durbalo rājā balavatā-abhiyuktas tad.viśiṣṭa.balam āśrayeta yam itaro mantra.śaktyā na-atisandadhyāt | 1 |
durbalo rājā balavatā-abhiyuktas tad.viśiṣṭa.balam āśrayeta yam itaro mantra.śaktyā na-atisandadhyāt | 1 |
EeseDharmaSanātana Library
113Book 7 · Chapter 15
35 shlokdurbalo rājā balavatā-abhiyuktas tad.viśiṣṭa.balam āśrayeta yam itaro mantra.śaktyā na-atisandadhyāt | 1 |
durbalo rājā balavatā-abhiyuktas tad.viśiṣṭa.balam āśrayeta yam itaro mantra.śaktyā na-atisandadhyāt | 1 |
tulya.mantra.śaktīnām āyatta.sampado vṛddha.samyogād vā viśeṣaḥ | 2 |
tulya.mantra.śaktīnām āyatta.sampado vṛddha.samyogād vā viśeṣaḥ | 2 |
viśiṣṭa.bala.abhāve sama.balais tulya.bala.saṅghair vā balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.śaktibhyām atisandadhyāt | 3 |
viśiṣṭa.bala.abhāve sama.balais tulya.bala.saṅghair vā balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.śaktibhyām atisandadhyāt | 3 |
tulya.mantra.prabhāva.śaktīnāṃ vipula.ārambhato viśeṣaḥ | 4 |
tulya.mantra.prabhāva.śaktīnāṃ vipula.ārambhato viśeṣaḥ | 4 |
sama.bala.abhāve hīna.balaiḥ śucibhir utsāhibhiḥ pratyanīka.bhūtair balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.utsāha.śaktibhir atisandadhyāt | 5 |
sama.bala.abhāve hīna.balaiḥ śucibhir utsāhibhiḥ pratyanīka.bhūtair balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.utsāha.śaktibhir atisandadhyāt | 5 |
tulya.utsāha.śaktīnāṃ sva.yuddha.bhūmi.lābhād viśeṣaḥ | 6 |
tulya.utsāha.śaktīnāṃ sva.yuddha.bhūmi.lābhād viśeṣaḥ | 6 |
tulya.bhūmīnāṃ sva.yuddha.kāla.lābhād viśeṣaḥ | 7 |
tulya.bhūmīnāṃ sva.yuddha.kāla.lābhād viśeṣaḥ | 7 |
tulya.deśa.kālānāṃ yugya.śastra.āvaraṇato viśeṣaḥ | 8 |
tulya.deśa.kālānāṃ yugya.śastra.āvaraṇato viśeṣaḥ | 8 |
sahāya.abhāve durgam āśrayeta yatra-amitraḥ prabhūta.sainyo 'pi bhakta.yavasa.indhana.udaka.uparodhaṃ na kuryāt svayaṃ ca kṣaya.vyayābhyāṃ yujyeta | 9 |
sahāya.abhāve durgam āśrayeta yatra-amitraḥ prabhūta.sainyo 'pi bhakta.yavasa.indhana.udaka.uparodhaṃ na kuryāt svayaṃ ca kṣaya.vyayābhyāṃ yujyeta | 9 |
tulya.durgāṇāṃ nicaya.apasārato viśeṣaḥ | 10 |
tulya.durgāṇāṃ nicaya.apasārato viśeṣaḥ | 10 |
nicaya.apasāra.sampannaṃ hi manuṣya.durgam icched iti kauṭilyaḥ | 11 |
nicaya.apasāra.sampannaṃ hi manuṣya.durgam icched iti kauṭilyaḥ | 11 |
tad ebhiḥ kārṇair āśrayeta - "pārṣṇi.grāham āsāraṃ madhyamam udāsīnaṃ vā pratipādayiṣyāmi, sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatamena-asya rājyaṃ hārayiṣyāmi ghātayiṣyāmi vā -
tad ebhiḥ kārṇair āśrayeta - "pārṣṇi.grāham āsāraṃ madhyamam udāsīnaṃ vā pratipādayiṣyāmi, sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatamena-asya rājyaṃ hārayiṣyāmi ghātayiṣyāmi vā -
kṛtya.pakṣa.upagraheṇa vā-asya durge rāṣṭre skandha.āvāre vā kopaṃ samutthāpayiṣyāmi, śastra.agni.rasa.praṇidhānair aupaniṣadikair vā yathā.iṣṭam āsannaṃ haniṣyāmi -
kṛtya.pakṣa.upagraheṇa vā-asya durge rāṣṭre skandha.āvāre vā kopaṃ samutthāpayiṣyāmi, śastra.agni.rasa.praṇidhānair aupaniṣadikair vā yathā.iṣṭam āsannaṃ haniṣyāmi -
svayaṃ.adhiṣṭhitena vā yoga.praṇidhānena kṣaya.vyayam enam upaneṣyāmi, kṣaya.vyaya.pravāsa.upatapte vā-asya mitra.varge sainye vā krameṇa-upajāpaṃ prāpsyāmi -
svayaṃ.adhiṣṭhitena vā yoga.praṇidhānena kṣaya.vyayam enam upaneṣyāmi, kṣaya.vyaya.pravāsa.upatapte vā-asya mitra.varge sainye vā krameṇa-upajāpaṃ prāpsyāmi -
vīvadha.āsāra.prasāra.vadhena vā-asya skandha.āvāra.avagrahaṃ kariṣyāmi, daṇḍa.upanayena vā-asya randhram utthāpya sarva.sandohena prahariṣyāmi, pratihata.utsāhena vā yathā.iṣṭaṃ sandhim avāpsyāmi, mayi pratibaddhasya vā sarvataḥ kopāḥ samutthāsyanti -
vīvadha.āsāra.prasāra.vadhena vā-asya skandha.āvāra.avagrahaṃ kariṣyāmi, daṇḍa.upanayena vā-asya randhram utthāpya sarva.sandohena prahariṣyāmi, pratihata.utsāhena vā yathā.iṣṭaṃ sandhim avāpsyāmi, mayi pratibaddhasya vā sarvataḥ kopāḥ samutthāsyanti -
nirāsāraṃ vā-asya mūlaṃ mitra.aṭavī.daṇḍair uddhātayiṣyāmi, mahato vā deśasya yoga.kṣemam ihasthaḥ pālayiṣyāmi, sva.vikṣiptaṃ mitra.vikṣiptaṃ vā me sainyam ihasthasya-ekastham aviṣahyaṃ bhaviṣyati, nimna.khāta.rātri.yuddha.viśāradaṃ vā me sainyaṃ pathya.ābādha.muktam āsanne karma kariṣyati -
nirāsāraṃ vā-asya mūlaṃ mitra.aṭavī.daṇḍair uddhātayiṣyāmi, mahato vā deśasya yoga.kṣemam ihasthaḥ pālayiṣyāmi, sva.vikṣiptaṃ mitra.vikṣiptaṃ vā me sainyam ihasthasya-ekastham aviṣahyaṃ bhaviṣyati, nimna.khāta.rātri.yuddha.viśāradaṃ vā me sainyaṃ pathya.ābādha.muktam āsanne karma kariṣyati -
viruddha.deśa.kālam iha.āgato vā svayam eva kṣaya.vyayābhyāṃ na bhaviṣyati, mahā.kṣaya.vyaya.abhigamyo 'yaṃ deśo durga.aṭavy.apasāra.bāhulyāt -
viruddha.deśa.kālam iha.āgato vā svayam eva kṣaya.vyayābhyāṃ na bhaviṣyati, mahā.kṣaya.vyaya.abhigamyo 'yaṃ deśo durga.aṭavy.apasāra.bāhulyāt -
pareṣāṃ vyādhi.prāyaḥ sainya.vyāyāmānām alabdha.bhaumaś ca, tam āpad.gataḥ pravekṣyati, praviṣṭo vā na nirgamiṣyati" iti | 12 |
pareṣāṃ vyādhi.prāyaḥ sainya.vyāyāmānām alabdha.bhaumaś ca, tam āpad.gataḥ pravekṣyati, praviṣṭo vā na nirgamiṣyati" iti | 12 |
"kāraṇa.abhāve bala.samucchraye vā parasya durgam unmucya-apagacchet | 13 |
"kāraṇa.abhāve bala.samucchraye vā parasya durgam unmucya-apagacchet | 13 |
agni.pataṅgavad amitre vā praviśet | 14 |
agni.pataṅgavad amitre vā praviśet | 14 |
anyatara.siddhir hi tyakta.ātmano bhavati" ity ācāryāḥ | 15 |
anyatara.siddhir hi tyakta.ātmano bhavati" ity ācāryāḥ | 15 |
na-iti kauṭilyaḥ | 16 |
na-iti kauṭilyaḥ | 16 |
sandheyatām ātmanaḥ parasya ca-upalabhya sandadhīta | 17 |
sandheyatām ātmanaḥ parasya ca-upalabhya sandadhīta | 17 |
viparyaye vikrameṇa sandhim apasāraṃ vā lipseta | 18 |
viparyaye vikrameṇa sandhim apasāraṃ vā lipseta | 18 |
sandheyasya vā dūtaṃ preṣayet | 19 |
sandheyasya vā dūtaṃ preṣayet | 19 |
tena vā preṣitam artha.mānābhyāṃ satkṛtya brūyāt "idaṃ rājñaḥ paṇya.agāram, idaṃ devī.kumārāṇām, devī.kumāra.vacanāt, idaṃ rājyam ahaṃ ca tvad.arpaṇaḥ" iti | 20 |
tena vā preṣitam artha.mānābhyāṃ satkṛtya brūyāt "idaṃ rājñaḥ paṇya.agāram, idaṃ devī.kumārāṇām, devī.kumāra.vacanāt, idaṃ rājyam ahaṃ ca tvad.arpaṇaḥ" iti | 20 |
labdha.saṃśrayaḥ samaya.ācārikavad bhartari varteta | 21 |
labdha.saṃśrayaḥ samaya.ācārikavad bhartari varteta | 21 |
durga.ādīni ca karmāṇi āvāha.vivāha.putra.abhiṣeka.aśva.paṇya.hasti.grahaṇa.sattra.yātrā.- vihāra.gamanāni ca-anujñātaḥ kurvīta | 22 |
durga.ādīni ca karmāṇi āvāha.vivāha.putra.abhiṣeka.aśva.paṇya.hasti.grahaṇa.sattra.yātrā.- vihāra.gamanāni ca-anujñātaḥ kurvīta | 22 |
sva.bhūmy.avasthita.prakṛti.sandhim upaghātam apasṛteṣu vā sarvam anujñātaḥ kurvīta | 23 |
sva.bhūmy.avasthita.prakṛti.sandhim upaghātam apasṛteṣu vā sarvam anujñātaḥ kurvīta | 23 |
duṣṭa.paura.jānapado vā nyāya.vṛttir anyāṃ bhūmiṃ yāceta | 24 |
duṣṭa.paura.jānapado vā nyāya.vṛttir anyāṃ bhūmiṃ yāceta | 24 |
duṣyavad upāṃśu.daṇḍena vā pratikurvīta | 25 |
duṣyavad upāṃśu.daṇḍena vā pratikurvīta | 25 |
ucitāṃ vā mitrād bhūmiṃ dīyamānāṃ na pratigṛhṇīyāt | 26 |
ucitāṃ vā mitrād bhūmiṃ dīyamānāṃ na pratigṛhṇīyāt | 26 |
mantri.purohita.senā.pati.yuva.rājānām anyatamam adṛśyamāne bhartari paśyet, yathā.śakti ca-upakuryāt | 27 |
mantri.purohita.senā.pati.yuva.rājānām anyatamam adṛśyamāne bhartari paśyet, yathā.śakti ca-upakuryāt | 27 |
daivata.svasti.vācaneṣu tat.parā āśiṣo vācayet | 28 |
daivata.svasti.vācaneṣu tat.parā āśiṣo vācayet | 28 |
sarvatra-ātma.nisargaṃ guṇaṃ brūyāt | 29 |
sarvatra-ātma.nisargaṃ guṇaṃ brūyāt | 29 |