaḥ sv.ārabdhāṃ vā yātrā.siddhiṃ vighātayitu.kāmo mūle yātrāyāṃ vā prahartu.kāmo yātavya.saṃhitaḥ punar yācitu.kāmaḥ pratyutpanna.artha.kṛcchras tasminn aviśvasto vā tadātve lābham alpam icchet, āyatyāṃ prabhūtam | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.06◌ EeseDharma mein verified

mitra.upakāram amitra.upaghātam artha.anubandham avekṣamāṇaḥ pūrva.upakārakaṃ kārayitu.kāmo bhūyas tadātve mahāntaṃ lābham utsṛjya-āyatyām alpam icchet | 6 |

Roman reading

mitra.upakāram amitra.upaghātam artha.anubandham avekṣamāṇaḥ pūrva.upakārakaṃ kārayitu.kāmo bhūyas tadātve mahāntaṃ lābham utsṛjya-āyatyām alpam icchet | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.07◌ EeseDharma mein verified

dūṣya.amitrābhyāṃ mūla.hareṇa vā jyāyasā vigṛhītaṃ trātu.kāmas tathā.vidham upakāraṃ kārayitu.kāmaḥ sambandha.avekṣī vā tadātve ca-āyatyāṃ ca lābhaṃ na pratigṛhṇīyāt | 7 |

Roman reading

dūṣya.amitrābhyāṃ mūla.hareṇa vā jyāyasā vigṛhītaṃ trātu.kāmas tathā.vidham upakāraṃ kārayitu.kāmaḥ sambandha.avekṣī vā tadātve ca-āyatyāṃ ca lābhaṃ na pratigṛhṇīyāt | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.08◌ EeseDharma mein verified

kṛta.sandhir atikramitu.kāmaḥ parasya prakṛti.karśanaṃ mitra.amitra.sandhi.viśleṣaṇaṃ vā kartu.kāmaḥ para.abhiyogāt-śaṅkamāno lābham aprāptam adhikaṃ vā yāceta | 8 |

Roman reading

kṛta.sandhir atikramitu.kāmaḥ parasya prakṛti.karśanaṃ mitra.amitra.sandhi.viśleṣaṇaṃ vā kartu.kāmaḥ para.abhiyogāt-śaṅkamāno lābham aprāptam adhikaṃ vā yāceta | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.09◌ EeseDharma mein verified

tam itaras tadātve ca-āyatyāṃ ca kramam avekṣeta | 9 |

Roman reading

tam itaras tadātve ca-āyatyāṃ ca kramam avekṣeta | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.10◌ EeseDharma mein verified

tena pūrve vyākhyātāḥ | 10 |

Roman reading

tena pūrve vyākhyātāḥ | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.11◌ EeseDharma mein verified

ari.vijigīṣvos tu svaṃ svaṃ mitram anugṛhṇatoḥ śakya.kalya.bhavya.ārambhi.sthira.karma.anurakta.prakṛtibhyo viśeṣaḥ | 11 |

Roman reading

ari.vijigīṣvos tu svaṃ svaṃ mitram anugṛhṇatoḥ śakya.kalya.bhavya.ārambhi.sthira.karma.anurakta.prakṛtibhyo viśeṣaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.12◌ EeseDharma mein verified

śakya.ārambhī viṣahyaṃ karma-ārabhate, kalya.ārambhī nirdoṣam, bhavya.ārambhī kalyāṇa.udayam | 12 |

Roman reading

śakya.ārambhī viṣahyaṃ karma-ārabhate, kalya.ārambhī nirdoṣam, bhavya.ārambhī kalyāṇa.udayam | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.13◌ EeseDharma mein verified

sthira.karmā na-asamāpya karma-uparamate | 13 |

Roman reading

sthira.karmā na-asamāpya karma-uparamate | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.14◌ EeseDharma mein verified

anurakta.prakṛtiḥ susahāyatvād alpena-apy anugraheṇa kāryaṃ sādhayati | 14 |

Roman reading

anurakta.prakṛtiḥ susahāyatvād alpena-apy anugraheṇa kāryaṃ sādhayati | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.15◌ EeseDharma mein verified

ta ete kṛta.arthāḥ sukhena prabhūtaṃ ca-upakurvanti | 15 |

Roman reading

ta ete kṛta.arthāḥ sukhena prabhūtaṃ ca-upakurvanti | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.16◌ EeseDharma mein verified

ataḥ pratilomā na-anugrāhyāḥ | 16 |

Roman reading

ataḥ pratilomā na-anugrāhyāḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.17◌ EeseDharma mein verified

tayor eka.puruṣa.anugrahe yo mitraṃ mitra.taraṃ vā-anugṛhṇāti so 'tisandhatte | 17 |

Roman reading

tayor eka.puruṣa.anugrahe yo mitraṃ mitra.taraṃ vā-anugṛhṇāti so 'tisandhatte | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.18◌ EeseDharma mein verified

mitrād ātma.vṛddhiṃ hi prāpnoti, kṣaya.vyaya.pravāsa.para.upakārān itaraḥ | 18 |

Roman reading

mitrād ātma.vṛddhiṃ hi prāpnoti, kṣaya.vyaya.pravāsa.para.upakārān itaraḥ | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.19◌ EeseDharma mein verified

kṛta.arthaś ca śatrur vaiguṇyam eti | 19 |

Roman reading

kṛta.arthaś ca śatrur vaiguṇyam eti | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.20◌ EeseDharma mein verified

madhyamaṃ tv anugṛhṇator yo madhyamaṃ mitraṃ mitrataraṃ vā-anugṛhṇāti so 'tisandhatte | 20 |

Roman reading

madhyamaṃ tv anugṛhṇator yo madhyamaṃ mitraṃ mitrataraṃ vā-anugṛhṇāti so 'tisandhatte | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.21◌ EeseDharma mein verified

mitrād ātma.vṛddhiṃ hi prāpnoti, kṣaya.vyaya.pravāsa.para.upakārān itaraḥ | 21 |

Roman reading

mitrād ātma.vṛddhiṃ hi prāpnoti, kṣaya.vyaya.pravāsa.para.upakārān itaraḥ | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.22◌ EeseDharma mein verified

madhyamaś ced anugṛhīto viguṇaḥ syād amitro 'tisandhatte | 22 |

Roman reading

madhyamaś ced anugṛhīto viguṇaḥ syād amitro 'tisandhatte | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.23◌ EeseDharma mein verified

kṛta.prayāsaṃ hi madhyama.amitram apasṛtam eka.artha.upagataṃ prāpnoti | 23 |

Roman reading

kṛta.prayāsaṃ hi madhyama.amitram apasṛtam eka.artha.upagataṃ prāpnoti | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.24◌ EeseDharma mein verified

tena-udāsīna.anugraho vyākhyātaḥ | 24 |

Roman reading

tena-udāsīna.anugraho vyākhyātaḥ | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.25◌ EeseDharma mein verified

madhyama.udāsīnayor bala.aṃśa.dāne yaḥ śūraṃ kṛta.astraṃ duḥkha.saham anuraktaṃ vā daṇḍaṃ dadāti so 'tisandhīyate | 25 |

Roman reading

madhyama.udāsīnayor bala.aṃśa.dāne yaḥ śūraṃ kṛta.astraṃ duḥkha.saham anuraktaṃ vā daṇḍaṃ dadāti so 'tisandhīyate | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.26◌ EeseDharma mein verified

viparīto 'tisandhatte | 26 |

Roman reading

viparīto 'tisandhatte | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.27◌ EeseDharma mein verified

yatra tu daṇḍaḥ prahitas taṃ vā ca-artham anyāṃś ca sādhayati tatra maula.bhṛta.śreṇī.mitra.aṭavī.balānām anyatamam upalabdha.deśa.kālaṃ daṇḍaṃ dadyāt, amitra.aṭavī.balaṃ vā vyavahita.deśa.kālam | 27 |

Roman reading

yatra tu daṇḍaḥ prahitas taṃ vā ca-artham anyāṃś ca sādhayati tatra maula.bhṛta.śreṇī.mitra.aṭavī.balānām anyatamam upalabdha.deśa.kālaṃ daṇḍaṃ dadyāt, amitra.aṭavī.balaṃ vā vyavahita.deśa.kālam | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.28◌ EeseDharma mein verified

yaṃ tu manyeta "kṛta.artho me daṇḍaṃ gṛhṇīyād, amitra.aṭavy.abhūmy.anṛtuṣu vā vāsayed, aphalaṃ vā kuryād" iti, daṇḍa.vyāsaṅga.apadeśena na-enam anugṛhṇīyāt | 28 |

Roman reading

yaṃ tu manyeta "kṛta.artho me daṇḍaṃ gṛhṇīyād, amitra.aṭavy.abhūmy.anṛtuṣu vā vāsayed, aphalaṃ vā kuryād" iti, daṇḍa.vyāsaṅga.apadeśena na-enam anugṛhṇīyāt | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.29◌ EeseDharma mein verified

evam avaśyaṃ tv anugrahītavye tat.kāla.saham asmai daṇḍaṃ dadyāt | 29 |

Roman reading

evam avaśyaṃ tv anugrahītavye tat.kāla.saham asmai daṇḍaṃ dadyāt | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.30◌ EeseDharma mein verified

ā.samāpteś ca-enaṃ vāsayed yodhayec ca bala.vyasanebhyaś ca rakṣet | 30 |

Roman reading

ā.samāpteś ca-enaṃ vāsayed yodhayec ca bala.vyasanebhyaś ca rakṣet | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.31◌ EeseDharma mein verified

kṛta.arthāc ca sa.apadeśam apasrāvayet | 31 |

Roman reading

kṛta.arthāc ca sa.apadeśam apasrāvayet | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.32◌ EeseDharma mein verified

dūṣya.amitra.aṭavī.daṇḍaṃ vā-asmai dadyāt | 32 |

Roman reading

dūṣya.amitra.aṭavī.daṇḍaṃ vā-asmai dadyāt | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.8.33◌ EeseDharma mein verified

yātavyena vā sandhāya-enam atisandadhyāt | 33 |

Roman reading

yātavyena vā sandhāya-enam atisandadhyāt | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.