EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 112

Book 7 · Adhyay 14

Book 7 · Chapter 14

28 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ07.14.01◌ EeseDharma mein verified

sāmavāyikair evam abhiyukto vijigīṣur yas teṣāṃ pradhānas taṃ brūyāt "tvayā me sandhiḥ, idaṃ hiraṇyam, ahaṃ ca mitram, dvi.guṇā te vṛddhiḥ, na-arhasy ātma.kṣayeṇa mitra.mukhān amitrān vardhayitum, ete hi vṛddhās tvām eva paribhaviṣyanti" iti | 1 |

Roman reading

sāmavāyikair evam abhiyukto vijigīṣur yas teṣāṃ pradhānas taṃ brūyāt "tvayā me sandhiḥ, idaṃ hiraṇyam, ahaṃ ca mitram, dvi.guṇā te vṛddhiḥ, na-arhasy ātma.kṣayeṇa mitra.mukhān amitrān vardhayitum, ete hi vṛddhās tvām eva paribhaviṣyanti" iti | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.02◌ EeseDharma mein verified

bhedaṃ vā brūyāt "anapakāro yathā-aham etaiḥ sambhūya-abhiyuktas tathā tvām apy ete saṃhita.balāḥ svasthā vyasane vā-abhiyokṣyante, balaṃ hi cittaṃ vikaroti, tad eṣāṃ vighātaya" iti | 2 |

Roman reading

bhedaṃ vā brūyāt "anapakāro yathā-aham etaiḥ sambhūya-abhiyuktas tathā tvām apy ete saṃhita.balāḥ svasthā vyasane vā-abhiyokṣyante, balaṃ hi cittaṃ vikaroti, tad eṣāṃ vighātaya" iti | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.03◌ EeseDharma mein verified

bhinneṣu pradhānam upagṛhya hīneṣu vikramayet, hīnān anugrāhya vā pradhāne, yathā vā śreyo 'bhimanyeta tathā | 3 |

Roman reading

bhinneṣu pradhānam upagṛhya hīneṣu vikramayet, hīnān anugrāhya vā pradhāne, yathā vā śreyo 'bhimanyeta tathā | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.04◌ EeseDharma mein verified

vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet | 4 |

Roman reading

vairaṃ vā parair grāhayitvā visaṃvādayet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.05◌ EeseDharma mein verified

phala.bhūyastvena vā pradhānam upajāpya sandhiṃ kārayet | 5 |

Roman reading

phala.bhūyastvena vā pradhānam upajāpya sandhiṃ kārayet | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.06◌ EeseDharma mein verified

atha-ubhaya.vetanāḥ phala.bhūyastvaṃ darśayantaḥ sāmavāyikān "atisaṃhitāḥ stha" ity udddūṣayeyuḥ | 6 |

Roman reading

atha-ubhaya.vetanāḥ phala.bhūyastvaṃ darśayantaḥ sāmavāyikān "atisaṃhitāḥ stha" ity udddūṣayeyuḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.07◌ EeseDharma mein verified

duṣṭeṣu sandhiṃ dūṣayet | 7 |

Roman reading

duṣṭeṣu sandhiṃ dūṣayet | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.08◌ EeseDharma mein verified

atha-ubhaya.vetanā bhūyo bhedam eṣāṃ kuryuḥ "evaṃ tad yad asmābhir darśitam" iti | 8 |

Roman reading

atha-ubhaya.vetanā bhūyo bhedam eṣāṃ kuryuḥ "evaṃ tad yad asmābhir darśitam" iti | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.09◌ EeseDharma mein verified

bhinneṣv anyatama.upagraheṇa ceṣṭeta | 9 |

Roman reading

bhinneṣv anyatama.upagraheṇa ceṣṭeta | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.10◌ EeseDharma mein verified

pradhāna.abhāve sāmavāyikānām utsāhayitāraṃ sthira.karmāṇam anurakta.prakṛktiṃ lobhād bhayād vā saṅghātam upāgataṃ vijigīṣor bhītaṃ rājya.pratisambaddhaṃ mitraṃ cala.amitraṃ vā pūrvān uttara.abhāve sādhayet - utsāhayitāram ātma.nisargeṇa, sthira.karmāṇaṃ sāntva.praṇipātena, anurakta.prakṛtiṃ kanyā.dāna.yāpanābhyām, lubdham aṃśa.dvaiguṇyena, bhītam ebhyaḥ kośa.daṇḍa.anugraheṇa, svato bhītaṃ viśvāsya pratibhū.pradānena, rājya.pratisambaddham ekī.bhāva.upagamanena, mitram ubhayataḥ priya.hitābhyām, upakāra.tyāgena vā, cala.amitram avadhṛtam anapakāra.upakārābhyām | 10 |

Roman reading

pradhāna.abhāve sāmavāyikānām utsāhayitāraṃ sthira.karmāṇam anurakta.prakṛktiṃ lobhād bhayād vā saṅghātam upāgataṃ vijigīṣor bhītaṃ rājya.pratisambaddhaṃ mitraṃ cala.amitraṃ vā pūrvān uttara.abhāve sādhayet - utsāhayitāram ātma.nisargeṇa, sthira.karmāṇaṃ sāntva.praṇipātena, anurakta.prakṛtiṃ kanyā.dāna.yāpanābhyām, lubdham aṃśa.dvaiguṇyena, bhītam ebhyaḥ kośa.daṇḍa.anugraheṇa, svato bhītaṃ viśvāsya pratibhū.pradānena, rājya.pratisambaddham ekī.bhāva.upagamanena, mitram ubhayataḥ priya.hitābhyām, upakāra.tyāgena vā, cala.amitram avadhṛtam anapakāra.upakārābhyām | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.11◌ EeseDharma mein verified

yo vā yathā-ayogaṃ bhajeta taṃ tathā sādhayet, sāma.dāna.bheda.daṇḍair vā yathā-āpatsu vyākhyāsyāmaḥ | 11 |

Roman reading

yo vā yathā-ayogaṃ bhajeta taṃ tathā sādhayet, sāma.dāna.bheda.daṇḍair vā yathā-āpatsu vyākhyāsyāmaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.12◌ EeseDharma mein verified

vyasana.upaghāta.tvarito vā kośa.daṇḍābhyāṃ deśe kāle kārye vā-avadhṛtaṃ sandhim upeyāt | 12 |

Roman reading

vyasana.upaghāta.tvarito vā kośa.daṇḍābhyāṃ deśe kāle kārye vā-avadhṛtaṃ sandhim upeyāt | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.13◌ EeseDharma mein verified

kṛta.sandhir hīnam ātmānaṃ pratikurvīta | 13 |

Roman reading

kṛta.sandhir hīnam ātmānaṃ pratikurvīta | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.14◌ EeseDharma mein verified

pakṣe hīno bandhu.mitra.pakṣaṃ kurvīta, durgam aviṣahyaṃ vā | 14 |

Roman reading

pakṣe hīno bandhu.mitra.pakṣaṃ kurvīta, durgam aviṣahyaṃ vā | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.15◌ EeseDharma mein verified

durga.mitra.pratiṣṭabdho hi sveṣāṃ pareṣāṃ ca pūjyo bhavati | 15 |

Roman reading

durga.mitra.pratiṣṭabdho hi sveṣāṃ pareṣāṃ ca pūjyo bhavati | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.16◌ EeseDharma mein verified

mantra.śakti.hīnaḥ prājña.puruṣa.upacayaṃ vidyā.vṛddha.samyogaṃ vā kurvīta | 16 |

Roman reading

mantra.śakti.hīnaḥ prājña.puruṣa.upacayaṃ vidyā.vṛddha.samyogaṃ vā kurvīta | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.17◌ EeseDharma mein verified

tathā hi sadyaḥ śreyaḥ prāpnoti | 17 |

Roman reading

tathā hi sadyaḥ śreyaḥ prāpnoti | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.18◌ EeseDharma mein verified

prabhāva.hīnaḥ prakṛti.yoga.kṣema.siddhau yateta | 18 |

Roman reading

prabhāva.hīnaḥ prakṛti.yoga.kṣema.siddhau yateta | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.19◌ EeseDharma mein verified

jana.padaḥ sarva.karmaṇāṃ yoniḥ, tataḥ prabhāvaḥ | 19 |

Roman reading

jana.padaḥ sarva.karmaṇāṃ yoniḥ, tataḥ prabhāvaḥ | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.20◌ EeseDharma mein verified

tasya sthānam ātmanaś ca-āpadi durgam | 20 |

Roman reading

tasya sthānam ātmanaś ca-āpadi durgam | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.21◌ EeseDharma mein verified

setu.bandhaḥ sasyānāṃ yoniḥ | 21 |

Roman reading

setu.bandhaḥ sasyānāṃ yoniḥ | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.22◌ EeseDharma mein verified

nitya.anuṣakto hi varṣa.guṇa.lābhaḥ setu.vāpeṣu | 22 |

Roman reading

nitya.anuṣakto hi varṣa.guṇa.lābhaḥ setu.vāpeṣu | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.23◌ EeseDharma mein verified

vaṇik.pathaḥ para.atisandhānasya yoniḥ | 23 |

Roman reading

vaṇik.pathaḥ para.atisandhānasya yoniḥ | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.24◌ EeseDharma mein verified

vaṇik.pathena hi daṇḍa.gūḍha.puruṣa.atinayanaṃ śastra.āvaraṇa.yāna.vāhana.krayaś ca kriyate, praveśo nirṇayanaṃ ca | 24 |

Roman reading

vaṇik.pathena hi daṇḍa.gūḍha.puruṣa.atinayanaṃ śastra.āvaraṇa.yāna.vāhana.krayaś ca kriyate, praveśo nirṇayanaṃ ca | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.25◌ EeseDharma mein verified

khaniḥ saṅgrāma.upakaraṇānāṃ yoniḥ, dravya.vanaṃ durga.karmaṇāṃ yāna.rathayoś ca, hasti.vanaṃ hastinām, gava.aśva.khara.uṣṭrāṇāṃ ca vrajaḥ | 25 |

Roman reading

khaniḥ saṅgrāma.upakaraṇānāṃ yoniḥ, dravya.vanaṃ durga.karmaṇāṃ yāna.rathayoś ca, hasti.vanaṃ hastinām, gava.aśva.khara.uṣṭrāṇāṃ ca vrajaḥ | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.26◌ EeseDharma mein verified

teṣām alābhe bandhu.mitra.kulebhyaḥ samārjanam | 26 |

Roman reading

teṣām alābhe bandhu.mitra.kulebhyaḥ samārjanam | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.27◌ EeseDharma mein verified

utsāha.hīnaḥ śreṇī.pravīra.puruṣāṇāṃ cora.gaṇa.āṭavika.mleccha.jātīnāṃ para.apakāriṇāṃ gūḍha.puruṣāṇāṃ ca yathā.lābbham upacayaṃ kurvīta | 27 |

Roman reading

utsāha.hīnaḥ śreṇī.pravīra.puruṣāṇāṃ cora.gaṇa.āṭavika.mleccha.jātīnāṃ para.apakāriṇāṃ gūḍha.puruṣāṇāṃ ca yathā.lābbham upacayaṃ kurvīta | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ07.14.28◌ EeseDharma mein verified

para.miśra.apratīkāram ābalīyasaṃ vā pareṣu prayuñjīta | 28 |

Roman reading

para.miśra.apratīkāram ābalīyasaṃ vā pareṣu prayuñjīta | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.