saṃsthā.adhyakṣaḥ paṇya.saṃsthāyāṃ purāṇa.bhāṇḍānāṃ sva.karaṇa.viśuddhānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā sthāpayet | 1 |
saṃsthā.adhyakṣaḥ paṇya.saṃsthāyāṃ purāṇa.bhāṇḍānāṃ sva.karaṇa.viśuddhānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā sthāpayet | 1 |
EeseDharmaSanātana Library
79Book 4 · Chapter 2
35 shloksaṃsthā.adhyakṣaḥ paṇya.saṃsthāyāṃ purāṇa.bhāṇḍānāṃ sva.karaṇa.viśuddhānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā sthāpayet | 1 |
saṃsthā.adhyakṣaḥ paṇya.saṃsthāyāṃ purāṇa.bhāṇḍānāṃ sva.karaṇa.viśuddhānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā sthāpayet | 1 |
tulā.māna.bhāṇḍāni ca-avekṣeta pautava.apacārāt | 2 |
tulā.māna.bhāṇḍāni ca-avekṣeta pautava.apacārāt | 2 |
parimāṇī.droṇayor ardha.pala.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 3 |
parimāṇī.droṇayor ardha.pala.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 3 |
pala.hīna.atirikte dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 4 |
pala.hīna.atirikte dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 4 |
tena pala.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 5 |
tena pala.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 5 |
tulāyāḥ karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 6 |
tulāyāḥ karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 6 |
dvi.karṣa.hīna.atirikte ṣaṭ.paṇo daṇḍaḥ | 7 |
dvi.karṣa.hīna.atirikte ṣaṭ.paṇo daṇḍaḥ | 7 |
tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 8 |
tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 8 |
āḍhakasya-ardha.karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 9 |
āḍhakasya-ardha.karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 9 |
karṣa.hīna.atirikte tri.paṇo daṇḍaḥ | 10 |
karṣa.hīna.atirikte tri.paṇo daṇḍaḥ | 10 |
tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 11 |
tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 11 |
tulā.māna.viśeṣāṇām ato 'nyeṣām anumānaṃ kuryāt | 12 |
tulā.māna.viśeṣāṇām ato 'nyeṣām anumānaṃ kuryāt | 12 |
tulā.mānābhyām atiriktābhyāṃ krītvā hīnābhyāṃ vikrīṇānasya ta eva dvi.guṇā daṇḍāḥ | 13 |
tulā.mānābhyām atiriktābhyāṃ krītvā hīnābhyāṃ vikrīṇānasya ta eva dvi.guṇā daṇḍāḥ | 13 |
gaṇya.paṇyeṣv aṣṭa.bhāgaṃ paṇya.mūlyeṣv apaharataḥ ṣaṇ.ṇavatir daṇḍaḥ | 14 |
gaṇya.paṇyeṣv aṣṭa.bhāgaṃ paṇya.mūlyeṣv apaharataḥ ṣaṇ.ṇavatir daṇḍaḥ | 14 |
kāṣṭha.loha.maṇi.mayaṃ rajju.carma.mṛṇ.mayaṃ sūtra.valka.roma.mayaṃ vā jātyam ity ajātyaṃ vikraya.ādhānaṃ nayato mūlya.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ | 15 |
kāṣṭha.loha.maṇi.mayaṃ rajju.carma.mṛṇ.mayaṃ sūtra.valka.roma.mayaṃ vā jātyam ity ajātyaṃ vikraya.ādhānaṃ nayato mūlya.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ | 15 |
sāra.bhāṇḍam ity asāra.bhāṇḍaṃ taj.jātam ity ataj.jātaṃ rādhā.yuktam ity upadhiyuktaṃ samudga.parivartimaṃ vā vikraya.ādhānaṃ nayato hīna.mūlyaṃ catuṣpañcāśat.paṇo daṇḍaḥ, paṇa.mūlyaṃ dvi.guṇo, dvi.paṇa.mūlyaṃ dvi.śataḥ | 16 |
sāra.bhāṇḍam ity asāra.bhāṇḍaṃ taj.jātam ity ataj.jātaṃ rādhā.yuktam ity upadhiyuktaṃ samudga.parivartimaṃ vā vikraya.ādhānaṃ nayato hīna.mūlyaṃ catuṣpañcāśat.paṇo daṇḍaḥ, paṇa.mūlyaṃ dvi.guṇo, dvi.paṇa.mūlyaṃ dvi.śataḥ | 16 |
tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 17 |
tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 17 |
kāru.śilpināṃ karma.guṇa.apakarṣam ājīvaṃ vikraya.kraya.upaghātaṃ vā sambhūya samutthāpayatāṃ sahasraṃ daṇḍaḥ | 18 |
kāru.śilpināṃ karma.guṇa.apakarṣam ājīvaṃ vikraya.kraya.upaghātaṃ vā sambhūya samutthāpayatāṃ sahasraṃ daṇḍaḥ | 18 |
vaidehakānāṃ vā sambhūya paṇyam avarundhatām anargheṇa vikrīṇatāṃ vā sahasraṃ daṇḍaḥ | 19 |
vaidehakānāṃ vā sambhūya paṇyam avarundhatām anargheṇa vikrīṇatāṃ vā sahasraṃ daṇḍaḥ | 19 |
tulā.māna.antaram argha.varṇa.antaraṃ vā - dharakasya māyakasya vā paṇa.mūlyād aṣṭa.bhāgaṃ hasta.doṣeṇa-ācarato dvi.śato daṇḍaḥ | 20 |
tulā.māna.antaram argha.varṇa.antaraṃ vā - dharakasya māyakasya vā paṇa.mūlyād aṣṭa.bhāgaṃ hasta.doṣeṇa-ācarato dvi.śato daṇḍaḥ | 20 |
tena dvi.śata.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 21 |
tena dvi.śata.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 21 |
dhānya.sneha.kṣāra.lavaṇa.gandha.bhaiṣajya.dravyāṇāṃ sama.varṇa.upadhāne dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 22 |
dhānya.sneha.kṣāra.lavaṇa.gandha.bhaiṣajya.dravyāṇāṃ sama.varṇa.upadhāne dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 22 |
yan.niṣṛṣṭam upajīveyus tad eṣāṃ divasa.sañjātaṃ saṅkhyāya vaṇik sthāpayet | 23 |
yan.niṣṛṣṭam upajīveyus tad eṣāṃ divasa.sañjātaṃ saṅkhyāya vaṇik sthāpayet | 23 |
kretṛ.vikretror antara.patitam ādāyād anyad bhavati | 24 |
kretṛ.vikretror antara.patitam ādāyād anyad bhavati | 24 |
tena dhānya.paṇya.nicayāṃś ca-anujñātāḥ kuryuḥ | 25 |
tena dhānya.paṇya.nicayāṃś ca-anujñātāḥ kuryuḥ | 25 |
anyathā.nicitam eṣāṃ paṇya.adhyakṣo gṛhṇīyāt | 26 |
anyathā.nicitam eṣāṃ paṇya.adhyakṣo gṛhṇīyāt | 26 |
tena dhānya.paṇya.vikraye vyavahareta-anugraheṇa prajānām | 27 |
tena dhānya.paṇya.vikraye vyavahareta-anugraheṇa prajānām | 27 |
anujñāta.krayād upari ca-eṣāṃ sva.deśīyānāṃ paṇyānāṃ pañcakaṃ śatam ājīvaṃ sthāpayet, para.deśīyānāṃ daśakam | 28 |
anujñāta.krayād upari ca-eṣāṃ sva.deśīyānāṃ paṇyānāṃ pañcakaṃ śatam ājīvaṃ sthāpayet, para.deśīyānāṃ daśakam | 28 |
tataḥ param arghaṃ vardhayatāṃ kraye vikraye vā bhāvayatāṃ paṇa.śate pañca.paṇād dvi.śato daṇḍaḥ | 29 |
tataḥ param arghaṃ vardhayatāṃ kraye vikraye vā bhāvayatāṃ paṇa.śate pañca.paṇād dvi.śato daṇḍaḥ | 29 |
tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 30 |
tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 30 |
sambhūya.kraye ca-eṣām avikrīte na-anyaṃ sambhūya.krayaṃ dadyāt | 31 |
sambhūya.kraye ca-eṣām avikrīte na-anyaṃ sambhūya.krayaṃ dadyāt | 31 |
paṇya.upaghāte ca-eṣām anugrahaṃ kuryāt | 32 |
paṇya.upaghāte ca-eṣām anugrahaṃ kuryāt | 32 |
paṇya.bāhulyāt paṇya.adhyakṣaḥ sarva.paṇyāny eka.mukhāni vikrīṇīta | 33 |
paṇya.bāhulyāt paṇya.adhyakṣaḥ sarva.paṇyāny eka.mukhāni vikrīṇīta | 33 |
teṣv avikrīteṣu na-anye vikrīṇīran | 34 |
teṣv avikrīteṣu na-anye vikrīṇīran | 34 |
tāni divasa.vetanena vikrīṇīrann anugraheṇa prajānām | 35 | deśa.kāla.antaritānāṃ tu paṇyānāṃ -
tāni divasa.vetanena vikrīṇīrann anugraheṇa prajānām | 35 | deśa.kāla.antaritānāṃ tu paṇyānāṃ -