EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 79

Book 4 · Adhyay 2

Book 4 · Chapter 2

35 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ04.2.01◌ EeseDharma mein verified

saṃsthā.adhyakṣaḥ paṇya.saṃsthāyāṃ purāṇa.bhāṇḍānāṃ sva.karaṇa.viśuddhānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā sthāpayet | 1 |

Roman reading

saṃsthā.adhyakṣaḥ paṇya.saṃsthāyāṃ purāṇa.bhāṇḍānāṃ sva.karaṇa.viśuddhānām ādhānaṃ vikrayaṃ vā sthāpayet | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.02◌ EeseDharma mein verified

tulā.māna.bhāṇḍāni ca-avekṣeta pautava.apacārāt | 2 |

Roman reading

tulā.māna.bhāṇḍāni ca-avekṣeta pautava.apacārāt | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.03◌ EeseDharma mein verified

parimāṇī.droṇayor ardha.pala.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 3 |

Roman reading

parimāṇī.droṇayor ardha.pala.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.04◌ EeseDharma mein verified

pala.hīna.atirikte dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 4 |

Roman reading

pala.hīna.atirikte dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.05◌ EeseDharma mein verified

tena pala.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 5 |

Roman reading

tena pala.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.06◌ EeseDharma mein verified

tulāyāḥ karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 6 |

Roman reading

tulāyāḥ karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.07◌ EeseDharma mein verified

dvi.karṣa.hīna.atirikte ṣaṭ.paṇo daṇḍaḥ | 7 |

Roman reading

dvi.karṣa.hīna.atirikte ṣaṭ.paṇo daṇḍaḥ | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.08◌ EeseDharma mein verified

tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 8 |

Roman reading

tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.09◌ EeseDharma mein verified

āḍhakasya-ardha.karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 9 |

Roman reading

āḍhakasya-ardha.karṣa.hīna.atiriktam adoṣaḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.10◌ EeseDharma mein verified

karṣa.hīna.atirikte tri.paṇo daṇḍaḥ | 10 |

Roman reading

karṣa.hīna.atirikte tri.paṇo daṇḍaḥ | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.11◌ EeseDharma mein verified

tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 11 |

Roman reading

tena karṣa.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.12◌ EeseDharma mein verified

tulā.māna.viśeṣāṇām ato 'nyeṣām anumānaṃ kuryāt | 12 |

Roman reading

tulā.māna.viśeṣāṇām ato 'nyeṣām anumānaṃ kuryāt | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.13◌ EeseDharma mein verified

tulā.mānābhyām atiriktābhyāṃ krītvā hīnābhyāṃ vikrīṇānasya ta eva dvi.guṇā daṇḍāḥ | 13 |

Roman reading

tulā.mānābhyām atiriktābhyāṃ krītvā hīnābhyāṃ vikrīṇānasya ta eva dvi.guṇā daṇḍāḥ | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.14◌ EeseDharma mein verified

gaṇya.paṇyeṣv aṣṭa.bhāgaṃ paṇya.mūlyeṣv apaharataḥ ṣaṇ.ṇavatir daṇḍaḥ | 14 |

Roman reading

gaṇya.paṇyeṣv aṣṭa.bhāgaṃ paṇya.mūlyeṣv apaharataḥ ṣaṇ.ṇavatir daṇḍaḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.15◌ EeseDharma mein verified

kāṣṭha.loha.maṇi.mayaṃ rajju.carma.mṛṇ.mayaṃ sūtra.valka.roma.mayaṃ vā jātyam ity ajātyaṃ vikraya.ādhānaṃ nayato mūlya.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ | 15 |

Roman reading

kāṣṭha.loha.maṇi.mayaṃ rajju.carma.mṛṇ.mayaṃ sūtra.valka.roma.mayaṃ vā jātyam ity ajātyaṃ vikraya.ādhānaṃ nayato mūlya.aṣṭa.guṇo daṇḍaḥ | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.16◌ EeseDharma mein verified

sāra.bhāṇḍam ity asāra.bhāṇḍaṃ taj.jātam ity ataj.jātaṃ rādhā.yuktam ity upadhiyuktaṃ samudga.parivartimaṃ vā vikraya.ādhānaṃ nayato hīna.mūlyaṃ catuṣpañcāśat.paṇo daṇḍaḥ, paṇa.mūlyaṃ dvi.guṇo, dvi.paṇa.mūlyaṃ dvi.śataḥ | 16 |

Roman reading

sāra.bhāṇḍam ity asāra.bhāṇḍaṃ taj.jātam ity ataj.jātaṃ rādhā.yuktam ity upadhiyuktaṃ samudga.parivartimaṃ vā vikraya.ādhānaṃ nayato hīna.mūlyaṃ catuṣpañcāśat.paṇo daṇḍaḥ, paṇa.mūlyaṃ dvi.guṇo, dvi.paṇa.mūlyaṃ dvi.śataḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.17◌ EeseDharma mein verified

tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 17 |

Roman reading

tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.18◌ EeseDharma mein verified

kāru.śilpināṃ karma.guṇa.apakarṣam ājīvaṃ vikraya.kraya.upaghātaṃ vā sambhūya samutthāpayatāṃ sahasraṃ daṇḍaḥ | 18 |

Roman reading

kāru.śilpināṃ karma.guṇa.apakarṣam ājīvaṃ vikraya.kraya.upaghātaṃ vā sambhūya samutthāpayatāṃ sahasraṃ daṇḍaḥ | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.19◌ EeseDharma mein verified

vaidehakānāṃ vā sambhūya paṇyam avarundhatām anargheṇa vikrīṇatāṃ vā sahasraṃ daṇḍaḥ | 19 |

Roman reading

vaidehakānāṃ vā sambhūya paṇyam avarundhatām anargheṇa vikrīṇatāṃ vā sahasraṃ daṇḍaḥ | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.20◌ EeseDharma mein verified

tulā.māna.antaram argha.varṇa.antaraṃ vā - dharakasya māyakasya vā paṇa.mūlyād aṣṭa.bhāgaṃ hasta.doṣeṇa-ācarato dvi.śato daṇḍaḥ | 20 |

Roman reading

tulā.māna.antaram argha.varṇa.antaraṃ vā - dharakasya māyakasya vā paṇa.mūlyād aṣṭa.bhāgaṃ hasta.doṣeṇa-ācarato dvi.śato daṇḍaḥ | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.21◌ EeseDharma mein verified

tena dvi.śata.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 21 |

Roman reading

tena dvi.śata.uttarā daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.22◌ EeseDharma mein verified

dhānya.sneha.kṣāra.lavaṇa.gandha.bhaiṣajya.dravyāṇāṃ sama.varṇa.upadhāne dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 22 |

Roman reading

dhānya.sneha.kṣāra.lavaṇa.gandha.bhaiṣajya.dravyāṇāṃ sama.varṇa.upadhāne dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.23◌ EeseDharma mein verified

yan.niṣṛṣṭam upajīveyus tad eṣāṃ divasa.sañjātaṃ saṅkhyāya vaṇik sthāpayet | 23 |

Roman reading

yan.niṣṛṣṭam upajīveyus tad eṣāṃ divasa.sañjātaṃ saṅkhyāya vaṇik sthāpayet | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.24◌ EeseDharma mein verified

kretṛ.vikretror antara.patitam ādāyād anyad bhavati | 24 |

Roman reading

kretṛ.vikretror antara.patitam ādāyād anyad bhavati | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.25◌ EeseDharma mein verified

tena dhānya.paṇya.nicayāṃś ca-anujñātāḥ kuryuḥ | 25 |

Roman reading

tena dhānya.paṇya.nicayāṃś ca-anujñātāḥ kuryuḥ | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.26◌ EeseDharma mein verified

anyathā.nicitam eṣāṃ paṇya.adhyakṣo gṛhṇīyāt | 26 |

Roman reading

anyathā.nicitam eṣāṃ paṇya.adhyakṣo gṛhṇīyāt | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.27◌ EeseDharma mein verified

tena dhānya.paṇya.vikraye vyavahareta-anugraheṇa prajānām | 27 |

Roman reading

tena dhānya.paṇya.vikraye vyavahareta-anugraheṇa prajānām | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.28◌ EeseDharma mein verified

anujñāta.krayād upari ca-eṣāṃ sva.deśīyānāṃ paṇyānāṃ pañcakaṃ śatam ājīvaṃ sthāpayet, para.deśīyānāṃ daśakam | 28 |

Roman reading

anujñāta.krayād upari ca-eṣāṃ sva.deśīyānāṃ paṇyānāṃ pañcakaṃ śatam ājīvaṃ sthāpayet, para.deśīyānāṃ daśakam | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.29◌ EeseDharma mein verified

tataḥ param arghaṃ vardhayatāṃ kraye vikraye vā bhāvayatāṃ paṇa.śate pañca.paṇād dvi.śato daṇḍaḥ | 29 |

Roman reading

tataḥ param arghaṃ vardhayatāṃ kraye vikraye vā bhāvayatāṃ paṇa.śate pañca.paṇād dvi.śato daṇḍaḥ | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.30◌ EeseDharma mein verified

tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 30 |

Roman reading

tena-argha.vṛddhau daṇḍa.vṛddhir vyākhyātā | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.31◌ EeseDharma mein verified

sambhūya.kraye ca-eṣām avikrīte na-anyaṃ sambhūya.krayaṃ dadyāt | 31 |

Roman reading

sambhūya.kraye ca-eṣām avikrīte na-anyaṃ sambhūya.krayaṃ dadyāt | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.32◌ EeseDharma mein verified

paṇya.upaghāte ca-eṣām anugrahaṃ kuryāt | 32 |

Roman reading

paṇya.upaghāte ca-eṣām anugrahaṃ kuryāt | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.33◌ EeseDharma mein verified

paṇya.bāhulyāt paṇya.adhyakṣaḥ sarva.paṇyāny eka.mukhāni vikrīṇīta | 33 |

Roman reading

paṇya.bāhulyāt paṇya.adhyakṣaḥ sarva.paṇyāny eka.mukhāni vikrīṇīta | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.34◌ EeseDharma mein verified

teṣv avikrīteṣu na-anye vikrīṇīran | 34 |

Roman reading

teṣv avikrīteṣu na-anye vikrīṇīran | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ04.2.35◌ EeseDharma mein verified

tāni divasa.vetanena vikrīṇīrann anugraheṇa prajānām | 35 | deśa.kāla.antaritānāṃ tu paṇyānāṃ -

Roman reading

tāni divasa.vetanena vikrīṇīrann anugraheṇa prajānām | 35 | deśa.kāla.antaritānāṃ tu paṇyānāṃ -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.