EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 116

Book 7 · Adhyay 18

Book 7 · Chapter 18

31 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ07.18.01◌ EeseDharma mein verified

madhyamasya-ātmā tṛtīyā pañcamī ca prakṛtī prakṛtayaḥ | 1 |

Roman reading

madhyamasya-ātmā tṛtīyā pañcamī ca prakṛtī prakṛtayaḥ | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.02◌ EeseDharma mein verified

dvitīyā caturthī ṣaṣṭhī ca vikṛtayaḥ | 2 |

Roman reading

dvitīyā caturthī ṣaṣṭhī ca vikṛtayaḥ | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.03◌ EeseDharma mein verified

tac ced ubhayaṃ madhyamo 'nugṛhṇīyāt, vijigīṣur madhyama.anulomaḥ syāt | 3 |

Roman reading

tac ced ubhayaṃ madhyamo 'nugṛhṇīyāt, vijigīṣur madhyama.anulomaḥ syāt | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.04◌ EeseDharma mein verified

na ced anugṛhṇīyāt, prakṛty.anulomaḥ syāt | 4 |

Roman reading

na ced anugṛhṇīyāt, prakṛty.anulomaḥ syāt | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.05◌ EeseDharma mein verified

madyamaś ced vijigīṣor mitraṃ mitra.bhāvi lipseta, mitrasya-ātmanaś ca mitrāṇy utthāpya madhyamāc ca mitrāṇi bhedayitvā mitraṃ trāyeta | 5 |

Roman reading

madyamaś ced vijigīṣor mitraṃ mitra.bhāvi lipseta, mitrasya-ātmanaś ca mitrāṇy utthāpya madhyamāc ca mitrāṇi bhedayitvā mitraṃ trāyeta | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.06◌ EeseDharma mein verified

maṇḍalaṃ vā protsāhayet "atipravṛddho 'yaṃ madhyamaḥ sarveṣāṃ no vināśāya-abhyutthitaḥ, sambhūya-asya yātrāṃ vihanāma" iti | 6 |

Roman reading

maṇḍalaṃ vā protsāhayet "atipravṛddho 'yaṃ madhyamaḥ sarveṣāṃ no vināśāya-abhyutthitaḥ, sambhūya-asya yātrāṃ vihanāma" iti | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.07◌ EeseDharma mein verified

tac cen maṇḍalam anugṛhṇīyāt, madhyama.avagraheṇa-ātmānam upabṛṃhayet | 7 |

Roman reading

tac cen maṇḍalam anugṛhṇīyāt, madhyama.avagraheṇa-ātmānam upabṛṃhayet | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.08◌ EeseDharma mein verified

na ced anugṛhṇīyāt, kośa.daṇḍābhyāṃ mitram anugṛhya ye madhyama.dveṣiṇo rājānaḥ paraspara.anugṛhītā vā bahavas tiṣṭheyuḥ, eka.siddhau vā bahavaḥ sidhyeyuḥ, parasparād vā śaṅkitā na-uttiṣṭheran, teṣāṃ pradhānam ekam āsannaṃ vā sāma.dānābhyāṃ labheta | 8 |

Roman reading

na ced anugṛhṇīyāt, kośa.daṇḍābhyāṃ mitram anugṛhya ye madhyama.dveṣiṇo rājānaḥ paraspara.anugṛhītā vā bahavas tiṣṭheyuḥ, eka.siddhau vā bahavaḥ sidhyeyuḥ, parasparād vā śaṅkitā na-uttiṣṭheran, teṣāṃ pradhānam ekam āsannaṃ vā sāma.dānābhyāṃ labheta | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.09◌ EeseDharma mein verified

dvi.guṇo dvitīyaṃ tri.gunas tṛtīyam | 9 |

Roman reading

dvi.guṇo dvitīyaṃ tri.gunas tṛtīyam | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.10◌ EeseDharma mein verified

evam abhyuccito madhyamam avagṛhṇīyāt | 10 |

Roman reading

evam abhyuccito madhyamam avagṛhṇīyāt | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.11◌ EeseDharma mein verified

deśa.kāla.atipattau vā sandhāya madhyamena mitrasya sācivyaṃ kuryāt, dūṣyeṣu vā karma.sandhim | 11 |

Roman reading

deśa.kāla.atipattau vā sandhāya madhyamena mitrasya sācivyaṃ kuryāt, dūṣyeṣu vā karma.sandhim | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.12◌ EeseDharma mein verified

karśanīyaṃ vā-asya mitraṃ madhyamo lipseta, pratistambhayed enaṃ "ahaṃ tvā trāyeya" iti ā karśanāt | 12 |

Roman reading

karśanīyaṃ vā-asya mitraṃ madhyamo lipseta, pratistambhayed enaṃ "ahaṃ tvā trāyeya" iti ā karśanāt | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.13◌ EeseDharma mein verified

karśitam enaṃ trāyeta | 13 |

Roman reading

karśitam enaṃ trāyeta | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.14◌ EeseDharma mein verified

ucchedanīyaṃ vā-asya mitraṃ madhyamo lipseta, karśitam enaṃ trāyeta madhyama.vṛddhi.bhayāt | 14 |

Roman reading

ucchedanīyaṃ vā-asya mitraṃ madhyamo lipseta, karśitam enaṃ trāyeta madhyama.vṛddhi.bhayāt | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.15◌ EeseDharma mein verified

ucchinnaṃ vā bhūmy.anugraheṇa haste kuryād anyatra-apasāra.bhayāt | 15 |

Roman reading

ucchinnaṃ vā bhūmy.anugraheṇa haste kuryād anyatra-apasāra.bhayāt | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.16◌ EeseDharma mein verified

karśanīya.ucchedanīyayoś cen mitrāṇi madhyamasya sācivya.karāṇi syuḥ, puruṣa.antareṇa sandhīyeta | 16 |

Roman reading

karśanīya.ucchedanīyayoś cen mitrāṇi madhyamasya sācivya.karāṇi syuḥ, puruṣa.antareṇa sandhīyeta | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.17◌ EeseDharma mein verified

vijigīṣor vā tayor mitrāṇy avagraha.samarthāni syuḥ, sandhim upeyāt | 17 |

Roman reading

vijigīṣor vā tayor mitrāṇy avagraha.samarthāni syuḥ, sandhim upeyāt | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.18◌ EeseDharma mein verified

amitraṃ vā-asya madhyamo lipseta, sandhim upeyāt | 18 |

Roman reading

amitraṃ vā-asya madhyamo lipseta, sandhim upeyāt | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.19◌ EeseDharma mein verified

evaṃ sva.arthaś ca kṛto bhavati madhyamasya priyaṃ ca | 19 |

Roman reading

evaṃ sva.arthaś ca kṛto bhavati madhyamasya priyaṃ ca | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.20◌ EeseDharma mein verified

madhyamaś cet sva.mitraṃ mitra.bhāvi lipseta, puruṣa.antareṇa sandadhyāt | 20 |

Roman reading

madhyamaś cet sva.mitraṃ mitra.bhāvi lipseta, puruṣa.antareṇa sandadhyāt | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.21◌ EeseDharma mein verified

sa.apekṣaṃ vā "na-arhasi mitram ucchettum" iti vārayet | 21 |

Roman reading

sa.apekṣaṃ vā "na-arhasi mitram ucchettum" iti vārayet | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.22◌ EeseDharma mein verified

upekṣeta vā "maṇḍalam asya kupyatu sva.pakṣa.vadhāt" iti | 22 |

Roman reading

upekṣeta vā "maṇḍalam asya kupyatu sva.pakṣa.vadhāt" iti | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.23◌ EeseDharma mein verified

amitram ātmano vā madhyamo lipseta, kośa.daṇḍābhyām enam adṛśyamāno 'nugṛhṇīyāt | 23 |

Roman reading

amitram ātmano vā madhyamo lipseta, kośa.daṇḍābhyām enam adṛśyamāno 'nugṛhṇīyāt | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.24◌ EeseDharma mein verified

udāsīnaṃ vā madhyamo lipseta, asmai sāhāyyaṃ dadyād "udāsīnād bhidyatām" iti | 24 |

Roman reading

udāsīnaṃ vā madhyamo lipseta, asmai sāhāyyaṃ dadyād "udāsīnād bhidyatām" iti | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.25◌ EeseDharma mein verified

madhyama.udāsīnayor yo maṇḍalasya-abhipretas tam āśrayeta | 25 |

Roman reading

madhyama.udāsīnayor yo maṇḍalasya-abhipretas tam āśrayeta | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.26◌ EeseDharma mein verified

madhyama.caritena-udāsīna.caritaṃ vyākhyātam | 26 |

Roman reading

madhyama.caritena-udāsīna.caritaṃ vyākhyātam | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.27◌ EeseDharma mein verified

udāsīnaś cen madhyamaṃ lipseta, yataḥ śatrum atisandadhyān mitrasya-upakāraṃ kuryād udāsīnaṃ vā daṇḍa.upakāriṇaṃ labheta tataḥ pariṇameta | 27 |

Roman reading

udāsīnaś cen madhyamaṃ lipseta, yataḥ śatrum atisandadhyān mitrasya-upakāraṃ kuryād udāsīnaṃ vā daṇḍa.upakāriṇaṃ labheta tataḥ pariṇameta | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.28◌ EeseDharma mein verified

evam upabṛhya-ātmānam ari.prakṛtiṃ karśayen mitra.prakṛtiṃ ca-upagṛhṇīyāt | 28 |

Roman reading

evam upabṛhya-ātmānam ari.prakṛtiṃ karśayen mitra.prakṛtiṃ ca-upagṛhṇīyāt | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.29a◌ EeseDharma mein verified

saty apy amitra.bhāve tasya-anātmavān nitya.apakārī śatruḥ śatru.saṃhitaḥ pārṣṇi.grāho vā vyasanī yātavyo vyasane vā netur abhiyoktā ity ari.bhāvinaḥ, eka.artha.abhiprayātaḥ pṛthag.artha.abhiprayātaḥ sambhūya.yātrikaḥ saṃhita.prayāṇikaḥ sva.artha.abhiprayātaḥ sāmutthāyikaḥ kośa.daṇḍayor anyatarasya kretā vikretā vā dvaidhī.bhāvika iti mitra.bhāvinaḥ, -

Roman reading

saty apy amitra.bhāve tasya-anātmavān nitya.apakārī śatruḥ śatru.saṃhitaḥ pārṣṇi.grāho vā vyasanī yātavyo vyasane vā netur abhiyoktā ity ari.bhāvinaḥ, eka.artha.abhiprayātaḥ pṛthag.artha.abhiprayātaḥ sambhūya.yātrikaḥ saṃhita.prayāṇikaḥ sva.artha.abhiprayātaḥ sāmutthāyikaḥ kośa.daṇḍayor anyatarasya kretā vikretā vā dvaidhī.bhāvika iti mitra.bhāvinaḥ, -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.29b◌ EeseDharma mein verified

sāmanto balavataḥ pratighāto 'ntardhiḥ prativeśo vā balavataḥ pārṣṇi.grāho vā svayam upanataḥ pratāpa.upanato vā daṇḍa.upanata iti bhṛtya.bhāvinaḥ sāmantāḥ | 29 |

Roman reading

sāmanto balavataḥ pratighāto 'ntardhiḥ prativeśo vā balavataḥ pārṣṇi.grāho vā svayam upanataḥ pratāpa.upanato vā daṇḍa.upanata iti bhṛtya.bhāvinaḥ sāmantāḥ | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.18.30◌ EeseDharma mein verified

tair bhūmy.eka.antarā vyākhyātāḥ | 30 |

Roman reading

tair bhūmy.eka.antarā vyākhyātāḥ | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.