EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 113

Book 7 · Adhyay 15

Book 7 · Chapter 15

35 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ07.15.01◌ EeseDharma mein verified

durbalo rājā balavatā-abhiyuktas tad.viśiṣṭa.balam āśrayeta yam itaro mantra.śaktyā na-atisandadhyāt | 1 |

Roman reading

durbalo rājā balavatā-abhiyuktas tad.viśiṣṭa.balam āśrayeta yam itaro mantra.śaktyā na-atisandadhyāt | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.02◌ EeseDharma mein verified

tulya.mantra.śaktīnām āyatta.sampado vṛddha.samyogād vā viśeṣaḥ | 2 |

Roman reading

tulya.mantra.śaktīnām āyatta.sampado vṛddha.samyogād vā viśeṣaḥ | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.03◌ EeseDharma mein verified

viśiṣṭa.bala.abhāve sama.balais tulya.bala.saṅghair vā balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.śaktibhyām atisandadhyāt | 3 |

Roman reading

viśiṣṭa.bala.abhāve sama.balais tulya.bala.saṅghair vā balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.śaktibhyām atisandadhyāt | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.04◌ EeseDharma mein verified

tulya.mantra.prabhāva.śaktīnāṃ vipula.ārambhato viśeṣaḥ | 4 |

Roman reading

tulya.mantra.prabhāva.śaktīnāṃ vipula.ārambhato viśeṣaḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.05◌ EeseDharma mein verified

sama.bala.abhāve hīna.balaiḥ śucibhir utsāhibhiḥ pratyanīka.bhūtair balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.utsāha.śaktibhir atisandadhyāt | 5 |

Roman reading

sama.bala.abhāve hīna.balaiḥ śucibhir utsāhibhiḥ pratyanīka.bhūtair balavataḥ sambhūya tiṣṭhed yān na mantra.prabhāva.utsāha.śaktibhir atisandadhyāt | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.06◌ EeseDharma mein verified

tulya.utsāha.śaktīnāṃ sva.yuddha.bhūmi.lābhād viśeṣaḥ | 6 |

Roman reading

tulya.utsāha.śaktīnāṃ sva.yuddha.bhūmi.lābhād viśeṣaḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.07◌ EeseDharma mein verified

tulya.bhūmīnāṃ sva.yuddha.kāla.lābhād viśeṣaḥ | 7 |

Roman reading

tulya.bhūmīnāṃ sva.yuddha.kāla.lābhād viśeṣaḥ | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.08◌ EeseDharma mein verified

tulya.deśa.kālānāṃ yugya.śastra.āvaraṇato viśeṣaḥ | 8 |

Roman reading

tulya.deśa.kālānāṃ yugya.śastra.āvaraṇato viśeṣaḥ | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.09◌ EeseDharma mein verified

sahāya.abhāve durgam āśrayeta yatra-amitraḥ prabhūta.sainyo 'pi bhakta.yavasa.indhana.udaka.uparodhaṃ na kuryāt svayaṃ ca kṣaya.vyayābhyāṃ yujyeta | 9 |

Roman reading

sahāya.abhāve durgam āśrayeta yatra-amitraḥ prabhūta.sainyo 'pi bhakta.yavasa.indhana.udaka.uparodhaṃ na kuryāt svayaṃ ca kṣaya.vyayābhyāṃ yujyeta | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.10◌ EeseDharma mein verified

tulya.durgāṇāṃ nicaya.apasārato viśeṣaḥ | 10 |

Roman reading

tulya.durgāṇāṃ nicaya.apasārato viśeṣaḥ | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.11◌ EeseDharma mein verified

nicaya.apasāra.sampannaṃ hi manuṣya.durgam icched iti kauṭilyaḥ | 11 |

Roman reading

nicaya.apasāra.sampannaṃ hi manuṣya.durgam icched iti kauṭilyaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.12a◌ EeseDharma mein verified

tad ebhiḥ kārṇair āśrayeta - "pārṣṇi.grāham āsāraṃ madhyamam udāsīnaṃ vā pratipādayiṣyāmi, sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatamena-asya rājyaṃ hārayiṣyāmi ghātayiṣyāmi vā -

Roman reading

tad ebhiḥ kārṇair āśrayeta - "pārṣṇi.grāham āsāraṃ madhyamam udāsīnaṃ vā pratipādayiṣyāmi, sāmanta.āṭavika.tat.kulīna.aparuddhānām anyatamena-asya rājyaṃ hārayiṣyāmi ghātayiṣyāmi vā -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.12b◌ EeseDharma mein verified

kṛtya.pakṣa.upagraheṇa vā-asya durge rāṣṭre skandha.āvāre vā kopaṃ samutthāpayiṣyāmi, śastra.agni.rasa.praṇidhānair aupaniṣadikair vā yathā.iṣṭam āsannaṃ haniṣyāmi -

Roman reading

kṛtya.pakṣa.upagraheṇa vā-asya durge rāṣṭre skandha.āvāre vā kopaṃ samutthāpayiṣyāmi, śastra.agni.rasa.praṇidhānair aupaniṣadikair vā yathā.iṣṭam āsannaṃ haniṣyāmi -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.12c◌ EeseDharma mein verified

svayaṃ.adhiṣṭhitena vā yoga.praṇidhānena kṣaya.vyayam enam upaneṣyāmi, kṣaya.vyaya.pravāsa.upatapte vā-asya mitra.varge sainye vā krameṇa-upajāpaṃ prāpsyāmi -

Roman reading

svayaṃ.adhiṣṭhitena vā yoga.praṇidhānena kṣaya.vyayam enam upaneṣyāmi, kṣaya.vyaya.pravāsa.upatapte vā-asya mitra.varge sainye vā krameṇa-upajāpaṃ prāpsyāmi -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.12d◌ EeseDharma mein verified

vīvadha.āsāra.prasāra.vadhena vā-asya skandha.āvāra.avagrahaṃ kariṣyāmi, daṇḍa.upanayena vā-asya randhram utthāpya sarva.sandohena prahariṣyāmi, pratihata.utsāhena vā yathā.iṣṭaṃ sandhim avāpsyāmi, mayi pratibaddhasya vā sarvataḥ kopāḥ samutthāsyanti -

Roman reading

vīvadha.āsāra.prasāra.vadhena vā-asya skandha.āvāra.avagrahaṃ kariṣyāmi, daṇḍa.upanayena vā-asya randhram utthāpya sarva.sandohena prahariṣyāmi, pratihata.utsāhena vā yathā.iṣṭaṃ sandhim avāpsyāmi, mayi pratibaddhasya vā sarvataḥ kopāḥ samutthāsyanti -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.12e◌ EeseDharma mein verified

nirāsāraṃ vā-asya mūlaṃ mitra.aṭavī.daṇḍair uddhātayiṣyāmi, mahato vā deśasya yoga.kṣemam ihasthaḥ pālayiṣyāmi, sva.vikṣiptaṃ mitra.vikṣiptaṃ vā me sainyam ihasthasya-ekastham aviṣahyaṃ bhaviṣyati, nimna.khāta.rātri.yuddha.viśāradaṃ vā me sainyaṃ pathya.ābādha.muktam āsanne karma kariṣyati -

Roman reading

nirāsāraṃ vā-asya mūlaṃ mitra.aṭavī.daṇḍair uddhātayiṣyāmi, mahato vā deśasya yoga.kṣemam ihasthaḥ pālayiṣyāmi, sva.vikṣiptaṃ mitra.vikṣiptaṃ vā me sainyam ihasthasya-ekastham aviṣahyaṃ bhaviṣyati, nimna.khāta.rātri.yuddha.viśāradaṃ vā me sainyaṃ pathya.ābādha.muktam āsanne karma kariṣyati -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.12f◌ EeseDharma mein verified

viruddha.deśa.kālam iha.āgato vā svayam eva kṣaya.vyayābhyāṃ na bhaviṣyati, mahā.kṣaya.vyaya.abhigamyo 'yaṃ deśo durga.aṭavy.apasāra.bāhulyāt -

Roman reading

viruddha.deśa.kālam iha.āgato vā svayam eva kṣaya.vyayābhyāṃ na bhaviṣyati, mahā.kṣaya.vyaya.abhigamyo 'yaṃ deśo durga.aṭavy.apasāra.bāhulyāt -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.12g◌ EeseDharma mein verified

pareṣāṃ vyādhi.prāyaḥ sainya.vyāyāmānām alabdha.bhaumaś ca, tam āpad.gataḥ pravekṣyati, praviṣṭo vā na nirgamiṣyati" iti | 12 |

Roman reading

pareṣāṃ vyādhi.prāyaḥ sainya.vyāyāmānām alabdha.bhaumaś ca, tam āpad.gataḥ pravekṣyati, praviṣṭo vā na nirgamiṣyati" iti | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.13◌ EeseDharma mein verified

"kāraṇa.abhāve bala.samucchraye vā parasya durgam unmucya-apagacchet | 13 |

Roman reading

"kāraṇa.abhāve bala.samucchraye vā parasya durgam unmucya-apagacchet | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.14◌ EeseDharma mein verified

agni.pataṅgavad amitre vā praviśet | 14 |

Roman reading

agni.pataṅgavad amitre vā praviśet | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.15◌ EeseDharma mein verified

anyatara.siddhir hi tyakta.ātmano bhavati" ity ācāryāḥ | 15 |

Roman reading

anyatara.siddhir hi tyakta.ātmano bhavati" ity ācāryāḥ | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.16◌ EeseDharma mein verified

na-iti kauṭilyaḥ | 16 |

Roman reading

na-iti kauṭilyaḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.17◌ EeseDharma mein verified

sandheyatām ātmanaḥ parasya ca-upalabhya sandadhīta | 17 |

Roman reading

sandheyatām ātmanaḥ parasya ca-upalabhya sandadhīta | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.18◌ EeseDharma mein verified

viparyaye vikrameṇa sandhim apasāraṃ vā lipseta | 18 |

Roman reading

viparyaye vikrameṇa sandhim apasāraṃ vā lipseta | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.19◌ EeseDharma mein verified

sandheyasya vā dūtaṃ preṣayet | 19 |

Roman reading

sandheyasya vā dūtaṃ preṣayet | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.20◌ EeseDharma mein verified

tena vā preṣitam artha.mānābhyāṃ satkṛtya brūyāt "idaṃ rājñaḥ paṇya.agāram, idaṃ devī.kumārāṇām, devī.kumāra.vacanāt, idaṃ rājyam ahaṃ ca tvad.arpaṇaḥ" iti | 20 |

Roman reading

tena vā preṣitam artha.mānābhyāṃ satkṛtya brūyāt "idaṃ rājñaḥ paṇya.agāram, idaṃ devī.kumārāṇām, devī.kumāra.vacanāt, idaṃ rājyam ahaṃ ca tvad.arpaṇaḥ" iti | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.21◌ EeseDharma mein verified

labdha.saṃśrayaḥ samaya.ācārikavad bhartari varteta | 21 |

Roman reading

labdha.saṃśrayaḥ samaya.ācārikavad bhartari varteta | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.22◌ EeseDharma mein verified

durga.ādīni ca karmāṇi āvāha.vivāha.putra.abhiṣeka.aśva.paṇya.hasti.grahaṇa.sattra.yātrā.- vihāra.gamanāni ca-anujñātaḥ kurvīta | 22 |

Roman reading

durga.ādīni ca karmāṇi āvāha.vivāha.putra.abhiṣeka.aśva.paṇya.hasti.grahaṇa.sattra.yātrā.- vihāra.gamanāni ca-anujñātaḥ kurvīta | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.23◌ EeseDharma mein verified

sva.bhūmy.avasthita.prakṛti.sandhim upaghātam apasṛteṣu vā sarvam anujñātaḥ kurvīta | 23 |

Roman reading

sva.bhūmy.avasthita.prakṛti.sandhim upaghātam apasṛteṣu vā sarvam anujñātaḥ kurvīta | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.24◌ EeseDharma mein verified

duṣṭa.paura.jānapado vā nyāya.vṛttir anyāṃ bhūmiṃ yāceta | 24 |

Roman reading

duṣṭa.paura.jānapado vā nyāya.vṛttir anyāṃ bhūmiṃ yāceta | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.25◌ EeseDharma mein verified

duṣyavad upāṃśu.daṇḍena vā pratikurvīta | 25 |

Roman reading

duṣyavad upāṃśu.daṇḍena vā pratikurvīta | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.26◌ EeseDharma mein verified

ucitāṃ vā mitrād bhūmiṃ dīyamānāṃ na pratigṛhṇīyāt | 26 |

Roman reading

ucitāṃ vā mitrād bhūmiṃ dīyamānāṃ na pratigṛhṇīyāt | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.27◌ EeseDharma mein verified

mantri.purohita.senā.pati.yuva.rājānām anyatamam adṛśyamāne bhartari paśyet, yathā.śakti ca-upakuryāt | 27 |

Roman reading

mantri.purohita.senā.pati.yuva.rājānām anyatamam adṛśyamāne bhartari paśyet, yathā.śakti ca-upakuryāt | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.28◌ EeseDharma mein verified

daivata.svasti.vācaneṣu tat.parā āśiṣo vācayet | 28 |

Roman reading

daivata.svasti.vācaneṣu tat.parā āśiṣo vācayet | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.15.29◌ EeseDharma mein verified

sarvatra-ātma.nisargaṃ guṇaṃ brūyāt | 29 |

Roman reading

sarvatra-ātma.nisargaṃ guṇaṃ brūyāt | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.