EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 97

Book 6 · Adhyay 1

Book 6 · Chapter 1

14 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ06.1.01◌ EeseDharma mein verified

svāmy.amātya.jana.pada.durga.kośa.daṇḍa.mitrāṇi prakṛtayaḥ | 1 |

Roman reading

svāmy.amātya.jana.pada.durga.kośa.daṇḍa.mitrāṇi prakṛtayaḥ | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.02◌ EeseDharma mein verified

tatra svāmi.sampat | 2 |

Roman reading

tatra svāmi.sampat | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.03◌ EeseDharma mein verified

mahā.kulīno daiva.buddhi.sattva.sampanno vṛddha.darśī dhārmikaḥ satya.vāg avisaṃvādakaḥ kṛtajñaḥ sthūla.lakṣo mahā.utsāho 'dīrgha.sūtraḥ śakya.sāmanto dṛḍha.buddhir akṣudra.pariṣatko vinaya.kāma ity ābhigāmikā guṇāḥ | 3 |

Roman reading

mahā.kulīno daiva.buddhi.sattva.sampanno vṛddha.darśī dhārmikaḥ satya.vāg avisaṃvādakaḥ kṛtajñaḥ sthūla.lakṣo mahā.utsāho 'dīrgha.sūtraḥ śakya.sāmanto dṛḍha.buddhir akṣudra.pariṣatko vinaya.kāma ity ābhigāmikā guṇāḥ | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.04◌ EeseDharma mein verified

śuśrūṣā.śravaṇa.grahaṇa.dhāraṇa.vijñāna.ūha.apoha.tattva.abhiniveśāḥ prajñā.guṇāḥ | 4 |

Roman reading

śuśrūṣā.śravaṇa.grahaṇa.dhāraṇa.vijñāna.ūha.apoha.tattva.abhiniveśāḥ prajñā.guṇāḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.05◌ EeseDharma mein verified

śauryam amarṣaḥ śīghratā dākṣyaṃ ca-utsāha.guṇāḥ | 5 |

Roman reading

śauryam amarṣaḥ śīghratā dākṣyaṃ ca-utsāha.guṇāḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.06◌ EeseDharma mein verified

vāgmī pragalbhaḥ smṛti.mati.balavān udagraḥ sv.avagrahaḥ kṛta.śilpo 'vyasano daṇḍa.nāyy upakāra.apakārayor dṛṣṭa.pratīkārī hrīmān āpat.prakṛtyor viniyoktā dīrgha.dūra.darśī deśa.kāla.puruṣa.kāra.kārya.pradhānaḥ sandhi.vikrama.tyāga.samyama.paṇa.parac.chidra.vibhāgī saṃvṛto 'dīna.abhihāsya.jihma.bhrukuṭī.kṣaṇaḥ kāma.krodha.lobha.stambha.cāpala.upatāpa.paiśunya.hīnaḥ śaklaḥ smita.udagra.abhibhāṣī vṛddha.upadeśa.ācāra ity ātma.sampat | 6 |

Roman reading

vāgmī pragalbhaḥ smṛti.mati.balavān udagraḥ sv.avagrahaḥ kṛta.śilpo 'vyasano daṇḍa.nāyy upakāra.apakārayor dṛṣṭa.pratīkārī hrīmān āpat.prakṛtyor viniyoktā dīrgha.dūra.darśī deśa.kāla.puruṣa.kāra.kārya.pradhānaḥ sandhi.vikrama.tyāga.samyama.paṇa.parac.chidra.vibhāgī saṃvṛto 'dīna.abhihāsya.jihma.bhrukuṭī.kṣaṇaḥ kāma.krodha.lobha.stambha.cāpala.upatāpa.paiśunya.hīnaḥ śaklaḥ smita.udagra.abhibhāṣī vṛddha.upadeśa.ācāra ity ātma.sampat | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.07◌ EeseDharma mein verified

amātya.sampad uktā purastāt | 7 |

Roman reading

amātya.sampad uktā purastāt | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.08◌ EeseDharma mein verified

madhye ca-ante ca sthānavān ātma.dhāraṇaḥ para.dhāraṇaś ca-āpadi sva.ārakṣaḥ sva.ājīvaḥ śatru.dveṣī śakya.sāmantaḥ paṅka.pāṣāṇa.uṣara.viṣama.kaṇṭaka.śreṇī.vyāla.mṛga.aṭavī.hīnaḥ kāntaḥ sītā.khani.dravya.hasti.vanavān gavyaḥ pauruṣeyo gupta.gocaraḥ paśumān adeva.mātṛko vāri.sthala.pathābhyām upetaḥ sāra.citra.bahu.paṇyo daṇḍa.kara.sahaḥ karma.śīla.karṣako 'bāliśa.svāmy.avara.varṇa.prāyo bhakta.śuci.manuṣya iti jana.pada.sampat | 8 |

Roman reading

madhye ca-ante ca sthānavān ātma.dhāraṇaḥ para.dhāraṇaś ca-āpadi sva.ārakṣaḥ sva.ājīvaḥ śatru.dveṣī śakya.sāmantaḥ paṅka.pāṣāṇa.uṣara.viṣama.kaṇṭaka.śreṇī.vyāla.mṛga.aṭavī.hīnaḥ kāntaḥ sītā.khani.dravya.hasti.vanavān gavyaḥ pauruṣeyo gupta.gocaraḥ paśumān adeva.mātṛko vāri.sthala.pathābhyām upetaḥ sāra.citra.bahu.paṇyo daṇḍa.kara.sahaḥ karma.śīla.karṣako 'bāliśa.svāmy.avara.varṇa.prāyo bhakta.śuci.manuṣya iti jana.pada.sampat | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.09◌ EeseDharma mein verified

durga.sampad uktā purastāt | 9 |

Roman reading

durga.sampad uktā purastāt | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.10◌ EeseDharma mein verified

dharma.adhigataḥ pūrvaiḥ svayaṃ vā hema.rūpya.prāyaś citra.sthūla.ratna.hiraṇyo dīrghām apy āpadam anāyatiṃ saheta-iti kośa.sampat | 10 |

Roman reading

dharma.adhigataḥ pūrvaiḥ svayaṃ vā hema.rūpya.prāyaś citra.sthūla.ratna.hiraṇyo dīrghām apy āpadam anāyatiṃ saheta-iti kośa.sampat | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.11◌ EeseDharma mein verified

pitṛ.paitāmaho nityo vaśyas tuṣṭa.bhṛta.putra.dāraḥ pravāseṣv avisaṃvāditaḥ sarvatra-apratihato duḥkha.saho bahu.yuddhaḥ sarva.yuddha.praharaṇa.vidyā.viśāradaḥ saha.vṛddhi.kṣayikatvād advaidhyaḥ kṣatra.prāya iti daṇḍa.sampat | 11 |

Roman reading

pitṛ.paitāmaho nityo vaśyas tuṣṭa.bhṛta.putra.dāraḥ pravāseṣv avisaṃvāditaḥ sarvatra-apratihato duḥkha.saho bahu.yuddhaḥ sarva.yuddha.praharaṇa.vidyā.viśāradaḥ saha.vṛddhi.kṣayikatvād advaidhyaḥ kṣatra.prāya iti daṇḍa.sampat | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.12◌ EeseDharma mein verified

pitṛ.paitāmahaṃ nityaṃ vaśyam advaidhyaṃ mahal.laghu.samuttham iti mitra.sampat | 12 |

Roman reading

pitṛ.paitāmahaṃ nityaṃ vaśyam advaidhyaṃ mahal.laghu.samuttham iti mitra.sampat | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.13◌ EeseDharma mein verified

arāja.bījī lubdhaḥ kṣudra.pariṣatko virakta.prakṛtir anyāya.vṛttir ayukto vyasanī nirutsāho daiva.pramāṇo yat.kiñcana.kārya.gatir ananubandhaḥ klībo nitya.apakārī ca-ity amitra.sampat | 13 |

Roman reading

arāja.bījī lubdhaḥ kṣudra.pariṣatko virakta.prakṛtir anyāya.vṛttir ayukto vyasanī nirutsāho daiva.pramāṇo yat.kiñcana.kārya.gatir ananubandhaḥ klībo nitya.apakārī ca-ity amitra.sampat | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ06.1.14◌ EeseDharma mein verified

evaṃ.bhūto hi śatruḥ sukhaḥ samucchettuṃ bhavati | 14 |

Roman reading

evaṃ.bhūto hi śatruḥ sukhaḥ samucchettuṃ bhavati | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.