EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 100

Book 7 · Adhyay 2

Book 7 · Chapter 2

24 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ07.2.01◌ EeseDharma mein verified

sandhi.vigrahayos tulyāyāṃ vṛddhau sandhim upeyāt | 1 |

Roman reading

sandhi.vigrahayos tulyāyāṃ vṛddhau sandhim upeyāt | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.02◌ EeseDharma mein verified

vigrahe hi kṣaya.vyaya.pravāsa.pratyavāyā bhavanti | 2 |

Roman reading

vigrahe hi kṣaya.vyaya.pravāsa.pratyavāyā bhavanti | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.03◌ EeseDharma mein verified

tena-āsana.yānayor āsanaṃ vyākhyātam | 3 |

Roman reading

tena-āsana.yānayor āsanaṃ vyākhyātam | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.04◌ EeseDharma mein verified

dvaidhī.bhāva.saṃśrayayor dvaidhī.bhāvaṃ gacchet | 4 |

Roman reading

dvaidhī.bhāva.saṃśrayayor dvaidhī.bhāvaṃ gacchet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.05◌ EeseDharma mein verified

dvaidhī.bhūto hi sva.karma.pradhāna ātmana eva-upakaroti, saṃśritas tu parasya-upakaroti, na-ātmanaḥ | 5 |

Roman reading

dvaidhī.bhūto hi sva.karma.pradhāna ātmana eva-upakaroti, saṃśritas tu parasya-upakaroti, na-ātmanaḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.06◌ EeseDharma mein verified

yad.balaḥ sāmantas tad.viśiṣṭa.balam āśrayet | 6 |

Roman reading

yad.balaḥ sāmantas tad.viśiṣṭa.balam āśrayet | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.07◌ EeseDharma mein verified

tad.viśiṣṭa.bala.abhāve tam eva-āśritaḥ kośa.daṇḍa.bhūmīnām anyatamena-asya-upakartum adṛṣṭaḥ prayateta | 7 |

Roman reading

tad.viśiṣṭa.bala.abhāve tam eva-āśritaḥ kośa.daṇḍa.bhūmīnām anyatamena-asya-upakartum adṛṣṭaḥ prayateta | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.08◌ EeseDharma mein verified

mahā.doṣo hi viśiṣṭa.bala.samāgamo rājñām, anyatra-ari.vigṛhītāt | 8 |

Roman reading

mahā.doṣo hi viśiṣṭa.bala.samāgamo rājñām, anyatra-ari.vigṛhītāt | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.09◌ EeseDharma mein verified

aśakye daṇḍa.upanatavad varteta | 9 |

Roman reading

aśakye daṇḍa.upanatavad varteta | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.10◌ EeseDharma mein verified

yadā ca-asya prāṇa.haraṃ vyādhim antaḥ.kopaṃ śatru.vṛddhiṃ mitra.vyasanam upasthitaṃ vā tan.nimittām ātmanaś ca vṛddhiṃ paśyet tadā sambhāvya.vyādhi.dharma.kārya.apadeśena-apayāyāt | 10 |

Roman reading

yadā ca-asya prāṇa.haraṃ vyādhim antaḥ.kopaṃ śatru.vṛddhiṃ mitra.vyasanam upasthitaṃ vā tan.nimittām ātmanaś ca vṛddhiṃ paśyet tadā sambhāvya.vyādhi.dharma.kārya.apadeśena-apayāyāt | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.11◌ EeseDharma mein verified

sva.viṣayastho vā na-upagacchet | 11 |

Roman reading

sva.viṣayastho vā na-upagacchet | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.12◌ EeseDharma mein verified

āsanno vā-asya cchidreṣu praharet | 12 |

Roman reading

āsanno vā-asya cchidreṣu praharet | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.13◌ EeseDharma mein verified

balīyasor vā madhya.gatas trāṇa.samartham āśrayeta, yasya vā-antardhiḥ syāt, ubhau vā | 13 |

Roman reading

balīyasor vā madhya.gatas trāṇa.samartham āśrayeta, yasya vā-antardhiḥ syāt, ubhau vā | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.14◌ EeseDharma mein verified

kapāla.saṃśrayas tiṣṭhet, mūla.haram itarasya-itaram apadiśan | 14 |

Roman reading

kapāla.saṃśrayas tiṣṭhet, mūla.haram itarasya-itaram apadiśan | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.15◌ EeseDharma mein verified

bhedam ubhayor vā paraspara.apadeśaṃ prayuñjīta, bhinnayor upāṃśu.daṇḍam | 15 |

Roman reading

bhedam ubhayor vā paraspara.apadeśaṃ prayuñjīta, bhinnayor upāṃśu.daṇḍam | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.16◌ EeseDharma mein verified

pārśvastho vā balasthayor āsanna.bhayāt pratikurvīta | 16 |

Roman reading

pārśvastho vā balasthayor āsanna.bhayāt pratikurvīta | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.17◌ EeseDharma mein verified

durga.apāśrayo vā dvaidhī.bhūtas tiṣṭhet | 17 |

Roman reading

durga.apāśrayo vā dvaidhī.bhūtas tiṣṭhet | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.18◌ EeseDharma mein verified

sandhi.vigraha.krama.hetubhir vā ceṣṭeta | 18 |

Roman reading

sandhi.vigraha.krama.hetubhir vā ceṣṭeta | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.19◌ EeseDharma mein verified

dūṣya.amitra.āṭavikān ubhayor upagṛhṇīyāt | 19 |

Roman reading

dūṣya.amitra.āṭavikān ubhayor upagṛhṇīyāt | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.20◌ EeseDharma mein verified

etayor anyataraṃ gacchaṃs tair eva-anyatarasya vyasane praharet | 20 |

Roman reading

etayor anyataraṃ gacchaṃs tair eva-anyatarasya vyasane praharet | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.21◌ EeseDharma mein verified

dvābhyām upahato vā maṇḍala.apāśrayas tiṣṭhet, madhyamam udāsīnaṃ vā saṃśrayeta | 21 |

Roman reading

dvābhyām upahato vā maṇḍala.apāśrayas tiṣṭhet, madhyamam udāsīnaṃ vā saṃśrayeta | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.22◌ EeseDharma mein verified

tena saha-ekam upagṛhya-itaram ucchindyād, ubhau vā | 22 |

Roman reading

tena saha-ekam upagṛhya-itaram ucchindyād, ubhau vā | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.23◌ EeseDharma mein verified

dvābhyām ucchinno vā madhyama.udāsīnayos tat.pakṣīyāṇāṃ vā rājñāṃ nyāya.vṛttim āśrayeta | 23 |

Roman reading

dvābhyām ucchinno vā madhyama.udāsīnayos tat.pakṣīyāṇāṃ vā rājñāṃ nyāya.vṛttim āśrayeta | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.2.24◌ EeseDharma mein verified

tulyānāṃ vā yasya prakṛtayaḥ sukhyeyur enam, yatrastho vā śaknuyād ātmānam uddhartum, yatra vā pūrva.puruṣa.ucitā gatir āsannaḥ sambandho vā, mitrāṇi bhūyāṃsy atiśaktimanti vā bhaveyuḥ | 24 |

Roman reading

tulyānāṃ vā yasya prakṛtayaḥ sukhyeyur enam, yatrastho vā śaknuyād ātmānam uddhartum, yatra vā pūrva.puruṣa.ucitā gatir āsannaḥ sambandho vā, mitrāṇi bhūyāṃsy atiśaktimanti vā bhaveyuḥ | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.