EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 114

Book 7 · Adhyay 16

Book 7 · Chapter 16

34 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ07.16.01◌ EeseDharma mein verified

anujñāta.sandhi.paṇa.udvega.karaṃ balavān vijigīṣamāṇo yataḥ sva.bhūmiḥ sva.ṛtu.vṛttiś ca sva.sainyānām, adurga.apasāraḥ śatrur.apārṣṇir anāsāraś ca, tato yāyāt | 1 |

Roman reading

anujñāta.sandhi.paṇa.udvega.karaṃ balavān vijigīṣamāṇo yataḥ sva.bhūmiḥ sva.ṛtu.vṛttiś ca sva.sainyānām, adurga.apasāraḥ śatrur.apārṣṇir anāsāraś ca, tato yāyāt | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.02◌ EeseDharma mein verified

viparyaye kṛta.pratīkāro yāyāt | 2 |

Roman reading

viparyaye kṛta.pratīkāro yāyāt | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.03◌ EeseDharma mein verified

sāma.dānābhyāṃ durbalān upanamayet, bheda.daṇḍābhyāṃ balavataḥ | 3 |

Roman reading

sāma.dānābhyāṃ durbalān upanamayet, bheda.daṇḍābhyāṃ balavataḥ | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.04◌ EeseDharma mein verified

niyoga.vikalpa.samuccayaiś ca-upāyānām anantara.eka.antarāḥ prakṛtīḥ sādhayet | 4 |

Roman reading

niyoga.vikalpa.samuccayaiś ca-upāyānām anantara.eka.antarāḥ prakṛtīḥ sādhayet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.05◌ EeseDharma mein verified

grāma.araṇya.upajīvi.vraja.vaṇik.patha.anupālanam ujjhita.apasṛta.apakāriṇāṃ ca-arpaṇam iti sāntvam ācaret | 5 |

Roman reading

grāma.araṇya.upajīvi.vraja.vaṇik.patha.anupālanam ujjhita.apasṛta.apakāriṇāṃ ca-arpaṇam iti sāntvam ācaret | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.06◌ EeseDharma mein verified

bhūmi.dravya.kanyā.dānam abhayasya ca-iti dānam ācaret | 6 |

Roman reading

bhūmi.dravya.kanyā.dānam abhayasya ca-iti dānam ācaret | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.07◌ EeseDharma mein verified

sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatama.upagraheṇa kośa.daṇḍa.bhūmi.dāya.yācanam iti bhedam ācaret | 7 |

Roman reading

sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatama.upagraheṇa kośa.daṇḍa.bhūmi.dāya.yācanam iti bhedam ācaret | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.08◌ EeseDharma mein verified

prakāśa.kūṭa.tūṣṇīṃ.yuddha.durga.lambha.upāyair amitra.pragrahaṇam iti daṇḍam ācaret | 8 |

Roman reading

prakāśa.kūṭa.tūṣṇīṃ.yuddha.durga.lambha.upāyair amitra.pragrahaṇam iti daṇḍam ācaret | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.09◌ EeseDharma mein verified

evam utsāhavato daṇḍa.upakāriṇaḥ sthāpayet, sva.prabhāvavataḥ kośa.upakāriṇaḥ, prajñāvato bhūmy.upakāriṇaḥ | 9 |

Roman reading

evam utsāhavato daṇḍa.upakāriṇaḥ sthāpayet, sva.prabhāvavataḥ kośa.upakāriṇaḥ, prajñāvato bhūmy.upakāriṇaḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.10◌ EeseDharma mein verified

teṣāṃ paṇya.pattana.grāma.khani.sañjātena ratna.sāra.phalgu.kupyena dravya.hasti.vana.vraja.samutthena yāna.vāhanena vā yad bahuśa upakaroti tac citra.bhogam | 10 |

Roman reading

teṣāṃ paṇya.pattana.grāma.khani.sañjātena ratna.sāra.phalgu.kupyena dravya.hasti.vana.vraja.samutthena yāna.vāhanena vā yad bahuśa upakaroti tac citra.bhogam | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.11◌ EeseDharma mein verified

yad daṇḍena kośena vā mahad upakaroti tan mahā.bhogam | 11 |

Roman reading

yad daṇḍena kośena vā mahad upakaroti tan mahā.bhogam | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.12◌ EeseDharma mein verified

yad daṇḍa.kośa.bhūmībhir upakaroti tat sarva.bhogam | 12 |

Roman reading

yad daṇḍa.kośa.bhūmībhir upakaroti tat sarva.bhogam | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.13◌ EeseDharma mein verified

yad amitram ekataḥ pratikaroti tad ekato.bhogi | 13 |

Roman reading

yad amitram ekataḥ pratikaroti tad ekato.bhogi | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.14◌ EeseDharma mein verified

yad amitram āsāraṃ ca-ubhayataḥ pratikaroti tad ubhayato.bhogi | 14 |

Roman reading

yad amitram āsāraṃ ca-ubhayataḥ pratikaroti tad ubhayato.bhogi | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.15◌ EeseDharma mein verified

yad amitra.āsāra.prativeśa.āṭavikān sarvataḥ pratikaroti tat sarvato.bhogi | 15 |

Roman reading

yad amitra.āsāra.prativeśa.āṭavikān sarvataḥ pratikaroti tat sarvato.bhogi | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.16a◌ EeseDharma mein verified

pārṣṇi.grāhaś ca-āṭavikaḥ śatru.mukhyaḥ śatrur vā bhūmi.dāna.sādhyaḥ kaścid āsādyeta, nirguṇayā bhūmyā-enam upagrāhayet, apratisambaddhayā durgastham, nirupajīvyayā-āṭavikaṃ -

Roman reading

pārṣṇi.grāhaś ca-āṭavikaḥ śatru.mukhyaḥ śatrur vā bhūmi.dāna.sādhyaḥ kaścid āsādyeta, nirguṇayā bhūmyā-enam upagrāhayet, apratisambaddhayā durgastham, nirupajīvyayā-āṭavikaṃ -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.16b◌ EeseDharma mein verified

pratyādeyayā tat.kulīnaṃ śatroḥ, apacchinnayā śatror aparuddhaṃ nitya.amitrayā śreṇī.balam, balavat.sāmantayā saṃhata.balam, ubhābhyāṃ yuddhe pratilomam, -

Roman reading

pratyādeyayā tat.kulīnaṃ śatroḥ, apacchinnayā śatror aparuddhaṃ nitya.amitrayā śreṇī.balam, balavat.sāmantayā saṃhata.balam, ubhābhyāṃ yuddhe pratilomam, -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.16c◌ EeseDharma mein verified

alabdha.vyāyāmayā-utsāhinam, śūyayā-ari.pakṣīyam, karśitayā-apavāhitam, mahā.kṣaya.vyaya.niveśayā gata.pratyāgatam, anapāśrayayā pratyapasṛtam, pareṇa-anadhivāsyayā svayam eva bhartāram upagrāhayet | 16 |

Roman reading

alabdha.vyāyāmayā-utsāhinam, śūyayā-ari.pakṣīyam, karśitayā-apavāhitam, mahā.kṣaya.vyaya.niveśayā gata.pratyāgatam, anapāśrayayā pratyapasṛtam, pareṇa-anadhivāsyayā svayam eva bhartāram upagrāhayet | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.17◌ EeseDharma mein verified

teṣāṃ mahā.upakāraṃ nirvikāraṃ ca-anuvartayet | 17 |

Roman reading

teṣāṃ mahā.upakāraṃ nirvikāraṃ ca-anuvartayet | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.18◌ EeseDharma mein verified

pratilomam upāṃśunā sādhayet | 18 |

Roman reading

pratilomam upāṃśunā sādhayet | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.19◌ EeseDharma mein verified

upakāriṇam upakāra.śaktyā toṣayet | 19 |

Roman reading

upakāriṇam upakāra.śaktyā toṣayet | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.20◌ EeseDharma mein verified

prayāsataś ca-artha.mānau kuryād, vyasaneṣu ca-anugraham | 20 |

Roman reading

prayāsataś ca-artha.mānau kuryād, vyasaneṣu ca-anugraham | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.21◌ EeseDharma mein verified

svayaṃ.āgatānāṃ yathā.iṣṭa.darśanaṃ pratividhānaṃ ca kuryāt | 21 |

Roman reading

svayaṃ.āgatānāṃ yathā.iṣṭa.darśanaṃ pratividhānaṃ ca kuryāt | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.22◌ EeseDharma mein verified

paribhava.upaghāta.kutsa.ativādāṃś ca-eṣu na prayuñjīta | 22 |

Roman reading

paribhava.upaghāta.kutsa.ativādāṃś ca-eṣu na prayuñjīta | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.23◌ EeseDharma mein verified

dattvā ca-abhayaṃ pitā-iva-anugṛhṇīyāt | 23 |

Roman reading

dattvā ca-abhayaṃ pitā-iva-anugṛhṇīyāt | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.24◌ EeseDharma mein verified

yaś ca-asya-apakuryāt tad doṣam abhivikhyāpya prakāśam enaṃ ghātayet | 24 |

Roman reading

yaś ca-asya-apakuryāt tad doṣam abhivikhyāpya prakāśam enaṃ ghātayet | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.25◌ EeseDharma mein verified

para.udvega.kāraṇād vā dāṇḍakarmikavac ceṣṭeta | 25 |

Roman reading

para.udvega.kāraṇād vā dāṇḍakarmikavac ceṣṭeta | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.26◌ EeseDharma mein verified

na ca hatasya bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta | 26 |

Roman reading

na ca hatasya bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.27◌ EeseDharma mein verified

kulyān apy asya sveṣu pātreṣu sthāpayet | 27 |

Roman reading

kulyān apy asya sveṣu pātreṣu sthāpayet | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.28◌ EeseDharma mein verified

karmaṇi mṛtasya putraṃ rājye sthāpayet | 28 |

Roman reading

karmaṇi mṛtasya putraṃ rājye sthāpayet | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.29◌ EeseDharma mein verified

evam asya daṇḍa.upanatāḥ putra.pautrān anuvartante | 29 |

Roman reading

evam asya daṇḍa.upanatāḥ putra.pautrān anuvartante | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.30◌ EeseDharma mein verified

yas tu-upanatān hatvā baddhvā vā bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta tasya-udvignaṃ maṇḍalam abhāvāya-uttiṣṭhate | 30 |

Roman reading

yas tu-upanatān hatvā baddhvā vā bhūmi.dravya.putra.dārān abhimanyeta tasya-udvignaṃ maṇḍalam abhāvāya-uttiṣṭhate | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.31◌ EeseDharma mein verified

ye ca-asya-amātyāḥ sva.bhūmiṣv āyattās te ca-asya-udvignā maṇḍalam āśrayante | 31 |

Roman reading

ye ca-asya-amātyāḥ sva.bhūmiṣv āyattās te ca-asya-udvignā maṇḍalam āśrayante | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.16.32◌ EeseDharma mein verified

svayaṃ vā rājyaṃ prāṇān vā-asya-abhimanyante | 32 |

Roman reading

svayaṃ vā rājyaṃ prāṇān vā-asya-abhimanyante | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.