niyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet | 1 |
niyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet | 1 |
EeseDharmaSanātana Library
95Book 5 · Chapter 5
14 shlokniyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet | 1 |
niyuktaḥ karmasu vyaya.viśuddham udayaṃ darśayet | 1 |
ābhyantaraṃ bāhyaṃ guhyaṃ prakāśyam ātyayikam upekṣitavyaṃ vā kāryaṃ "idam evam" iti viśeṣayec ca | 2 |
ābhyantaraṃ bāhyaṃ guhyaṃ prakāśyam ātyayikam upekṣitavyaṃ vā kāryaṃ "idam evam" iti viśeṣayec ca | 2 |
mṛgayā.dyūta.madya.strīṣu prasaktaṃ na-enam anuvarteta praśaṃsābhiḥ | 3 |
mṛgayā.dyūta.madya.strīṣu prasaktaṃ na-enam anuvarteta praśaṃsābhiḥ | 3 |
āsannaś ca-asya vyasana.upaghāte prayateta, para.upajāpa.atisandhāna.upadhibhyaś ca rakṣet | 4 |
āsannaś ca-asya vyasana.upaghāte prayateta, para.upajāpa.atisandhāna.upadhibhyaś ca rakṣet | 4 |
iṅgita.ākārau ca-asya lakṣayet | 5 |
iṅgita.ākārau ca-asya lakṣayet | 5 |
kāma.dveṣa.harṣa.dainya.vyavasāya.bhaya.dvandva.viparyāsam iṅgita.ākārābhyāṃ hi mantra.saṃvaraṇa.artham ācarati prājñaḥ | 6 |
kāma.dveṣa.harṣa.dainya.vyavasāya.bhaya.dvandva.viparyāsam iṅgita.ākārābhyāṃ hi mantra.saṃvaraṇa.artham ācarati prājñaḥ | 6 |
darśane prasīdati, vākyaṃ pratigṛhṇāti, āsanaṃ dadāti, vivikto darśayate, śaṅkā.sthāne na-atiśaṅkate, kathāyāṃ ramate, parijñāpyeṣv avekṣate, pathyam uktaṃ sahate, smayamāno niyuṅkte, hastena spṛśati, ślāghye na-upahasati, parokṣaṃ guṇaṃ bravīti, bhakṣyeṣu smarati, saha vihāraṃ yāti, vyasane 'bhyupapadyate, tad.bhaktīn pūjayati, guhyam ācaṣṭe, mānaṃ vardhayati, arthaṃ karoti, anarthaṃ pratihanti - iti tuṣṭa.jñānam | 7 |
darśane prasīdati, vākyaṃ pratigṛhṇāti, āsanaṃ dadāti, vivikto darśayate, śaṅkā.sthāne na-atiśaṅkate, kathāyāṃ ramate, parijñāpyeṣv avekṣate, pathyam uktaṃ sahate, smayamāno niyuṅkte, hastena spṛśati, ślāghye na-upahasati, parokṣaṃ guṇaṃ bravīti, bhakṣyeṣu smarati, saha vihāraṃ yāti, vyasane 'bhyupapadyate, tad.bhaktīn pūjayati, guhyam ācaṣṭe, mānaṃ vardhayati, arthaṃ karoti, anarthaṃ pratihanti - iti tuṣṭa.jñānam | 7 |
etad eva viparītam atuṣṭasya, bhūyaś ca vakṣyāmaḥ | 8 |
etad eva viparītam atuṣṭasya, bhūyaś ca vakṣyāmaḥ | 8 |
sandarśane kopaḥ, vākyasya-aśravaṇa.pratiṣedhau, āsana.cakṣuṣor adānam, varṇa.svara.bhedaḥ, eka.akṣi.bhrukuṭy.oṣṭha.nirbhogaḥ, sveda.śvāsa.smitānām asthāna.utpattiḥ, para.mantraṇam, akasmād.vrajanam, vardhanam anyasya, bhūmi.gātra.vilekhanam, anyasya-upatodanam, vidyā.varṇa.deśa.kutsā, sama.doṣa.nindā, pratidoṣa.nindā, pratiloma.stavaḥ, sukṛta.anavekṣaṇam, duṣkṛta.anukīrtanam, pṛṣṭha.avadhānam, atityāgaḥ, mithyā.abhibhāṣaṇam, rāja.darśināṃ ca tad.vṛtta.anyatvam | 9 |
sandarśane kopaḥ, vākyasya-aśravaṇa.pratiṣedhau, āsana.cakṣuṣor adānam, varṇa.svara.bhedaḥ, eka.akṣi.bhrukuṭy.oṣṭha.nirbhogaḥ, sveda.śvāsa.smitānām asthāna.utpattiḥ, para.mantraṇam, akasmād.vrajanam, vardhanam anyasya, bhūmi.gātra.vilekhanam, anyasya-upatodanam, vidyā.varṇa.deśa.kutsā, sama.doṣa.nindā, pratidoṣa.nindā, pratiloma.stavaḥ, sukṛta.anavekṣaṇam, duṣkṛta.anukīrtanam, pṛṣṭha.avadhānam, atityāgaḥ, mithyā.abhibhāṣaṇam, rāja.darśināṃ ca tad.vṛtta.anyatvam | 9 |
vṛtti.vikāraṃ ca-avekṣeta-apy amānuṣāṇām | 10 |
vṛtti.vikāraṃ ca-avekṣeta-apy amānuṣāṇām | 10 |
"ayam uccaiḥ siñcati" iti kātyāyanaḥ pravavrāja, "krauñco 'pasavyam" iti kaṇiṅko bhāradvājaḥ, "tṛṇam" iti dīrghaś cārāyaṇaḥ, "śītā śāṭī" iti ghoṭa.mukhaḥ, "hastī pratyaukṣīt" iti kiñjalkaḥ, "ratha.aśvaṃ prāśaṃsīt" iti piśunaḥ, prati.ravaṇe śunaḥ piśuna.putraḥ | 11 |
"ayam uccaiḥ siñcati" iti kātyāyanaḥ pravavrāja, "krauñco 'pasavyam" iti kaṇiṅko bhāradvājaḥ, "tṛṇam" iti dīrghaś cārāyaṇaḥ, "śītā śāṭī" iti ghoṭa.mukhaḥ, "hastī pratyaukṣīt" iti kiñjalkaḥ, "ratha.aśvaṃ prāśaṃsīt" iti piśunaḥ, prati.ravaṇe śunaḥ piśuna.putraḥ | 11 |
artha.māna.avakṣepe ca parityāgaḥ | 12 |
artha.māna.avakṣepe ca parityāgaḥ | 12 |
svāmi.śīlam ātmanaś ca kilbiṣam upalabhya vā pratikurvīta | 13 |
svāmi.śīlam ātmanaś ca kilbiṣam upalabhya vā pratikurvīta | 13 |
mitram upakṛṣṭaṃ vā-asya gacchet | 14 |
mitram upakṛṣṭaṃ vā-asya gacchet | 14 |