EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 95

Book 5 · Adhyay 5

Book 5 · Chapter 5

14 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ05.5.01◌ EeseDharma mein verified

niyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet | 1 |

Roman reading

niyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.02◌ EeseDharma mein verified

ābhyantaraṃ bāhyaṃ guhyaṃ prakāśyam ātyayikam upekṣitavyaṃ vā kāryaṃ "idam evam" iti viśeṣayec ca | 2 |

Roman reading

ābhyantaraṃ bāhyaṃ guhyaṃ prakāśyam ātyayikam upekṣitavyaṃ vā kāryaṃ "idam evam" iti viśeṣayec ca | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.03◌ EeseDharma mein verified

mṛgayā.dyūta.madya.strīṣu prasaktaṃ na-enam anuvarteta praśaṃsābhiḥ | 3 |

Roman reading

mṛgayā.dyūta.madya.strīṣu prasaktaṃ na-enam anuvarteta praśaṃsābhiḥ | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.04◌ EeseDharma mein verified

āsannaś ca-asya vyasana.upaghāte prayateta, para.upajāpa.atisandhāna.upadhibhyaś ca rakṣet | 4 |

Roman reading

āsannaś ca-asya vyasana.upaghāte prayateta, para.upajāpa.atisandhāna.upadhibhyaś ca rakṣet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.05◌ EeseDharma mein verified

iṅgita.ākārau ca-asya lakṣayet | 5 |

Roman reading

iṅgita.ākārau ca-asya lakṣayet | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.06◌ EeseDharma mein verified

kāma.dveṣa.harṣa.dainya.vyavasāya.bhaya.dvandva.viparyāsam iṅgita.ākārābhyāṃ hi mantra.saṃvaraṇa.artham ācarati prājñaḥ | 6 |

Roman reading

kāma.dveṣa.harṣa.dainya.vyavasāya.bhaya.dvandva.viparyāsam iṅgita.ākārābhyāṃ hi mantra.saṃvaraṇa.artham ācarati prājñaḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.07◌ EeseDharma mein verified

darśane prasīdati, vākyaṃ pratigṛhṇāti, āsanaṃ dadāti, vivikto darśayate, śaṅkā.sthāne na-atiśaṅkate, kathāyāṃ ramate, parijñāpyeṣv avekṣate, pathyam uktaṃ sahate, smayamāno niyuṅkte, hastena spṛśati, ślāghye na-upahasati, parokṣaṃ guṇaṃ bravīti, bhakṣyeṣu smarati, saha vihāraṃ yāti, vyasane 'bhyupapadyate, tad.bhaktīn pūjayati, guhyam ācaṣṭe, mānaṃ vardhayati, arthaṃ karoti, anarthaṃ pratihanti - iti tuṣṭa.jñānam | 7 |

Roman reading

darśane prasīdati, vākyaṃ pratigṛhṇāti, āsanaṃ dadāti, vivikto darśayate, śaṅkā.sthāne na-atiśaṅkate, kathāyāṃ ramate, parijñāpyeṣv avekṣate, pathyam uktaṃ sahate, smayamāno niyuṅkte, hastena spṛśati, ślāghye na-upahasati, parokṣaṃ guṇaṃ bravīti, bhakṣyeṣu smarati, saha vihāraṃ yāti, vyasane 'bhyupapadyate, tad.bhaktīn pūjayati, guhyam ācaṣṭe, mānaṃ vardhayati, arthaṃ karoti, anarthaṃ pratihanti - iti tuṣṭa.jñānam | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.08◌ EeseDharma mein verified

etad eva viparītam atuṣṭasya, bhūyaś ca vakṣyāmaḥ | 8 |

Roman reading

etad eva viparītam atuṣṭasya, bhūyaś ca vakṣyāmaḥ | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.09◌ EeseDharma mein verified

sandarśane kopaḥ, vākyasya-aśravaṇa.pratiṣedhau, āsana.cakṣuṣor adānam, varṇa.svara.bhedaḥ, eka.akṣi.bhrukuṭy.oṣṭha.nirbhogaḥ, sveda.śvāsa.smitānām asthāna.utpattiḥ, para.mantraṇam, akasmād.vrajanam, vardhanam anyasya, bhūmi.gātra.vilekhanam, anyasya-upatodanam, vidyā.varṇa.deśa.kutsā, sama.doṣa.nindā, pratidoṣa.nindā, pratiloma.stavaḥ, sukṛta.anavekṣaṇam, duṣkṛta.anukīrtanam, pṛṣṭha.avadhānam, atityāgaḥ, mithyā.abhibhāṣaṇam, rāja.darśināṃ ca tad.vṛtta.anyatvam | 9 |

Roman reading

sandarśane kopaḥ, vākyasya-aśravaṇa.pratiṣedhau, āsana.cakṣuṣor adānam, varṇa.svara.bhedaḥ, eka.akṣi.bhrukuṭy.oṣṭha.nirbhogaḥ, sveda.śvāsa.smitānām asthāna.utpattiḥ, para.mantraṇam, akasmād.vrajanam, vardhanam anyasya, bhūmi.gātra.vilekhanam, anyasya-upatodanam, vidyā.varṇa.deśa.kutsā, sama.doṣa.nindā, pratidoṣa.nindā, pratiloma.stavaḥ, sukṛta.anavekṣaṇam, duṣkṛta.anukīrtanam, pṛṣṭha.avadhānam, atityāgaḥ, mithyā.abhibhāṣaṇam, rāja.darśināṃ ca tad.vṛtta.anyatvam | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.10◌ EeseDharma mein verified

vṛtti.vikāraṃ ca-avekṣeta-apy amānuṣāṇām | 10 |

Roman reading

vṛtti.vikāraṃ ca-avekṣeta-apy amānuṣāṇām | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.11◌ EeseDharma mein verified

"ayam uccaiḥ siñcati" iti kātyāyanaḥ pravavrāja, "krauñco 'pasavyam" iti kaṇiṅko bhāradvājaḥ, "tṛṇam" iti dīrghaś cārāyaṇaḥ, "śītā śāṭī" iti ghoṭa.mukhaḥ, "hastī pratyaukṣīt" iti kiñjalkaḥ, "ratha.aśvaṃ prāśaṃsīt" iti piśunaḥ, prati.ravaṇe śunaḥ piśuna.putraḥ | 11 |

Roman reading

"ayam uccaiḥ siñcati" iti kātyāyanaḥ pravavrāja, "krauñco 'pasavyam" iti kaṇiṅko bhāradvājaḥ, "tṛṇam" iti dīrghaś cārāyaṇaḥ, "śītā śāṭī" iti ghoṭa.mukhaḥ, "hastī pratyaukṣīt" iti kiñjalkaḥ, "ratha.aśvaṃ prāśaṃsīt" iti piśunaḥ, prati.ravaṇe śunaḥ piśuna.putraḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.12◌ EeseDharma mein verified

artha.māna.avakṣepe ca parityāgaḥ | 12 |

Roman reading

artha.māna.avakṣepe ca parityāgaḥ | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.13◌ EeseDharma mein verified

svāmi.śīlam ātmanaś ca kilbiṣam upalabhya vā pratikurvīta | 13 |

Roman reading

svāmi.śīlam ātmanaś ca kilbiṣam upalabhya vā pratikurvīta | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ05.5.14◌ EeseDharma mein verified

mitram upakṛṣṭaṃ vā-asya gacchet | 14 |

Roman reading

mitram upakṛṣṭaṃ vā-asya gacchet | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.